Bir sanat ikonu: Yoko Ono
2000'li yılların başında Toronto'ya gitmiştim. Beni bu uzak kente götüren sebep hem yeni yerleri keşfetme merakı hem de o dönemde Kanada'ya yerleşip yerleşmeme – o yıllarda reklamcılar arasında çok trend bir olaydı- kararıydı.
Oraya yerleşen eşi dostu gördüm sonra da bir iki müze gezdim (gerçekten de bir ikiden fazla değil) Ontario Sanat Galerisi’nde İngiliz heykeltraş Henry Moore’un eserleri beni çok heyecanlandırmıştı. Müzeyi gezerken karşıma Yoko Ono’nun retrospektifi çıktı. Ben yıllarca Yoko ‘yu Beatles grubunu dağıtan kadın olarak bilmiştim. Oysa o çağdaş sanatın yönünü değiştiren gerçek bir sanat ikonuymuş.
Yoko Ono Kimdir?
Japon kökenli Yoko Ono avangart bir sanatçı, müzisyen ve aktivist olarak çağdaş sanatın en etkili isimlerinden biri. II. Dünya Savaşı sonrasında Tokyo’da üniversitede felsefe okudu. 1950’lerde New York taşınarak avangart sanat çevresine girdi. ABD’de farklı bir dünyayla tanışan Yoko Ono, deneysel sanatçılarla üretimler yaptı. Çocukluk döneminde yaşadığı travmalar ve dönüşüm, onun sanatsal yaklaşımının temelini oluşturdu. Sanatçı; iyileşme, bağ kurma ve hayal gücü etrafında şekillenen bir ifade dili geliştirdi.
Büyük aşkı John Lennon
Beatles Grubu’nun en önemli üyesi John Lennon ile Londra’da açtığı bir sergide tanıştı. Bu karşılaşmadan olağanüstü bir aşk hikayesi çıktı. İlerleyen yıllarda birbirlerinin protest dünyasını besleyen bu ikili 1960’ların Vietnam Savaşı protestoları, sivil haklar hareketleri ve feminist mücadelelerle şekillenen politik atmosferinde Ono ve Lennon, çok etkili roller oynadı. “WAR IS OVER! IF YOU WANT IT” sloganı ve 1969’da gerçekleştirdikleri “ Bed -ins for Peace “eylemleri tarihe geçti. Çift, günler boyunca otel odasında yatakta kalarak, basın eşliğinde çok yaratıcı bir protesto gerçekleştirdi.
Eserleri Sakıp Sabancı Müzesi’nde
Yoko Ono “İçses ve İçyapı” adlı sergisiyle 25 Haziran’dan itibaren İstanbul’da Sakıp Sabancı Müzesi’nde olacak. Ono’ nun 1960’lardan bugüne uzanan şiir, desen, fotoğraf, video, heykel ve enstalasyon gibi farklı kategorilerdeki çalışmalarını bir araya getiriyor. Sergiyle ilgili en dikkat çekici özelliklerden bir tanesi ise sanatçının sergi kapsamında hazırladığı “izleyici katılımlı” Yükseliş enstalasyonu. Sanatçı bu enstalasyon için dünyadaki kadınlara açık çağrıda bulundu. Kadınlardan yaşadıkları kötülükleri yazmalarını istedi. Yoko Ono dünyanın her yerinden kadınları bu serginin. İr parçası olmaya davet etti.
Bugün ilerleyen yaşına rağmen Yoko Ono, izleyiciyi sürece dahil eden üretimleri, aktivist kimliği ile hala sanat dünyasının en etkili bir figürlerden bir tanesi. Sakıp Sabancı Müzesi’nde açılacak olan Yoko Ono : İçses ve İçyapı” adlı sergiyi 25 Haziran-27 Aralık tarihleri arasında ziyaret edebilirsiniz. Çağdaş sanat seviyorsanız kaçırmamanızı tavsiye ederim.
