SON DAKİKA
web
DW | Otomotiv Pazar 21 Haziran 2026 09:35

ELEKTRİKLİ ARAÇLAR HIZ KESMİYOR: TALEP NEDEN ARTIYOR?

Daha ucuz bataryalar, uzun menzil ve düşük kullanım maliyetleri elektrikli araçlara ilgiyi artırıyor. Çin öncülük ederken Avrupa ve Türkiye dahil birçok ülke hızla dönüşüme katılıyor.

Elektrikli araçlar hız kesmiyor: Talep neden artıyor?

Elektrikli otomobil pazarı dünya genelinde beklenenden çok daha hızlı büyüyor. Satışlar yalnızca altı yıl içinde on kat arttı. Dünya genelinde 2025 yılında yaklaşık 21 milyon elektrikli binek otomobil satıldı.

- 2019: Dünya genelinde satılan yeni otomobillerin yalnızca yüzde 1'i elektrikliydi.

- 2025: Bu oran yüzde 25'e ulaştı.

- Mayıs 2026: Çin'de satılan yeni otomobillerin yüzde 63'ü elektrikli oldu.

- Dünya genelindeki yaklaşık 1,4 milyar otomobilin 85 milyonu elektrikli.

Bu büyümenin başını özellikle Çin ve Avrupa çekiyor. Ancak Latin Amerika ve diğer bölgelerde de elektrikli otomobil satışları hızla artıyor.

Elektrikli mobilitede Çin önde

Dünyanın en büyük otomobil pazarı olan Çin'de elektrikli araçlar yıllardır teşvik ediliyor. Ülke uzun süredir güneş ve rüzgâr enerjisi gibi geleceğin teknolojilerine ve elektromobilitenin temel bileşeni olan batarya teknolojisine yatırım yapıyor.

İleri düzey araştırmalar ve seri üretim sayesinde elektrikli otomobil bataryalarının maliyeti hızla düştü. Bugün bataryalar, on yıl öncesine kıyasla yalnızca dörtte biri maliyetle üretilebiliyor.

Çin'de elektrikli otomobiller 2024 yılından bu yana dizel ve benzinli araçlardan daha ucuz. Devlet aynı zamanda şarj altyapısını da hızla genişletiyor ve elektrik fiyatları da oldukça düşük seyrediyor. Çin'de 2015 yılında yeni araç satışlarında elektrikli otomobillerin payı yalnızca yüzde 1 iken, Mayıs 2026'da bu oran yüzde 63'e yükseldi.

Elektrikli ve hibrit araçlar

Dünya genelindeki elektrikli araçların üçte ikisini "Battery Electric Vehicle" (BEV) olarak adlandırılan, tamamen elektrikli araçlar oluşturuyor. Bu araçlar yalnızca elektrikle çalışıyor ve kabloyla şarj ediliyor.

Geriye kalan üçte birlik bölüm ise hibrit araçlardan oluşuyor. Bu araçlarda elektrik motorunun yanı sıra benzin motoru da bulunuyor.

Plug-in Hybrid (PHEV) araçlarda her iki motor da tekerlekleri hareket ettirebilirken, Extended Range Electric Vehicle (EREV) modellerinde tekerlekler yalnızca elektrik motoruyla çalışıyor. Batarya boşaldığında içten yanmalı motor elektrik üreterek menzili artırıyor.

HEV olarak adlandırılan klasik hibritler ise uluslararası istatistiklerde elektrikli araç sınıfına dahil edilmiyor.

AB'de her üç yeni araçtan biri elektrikli

Avrupa Birliği'nde (AB) 2018 yılında yeni araç kayıtlarında elektrikli otomobillerin payı yalnızca yüzde 1 düzeyindeydi. Nisan 2026 itibarıyla ise neredeyse her üç yeni araçtan biri elektrikli oldu.

Elektrikli mobilite özellikle Kuzey Avrupa'da yaygın. Norveç'te satılan yeni otomobillerin neredeyse tamamı elektrikli (yüzde 99). Bu oran Danimarka'da yüzde 82, İsveç'te ise yüzde 65 düzeyinde.

Mayıs 2026 itibarıyla Birleşik Krallık'ta yeni araçların yaklaşık yüzde 40'ı, Almanya'da yüzde 37'si, Fransa'da ise yüzde 34'ü elektrikliydi. Bu üç ülkede elektrikli araç satışları bir önceki yılın aynı ayına göre yaklaşık yüzde 30 arttı.

Türkiye'de de elektromobilite yükselişte

Türkiye de elektrikli araç dönüşümünün hızlandığı ülkeler arasında yer alıyor. Anadolu Ajansı'nın derlediği verilere göre, ülkede yaklaşık 400 bin elektrikli araç bulunuyor. Şarj noktalarının sayısı ise 40 bini aştı.

Yerli üretici Togg'un pazara girmesiyle birlikte elektrikli otomobillere ilgi hızla arttı. Elektrikli araçların yeni otomobil satışlarındaki payı 2025 yılında yüzde 22'ye ulaşırken, Türkiye birçok Avrupa ülkesiyle benzer bir dönüşüm süreci yaşıyor.

Uzmanlar, yeni model seçenekleri ve genişleyen şarj altyapısıyla büyümenin önümüzdeki yıllarda da sürmesini bekliyor.

