Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından ortaklaşa hazırlanan yönetmelik, Türkiye’de faaliyet gösteren gemi geri dönüşüm tesislerinin uluslararası standartlara uygun şekilde yetkilendirilmesini ve faaliyetlerinin çevreye duyarlı yürütülmesini düzenliyor. Gemi geri dönüşüm faaliyeti yürütecek tesisler için yetki belgesi zorunlu hale getirilirken başvurular belge incelemesi ve saha denetimi sonrasında değerlendirilecek.

HONG KONG SÖZLEŞMESİNE TAM UYUM

Yönetmelik, Türkiye’deki tüm gemi geri dönüşüm tesislerinin “2009 Gemilerin Emniyetli ve Çevreye Duyarlı Geri Dönüşümü Hakkında Hong Kong Uluslararası Sözleşmesi” kapsamına alınmasını amaçlıyor. Yeni yönetmelik aynı zamanda EUROFER ve Recycling Europe’un Türkiye’nin listeden çıkarılması talebine de bir yanıt niteliği taşıyor.

Yönetmelikle firmaların insan sağlığına zarar vermeyecek şekilde faaliyet göstermesi, çevre kirliliğini önlemeye yönelik tedbirler alması, tehlikeli maddelerin yönetimi için özel prosedürler uygulaması, acil durum planlarını hazırlaması ve çalışanların güvenliği için gerekli eğitimleri sağlaması şart koşuldu.

YETKİ BELGESİ BEŞ YIL GEÇERLİ OLACAK

Tüm gereklilikleri yerine getiren tesislere Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından beş yıla kadar geçerli gemi geri dönüşüm yetki belgesi düzenlenecek. Tesis yetkilisi, belgenin geçerlilik süresi dolmadan en az 60 gün öncesinde yenilenmesi için bakanlığa başvuru yapacak. Ayrıca bir geminin geri dönüştürülmesinden önce gemiye özgü gemi geri dönüşüm planı hazırlanacak. Türkçe hazırlanacak plan onaylandıktan sonra İngilizce, Fransızca veya İspanyolca dillerinden birine tercüme edilecek.

HABERSİZ DENETİM VE CEZAİ YAPTIRIMLAR

Yönetmeliğe göre Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı gerekli gördüğü durumlarda tesislerde önceden haber vermeden denetim gerçekleştirebilecek. İzin alınmadan gemi geri dönüşümü yapılması halinde sorumlu gerçek veya tüzel kişiler ile donatan ve geri dönüşüm yapılan tesisin sahibine birer milyon lira ceza kesilecek. Geri dönüşüm faaliyetinde çalışan her işçi için de 100 bin lira ceza verilecek. Tesise gemi yanaştırılması operasyonunda hükümlere aykırı hareket eden tesis yetkilisine ise 500 bin lira ceza uygulanacak. Yönetmelikteki kıyı tesisi uzmanına ilişkin bazı hükümler 31 Aralık 2028’de yürürlüğe girecek, diğer maddeler ise yayım tarihi itibarıyla başladı.