Amerika Birleşik Devletleri'nden Çin'e, Avrupa Birliği'nden gelişmekte olan ekonomilere kadar uzanan geniş bir coğrafyada yatırımcıların odağında enflasyon, büyüme ve küresel ticaret dengeleri yer aldı. Haftanın son günü Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan savunma anlaşması, ekonomik iş birliğinin temelini de oluşturacak. Bu ittifak, bölgesel ticaret yollarının güçlendirilmesi, ortak enerji projeleri, teknoloji transferi ve yatırım alanlarının açılmasıyla ekonomik entegrasyonu artıracak. Özellikle Suudi Arabistan'ın 2030 stratejisi ile uyumlu olan bu ortaklık, endüstriyel üretim ve tıbbi altyapı gibi alanlarda fırsatlarını da beraberinde getiriyor. Ayrıca üç ülkenin birlikte uluslararası piyasalarda daha güçlü bir konuma gelmesi, ithalat bağımlılığını azaltır ve küresel ticarette etkili bir pazar oluşumuna katkı sağlayacak.

ABD ekonomisi: Enflasyon ve istihdam ikilemi

ABD ekonomisinde bu hafta açıklanan veriler, büyümenin hız kaybetmesine rağmen fiyat baskılarının hâlâ güçlü olduğunu gösterdi. Özellikle temmuz ayı istihdam verileri ve tüketici enflasyonuna ilişkin beklentiler, Amerikan Merkez Bankası'nın (Fed) önümüzdeki dönemde nasıl bir yol izleyeği konusunda piyasalarda yeni tartışmalar başlattı. Tahvil faizlerinde yaşanan yükseliş, yatırımcıların faiz indirimlerinden çok, faiz oranlarının uzun süre yüksek seviyelerde tutulacağı beklentisini güçlendirdi.

Buna karşın teknoloji hisseleri, yapay zekâ alanındaki yoğun yatırım dalgasının desteğiyle güçlü görünümünü korumaya devam ediyor. Büyük teknoloji şirketlerinin veri merkezi yatırımları ve yarı iletken sektöründeki büyüme, Amerikan borsalarının önemli bir itici gücü olmayı sürdürüyor.

Avrupa ekonomisi: Büyüme kaygıları sürüyor

Avrupa ekonomileri, yüksek enerji maliyetleri ve zayıf sanayi üretimi nedeniyle baskı altında kalmayı sürdürüyor. Almanya, Fransa, İtalya ve İspanya'da açıklanacak enflasyon verileri, Avrupa Merkez Bankası'nın önümüzdeki dönemde atacağı adımlar açısından belirleyici olacak. Özellikle enerji fiyatlarındaki artışın tüketici harcamalarını olumsuz etkilediği gözleniyor.

Öte yandan Avrupa ülkeleri, savunma harcamalarındaki yükselişin kamu maliyesi üzerindeki etkilerini de tartışıyor. Bu durum, ekonomik büyümenin desteklenmesi ile mali disiplin arasında hassas bir denge kurulmasını zorunlu hâle getiriyor.

Çin ve Asya: Yavaşlayan kredi büyümesi

Çin ekonomisinde iç talebin beklenen seviyeye ulaşamaması ve kredi genişlemesindeki yavaşlama dikkat çekiyor. Pekin yönetiminin altyapı yatırımlarını ve ihracatı destekleyici yeni önlemler üzerinde çalıştığı belirtiliyor. Bununla birlikte Japonya Merkez Bankası'nın olası faiz artırımı ihtimali, Asya piyasalarında yakından takip ediliyor.

Bölge genelinde yapay zekâ odaklı yatırımların hızlanması ise teknoloji sektörüne yönelik beklentileri güçlendiriyor. Özellikle Çinli teknoloji şirketlerinin büyük ölçekli yapay zekâ modelleri geliştirme yarışına ağırlık vermesi, küresel rekabeti yeni bir aşamaya taşımış durumda.

Enerji ve emtia piyasaları: Orta Doğu etkisi

İran çevresindeki jeopolitik gerilimler ve Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik sorunları, petrol ve doğal gaz piyasalarında dalgalanmaların sürmesine neden oldu. Küresel enerji ticaretinin önemli bir bölümünün geçtiği bu güzergâhlarda yaşanabilecek herhangi bir aksama, petrol fiyatlarının daha da yükselmesine yol açabilir.

