Dolar $
9,24
%-0.97 -0.09
Euro €
10,76
%-0.82 -0.09
Sterlin £
12,76
%-0.73 -0.09
Altın
529,26
%-0.35 -1.84
SON DAKİKA

İpek yolu

Hakan Dikmen 14 Eki 2021

"İpek Yolu" başlığını nerede görsem aklıma hep masal dünyası gelir. Uçan halılar, ipek satan tüccarlar, geceleri kervansaraylardaki yemekli eğlenceler. Hepsi bu masalda.

Bu yol ne kadar bereketli bir yoldur ki yüzyıllardır hala gündemde. Çin, 1978 “Reform ve Dışa Açılma” politikası ile dünyaya açılmış ve günümüz dünyasında en büyük 2 ekonomik güçden biri haline gelmiş. 2010 yılında üretim bolluğu yaşayan Çin o yıllardan itibaren dünyanın hegemon gücü olmanın planlarını da kurmaya başlamış. Bu hegemenoya projelerinden biri de “Bir Kuşak Bir Yol” projesi. 2013 yılında Xi Jinping tarafından Kazakistan’ın Nazarbayev Üniversitesi’nde açıklanan “Bir Kuşak Bir Yol” projesi dünyada jeopolitik ve ekonomik dengeleri değiştirecek bir güce sahip strateji olarak kabul edildi. Hala ABD ile ekonomi piyasasında çekişmeleri yaşanılan problemler, dijitalleşen dünyada bu “ Bir Kuşak, Bir yol ” projesini daha da önemli bir hale taşıyor. Çin Asya’yı Avrupa ve Afrika üzerinden dünyaya bağlayan  bu proje ile dünyada büyük güç olma arzusunu gerçekleştirmek için var gücüyle çalışıyor. Bu projeden olumlu etkilenecek konuma sahip bölgelerden en önde geleni Türk dünyasıdır. Çin’in bu projedeki güzergahlarında Türk dünyası önemli yer tutuyor. Orta Asya Türk Devletleri’nden başka Azerbaycan ve Türkiye de bu projede role sahip. Çünkü son günlerde hem siyasi hem de ekonomik olarak ABD ile çekişen ülkemizin Rusya ile olan bağı ve Türk Cumhuriyetlerindeki gücü Çin’in de dikkatini çekiyor. ABD ile ticari savaş içinde olan Çin bu savaştan galip çıkmak için 'Bir Kuşak, Bir Yol' projesinin orta koridorunda yer alan Türkiye ile de ekonomik ve siyasi olarak iş birliğini daha da artırmaya çalışıyor.

Çin’in 21. Yüzyılın projesi olarak kabul edilen bir yol projesi geçtiği ya da geçeceği ülkeleri de heyecanlandırmakta.  Benim masal dünyamda, deve ve at sırtında seyahat eden tüccarlar, göçebeler, misyonerler, savaşçılar ve diplomatlar sadece egzotik malları değiş tokuş etmekle kalmaz, aynı zamanda eski uygarlıkları yeniden şekillendiren bilgi, teknoloji, tıp ve dini inançları da aktardılardı. Oysa şimdiki proje, 21. Yüzyılı teknolojisini ele geçirme savaşı.  Bu yol, Çinde üretilen bir malın 12 saatte  Londra’da olmasını sağlayabilecek hıza sahip.  

“İpek Yolu”  gelişen ipek ticareti  nedeniyle hareketlenen ticaretten yola çıkılarak Ferdinand Freiherr von Richthofen ve bir Alman coğrafyacı tarafından 1877 yılında icat edilmiş.

Yüzyıllardır süren İpek Yolu ülkelerin ticari ve kültürel alışverişini körükleyen en önemli olaylara yol olmuş.  Bu yolda da satılan en önemli ürün İpek olmuş. Bu sebepten dolayı “İpek Yolu”  deniyor ya zaten. 

Princeton Üniversitesi'nde Orta Çağ Çini ve İç Asya tarihçisi Xin Wen , ilk kez Çin'de MÖ 3.000 gibi erken bir tarihte üretilen ipekin, hedeflerine ulaşmak için binlerce kilometre yol kat etmiş olabilecek tüccar ve diplomatik kervanlar için ideal karasal ticaret maddesi olduğunu söylüyor. Hani bir söz vardır. “Yükte hafif pahada ağır” o zamanda taşıma kapasitesi çok sınırlıydı, bu yüzden en değerli ve aynı zamanda en hafif olan ürünlerden biriydi İPEK.  "İpek sadece bu özelliklere tam olarak uymakla kalmaz - yüksek değer, düşük ağırlık - aynı zamanda son derece çok yönlü bir üründür.

Halife Harun al-Rashid'in Bağdat'ta Mısır, Kuzey Afrika ve İspanya'ya kağıt yapımını getiren bir kağıt fabrikası inşa ettiğini ve kağıdın 12. ve 13. yüzyıllarda nihayet Avrupa'ya ulaştığını biliyoruz. Yani İpek yolunun yüzyıllarca Ticaret, yenilikler ve ülke ekonomileri için ne kadar önemli bir yol olduğu gerçeği ortada. 

Türkiye’nin içinde yer aldığı ‘ana hat’ Orta Koridor, projenin merkezinde yer almaktadır. “Tek Kuşak Tek Yol” projesi ile bölgenin öneminin daha da artacağı biliniyor. “Anadolu, Kafkasya ve Orta Asya üçgeninde taşımacılık orta vadede şu anki ekonomik büyüklüğünün birkaç katına ulaşacak. İlk altı ayda Çin ile Avrupa Birliği arasındaki ithalat ve ihracatın toplam değeri 809 milyar dolara civarında. Anlayacağınız gümbür gümbür geliyorlar. Türkiye ile Çin arasında son 5 yılda 126 milyar dolarlık ihracat ve ithalat yapılırken, ticarette haberleşme araçları, elektrikli makineler ve tekstil ürünleri öne çıktı.