Verilere göre Türkiye’de gıda enflasyonu 2004-2026 döneminde ortalama yüzde 20,68 seviyesinde gerçekleşti. Ancak son yıllarda yaşanan kur hareketleri, üretim maliyetlerindeki artış, enerji giderleri ve tarımsal üretimde yaşanan sorunlar fiyat artışlarını daha da hızlandırdı. Gıda enflasyonu Kasım 2022’de yüzde 102,55 ile tarihi zirvesine ulaşırken, en düşük seviye ise Nisan 2016’da yüzde 1,38 olarak kaydedildi.

Ekonomistler, son dönemde enflasyonda baz etkisiyle kısmi bir yavaşlama görülmesine rağmen gıda tarafındaki yapısal sorunların devam ettiğini belirtiyor. Özellikle tarımda girdi maliyetlerinin yüksek seyretmesi, lojistik giderleri ve iklim kaynaklı üretim sorunları fiyatlar üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor. Sebze, meyve, et ve süt ürünlerinde yaşanan fiyat artışları vatandaşın alım gücünü doğrudan etkiliyor.

Uluslararası veri ve analiz platformu Trading Economics’in tahminlerine göre Türkiye’de gıda enflasyonunun bu çeyrek sonunda yüzde 33 seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor. Uzun vadeli projeksiyonlarda ise 2027 yılında yüzde 27, 2028 yılında ise yüzde 20 seviyelerine doğru bir gerileme öngörülüyor. Ancak uzmanlar, kalıcı düşüş için yalnızca para politikasının yeterli olmayacağını, tarım üretimini artıracak yapısal reformların kritik önem taşıdığını vurguluyor.

Ekonomi çevreleri, gıda fiyatlarındaki yüksek seyrin özellikle sabit gelirli kesimler üzerindeki etkisinin daha ağır hissedildiğini ifade ediyor. Artan mutfak harcamaları nedeniyle hane halkı bütçesinde gıdanın payı yükselirken, tüketici davranışlarında da önemli değişimler yaşanıyor. Daha ucuz ürünlere yönelim, porsiyon küçültme ve temel ihtiyaç dışındaki harcamaların ertelenmesi dikkat çeken eğilimler arasında yer alıyor.

Uzmanlara göre önümüzdeki dönemde iklim koşulları, döviz kuru hareketleri ve tarımsal üretim politikaları gıda fiyatlarının yönünü belirleyen en önemli başlıklar olacak.