Türk madencilik sektörü, iş sağlığı ve güvenliği alanında ortak sürdürülebilirlik standartları oluşturarak iş kazalarını sıfıra indirmeyi ve sektörde kalıcı bir güvenlik kültürü inşa etmeyi hedefliyor. Bu kapsamda Türkiye Madenciler Derneği (TMD), Sorumlu Madencilik İnisiyatifi’ni başlatarak sektörde iş sağlığı ve güvenliğine odaklanan Güvenli Madencilik Forumu’nu devreye aldı.

Forum, derneğin dört temel ilke üzerine yapılandırdığı programın ilk ayağını oluşturuyor. Türkiye’nin önde gelen 16 madencilik şirketini bir araya getiren platform, iş sağlığı ve güvenliği performansını uluslararası standartlara taşımayı amaçlıyor. Forum kapsamında şirketler, tüm kaza ve güvenlik verilerini International Council on Mining and Metals (ICMM) standartlarına göre raporlayacak. Anonimleştirilen veriler her altı ayda bir TMD ile paylaşılacak ve ilerleyen süreçte kamuoyuna açıklanacak.

TMD, rekabetin ön planda olmadığı ve insan hayatının merkez alındığı bu modelin, ağır sanayide örneği olmayan bir yapı oluşturduğunu belirtiyor. TMD Başkanı Mehmet Yılmaz, AA muhabirine, forumda yer alan 16 şirketin sektördeki toplam çalışanların yaklaşık yüzde 20’sini istihdam ettiğini belirterek, “Bu tablo, hedefimize doğru önemli bir mesafe aldığımızı gösteriyor” dedi.

Yılmaz, madenciliğin sadece ekonomik değer yaratmadığını, aynı zamanda bölgedeki yaşamın korunması gerektiğini vurgulayarak, “Eğer bir yere değer katarak gidiyorsak, üretilen altın, kömür, krom ya da kurşundan daha kıymetli olan şey, o bölgedeki yaşamın kendisidir. Madenler insanı ve çevreyi gözeterek işletilmeli, başta yöre halkı olmak üzere kamuoyuna somut bir kamu yararı sunmalıdır” ifadelerini kullandı.

Sürdürülebilirlik çalışmalarında su yönetiminin kritik bir başlık olduğunu dile getiren Yılmaz, iklim değişikliğiyle birlikte suyun stratejik bir kaynak haline geldiğini belirtti. Proses sularının arıtılarak yeniden kullanılması, yer altı suyu yerine yüzey sularının tercih edilmesi ve deşarjın en düşük seviyede tutulmasının bu noktada temel uygulamalar arasında olduğunu aktardı.

Madencilik sektöründe ölümlü iş kazalarının toplam ölümlü iş kazaları içindeki payının yaklaşık yüzde 4 civarında olduğuna dikkati çeken Yılmaz, “Her kaza önlenebilir. Liderlik, eğitim ve bunun bir kültüre dönüştürülmesiyle kazaların önüne geçilebilir” dedi. Bu doğrultuda Sürdürülebilir Madencilik İnisiyatifi’nin hayata geçirildiğini ve geçen yıl imzalanan protokolle üyelik için sürdürülebilir madencilik ilkelerine uyum yönünde somut adım atma şartı getirildiğini belirtti.

Madencilik ihracatına ilişkin bilgiler de paylaşan Yılmaz, sektörün geçen yıl 6,2 milyar dolar ihracat gerçekleştirdiğini belirterek, “İlerleyen dönemde ihracat hedefimizi 10 milyar dolar olarak belirledik” dedi. Türkiye’nin 92 milyar dolarlık dış ticaret açığının petrol ve doğal gaz hariç tutulduğunda 45 milyar dolarlık kısmının madencilikten kaynaklandığını, bunun yaklaşık 24,5 milyar dolarının ise altın ithalatı olduğunu aktardı.

Yılmaz, Türkiye’nin yalnızca yurt içinde değil, Özbekistan, Nijer ve Sudan gibi ülkelerde de projeler yürüttüğünü hatırlatarak, jeopolitik gelişmelerle madenciliğin stratejik öneminin arttığını vurguladı. Ülkenin yaklaşık 3,5 trilyon dolarlık yer altı potansiyeline sahip olduğunu belirten Yılmaz, 10 bin ton seviyesindeki altın maden varlığının daha etkin değerlendirilmesiyle ihracatın artırılabileceğini ve dış ticaret açığının azaltılabileceğini ifade etti.