ABD'de elektrikli araç pazarı durgun

ABD'de elektrikli otomobil pazarı son yıllarda durgun seyrediyor. 2023 ile 2025 arasında yeni araç satışlarında elektrikli otomobillerin payı yüzde 10 seviyesinde kaldı. Nisan 2026'da ise bu oran yüzde 6'nın altına düştü.

ABD'de yeni elektrikli araç alımına yönelik vergi teşvikleri geçen yıl sona erdi.

Tesla'nın Model Y ve Model 3 modelleri dünyanın en çok satılan elektrikli otomobilleri olmayı sürdürüyor.

Dünya genelinde elektrikli araçların yüzde 71'i Çin'de, yüzde 17'si Avrupa'da, yüzde 5'i ABD'de üretiliyor.

Asya ve Latin Amerika'da da büyüme hızlandı

Gelişmekte olan ve yükselen ekonomiler dahil birçok ülkede yeni araç satışlarında elektrikli otomobillerin payı ABD'den daha yüksek.

Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) verilerine göre bazı Asya ülkeleri oldukça ileri seviyede. 2025 yılında Nepal'de yeni araç satışlarının yüzde 68'i elektrikliydi. Nepal'i Singapur (yüzde 63), Vietnam (yüzde 41) ve Tayland (yüzde 23) izledi. Latin Amerika'da da elektrikli otomobil satışları hızla artıyor.

Son iki yılda satışlar üç katına çıktı. 2026'nın ilk çeyreğinde yeni araç satışlarında elektrikli otomobillerin payı Uruguay'da yüzde 31'e ulaştı. Uruguay'ı Kosta Rika (yüzde 16), Kolombiya (yüzde 15) ve Brezilya (yüzde 10) takip etti. ABD'nin komşusu Meksika'da ise oran yüzde 6 oldu.

Etiyopya: Afrika'nın elektrikli öncüsü

Afrika'da özellikle Etiyopya elektrikli araçlara yöneliyor. Ülke 2024 yılında içten yanmalı motorlu araçların ithalatını yasaklayan ilk ülke oldu.

Bu tarihten bu yana elektrikli araç sayısı yaklaşık dört kat artarak 100 bini aştı. Elektriğin büyük bölümü hidroelektrik kaynaklardan sağlandığı için elektrikli araç kullanımı benzinli araçlara göre çok daha düşük maliyetli.

Elektrikli araçlar içten yanmalı araçlardan ucuzluyor

Elektrikli araçların satın alma maliyeti bugüne kadar genellikle benzinli ve dizel araçlardan daha yüksekti. IEA verilerine göre 2025 yılında elektrikli araçlar ABD'de yüzde 27, Almanya'da yüzde 19, Brezilya ve Türkiye'de ise yüzde 11 daha pahalıydı.

Ancak fiyatlar hızla düşüyor. Çin'de yeni elektrikli otomobiller 10 bin euronun altında fiyatlarla satılıyor. Ülkede 2025 yılında yeni elektrikli araçlar ortalama olarak içten yanmalı araçlardan yüzde 20 daha ucuzdu.

Avrupa'da elektrikli otomobillerin çoğu hâlâ 20 bin euronun üzerinde fiyatlarla satılıyor. Ancak daha uygun fiyatlı modeller piyasaya çıkmaya başlarken devlet teşvikleri de tüketicilerin maliyetlerini düşürüyor.

Güçlü bataryalar ve hızlı şarjla daha uzun menzil

Geçmişte üst segment elektrikli araçlar tek şarjla en fazla 500 kilometre yol gidebilirken bugün bazı modeller 800 kilometrenin üzerinde menzil sunabiliyor.

Şarj altyapısı da hızla büyüyor. Günümüzde hızlı şarj istasyonları, modele bağlı olarak yaklaşık 20 dakikada 300 kilometrelik sürüş için yeterli enerjiyi sağlayabiliyor.

Elektrikli araçlar daha verimli ve daha ekonomik

Elektrik motorları, enerjiyi doğrudan harekete dönüştürdükleri için benzinli ve dizel motorlardan çok daha verimli çalışıyor.

Bu nedenle elektrikli araçlar daha az enerji tüketiyor. Bir elektrikli otomobil 100 kilometrede yaklaşık 15 kWh enerji harcarken, benzer büyüklükteki bir içten yanmalı araç yaklaşık 50 kWh enerjiye ihtiyaç duyuyor.

Araçları evde şarj etmek genellikle en ekonomik yöntem. Dünya genelinde elektrikli araç kullanımı, evde şarj imkânı olmasa bile içten yanmalı araçlardan yaklaşık yüzde 15 daha ucuz.

İran savaşı elektrikli araç eğilimini güçlendiriyor

Uluslararası Enerji Ajansı, İran savaşı nedeniyle yükselen petrol fiyatları ve düşen batarya maliyetlerinin elektrikli araç satışlarını daha da hızlandıracağını öngörüyor.

IEA tahminlerine göre, 2026 yılında dünya genelinde yaklaşık 23 milyon elektrikli otomobil satılacak. Bu rakam, tüm yeni araç satışlarının yaklaşık yüzde 30'una karşılık geliyor.

Bloomberg New Energy Finance tarafından hazırlanan Electric Vehicle Outlook raporuna göre ise elektrikli araçların yeni araç satışlarındaki payı 2030 yılına kadar dünya genelinde yüzde 38'e, 20235'e kadar ise yüzde 52'ye ulaşabilir.