Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın İstanbul dahil 6 ili kapsayan 3 milyon TL’lik yeni finansman paketi, inşaat dünyasında "tarihi bir adım" olarak nitelendirildi. GYODER, İNDER ve AYİDER gibi sektörün dev paydaşları, %0,69 faiz ve 1 yıl ödemesiz dönem avantajının, dönüşümün önündeki en büyük bariyer olan "finansman tıkanıklığını" tamamen ortadan kaldıracağı görüşünde birleşti.

Deprem riskine karşı zamana karşı yarışılan Türkiye’de, kentsel dönüşüm süreci finansal bir doping ile yeni bir faza geçiyor. Bakan Murat Kurum’un detaylarını paylaştığı Dünya Bankası destekli finansman paketi; düşük faizi, uzun vadesi ve ödemesiz dönem seçeneğiyle hem vatandaşı hem de inşaat sektörünü heyecanlandırdı. 180 ay vade ve %0,69 gibi piyasa gerçeklerinin çok altındaki maliyetler, sektör temsilcilerine göre bekleyen projeleri sahaya indirecek.

Sektörden tam destek

GYODER Başkanı Neşecan Çekici “Sayın Bakan Murat Kurum tarafından açıklanan bu paket, kentsel dönüşümün en kritik başlığı olan finansmana erişim sorununa doğrudan çözüm getirmesi açısından son derece kıymetlidir. Özellikle İstanbul gibi deprem riski yüksek bir şehirde, riskli yapı stokunun dönüşümünü hızlandıracak her adımı sektör olarak çok önemsiyoruz. 3 milyon TL’ye kadar sağlanan destek, doğru hedefleme ile birleştiğinde önemli bir çarpan etkisi yaratacaktır. Bu yaklaşım, kamu ile özel sektörün birlikte hareket ettiği, daha sistematik bir dönüşüm modelinin de önünü açabilir.

Bugün geldiğimiz noktada finansmana erişim hem geliştirici hem de vatandaş tarafında en temel darboğazdır. Bu nedenle %0,69 gibi piyasa koşullarının oldukça altında bir maliyet ve ilk yıl ödemesiz dönem, dönüşüm kararını erteleyen kesimler için güçlü bir teşvik olacaktır. “Önce evine yerleş, sonra ödemeye başla” yaklaşımı, özellikle orta gelir grubu için psikolojik eşiği aşağı çeken önemli bir modeldir. Bu tür uygulamalar, konut finansmanında daha kapsayıcı ve erişilebilir bir yapıya geçişin de sinyalini veriyor.

Kentsel dönüşümün önündeki en büyük engel finansmana erişim ve maliyet dengesiydi. Yeni açıklanan destek paketi; uzun vade, düşük faiz ve ilk yıl ödemesiz yapı sayesinde bu bariyeri önemli ölçüde azaltıyor. Bu da özellikle dönüşüm projelerinde vatandaşın karar alma sürecini hızlandıracak ve talebi artıracaktır. Talebin canlanması, doğal olarak üretimi de teşvik ederek arz tarafında hareketlilik yaratacaktır. Böylece hem yeni konut üretimi hızlanabilir hem de dönüşüm projeleri daha sürdürülebilir bir zemine oturabilir. 

Artık maliyetler engel değil

İNDER Başkanı Engin Keçeli: “Kentsel dönüşümün önündeki en büyük sorunlardan biri uzun zamandır finansman meselesiydi. Birçok vatandaş riskli yapılarda yaşadığını bilse de ekonomik sebeplerle dönüşüm sürecine girmekte zorlanıyordu. Bu nedenle finansman tarafında atılan adımların önemli olduğunu düşünüyorum.

Son dönemde konuşulan 3 milyon TL’ye kadar kredi imkanı, özellikle 0.69 faiz ve 180 ay gibi uzun bir vade ile sunulduğunda, dönüşümün önünü bir miktar açabilecek bir model olabilir. Çünkü bugün inşaat maliyetleri oldukça yükseldi ve eski kredi limitleri birçok proje için yeterli olmuyordu.

Tabii kentsel dönüşüm sadece finansman meselesi de değil. Planlama, süreçlerin hızlanması ve vatandaşın sürece güven duyması da en az finansman kadar önemli. Ama yine de finansman imkanlarının güçlenmesi, dönüşüm sürecini hareketlendirebilecek adımlardan biri olacaktır. Hatta belki de en önemli adım olacak”

Bu paket vatandaşa 'ne zaman başlıyoruz?' dedirtecek

Gayrimenkul ve İnşaat Platformu Başkanı Mustafa Ekizoğlu: “Bu paket, kentsel dönüşümde uzun süredir eksik olan erişilebilir finansman problemini doğrudan çözen bir adım. Özellikle İstanbul gibi yüksek riskli ve maliyetli bir pazarda, 3 milyon TL’ye kadar sağlanan bu destek; hem bireysel konut sahiplerini hem de müteahhitleri aynı noktada buluşturuyor.

Bugüne kadar dönüşümün önündeki en büyük engel “anlaşma değil, finansmandı.” Bu paketle birlikte karar alma süreci hızlanacak, bekleyen projeler sahaya inecek. Kısacası bu destek, sadece bir kredi değil; piyasayı harekete geçirecek bir kaldıraç etkisi oluşturur.

Dönüşümü erişilebilir kılacak

Anadolu Yakası İnşaat Müteahhitleri Derneği (AYİDER) Başkanı Hakan Şişik: “İstanbul’un en büyük güvenlik tehdidi olan depreme karşı zamana karşı yarışıyoruz. Sayın Murat Kurum tarafından açıklanan; 1 yıl ödemesiz, 180 ay vade ve 0,69 faiz oranıyla 3 milyon TL’lik yeni destek paketi, sadece bir finansal kolaylık değil, kentsel dönüşümün önündeki en büyük bariyer olan “finansman tıkanıklığının” önünü açacağını düşünüyoruz. Vatandaşlarımızın kentsel dönüşüme girmesindeki en büyük çekince, evleri yapılırken hem kira ödemek hem de kredi taksiti yatırmak. “1 yıl ödemesiz” dönemi, vatandaşın evine yerleşene kadar cebinden ek bir nakit çıkmamasını sağlayarak dönüşümü erişilebilir kılacaktır.