Ekonomist Mahfi Eğilmez, küresel ekonomide yaşanan dönüşümün kriz dönemlerinde piyasa davranışlarını da değiştirdiğini belirterek, geçmişte geçerli olan birçok ekonomik yaklaşımın günümüz koşullarında aynı sonucu vermediğini ifade etti.

Eğilmez, son dönemde yaşanan ABD-İran gerilimi sırasında altın ve gümüş fiyatlarında görülen düşüşün, piyasalarda geleneksel güvenli liman anlayışının değişmeye başladığını gösterdiğini söyledi.

Geçmişte savaş, doğal afet veya büyük finansal kriz dönemlerinde yatırımcıların altın ve benzeri değerli metallere yöneldiğini hatırlatan Eğilmez, son krizde ise tam tersi bir tablo ortaya çıktığını vurguladı.

Yatırımcı uzaklaşıyor

Altın ve gümüş fiyatlarındaki düşüşün iki temel nedeni bulunduğunu kaydeden Eğilmez, ilk nedenin enerji fiyatlarındaki artış beklentisi olduğunu belirtti. Savaşın petrol fiyatlarını yükselteceği, bunun da enflasyonu artıracağı beklentisinin tahvil faizlerinin yükseleceği öngörüsünü güçlendirdiğini ifade eden Eğilmez, yatırımcıların bu nedenle altın ve gümüşten çıkarak tahvil piyasalarına yöneldiğini söyledi.

Değerli metallerde son iki yılda yaşanan hızlı yükselişin de satışları hızlandırdığını belirten Eğilmez, yatırımcıların olası bir fiyat düzeltmesi beklentisiyle kâr realizasyonuna gittiklerini dile getirdi.

İkinci önemli unsurun ise küresel ölçekte artan dolar talebi olduğunu ifade eden Eğilmez, savaş ortamında birçok yatırımcının varlıklarını dolara çevirerek kendi ülkelerine dönmek istediğini, merkez bankalarının da bu talebi karşılamak amacıyla altın satışı yapmak zorunda kaldığını kaydetti.

Küresel ölçekte yaygınlaşıyor

Mahfi Eğilmez, irrasyonel davranışların yalnızca gelişmekte olan ülkelerle sınırlı kalmadığını, küresel ölçekte yaygınlaştığını da savundu. ABD'nin İran'a yönelik operasyonlarının yüksek maliyetine dikkat çeken Eğilmez, savaş öncesindeki koşullara geri dönülebilmesi için yüz milyarlarca dolarlık ek kaynak ihtiyacının ortaya çıktığını belirtti.

Piyasaların krizlere verdiği tepkinin de değiştiğini ifade eden Eğilmez, geçmişte uzun süreli çöküşlere neden olan jeopolitik gelişmelerin bugün çok daha kısa süreli etkiler yarattığını söyledi. Sermaye hareketlerinin serbestleşmesi ve finansal kaynakların anlık olarak dünyanın farklı bölgelerine aktarılabilmesinin piyasaların esnekliğini artırdığını vurgulayan Eğilmez, yatırımcıların artık yeni koşullara çok daha hızlı uyum sağladığını belirtti.

Eğilmez, küreselleşmenin yalnızca ekonomiyi değil, krizlere verilen tepkileri de değiştirdiğini ifade ederek, "Dünün kesin doğruları bugün aynı şekilde geçerli olmayabilir" değerlendirmesinde bulundu.