Gamze ŞAHİN

2026 yılının ilk yarısı tamamlanırken, AVM’lerin alışveriş kategorisinde öne çıkan konuları kozmetik ve teknoloji sektörü oldu. Bunun sonucunda AVM’lerin eskisi kadar ilgi görmemesi, alım gücünün azalması ve hazır giyim bölümünde kıyafet alışverişinin eskiye göre düşük oranda olması birçok soruyu beraberinde getirdi. 

EKONOMİK KOŞULLAR TÜKETİCİYİ ETKİLİYOR

Alışveriş Merkezleri ve Yatırımcıları Derneği (AYD) Başkanı Nuri Şapkacı, AVM’lerin eskisi kadar ilgi görmemesi ve gelecekte AVM sektörünü neler beklediğiyle ilgili soruları cevapladı. Şapkacı, “Tüketici diğer kategorilere yöneldiği zaman ‘hazır giyim’ mağazalarının önemini yitirmediğini” ifade ederek, “Mevcut ekonomik koşulların dönemden döneme tüketiciyi etkilediğini ve alışveriş yapılan ürünlerin farklılık gösterdiğini” belirtti. Ayrıca yeme-içme kategorisinde fast-food tercihinin öne çıktığını söyleyen Şapkacı, “Haziran ayında yiyecek-içecek ve teknoloji kategorilerinin yıllık artışının hazır giyimin üzerinde gerçekleştiğini, ancak mayıs ayında Kurban Bayramı’nın etkisiyle hazır giyimin enflasyonun üzerinde %41,6 büyüme kaydettiğini gösterdi” dedi.

AVM’lerin eskiye göre artık yalnızca alışveriş yapılan yerler değil; yeme-içme, kültür, spor, eğlence ve sosyalleşme gibi birçok alanı tek çatı altında birleştiren yaşam merkezleri olduğuna dikkat çeken Şapkacı, hazır giyimin perakende sektörünün yapı taşı olmasına devam edeceğini söyledi. Mevcut ekonomik koşulların normale dönmesi ve tüketicilerin alım gücünün artmasıyla birlikte kıyafet alışverişinin AVM'lerde yeniden ağır basan taraf olacağını ve daha dengeli bir seviyeye geleceğini belirtti. Öte yandan “E-ticaret sektörünün dünyada ve Türkiye’de hızlıca yayılmasıyla AVM'lerin e-ticaret ile rekabet etmekten ziyade dijital platformlarla uyum içinde çalışan çoklu merkezlere dönüşmesinin stratejik bir gereklilik olduğuna” dikkat çekti.

Nuri Şapkacı, “Bu yaklaşımın fiziksel ve dijitalin birbirinden farklı seçenekler olmak yerine birbirini tamamlayan merkezler olacağını” dile getirerek, günümüzde yapay zekâ, veri analitiği ve dijitalleşmenin AVM yönetiminde kiracı karması oluşturmaktan ziyaretçi deneyimine ve operasyonel verimliliğe kadar temel bir rol oynadığının altını çizdi. Bundan sonraki süreçte “Fiziksel alanların sadece ürün sergilenen ve satılan yerler olmaktan çıkarak e-ticaret siparişlerinin teslim alındığı, iade süreçlerinin yürütüldüğü ve farklı alışveriş deneyimlerine imkân sağlayan hibrit kullanım alanlarına dönüşmesinin daha da yaygınlaşacağını” ifade etti. Bu süre içinde AVM'ler, e-ticaret platformları ve perakendeciler arasındaki veri paylaşımı, tüketici davranışlarının doğru anlaşılması, doğru marka karması ve operasyonel verimlilik odaklı yeni iş birliği modellerinin gelişebileceğini de ekledi. Buna ilişkin olarak “AVM sektörünün direkt 600 bin, dolaylı olarak 2,1 milyon kişiye istihdam sağlayan, üretimden lojistiğe kadar uzanan devasa bir ekosistemi temsil eden alan” olduğunu söyleyen Şapkacı, dijital ve fiziksel dünyanın bir bütün hâle gelerek yönetilmesinin sektörün sürdürülebilirliği açısından giderek daha fazla önem kazandığını ifade etti.

RUJ PSİKOLOJİSİ

AYD Başkanı Nuri Şapkacı kozmetik sektörünün alışverişte öne çıkmasında müşterinin “ruj etkisi” adı altındaki alım gücünü ve tüketimini şu sözlerle değerlendirerek “Nitekim 2026 yılının ilk yarısında alım gücündeki daralma nedeniyle tüketiciler bir yandan günlük ihtiyaçlarını karşılamaya yönelirken diğer yandan kendilerini iyi hissettirecek görece ulaşılabilir harcamalara da öncelik verdi. Bu eğilim, kozmetik kategorisinde "lipstick etkisi" olarak tanımlanan davranışın da etkisiyle güçlü performansın sürmesini sağladı” dedi.