SON DAKİKA

2025 değişimin çatışmaların ve dönüşümlerin yılı

2025, dünya tarihine "dengelerin yeniden kurulduğu" bir dönem olarak geçti.

Sadece bir yıl değil, aynı zamanda siyaset, ekonomi, çevre ve kültür açısından yeni kırılma noktalarının belirlendiği bir süreç oldu. İşte 2025’in uluslararası gündemini şekillendiren başlıca gelişmeler:

Uluslararası siyaset: Yeni merkeziyetler, diplomatik dalgalanmalar

2025’in diplomasi ajandasında en önemli madde, Afrika kıtasının giderek yükselen küresel rolü oldu. G20 Zirvesi Johannesburg’da, ilk kez Afrika’da toplandı; “Dayanışma, Eşitlik, Sürdürülebilirlik” temasıyla gelişmiş ülkeler ve küresel güney arasındaki uçurum tartışıldı. Ancak zirve sürecinde bazı büyük liderlerin yokluğu ve önceden hazırlanmış oturumlarda yaşanan çekişmeler dikkat çekti, dünya dengelerinde bir simgesel kayma yaşandı. 

NATO ise The Hague Zirvesi’nde dayanışmayı yeniden vurguladı ve üye ülkelerin savunma harcamalarını artırma taahhütlerini genişletti. Bu zirve, artan jeopolitik gerilimlere karşı Batı ittifakının birlik mesajı verdi. Ancak, orada birlik mesajı verirken son yapılan Nato Tatbikatlarında Türkiye’yi dışladılar. Dünyanın ülkemize karşı iki yüzlü tavrı bu yıl üst seviyeye çıktı.

 Çatışmaların gölgesindeki dünyada savaşlar, krizler, insani felaketler üst üste geldi. 

2025, askeri gerilimlerin gölgesinde geçen bir yıl oldu. Kuzey Afrika’da Sudan’daki iç savaş hâlâ devam ediyor; on binlerce insan hayatını kaybetmiş, milyonlar yerinden edilmiş durumda. Bu çatışma, uluslararası insani yardım sisteminin sınırlarını zorladı. 

Ortadoğu’da da barış çabaları ile şiddet arasındaki hassas denge göze çarptı. Özellikle Gazze’deki uzun süren çatışmalar ve ardından sağlanan ateşkes dönemleri, bölge için geçici bir duraklama sundu; ancak çözüm henüz kalıcı değil. Çünkü meşhur mahallenin çılgın çocuğu saldırmaya ve yeni ölümlere neden oluyor. Bir başka taraftan da ülkemizi artık düşman olarak gördüğünü anons etmekten çekinmiyor. Suriye’de kendini kurtarmak için bölgede nasıl davranacağını bilemiyor.  

Bu yıl doğal ve iklim olaylarını da çokça karşımıza çıkardı. İklim krizinin kapsamı artıyor.

2025, küresel ısınmanın dramatik etkilerinin fotoğraflarla belgelendiği bir yıl da oldu. ABD’nin batısında yıkıcı orman yangınları ve volkanik patlamalar, uydudan bile net şekilde görüldü. Bu olaylar, iklim değişikliğinin ekonomik ve sosyal etkilerini tüm dünyaya hatırlattı. 

Benzer şekilde Asya’da şiddetli yağmur ve sel olayları yeni normaller haline geldi; bu durum, altyapı planlamasının ve afet yönetiminin yeniden düşünülmesi gerektiğini gösteriyor. Ülkemiz için de su krizi bu yıl bazı şehirlerimizde sorun olmaya başladı. 

Ekonomi ve Piyasalar konusunda dalgalanmalar bolca yaşandı. Artık yeni dönemler birer birer karşımıza çıkacak. 2025 küresel ekonomi için dalgalı bir yıl oldu. Özellikle ABD’nin uyguladığı ticaret tarifeleri dünya piyasalarında belirsizlik yarattı. Petrol, altın ve teknoloji hisseleri gibi varlıklar geniş çapta dalgalanırken, doların zayıflaması ve altının değer kazanması piyasaların risk iştahını yansıttı. 

Teknoloji sektöründe ise yapay zekâ alanındaki gelişmeler hem yatırımcıları cezbetti hem de etik ve düzenleme sorularını gündeme taşıdı. Bazı uluslararası toplantılar yapay zekâ düzenlemeleri konusunda yeni çerçeveler oluşturmayı hedefledi. Yılın sonunda bir görüş de acaba yapay zeka çok mu abartıldı diye sordu. Enerji tüketen ve değerli dünya elementlerinin kullanılması için savaşlar dahi çıkarabilecek bir yapay zeka dünyasına bu yıl kavuşmuş olduk. 

2025, yalnızca krizlerle değil; aynı zamanda kültürel ve sportif etkinliklerle de hatırlanacak. Miss World 2025’in kazananı bir ilk yaşattı ve Tayland tarihine geçti. 

SEA Games 2025 Tayland’ın ev sahipliğinde yoğun bir spor takvimiyle gerçekleşti ve bölgesel dayanışma ruhunu pekiştirdi. 

Golf sahalarında ise Ryder Cup Avrupa’ya döndü ve bu prestijli yarışma, ABD’de beklenmedik bir atmosferle tarihe geçti. Önümüzdeki yıl futbol dünya kupası da bizi oldukça meşgul edecek. 

Bugün size bir yılın konu başlıklarıyla anatomisini vermek istedim. Zamanın vakanüvistleri bu yıl için neler yazardı bilemeyiz ama, 2025, dünya tarihinin bir kırılma noktası olarak tarihe geçti. Bir yandan büyük güç politikaları, ekonomik belirsizlikler ve iklim krizine karşı mücadele; diğer yandan kültürel başarılar ve uluslararası dayanışma çabaları birbirine paralel olarak ilerledi. Bu yıl, yalnızca yaşanan olaylarla değil, geleceğe bırakacağı sonuçlarla da uzun süre konuşulacak.

İstiyorum ki 2026 yılı size mutluluk ve bereketli, sağlıklı günler getirsin.