PİYASALARDA SON DURUM
Dolar/TL, geçen yılın son haftalarında TL mevduata Hazine ve Merkez Bankası (TCMB) destekleri açıklaması ile başlayan kamu destekli adımlarla 18.4 seviyesindeki tarihi zirvesinden gerileyerek 2021'deki kayıplarının bir bölümünü telafi etti.
![Piyasalarda son durum](https://analizgazetesi.com.tr/thumbmaker.php?src=https://analizgazetesi.com.tr/modules/blog/dataimages/IMG_C87C1C-F5FBB8-481ABC-FA0DCF-941C65-580AAB.jpg&w=750&h=500&s=1&a=c)
Piyasalar bugün kabine toplantısı öncesi TÜİK tarafından saat 1000'da açıklanacak 2021 enflasyon verilerini izleyecek. 2022'de hükümetin enflasyondaki düşüş beklentisine rağmen enerji başta olmak üzere fiyatı kamu tarafından belirlenen ürünlerde belirgin artışlar yapıldı. Bu artışlardan elektirik ve doğalgazdaki kısmının tüketici enflasyonuna Ocak ayında 2.5-3 puan yükseltici yönde yansıyacağı hesaplanıyor.
Ancak etkinin TÜFE ile sınırlı kalmayacak olması üretim maliyetlerindeki fiyat artışlarının daha da belirgin olması nedeniyle TÜFE'nin 2022 yılının ilk aylarrnda belirgin artışını koruması bekleniyor. TL'deki değer kaybının durmasıyla TÜFE'nin sınırlanabileceğini düşünen birçok ekonomist ise enerji zamlarının ardından TÜFE beklentilerini yıl içinde enflasyonun %40'a ulaşacağı şekilde güncellemeye başladı.
Reuters anketine göre para politikası ve yeni ekonomik model endişeleriyle rekor seviyelerde değer kaybeden TL'nin etkisi ile Tüketici Fiyatları Endeksi'nin (TÜFE) 2021 Aralık ayında 18 yılın zirvesi olan %30.6'ya yükselerek yılsonu hedeflerinin çok üzerinde gerçekleşmesi bekleniyor.
Ankara'da gıda fiyatlarının aylık %25 arttığını, yıllık olarak Kasım'daki %27'den Aralık'ta %55'e yükseldiğini açıklayan Türk-İş'e göre gıda enflasyonunda en son "Kasım 1987 seçimlerini izleyen Aralık 1987'de" bu denli yüksek bir artış gerçekleşmişti.
Benzer şekilde İTO tarafından hazırlanan İstanbul verileri de yıllık bazda perakende fiyatlarda %34.18, toptan fiyatlarda ise %47.10 artışa işaret etti.
Öte yandan 1 Ocak'tan itibaren geçerli olmak üzere, değişik abone grupları için elektrik tarifelerinde %52 ile 125 arasında; doğalgazda ise %15 ile 50 arasında değişen oranlarda artışa gidildi. Elektrik fiyatları tüketici sepetinde 2021 verilerine göre %2.7, doğalgaz ise %1.7 ağırlığa sahip. Ancak bu sadece ilk ve doğrudan etki ve üretime yönelik maliyetlerde olacak artışın etkilerini içermiyor. Bu nedenle enflasyon 2022 boyunca endişe kaynağı olarak izlenecek.
Bu senaryo %14 seviyesindeki TCMB politika faizi, bugün %30 civarına yükselecek olan ve enerji zamlarından sonra düşmesi beklenmeyen enflasyondan belirgin şekilde ayrıştığını gösteriyor.
Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati bundan sonraki mücadele alanlarının enflasyon olduğunu belirterek, enflasyonun Aralık ayında yüksek geleceğini, Ocak ayından itibaren düşüşe geçerek yıl boyunca gerilemesini beklediğini söylemişti. Ancak ekonomistler enerji zamlarının ardından enflasyonda düşüş ihtimalini çok zayıf buluyorlar.
Dolar/TL 2021 yılına 7.44'lü seviyelerde başladı ve dolar/TL yılın son işleminde ise 13.2 seviysindeydi. Böylece TL'nin 2021 yılında dolar karşısındaki değer kaybı %44 oldu.
Yıl içinde %60'a yaklaşan değer kaybı bir miktar telafi edilmiş olsa da, TL yılı büyük kayıplarla kapattı. TL gelişmekte olan para birimleri arasında dolar karşısında son 1, 3 ve 5 yıla bakıldığında her vadede açık ara en çok değer kaybeden para birimi konumunda.
Yabancı yatırımcıların genel olarak tatil nedeniyle işlem yapmadığı geçen yılın son ve yeni yılın ilk günlerinde hacimler sınırlı. Birçok bankacı yeni yılın ve yabancı işlemlerinin geri gelmesiyle birlikte döviz piyasasında dengenin nasıl şekilleneceğini merakla bekliyor.
Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan ise "Yılbaşından itibaren kurun, bu (geçen) hafta başındaki gibi makul bir seviyede istikrar kazanacağını değerlendiriyoruz. Bunu sağlamak için elimizdeki imkanları da kullanacağız" dedi. Dolar/TL geçen haftanın ilk iki işlem gününde 11-12 bandında işlem görmüştü.
Enflasyon ve kuru son dönemde yaşanan iki sorun olarak özetleyen Erdoğan, kurdaki dalgalanmayı önemli ölçüde kontrol altına aldıklarını; enflasyon ve fahiş fiyat artışlarının "en önemli bahanesi" olan kurdaki dengesiz yükselişi ortadan kaldırdıkları için enflasyonda hızlı bir normalleşme beklediklerini söyledi.
TL SIKIŞIK, PİYASA FAİZLERİ SERT YÜKSELİŞTE
Dolar/TL 18.4 rekorundan sert düşüşü sonrası her iki yönlü sert dalgalanmalar yaşamıştı. Kur bu sabah saat 0908 itibarıyla 13.75/13.8 seviyesindeydi. Euro/TL 20 üzerindeki zirvesinden 15.5 civarına geriledi.
Gösterge 10 yıllık tahvilin bileşik faizi geçen hafta ortasında %24.87'e yükselerek tarihi zirvesini gördükten yılı son işlemde %24.32 seviyesinde tamamladı.
Piyasa faizleri de zararı Hazine tarafından üstlenilen kamu bankaları haricinde benzer şekilde yukarı yönlü bir seyir izledi.
Erdoğan'ın yatırım için düşük faiz istekliliğine rağmen ticari kredi faizlerinde özellikle son haftada belirgin artışlar yaşanıyor. TCMB haftalık verilerinde sadece mortgage faizlerinde yükseliş olmadığını ülke genelinde tüm faizlerin yükseldiğini gösteriyor.