Hayatımızın her köşesine “yapay” kelimesi girmiş durumda.

Yapay zekâ…

Yapay kalp…

Yapay et…

Yapay ses…

Ve galiba en çok da…

Yapay ilişkiler.

Teknoloji baş döndürücü bir hızla gelişiyor. Yapay zekâ artık yazıyor, konuşuyor, üretiyor, hatta birçok konuda bizim yerimize düşünüyor. Bilim ilerliyor, yaşam kolaylaşıyor. Bunlar elbette insanlık adına önemli gelişmeler.

Ama bütün bunların ortasında aklıma takılan bir soru var:

Acaba sadece teknoloji mi değişiyor, yoksa biz de yavaş yavaş yapaylaşıyor muyuz?

Alman-Koreli filozof Byung-Chul Han, modern insanın artık yaşamaktan çok kendini sergilemeye başladığını söyler. 

Görünmek, çoğu zaman gerçekten yaşamaktan daha önemli hâle gelmiştir.

Bugün insanlar birbirlerini tanımadan haklarında fikir sahibi oluyor.

Konuşmadan yargılıyor.

Dinlemeden cevap veriyor.

Yakın olmadan “yakınız” sanıyor.

Çünkü bağlantıda olmakla bağ kurmak aynı şey değildir.

Filozof Jean Baudrillard ise yıllar önce bugünü adeta tarif etmişti. Ona göre insanlar artık gerçeği değil, gerçeğin yerine geçen bir simülasyonu yaşamaya başlamıştı.

Bugün bunun izlerini her yerde görüyoruz.

Dostluklar birkaç mesajla ölçülüyor.

İlişkiler birkaç tıklamayla başlayıp birkaç kelimeyle bitiyor.

“İyiyim.” demek, gerçekten iyi olmaktan daha kolay geliyor.

İnsanlar birbirlerine zaman ayırmıyor; sadece bildirim gönderiyor.

Gerçek hayat ise böyle işlemiyor.

Gerçek dostluk emek ister.

Gerçek sevgi sabır ister.

Gerçek evlilik sorumluluk ister.

Gerçek aile, aynı evde bulunmaktan çok aynı duyguda buluşabilmektir.

Psikolojide “otantik benlik” diye bir kavram vardır. İnsan, kendi değerleriyle uyumlu yaşadığında ruhsal olarak güçlenir. Fakat bugün birçok kişi, kim olduğunu keşfetmek yerine nasıl görünmesi gerektiğini öğreniyor.

Bu yüzden yoruluyor.

Çünkü insan, olmadığı biri gibi yaşamaya çalıştıkça kendi ruhundan uzaklaşıyor.

Erich Fromm, Sahip Olmak ya da Olmak adlı eserinde modern insanın artık “olmayı” değil, “sahip olmayı” seçtiğini söyler.

Daha çok eşya…

Daha çok başarı…

Daha çok görünürlük…

Ama daha az huzur…

Çünkü ruh; sahip olduklarımızla değil, kurduğumuz gerçek bağlarla beslenir.

Belki de çağımızın en büyük yoksulluğu, para eksikliği değil; samimiyet eksikliğidir.

İnsanlar konuşuyor ama paylaşmıyor.

Dinliyor ama duymuyor.

Kalabalıkların içinde yaşıyor ama giderek yalnızlaşıyor.

Yapay zekâ hayatımızı değiştirecek.

Bundan kaçış yok.

Ama asıl mesele, bütün bu değişimin içinde insan kalabilmek.

Bir çocuğu gerçekten dinleyebilmek…

Bir dostun sessizliğini anlayabilmek…

Sevdiğimiz insanın gözlerinin içine bakarak konuşabilmek…

Ve gerektiğinde, “İyi değilim.” diyebilecek kadar gerçek olabilmek.

Çünkü geleceği teknoloji şekillendirebilir.

Ama geleceğe anlam verecek olan hâlâ insanın vicdanı, merhameti ve samimiyetidir.

Hayatın reçetesi

Teknoloji geliştikçe makineler daha akıllı olacak. Bizim görevimiz ise daha akıllı görünmek değil; daha vicdanlı, daha sahici ve daha insan kalabilmektir. Çünkü geleceğin en büyük ayrıcalığı, gerçek insan olarak kalabilmektir.