Anketteki ilk sorular (Türkiye ile ilgili kanaatleri, Türkiye demokrasi mi ve Türkiye’de yaşamak ister miydiniz gibi) az şıklı. Sonraki soruların büyük çoğunluğu açık uçlu. Yani denekler kendilerine sunulan şıklardan tercih yapmıyorlar. Akıllarına geleni ve düşündüklerini söylüyorlar. Deneklerin ülkemizi ne kadar tanıdığını ölçmek ve cevapları buna göre tasnif etmek için, doğru, yanlış ve fikrim yok şıklarından birinin işaretlenebildiği ‘’Türkiye’nin başkenti İstanbul’dur’’ gibi anahtar sorularda sorulmuş.

Mısırlıların %70’i, Katarlıların %79’u ve Suudilerin %80’i Türkiye ile ilgili gayet olumlu kanaate sahipler. ‘’Türkiye demokratik bir ülkedir’’ diyenler Katar ve Mısır’da %77 iken Arabistan’da %66. Tabii bu cevabı değerlendirirken buralarda demokrasinin d’sinin bile olmadığını dikkate almalıyız. ‘’Türkiye’de yaşamak ister miydiniz?’’ sorusuna Katarlıların %61’i, Mısırlıların %77’si evet demiş. Bence bu cevapta ekonomik durum belirleyici olmuş.

Deneklere bu sorulardan sonra Türkiye ile Türkleri ayrıştırmaya dönük kritik bir soru yöneltilmiş: ‘’Evladınızın bir Türk’le evlenmesini onaylar mısınız?’’ Suudilerin ve Mısırlıların %62’si bu soruya ‘’Evet, onaylarım’’ demiş. Akademik Linkin mukayese edebilmek için aynı deneklere yönelttiği ‘’Evladınızın bir Amerikalıyla evlenmesini onaylar mısınız?’’ sualine Mısırlıların %38’i, Suudilerin %45’i ‘’Evet’’ demiş. Bu cevaplar Suudilerin eskisi kadar muhafazakar olmadığını gösteriyor. Sizce aynı soru bize sorulsaydı Araplar mı yüksek çıkardı Amerikalılar mı? 

Bir sonraki soru çok kritik: ‘’Sizce Türkiye hangi bloka yakın?’’ Mısırlıların %32’si bağımsız dış politika takip ettiğimizi, %28’i Çin ve Rusya’ya, %23’ü Batı blokuna yakın olduğumuzu düşünüyor. Katarlılarda bu oranlar sırasıyla %40, %14 ve %20. Suudilerde oranlar yine sırasıyla %48, %24 ve %19. Arapların önemli kısmı Türkiye’yi bağımsız dış politika takip eden etkili bir ülke olarak görüyorlar.

Gelelim açık uçlu sorulara. Deneklerin büyük çoğunluğu ‘’Ortadoğu’nun istikrarını en çok tehdit eden ülke hangisi?’’ sorusuna Katarlıların %27’si, Mısırlıların %24’ü ve Suudilerin %17’si İsrail yanıtını vermiş. Katarlıların %7’si Rusya’yı %6’sı Türkiye’yi ve %5’i İran’ı en tehlikeli ülke olarak görüyor. Suudilerin %8’i İran’ı, %7’si ABD’yi tehdit olarak kabul ediyor. Mısır’da ABD %5 ile ikinci sırada çıkıyor.

‘’En yakın müttefikiniz hangi devlet?’’ sorusunun cevaplarında, Mısırlılar da %17 ile birinciyiz. Katar’da %5 ile Arabistan’da %3 ile alt sıralardayız. Suudiler %10 oranıyla Mısır’ı en yakın müttefik görüyorlar. Mısır’ı Katar, BAE ve ABD izliyor. Katarlılara göre en yakın müttefikleri Suudi Arabistan (%15) ve BAE (%7). Yani Katarla kurduğumuz yakın ilişkiler ve ambargo döneminde verdiğimiz destek, Katar halkına tesir etmemiş. Arabistan’da Kaşıkçı cinayeti sırasında Suudi devletinin Türkiye’ye aldığı tavrın etkisinin sürdüğü gözüküyor.

Bir sonraki açık uçlu soru ‘’Türkiye deyince aklınıza ne geliyor?’’ Mısırlıların %8’i Erdoğan, %7’si İstanbul Katarlıların %7’si Erdoğan ve %7’si İstanbul Suudilerin %8’i İstanbul, %6’sı Irkçılık, %5’i turizm, %4’ü güzel ülke demiş. Turizm ve güzel ülke cevapları diğer ülkelerde de benzer oranlarda var. Irkçılık cevabının sadece Suudilerde olması çok ilginç ve izaha muhtaç. Demek ki halkımızın bir kısmı ama Vehhabilik ama Şerif Hüseyin ve ailesinin yaptıkları ama Hacda yaşanan sıkıntılar nedeniyle Suudilere kötü davranıyor.

Bir diğer soru: ‘’Türkiye AB’ye girmeli mi?’’ Mısırlıların %69’u ve Katarlıların %60’ı evet demiş. ‘’Türkiye Ortadoğu’da etkili bir aktör mü?’’ sorusuna Suudiler %79’la, Mısırlılar %78’le, Katarlılar %65’le evet demiş.

Üç halk ‘’Erdoğan nasıl bir lider?’’ sorusuna %75 ile %78 arasında ‘’çok başarılı’’ yanıtını vermiş. ‘’Türkiye’yi kıskanıyorum’’ ifadesini Suudilerin %58’i, Katarlıların %48’i ve Mısırlıların %35’i doğrulamış.

Deneklerin baskın çoğunluğu Türk dizilerini seyrettiğini, dizilerden etkilendiğini ifade etmiş. Ben Türkiye ile ilgili kanaatlerin olumlu olmasında dizilerin etkili olduğunu düşünüyorum. Yine cevaplara göre deneklerin tamamına yakını Türkiye’yi görmek veya bir kere daha Türkiye’de olmak istiyorlar.

Dünya halklarının Türkiye ile ilgili kanaatlerinin olumlu olması ve Türklere sempati beslemeleri değerlendirebilirsek büyük fırsattır. Özellikle komşumuz olan ve aynı coğrafyayı paylaştığımız halklar bizim için çok önemli. Bu nedenle dizileri, filmleri, turistik olmamızı iyi kullanarak Türkiye’yi seven, beğenen ve destekleyenlerin sayısını artırmalıyız. Vatandaşlarımızdaki tarihten gelen düşmanlıkları kırmalıyız ki kötü hisler diğer milletlere yansımasın. Tarih ders çıkarmamız için şarttır. Ama düşmanlıkları sürdürmek milletimize zarar verir. Ancak mevcut şartları iyi değerlendiren, geleceğe bakan ve büyük düşünen milletlerin devletleri büyük olur.