Bunun yanında, dünya genelinde yaşanan sıcak hava dalgaları ve iklim kaynaklı üretim sorunları nedeniyle gıda fiyatları son üç yılın en yüksek seviyelerine ulaştı. Bu durum özellikle düşük gelirli ülkelerde enflasyon baskısını artırıyor.

Ülkemizde bu hafta yatırım araçlarından borsa, altın ve döviz değer kazandı.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 2,39 artışla 13.779,39 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 13.376,01 puanı, en yüksek 13.956,18 puanı gördü.

Borsa İstanbul'da aynı dönemde teknoloji endeksi yüzde 4,54 artışla 49.206,89 puana, sanayi endeksi yüzde 2,93 yükselişle 19.017,03 puana, mali endeks yüzde 1,76 kazançla 18.853,52 puana, hizmetler endeksi ise yüzde 0,37 artışla 12.574,60 puana çıktı.

Tekfen Holding, en çok prim yapan hisse olarak haftayı kapattı. 

Borsa İstanbul'da bu hafta en çok yükselen hisseler arasında yüzde 35,28 ile Tekfen Holding ilk sırada yer aldı.

Tekfen Holding AŞ'yi yüzde 24,12 ile CW Enerji ve yüzde 18,09 ile Türk Altın İşletmeleri izledi.

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler ise yüzde 12,63 ile Şekerbank, yüzde 11,28 ile Balsu Gıda ve yüzde 10,49 ile Otokar oldu.

Temmuz’da TÜFE aylık bazda %1,78 ile beklentilerin altında artmasıyla, yıllık TÜFE enflasyonu %31,75 düzeyine geriledi.

Altın ve döviz yükseldi

24 ayar külçe altının gram fiyatı, geçen hafta sonuna göre yüzde 8,29 artışla 6 bin 664 liraya, Cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 8,12 yükselişle 43 bin 532 liraya çıktı.

Çeyrek altının satış fiyatı da önceki haftaki kapanışının yüzde 8,25 üzerinde 10 bin 936 liraya yükseldi.

Doların satış fiyatı, yüzde 0,37 artarak 47,7030 liraya, avronun satış fiyatı da yüzde 1,20 yükselişle 55,1720 liraya çıktı.

Geçen hafta 63,7670 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,98 artışla 64,3940 liraya yükseldi.

İsviçre frangı ise yüzde 0,95 değer kazanarak 59,0670 liradan alıcı buldu. 

Genel değerlendirme

Bu hafta ortaya çıkan tablo, küresel ekonominin iki temel eğilim arasında sıkıştığını gösteriyor. Bir tarafta yapay zekâ, dijitalleşme ve yeni teknolojilerin sunduğu büyüme fırsatları bulunurken diğer tarafta jeopolitik gerilimler, yüksek enflasyon, enerji fiyatları ve tedarik zinciri sorunları öne çıkıyor.

Haftanın verileri, dünyanın yalnızca ekonomik bir dönüşümden değil, aynı zamanda yapısal bir değişim sürecinden geçtiğini ortaya koyuyor. Para politikaları, enerji güvenliği, dijitalleşme ve jeopolitik gelişmeler, geleceğin ekonomik düzenini belirleyecek temel unsurlar olarak öne çıkıyor.

Önümüzdeki hafta...

Önümüzdeki haftalarda yatırımcıların dikkati; ABD enflasyon verilerine, Çin'in büyümeyi destekleme adımlarına, Avrupa Merkez Bankası'nın kararlarına ve Orta Doğu'daki gelişmelere çevrilmiş durumda olacak. Küresel ekonominin yönü, bu başlıklardaki gelişmelere bağlı olarak şekillenecek gibi görünüyor.

TCMB’nin Enflasyon Raporu’nu yayımlayacağı haftada sanayi üretimi ve ödemeler dengesi verilerinin yanı sıra TCMB Piyasa Katılımcıları Anketi’nin sonuçları da açıklanacak.