O yıllarda bir an önce büyümek, babam ve ablam gibi protestolara katılmak, “Hak, Adalet, Özgürlük” için pankart taşımak istiyordum. Joan Baez işte o yılların sesi benim için.

Bir kuşağın hafızası

Joan Baez müziğiyle olduğu kadar barış ve insan hakları mücadelesiyle de önde duran isimlerden bir. Bu protest ruh şimdi de şiirleriyle sevenlerini selamlıyor. Otobiyografik ögeler taşıyan kitabının ismi : Annemi Gördüğünüzde Onu Dansa Kaldırın. Kitaptaki şiirler, kimi zaman üç yaşındaki bir çocuğun diliyle saf ve oyunbaz; kimi zaman yaşanmışlıkların ağırlığını taşıyan olgun bir sesle yankılanıyor. Çocukluk anıları, korkuları, travmaları ve iyileşme süreçleri şiirinin temel eksenini oluşturuyor. 86 şiirin bir araya geldiği kitapta terapinin, hatırlamanın ve kabullenmenin iyileştirici gücü sık sık vurgulanıyor.  

Müziğin devleri

Joan Baez müziğin devleri Leonard Cohen, Jimi Hendrix ve Judy Collins’i hayatında önemli dostları olarak niteliyor. Cohen için şiirler yazarken kız kardeşi Mimi Farina ise şiirlerinde özlem ve kayıp olarak kendini gösteriyor. Hiç kuşkusuz kitaba adını veren annesi ise şiirlerinin öznesi. Baez’in şiirlerinde hiç görünmeyen kişi ise  babası. Baez, babasıyla olan yüzleşmeyi şiirlerinde değil “I am Moise” adlı belgeselinde yapmıştı, 2023’te.

Şiirleri Pelin Batu çevirdi

Bu efsanenin şiirlerini Türkçeye çok yetkin bir kalem; Pelin Batu çevirdi. Şiirlerin tam hakkının verilmesinde Batu’nun entelektüel ve şair kimliğinin de büyük katkısı olduğunu belirtmek isterim. Kitabın önsözünü de yazan Pelin Batu’nun  Joan Baez’ı şiirleri hakkındaki yorumu ise şöyle: “ Baez’in sesini her duyduğumda, onun taşıdığı ağırlığı, içindeki yaraları, yüreğindeki hem kırılgan hem dirençli kökleri algıladığımı düşünürdüm. Şimdi aynı şeyi şiirlerinden alıyorum, ozmoz yaparak, kendimi bulup kendimi bırakarak. Kötülüklerle kararmış dünyam, onun gibi mücadele eden insanların varlığını bildikçe ısınıyor. Joan Baez’i tutarlı, dürüst, ezelden beri ezilenden yana, savaş makinalarına karşı tek başına meydan okuyan bir kadın olarak tanımak bana ilham verdi, veriyor. Kaybolduğumu sandığım anlarda sözlerinin içinde saklı insanlığın izi bana yol gösteriyor.”

Türkiye’de konser verdi

Efsane sanatçı Joan Baez bugüne kadar Türkiye’de tam altı kez konser verdi. Bu konserlerin bazılarında Serkan Çağrı klarnetiyle eşlik etmiş, bazılarında tiyatrocu Genco Erkal sahneye çıkıp Nazım Hikmet’in “Vatan Haini” şiirini seslendirmişti. “Kardeş Türküler” grubu ile de sahne alan Baez, konserlerinde Türkçe şarkılar da söylemişti. Sanatçı Nazım’ın “Kız Çocuğu” şiirini seslendirerek seyircinin kalbinde ayrı bir yer edinmişti. Harbiye Açıkhava’da verdiği konserdeki sesi hala kulaklarımda.

Şimdi Joan Baez’ın şiirlerini okuma ve onun şarkılarını dinleme zamanı…