Kentsel dönüşümde görünmeyen tehlike
İstanbul'da kentsel dönüşüm son yılların en yoğun dönemini yaşıyor. Özellikle "Yarısı Bizden" kampanyasının Aralık ayında sona erecek olması, binasını yenilemek isteyen vatandaşları harekete geçirdi.
Devlet desteğini kaçırmak istemeyen binlerce malik, müteahhit firmalarla görüşüyor ve peş peşe sözleşmeler imzalıyor.
Ancak ben bugün sizlere işin pek konuşulmayan tarafını anlatmak istiyorum.
36 yıldır gayrimenkul sektörünün içindeyim. Sayısız proje gördüm, yüzlerce müteahhitle çalıştım. Bu tecrübeyle şunu açıkça söyleyebilirim ki; kentsel dönüşüm sadece eski binayı yıkıp yenisini yapmak değildir. Bu iş; güven, tecrübe, finansman ve doğru sözleşme işidir.
Bugün sahada çok farklı bir tablo görüyorum. Kentsel dönüşümün cazibesini gören birçok firma bu alana yönelmiş durumda. Bazılarının İstanbul'da tamamladığı tek bir dönüşüm projesi bile yok. Bazıları Anadolu'nun farklı illerinde kurulmuş, bazıları ise sadece sermayesi olduğu için bu sektöre girmiş durumda.
İş alabilmek için daha fazla metrekare, daha düşük maliyet ve "cebinizden para çıkmayacak" gibi cazip teklifler sunuluyor. Özellikle mahallelerde bina bazlı dönüşüm yapan firmalar, bir binayı referans göstererek çevresindeki binaları da portföyüne katmak istiyor.
İşte benim en büyük endişem tam da burada başlıyor.
Bugün verilen bazı sözlerin yarın yerine getirilebilmesi için sadece iyi niyet yetmez.
Güçlü finansman, sağlam organizasyon ve ciddi bir tecrübe gerekir.
Şimdiden bazı projelerde maliyet artışları gerekçe gösterilerek maliklerden ilave ödemeler talep edildiğini görüyoruz. Demir, beton ve işçilik maliyetleri gerekçe gösterilerek sözleşmede yer almayan yeni talepler ortaya çıkabiliyor.
Oysa birçok malik sadece "cebimden ne kadar az para çıkar" diye düşünüyor. Firmanın geçmişini, referanslarını, mali gücünü araştırmıyor ve sözleşmesini bir avukata inceletmiyor.
Bir diğer önemli konu ise bina tamamlama sigortasıdır. Maliyeti nedeniyle birçok projede yaptırılmıyor. Oysa bu sigorta, olası mağduriyetlerin önüne geçebilecek en önemli güvencelerden biridir.
Benim tavsiyem çok net: Kentsel dönüşüme girecek herkes mutlaka bir avukatla hareket etsin, uzman görüşü alsın ve firmanın geçmiş projelerini yerinde incelesin. Sadece verilen söze değil, o sözü yerine getirecek mali ve teknik güce de baksın.
Ben inanıyorum ki önümüzdeki yıl sadece tamamlanan projeleri değil, yarım kalan inşaatları ve mağdur olan kat maliklerini de daha çok konuşacağız. Dilerim yanılırım.
Ancak 36 yıllık saha tecrübem bana bunu söylüyor.
Unutmayın; kentsel dönüşümde önemli olan binayı yıkmak değil, o binayı güvenle tamamlayacak doğru firmayı seçmektir.