Hakan ÖZBAY

Küresel iklim hedefleri doğrultusunda enerji dönüşümü hız kazanırken, bu dönüşümün en kritik halkası olan enerji depolama sistemleri Türkiye’de dev bir pazara dönüşüyor. Özellikle rüzgar ve güneş gibi kesintili yenilenebilir enerji kaynaklarının şebekeye güvenli bir şekilde entegre edilebilmesi için depolama teknolojileri artık bir alternatif olmaktan çıkıp zorunluluk halini aldı.

Sektör verilerine göre, Türkiye'de enerji depolamalı elektrik üretim tesisleri için bugüne kadar yaklaşık 33 GWh seviyesinde ön lisans tahsis edildi. Hali hazırda yaklaşık 350 MWh olan kurulu depolama kapasitesinin, devam eden yatırımların devreye girmesiyle birlikte yıl içinde 1.500 MWh seviyesine ulaşması öngörülüyor.

KÜRESEL PAZARDA KAPASİTE KATLANARAK BÜYÜYOR

Depolama ihtiyacı yalnızca Türkiye ile sınırlı değil. Dünya genelinde enerji depolama sistemlerine yönelik talep de güçlü bir yükseliş trendinde. Geçtiğimiz yıl küresel ölçekte enerji depolama sistemlerinin kurulu gücü 270 GW seviyesine ulaşırken, toplam depolama kapasitesi 630 GWh olarak kaydedildi. Uluslararası enerji projeksiyonları, 2034 yılına gelindiğinde küresel enerji depolama kurulu gücünün 1.545 GW’a ulaşacağına işaret ediyor. Bu devasa talep artışının arkasında yatan temel faktörler arasında; güneşsiz ve rüzgarsız saatlerde enerji arz güvenliğinin sağlanmasını gerektiren yenilenebilir enerji entegrasyonu, artan şarj istasyonu talebinin şebekelerde yarattığı anlık yüklerin dengelenmesini zorunlu kılan elektrikli araçlar ve yapay zeka ile dijitalleşmenin tetiklediği yüksek ve kesintisiz enerji ihtiyacıyla öne çıkan veri merkezleri bulunuyor.

BATARYA ÜRETMEK TEK BAŞINA YETERLİ DEĞİL

Enerji altyapı projelerinin salt bir donanım tedariki olmaktan çıktığını vurgulayan endüstri temsilcileri, projelerin bütüncül bir yaklaşımla ele alınması gerektiğinin altını çiziyor. Bugüne kadar 40'tan fazla ülkede 400'ün üzerinde projede yer alan YEO Teknoloji'nin CEO'su Tolunay Yıldız, sektördeki bu yapısal değişimi şu sözlerle özetliyor:

"Yenilenebilir enerji yatırımları büyüdükçe, bu enerjiyi güvenli, dengeli ve verimli şekilde sisteme entegre edebilmek daha da önemli hale geliyor. Enerji depolama sistemleri artık sadece tamamlayıcı bir teknoloji değil, enerji dönüşümünün merkezinde yer alan stratejik bir altyapı çözümü. YEO Teknoloji olarak bu alandaki en büyük farkımız, batarya depolamayı taahhüt, yatırım ve finansman kabiliyetlerimizle birlikte tek platformda sunabilmemiz. Bugün bir enerji depolama projesinde sadece batarya üretmek yeterli değil. Projenin geliştirilmesi, finansmanı, mühendisliği, kurulumu, şebekeye entegrasyonu ve uzun vadeli işletme kabiliyeti aynı anda yönetilmeli. YEO Teknoloji ve Reap Battery olarak bu zincirin tamamını aynı çatı altında sunabiliyoruz. Bu da bizi hem Türkiye’de hem de uluslararası pazarlarda güçlü bir konuma taşıyor."

Sektörün ulaştığı teknolojik eşiği ve şarj altyapısındaki dönüşüm zorunluluğunu değerlendiren YEO Teknoloji İş Geliştirme ve Satış Başkan Yardımcısı Barış Esen ise hemen ardından şu ifadeleri kullanıyor:

"Ürettiğimiz batarya sistemleri hem şebeke ölçekli hem de endüstri ve talebe özel uygulamalara yönelik geliştiriliyor. Elektrikli araç sayısı arttıkça şarj istasyonlarının anlık güç talebini yalnızca mevcut şebeke altyapısıyla karşılamak kolay olmayacak. Özellikle hızlı şarj noktalarında batarya enerji depolama sistemleri bir tercih olmaktan çıkıp zorunluluk haline gelecek. Bugün geldiğimiz noktada, yeni nesil 1C batarya sistemleri üretiminde Türkiye’nin en büyük üreticisi konumundayız."

Pazardaki bu potansiyel, yerli teknoloji ve üretim yatırımlarını da hızlandırdı. Sektörün önemli oyuncularından YEO Teknoloji'nin iştiraki olan Reap Battery, İstanbul Tuzla’da kurduğu yıllık 5 GWh üretim kapasiteli tesisiyle şebeke ölçekli batarya sistemleri üretimine başladı. Tesis, üretime geçtikten sonraki ilk 5 ayda 1 GWh’ın üzerinde iş hacmine ulaşarak pazarın talebine ayna tuttu.

ELEKTRİKLİ ARAÇ PARKI ŞEBEKEYİ ZORLUYOR

Türkiye'deki otomotiv pazarında yaşanan elektrifikasyon süreci, depolama sistemlerinin bir diğer önemli itici gücü konumunda. Resmi verilere göre Türkiye’de elektrikli araç sayısı mart ayı itibarıyla 411 bin adede ulaşırken, şarj istasyonlarında tüketilen elektrik miktarı 67 MWh seviyesine çıktı. Özellikle yüksek hızlı şarj istasyonlarında oluşan anlık yüksek güç talebini, mevcut geleneksel şebeke altyapısıyla karşılamak her geçen gün zorlaşıyor. Reap Battery'nin elektrikli araç şarj istasyonlarına batarya depolama sistemi kurulması için yürüttüğü teknik çalışmalar, sektördeki bu darboğazı aşmayı hedefliyor.