Kentsel dönüşümün hızlanması için bazı öneriler

Mim. Nihat Şen 31 May 2020

57 milyon nüfusu ilgilendiren ve terörden sonra en önemli konu olan kentsel dönüşümü hızlandırmak için aşağıda belirteceğim önerilerimi dikkatinize sunmak isterim.

- Yeni bir yapılandırma ile ayrı bir bakanlık teşekkül ettirilerek bakanlık bünyesinde kentsel dönüşüm uygulamalarına, piyasa ve çevreye hâkim, kentsel dönüşüm içeriğinde bulunan kriterlere sahip çıkarak planlama yapabilecek finans ve maliyet uzmanları ve konusunda yetişmiş deneyimli kadrolar ihdas edilmeli,

- Kentsel dönüşüm ile ilgili bütçenin ve mali kaynakların sağlanması için ayrı bir bankanın kurulması,

- Olan depremlerden gerekli dersleri hâlâ çıkartamadıysak, deprem ve kentsel dönüşüm konularının Milli Eğitim müfredatına sokularak ders olarak okutulmasının sağlanması,

- Mevcut yasanın, kendi içerisindeki tezatlıkların ve uygulamadaki aksaklıkların giderilmesi için gerekli yasal düzenlemenin yapılması ve kanunun günün koşullarına göre acilen yeniden yazılması,

- Yerel idarelerin bu sürece aktif olarak katılımın sağlanması, parsel bazlı bir dönüşümden ziyade,  alan bazlı kentsel dönüşüm planlamalarının uygulanması,

- Sivil toplum örgütlerinin, meslek odalarının, muhtarların dahi bu süreçte bilgilendirilmesi ve yapılacak olan çalışmalara katılımlarının sağlanması,

- Konunun siyasi bir polemik haline getirilmeden ulusal güvenlik meselesi olarak ele alınması, iktidarı ile muhalefeti ile milli seferberlik ruhu ile hep beraber sürece katkı vermelerinin sağlanması,

- Kendi finansını kendi içerisinden çıkaracak planlama ve modellemelerin yapılması,

- Vatandaşların sürece katılımlarının sağlanması,

- Vatandaşa sağlanan imkânların artırılması gerekir ki bunlar şöyle sıralanabilir:

a- Kendi binasını yapmak isteyen vatandaşa sağlanan 125 bin TL kredinin mutlaka günün koşullarına göre revize edilerek en az 200 bin TL’ye çıkarılması,

b- Kredi ödeme süresinin 120 aydan 240 aya çıkartılması,

c- Vatandaşın kendi binasını yapmak için sağlanan krediye devletin kredi  faiz destek oranını arttırılması,

d- Ticari değil, can güvenliğinden dolayı kendi binalarını yenilemek isteyen vatandaşlarımıza KDV muafiyeti veya KDV oranında belirli bir muafiyet sağlanmalıdır. Zaten vatandaş kendi binasını yenileyecek parayı denkleştirmede zorlanırken, KDV oranı ciddi bir ek maliyet getirmektedir. Bugün özel tüketim vergilerinde, mobilyada, beyaz eşyada, otomotivde bu imkânlar verilirken, kendi binasını yenilemek isteyen ve ticari gelir gözetmeden kendi binasını yapmak isteyen vatandaşlarımıza yönelik bu imkânların oluşturulması gerekmektedir.

- Bu yasa kapsamında kendi binasını yenilemek isteyen vatandaşlara SGK muafiyeti verilmesi,

- Tahliye süreçlerinin sıkı sıkı takip edilmesi ve gününde tahliye olmadığı takdirde hemen tahliyelerinin kolluk güçleri tarafından bekletilmeden yapılması,

- Mevcut yapılaşmasını tamamlamış, gerekli yasalardan faydalanarak belgelerini almış ve riskli olan binalarını yenilemek isteyen vatandaşa mevcut hakkı kadar yeni inşaat yapılmasına müsaade edilmesi… İlave bir yoğunluk ve kat artırmadan, eğer o bölge yapılaşmasını yüzde 65 tamamlamış ise, şu anki imarı mevcudundakinden az ise vatandaşa mevcudu kadar yapma hakkının tanınması,

- Kira yardımının günün koşullarına göre artırılması,

- Yerel idarelerin, sosyal medya belediyeciliğinden vazgeçip, rant amacı gütmeden sürece dahil edilmelerinin sağlanması,

- Riskli bina raporu kesinleşip ve tapuya şerh konduktan sonra hisse satışının engellenmesini sağlayacak kesin hükümlerin yasada açıkça belirlenmesi,

- Üçte iki ile alınan karar ile, her türlü satış ve tahliye işlemlerine imkan veriliyor iken üçte iki ile  yapımına karar verilen bir yerin inşaat ruhsatının da ilgili belediye tarafından satış işlemini beklemeden verilmesinin sağlamak gerekmektedir. Bu durumda olan satış işlemlerini bekleyen binlerce vatandaşımız mağdur durumdadır. Vatandaşa zorlaştırıcı değil uygulamada kolaylık getirecek atılımların ve desteğin verilmesi zaruridir.