Mustafa DENİZ

Orta Doğu’da değişen jeopolitik dengeler, enerji hatlarını yeniden şekillendirirken Suriye yönetimi kritik bir hamleye hazırlanıyor. Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara’nın gündeminde, uzun süredir atıl durumda bulunan Kerkük–Baniyas petrol boru hattının yeniden devreye alınması yer alıyor.

Irak petrolünü Suriye üzerinden Akdeniz’e ulaştırmayı hedefleyen proje hem bölgesel ticaret hem de küresel enerji arz güvenliği açısından stratejik bir adım olarak değerlendiriliyor.

Hürmüz krizi yeni güzergahları tetikledi

Son dönemde Hürmüz Boğazı’nda yaşanan güvenlik riskleri ve bölgesel savaşın enerji akışını sekteye uğratması, alternatif rotaları yeniden gündeme taşıdı. Bu gelişmelerin ardından Suriye, kendisini “yeni enerji koridoru” olarak konumlandırmaya başladı. 

Uzmanlara göre Kerkük–Baniyas hattı, Irak petrolünün Basra ve Türkiye dışındaki üçüncü önemli çıkış kapısı olabilir.

Baniyas Limanı yeniden canlanıyor

Sahadaki gelişmeler de bu stratejiyi destekliyor. Nisan 2026 itibarıyla Irak kaynaklı petrol ürünlerinin Baniyas Limanı üzerinden sevkiyatına yeniden başlandı. 

Ayrıca Suriye Petrol Şirketi, aylık yaklaşık 500 bin ton Irak yakıtının bu hat üzerinden taşınabileceğini duyurdu. 

Bu gelişme, hattın yeniden işler hale getirilmesi için altyapının hazırlandığı şeklinde yorumlanıyor.

Irak için alternatif Suriye için fırsat

Kerkük–Baniyas hattının yeniden açılması, Irak açısından ihracat rotalarını çeşitlendirme anlamına gelirken, Suriye için ekonomik toparlanmanın anahtarı olabilir.

İki ülke arasında yapılan görüşmelerde, boru hattının yeniden faaliyete alınmasının yanı sıra ticaretin artırılması ve sınır geçişlerinin yeniden açılması da ele alındı. 

Projenin hayata geçmesi durumunda Suriye, yalnızca transit ülke değil, aynı zamanda bölgesel bir enerji merkezi olma iddiasını güçlendirecek.

Ekonomik ve siyasi engeller masada

Ancak proje önünde ciddi engeller de bulunuyor. Uzmanlar, hattın yeniden inşasının yüksek maliyet gerektirdiğini ve mevcut üretim seviyeleriyle ekonomik fizibilitenin tartışmalı olduğunu belirtiyor. 

Bunun yanı sıra güvenlik riskleri ve bölgedeki siyasi dengeler de sürecin seyrini belirleyecek en önemli faktörler arasında yer alıyor.

Yeni enerji denklemi kuruluyor

Kerkük–Baniyas hattı, sadece bir boru hattı değil; Orta Doğu’nun yeni enerji haritasının merkezinde yer alan bir proje olarak öne çıkıyor.

Şara yönetiminin bu hattı yeniden devreye alma çabası, bölgesel güç dengelerini değiştirebilecek bir hamle olarak dikkat çekiyor. Eğer proje hayata geçerse, Türkiye’den Doğu Akdeniz’e uzanan enerji rekabetinde yeni bir dönem başlayabilir. Bu hattan günlük 300 bin varil petrol sevkiyatı yapılıyor. Hattın normale dönmesi ile sevkiyatın 1 milyon varile çıkacağı belirtiliyor.