Dünyada küresel ekonomik büyüme durdu

Hakan Dikmen 07 Eki 2019

Dünya Ticaret Örgütü 2019 küresel ticaret konusundaki öngörüsünü yeniledi. Bu yılın ikinci yarısı için yapılan çalışma sonucunda durum "Koyulaşan görünüm" sergiledi. DTÖ'nün daha iyimser bir sonuç tahmin etmesinden yalnızca birkaç ay sonra bu rapor bir nevi geri çekilme oldu. Hemen aklımıza ne oldu da oldu, neden böyle oldu sorusu geliyor. Bazı çevreler tek suçlu Fed'i suçlayan Trump diyor. Avrupa ülkelerinin ekonomik durumu mu da etkilemiştir diyenler de çoğunlukta. Bir de ABD'nin Çin ile başlattığı ekonomik savaş var. Bu nedenlerden bazıları bile tüm öngörüler alt üst etmiş oldu.

Oysa ülkemizde, açıklanan YEP’e göre 2019 büyüme hedefi yüzde 0,5, 2020 yılında da yüzde 5. Böylece 2020 büyüme hedefi önceki YEP’te belirlenen %3,5’dan %5’e yükseltildi. Bunun yanında 2019 işsizlik hedefi yüzde 12,9, 2020 yüzde 11,8, 2021 yüzde 10,6, 2022 yüzde 9,8 olarak hedefleniyor. Aslında hafta içinde belirlenecek YEP’te açıklanan yıl sonu %12 enflasyon hedefi ise daha önceki %13,9’dan aşağıya çekilmiş oldu. Perşembe günü de ilan edilen enflasyonun tek hanelere düşmesi gelecek için bize umut verdi. Enflasyon hedefi 2020 için %8,5 olurken, 2021 yılı içinse %6,0 olarak hedeflenmiş durumda. 2021’de ise enflasyonun %4,9’a düşeceği tahmin ediliyor. Bu hafta enflasyonun beklenenden daha aşağı çekilmesi bizi heyecanlandırdı. Merkez Bankasına da olumlu yansıyan bu tablo üretim ekosistemine de bu durum olumlu etki yapacak. YEP de böylece öngörülerine kavuşuyor. Acaba bu öngörü tutacak mı?

Ekim ayının ilk günü Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ), 2019 ticaret büyüme tahminini Nisan ayında tahmin edilen %2,6 artıştan %1,2'ye indirdi.

Cenevre merkezli organ, Avrupa'daki Brexit belirsizliğinin yanı sıra artan ticari gerilimlerdeki keskin düşüşü de suçladı. 

DTÖ genel müdürü Roberto Azevedo yaptığı açıklamada, "Ticaretin kararan görünümü cesaret kırıcı ama beklenmedik bir durum değil." Dedi. Dünya Borsaları bu konuda aşağı doğru harekete başladı. Kuzey Kore’nin de ABD ile Dialog kuracağı hafta 2 nükleer deneme yapması olayın üzerine tuz ekti. 

Dünya Merkez bankacılarının % 2'lik enflasyon oranına ulaşma konusunda yol aldığını biliyoruz. Ama böyle giderlerse herkes onların kalıcı olarak başarısız olacaklarını düşünüyor.  

Dünyada Ekim’e girerken açıklanan yeni ekonomik proje % 2'nin altında enflasyonun iyi bir şey olduğu evrensel olarak kabul edilen bir gerçektir.

Ülkemizde Bakan Albayrak bazı hedefler koydu. En önemlisi olarak kabul edilen Vergi Reformu konusunda önemli değişiklikler olacak. İstihdam teşviklerinin etki analizi yapılacağı, İstanbul Finans Merkezi 2021 de açılacak. Kredi kanalları devreye sokulacak. Veee Bankacılık için temiz bir sayfa açılacak. 

Eylül ayında 15.milyar 200 milyon dolara ulaşan İhracat yani geçen senenin üzerine çıkan bu ihracat artışı çok önemli. Ama ne yazık ki bu artış aslında kazanca yansımıyor. Enflasyonun tek haneli olması ve bunun en azından bir ay daha olumlu etki yapması bekleniyor. Ama akıldaki şu sorulara da cevap aranıyor. 

Hedefler nasıl tutacak?

Tarım ne olacak?

Çiftçi

Üretim nasıl artacak?

Enflasyon nasıl düşecek?

Büyüme artacaksa cari açık nasıl kapanacak?

İstihdamı kim sağlayacak?

Şirketler nasıl kurtulacak

Yurt dışından para girişi olacak mı? Nasıl?

Batık kredi ne olacak?

Ertelenmiş iç taleple büyüyeceğiz dedi sayın bakan. Bu konuda geliri nasıl artıracağız. 

Yüzde bir büyümek için yüzde bir cari açık veriliyor. Gayri Safili Milli Hasıla 800 milyar dolar. Çarp böl çıkar oluyor sana yine 40 milyar açık. Nakit üretemeyen bir ülkede kredi versen nasıl olacak. Resesyona giren dünya ülkeleri görüyoruz. Global dünya küçülmek için çaba sarf ediyor. Biz büyüyoruz. Sayın Cumhur Başkanımız her konuşmasında Döviz, altını yastık altından çıkarın diyor. Eğer bu sıcak para piyasada dolanmazsa ülkemizin durumu ekonomik olarak zora girer. Yazımı bitirirken size şunu hatırlatmak istiyorum. 2001 yılında Brüt dış borç stoku %56 ile herkesi perişan etmişti.  Brüt dış borç stoku şu an 477 Milyar dolar. Yani şu an Milli gelire oranı %62 Maşallah sapasağlam ayakta ekonomi. Ama öyle ya da böyle Siz yine de lütfen ayağınızı yorgana göre uzatın. Hoşçakalın…