Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Emine Erdoğan'ın himayelerinde 2017 yılında başlatılan Sıfır Atık Hareketi, enerji verimliliği konusunda yeni bir farkındalık kampanyası başlattı. Sıfır Atık Vakfı, "Yarın için beklemede bırakma, tamamen kapat" sloganıyla vatandaşları bekleme modunda bırakılan elektronik cihazların oluşturduğu görünmeyen enerji tüketimine karşı uyardı.

Vakıf tarafından yapılan açıklamada, evlerde, ofislerde ve iş yerlerinde kullanılan televizyon, bilgisayar, modem, oyun konsolu, yazıcı, ses sistemi ve kahve makinesi gibi birçok elektronik cihazın kapatılmış görünmesine rağmen bekleme modunda elektrik tüketmeye devam ettiği belirtildi. Bu durumun hem ekonomik kayıplara hem de gereksiz enerji kullanımına neden olduğu ifade edildi.

Milyonlarca ton emisyon

Araştırmalara göre dünya genelindeki toplam elektrik tüketiminin yaklaşık yüzde 5 ila 10'u yalnızca bekleme modunda çalışan cihazlardan kaynaklanıyor. Milyonlarca hanede devam eden bu görünmeyen tüketim, küresel ölçekte yüz milyarlarca kilovatsaatlik enerji kaybına ve milyonlarca ton sera gazı emisyonuna yol açıyor.

Uzmanlar, elektronik cihazların uzaktan kumanda sinyalini alabilmesi, internet bağlantısını sürdürebilmesi veya hızlı açılabilmesi amacıyla bekleme modunda sürekli enerji çektiğini belirtiyor. Uluslararası enerji kuruluşlarının verilerine göre gelişmiş ülkelerde bir hanenin yıllık elektrik tüketiminin ortalama yüzde 5 ila 12'si yalnızca stand-by modundaki cihazlardan oluşabiliyor.

Özellikle günün 24 saati açık bırakılan modemler, internet yönlendiricileri ve dijital yayın kutularının önemli bir enerji tüketimine neden olduğu belirtilirken, prizde unutulan telefon ve dizüstü bilgisayar şarj cihazlarının da cihaz bağlı olmasa bile elektrik çekmeye devam ettiği vurgulandı.

Cihazı tamamen kapatın

Enerji verimliliği uzmanları, gereksiz tüketimin önüne geçmek için kullanılmayan elektronik cihazların tamamen kapatılmasını, gece saatlerinde televizyon ve oyun konsollarının fişten çekilmesini, anahtarlı çoklu prizlerin kullanılmasını, şarj cihazlarının kullanım sonrası prizden çıkarılmasını ve enerji verimli ürünlerin tercih edilmesini öneriyor. Akıllı priz sistemlerinin de gereksiz elektrik tüketimini kontrol altına almada etkili olduğu ifade ediliyor.

Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş ise enerji tasarrufunun sürdürülebilir kalkınmanın temel unsurlarından biri olduğunu belirterek, Sıfır Atık Hareketi'nin yalnızca atık yönetimiyle sınırlı olmadığını, doğal kaynakların verimli kullanılması ve israfın önlenmesini esas alan küresel bir dönüşüm modeli haline geldiğini söyledi.

En değerli kaynak enerji

Enerjinin en değerli doğal kaynaklardan biri olduğuna dikkat çeken Ağırbaş, bekleme modunda bırakılan cihazların fark edilmeyen ancak sürekli devam eden bir enerji tüketimi oluşturduğunu belirterek, kullanılmayan cihazların tamamen kapatılmasının hem elektrik tasarrufu sağladığını hem de karbon emisyonlarının azaltılmasına katkı sunduğunu ifade etti.

Tasarrufun Sıfır Atık kültürünün temel davranış biçimlerinden biri olduğunu vurgulayan Ağırbaş, her bireyin göstereceği küçük hassasiyetin Türkiye'nin enerji verimliliği hedeflerine, iklim değişikliğiyle mücadeleye ve sürdürülebilir kalkınmaya önemli katkılar sağlayacağını belirterek vatandaşlara "Yarın için beklemede bırakma, tamamen kapat" çağrısında bulundu.

Sıfır Atık Vakfı, enerji verimliliğini yalnızca çevresel bir gereklilik olarak değil, aynı zamanda ekonomik kalkınma, iklim direnci ve toplumsal refahın temel unsurlarından biri olarak değerlendirdiklerini belirterek, enerjiden suya ve gıdaya kadar tüm doğal kaynakların tasarruflu kullanılması konusunda toplumsal farkındalık çalışmalarını sürdüreceğini bildirdi.