Bir gayrimenkulünüz olduğunu düşünün. İhtiyacınız çıkıyor, satmanız gerekiyor ama karşınıza bir anda milyonluk vergi çıkıyor. İşte bugün piyasada birçok satış bu nedenle son anda iptal oluyor.

Bu hafta yaşadığımız gerçek bir satış hikayesinden bahsetmek istiyorum.

Bir müşterimizin babasından bir daire miras kalıyor. Üç kardeş adına veraset intikalleri yapılıyor. Daha sonra kardeşler ortak oldukları şirketin üzerine bu mülkü geçiriyorlar. Aradan zaman geçiyor, ihtiyaç doğuyor ve satış kararı alıyorlar.

Müşteri bulunuyor.

Alıcı kredi çekiyor.

Ekspertiz işlemleri yapılıyor.

Belediyeden rayiç bedeller alınıyor.

Tapu aşamasına kadar her şey geliyor.

Tam satış gerçekleşecekken mülkün üç yıl önce şirket üzerine geçtiği ortaya çıkıyor. Vergi hesaplamaları yapılıyor ve yaklaşık 1 milyon 850 bin TL değer artışı vergisi çıkıyor.

Satıcı ne yapacağını şaşırıyor.

Satmaktan vazgeçiyor.

Alıcı ise “Ben kredi kullandım, masraflarım ne olacak?” diyor.

Sonuç olarak işlem iptal oluyor.

Bugün piyasada buna benzer yüzlerce örnek görmek mümkün.

Beş yıl içinde alınan bir mülk satıldığında değer artışı vergisi doğuyor. Ancak beş yıl bir gün geçtiğinde bu vergi kapsamından çıkılıyor.

İşte tam burada vatandaş mağduriyet yaşamaya başlıyor.

Bugün birçok kişi önce küçük bir daire alıyor. Daha sonra şartları değişiyor, evleniyor, çocuk oluyor, daha büyük eve geçmek istiyor. Ama satış aşamasında karşısına yüksek vergi yükü çıkıyor.

Kimisi satış bedelini düşük göstermeye çalışıyor.

Kimisi beklemeyi tercih ediyor.

Kimisi de satıştan tamamen vazgeçiyor.

Aslında bu sistem ilk çıktığında amaç farklıydı. O dönemde piyasada çok fazla kısa vadeli al-sat yapan kişiler vardı. Daire alıp kısa sürede tadilat yaparak yüksek rakamlara satanlar piyasada fiyat manipülasyonu oluşturuyordu. Devlet de bunu engellemek için bu sistemi getirdi.

Evet, al-satçılar büyük ölçüde engellendi.

Ama bugün gerçek mağduriyeti yaşayan normal vatandaş oldu.

Özellikle inşaat projelerinden ev alan kişilerde bu problem çok fazla yaşanıyor. Bu nedenle piyasada bekleyen çok fazla satış oluştu.

Bugün birçok satıcı ya beklemeye geçiyor ya da düşük bedelden satış yapmak zorunda kalıyor.

Bence burada yapılması gereken çok net.

Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından torba yasa kapsamında bir defaya mahsus geçici bir düzenleme yapılmalı. Değer artışı vergisi konusunda belli bir süre vatandaşlara kolaylık sağlanmalı.

Bu sayede:

• Bekleyen satışlar gerçekleşir

• Vatandaş mağduriyeti azalır

• Piyasa hareketlenir

• Tapu dairelerinde işlem artar

• Devlet tapu harçlarından gelir elde eder

Gayrimenkul piyasası hareketlenirse bu sadece emlak sektörünü değil; inşaattan mobilyaya, beyaz eşyadan dekorasyona kadar birçok sektörü etkiler.

Bugün piyasada kredi kadar büyük bir sorun varsa, o da değer artışı vergisi nedeniyle satılamayan mülklerdir.