Gayrimenkul alım-satım süreçlerinde hukuki güvenliği artırmayı amaçlayan yeni düzenleme hazırlığı, sektör temsilcileri tarafından mercek altına alındı. Özellikle 30 milyon TL ve üzerindeki işlemlerde avukat bulundurma zorunluluğunun getirilmek istenmesi, beraberinde hem operasyonel hem de maliyet temelli tartışmaları getirdi. Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Emrullah Yedikardeş, düzenlemenin niyetini doğru bulmakla birlikte, uygulama yönteminin piyasa dinamikleriyle çelişebileceğine dikkat çekti.

Süreç karmaşık bir yapıya dönüşebilir

Düzenlemenin başarısı için öncelikle avukatın süreçteki varlık sebebinin doğru tanımlanması gerektiğini belirten Yedikardeş, avukatın imar uygunluğu denetimi mi, tapu öncesi risk kontrolü mü yoksa sadece sözleşme teyidi mi yapacağının netleşmesi gerektiğini ifade etti. Banka ipotekli satışlarda avukatların halihazırda sürece dahil olduğunu hatırlatan Yedikardeş, alıcı ve satıcının uzlaştığı noktalarda sisteme yeni bir zorunlu aktör eklenmesinin işlemleri daha güvenli hale getirmekten ziyade daha karmaşık ve ağır bir yapıya dönüştürebileceği uyarısını yaptı.

Mali kayıplar doğurabilir

Türkiye’deki gayrimenkul piyasasında hızın yatırım kararları için belirleyici bir unsur olduğunu vurgulayan Yedikardeş, yüksek enflasyon ve dalgalı piyasa koşullarında bir işlemin birkaç gün gecikmesinin bile taraflar için ciddi mali kayıplar doğurabileceğini söyledi. Mevcut sistemde dijital tapu ve banka kontrollü ödeme gibi yöntemlerle güvenliğin zaten üst seviyeye çıkarıldığını belirten Yedikardeş, zorunlu bir danışmanlık katmanının özellikle yoğun dönemlerde işlem trafiğini tıkayabileceğini ifade etti.

İhtilafların nedeni uygulama zafiyetleri

Tartışılan 30 milyon TL’lik eşik değerin başlangıçta sınırlı bir kesimi etkileyeceği düşünülse de, artan gayrimenkul fiyatları karşısında bu rakamın zamanla piyasa değerlerinin altında kalabileceğine dikkat çekildi. Bu nedenle söz konusu eşiğin her yıl güncellenmesinin önemine değinen Yedikardeş, sorunun kaynağının uygulama zafiyetleri olduğunu ve çözümün yeni zorunluluklar yerine sistem iyileştirmelerinde aranması gerektiğini savundu.

Takasbank modeli ile çözüm önerisi

Yedikardeş, avukat zorunluluğunun tüm işlemler yerine sadece şerhli veya ipotekli gibi şartlı satışlar için uygulanmasının daha yerinde olacağını önerdi. İnovatif çözümlerin vatandaşın tercihine bırakılması gerektiğini belirten Yedikardeş, önümüzde başarılı bir Takasbank örneği olduğunu, zaruret içermeyen ancak güvenli işlem isteyenlerin gönüllü olarak bu sistemleri kullandığını söyledi. Tercihli sistemlerin hem işlemleri yavaşlatmayacağını hem de toplum tarafından daha sıcak karşılanacağını ifade eden Yedikardeş, güvenli ödeme sistemlerinin yaygınlaştırılmasının tarafların korunması açısından çok daha pratik bir çözüm sunduğunu belitti.