Psikolojide son yıllarda sıkça konuşulan “Karanlık Üçlü” kavramı, tam da bu noktada karşımıza çıkıyor. Bu yapı; narsisizm, makyavelizm ve psikopati özelliklerinden oluşuyor. Her üç kişilik özelliğinin ortak noktası ise empati eksikliği, benmerkezcilik ve insanları kendi çıkarları doğrultusunda kullanma eğilimidir.

Yakın zamanda Avustralya’daki Queensland Üniversitesi’nde yapılan bir araştırma dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu. Özellikle makyavelist ve psikopatik özellikleri yüksek bireylerin sosyal medyada kendilerine gerçeği yansıtmayan kimlikler oluşturabildiği, bunu da insanları etkilemek ve yönlendirmek için kullandıkları görüldü.

Ancak mesele yalnızca sosyal medya değil.

Asıl soru şu:

Hayatımızda böyle insanlar var mı?

Ne yazık ki olabilir.

Çünkü manipülatif insanlar her zaman kaba, saldırgan ya da tehditkâr görünmezler. Tam tersine; nazik, karizmatik, özgüvenli ve etkileyici olabilirler. İlk tanıştığınızda sizi dikkatle dinler, ihtiyaçlarınızı fark eder, duymak istediğiniz cümleleri söylerler.

Siz “Beni gerçekten anlıyor.” diye düşünürken, onlar sizi çözmeye çalışıyor olabilir.

Özellikle makyavelist kişiler için ilişki; paylaşmaktan çok yönetmek, sevmekten çok kontrol etmek anlamına gelebilir. Onlar için insanlar bazen amaç değil, araçtır. Yakınlık kurarlar ama çoğu zaman bağ kurmak için değil, istediklerini elde etmek için.

Narsistik kişiler ise daha çok hayranlık görmek ister. Beğenilmek, alkışlanmak ve sürekli onay almak onlar için büyük bir ihtiyaçtır. Psikopatik özellikleri baskın kişilerde ise empati ve vicdan eksikliği daha belirgindir. Verdikleri zarardan dolayı gerçek bir pişmanlık hissetmeyebilirler.

Elbette her bencil insan narsist değildir. Her çıkarını düşünen kişi makyavelist değildir. Psikoloji insanları etiketlemek için değil, davranış örüntülerini anlamak için vardır.

Ama aynı davranışlar sürekli tekrar ediyorsa, siz hep kendinizi suçlu hissediyorsanız, sınır koyduğunuzda değersizleştiriliyor veya cezalandırılıyorsanız, ilişkinizde sevgi yerine korku ve kontrol hâkim olmaya başladıysa durup düşünmenin zamanı gelmiş olabilir.

Terapi odasında sık duyduğum bir cümle vardır:

“Ben onu çok seviyordum, meğer sadece ihtiyaç duyduğu için yanımdaymış.”

İnsan bazen sevgi eksikliğinden değil, manipülasyon yüzünden yorulur.

Bu nedenle bir insanın size söylediği güzel sözlerden çok, sınır koyduğunuzda nasıl davrandığına dikkat edin.

Çünkü gerçek sevgi sizi küçültmez.

Gerçek sevgi sizi yönetmeye çalışmaz.

Ve gerçek sevgi, sizi kullanmaz.

Belki de hayatımızdaki en önemli soru şudur:

Beni gerçekten seviyor mu, yoksa sadece bana ihtiyacı olduğu sürece mi yanımda?