Güneş panellerinden elektrikli araçlara, enerji depolama sistemlerinden yarı iletkenlere kadar geniş bir kullanım alanına sahip olan gümüş, artan talep ve sınırlı arz dengesi nedeniyle stratejik metaller arasında üst sıralara yükseliyor.

Son yıllarda gümüş piyasasında yaşanan hareketlilik dikkat çekici boyutlara ulaştı. Spot piyasalarda ons fiyatı yaklaşık 71 dolara kadar çıkan gümüş, 2025 başından bu yana yüzde 137’lik artışla, aynı dönemde yüzde 71 yükselen altını geride bıraktı. Bu yükselişte hem yatırımcı ilgisi hem de sanayi ve teknoloji kaynaklı talep belirleyici oldu.

Uzmanlara göre gümüşün değer kazanmasının arkasında birden fazla etken bulunuyor. Yenilenebilir enerji yatırımlarının hızlanması, elektrikli araç üretiminin artması ve elektronik ile yarı iletken sektörlerindeki büyüme, gümüşü vazgeçilmez bir sanayi girdisi haline getirdi. Buna karşın gümüş üretiminin büyük ölçüde bakır, kurşun ve çinko gibi metallerin yan ürünü olarak yapılması, arzın talep kadar hızlı artmasını zorlaştırıyor.

Kovid-19 sonrası dönemde uygulanan genişleyici para politikaları ve yükselen enflasyon ortamı da gümüşü yatırımcılar açısından cazip hale getirdi. Uzun süre altına kıyasla daha düşük fiyatlanan gümüş, bu dönemde alternatif bir değer saklama aracı olarak öne çıktı. Fiziki gümüş alımlarındaki artış ve borsa yatırım fonlarına (ETF) yönelen güçlü para girişleri, fiyatlardaki yükselişi destekleyen unsurlar arasında yer aldı.

Küresel tedarik zincirinde kritik metal

Gümüş, özellikle yeşil enerji dönüşümünde oynadığı rol nedeniyle küresel tedarik zincirlerinde “kritik metal” olarak değerlendiriliyor. Güneş panellerinde elektrik iletimini sağlayan temel bileşenlerden biri olan gümüş, elektrikli araçlarda da batarya sistemlerinden şarj altyapısına kadar birçok noktada kullanılıyor. Bu nedenle gümüş arzında yaşanabilecek olası bir aksaklığın, yenilenebilir enerji yatırımlarını ve ülkelerin enerji dönüşüm hedeflerini doğrudan etkileme riski bulunuyor.

Talep cephesinde ise tablo oldukça geniş ve çok boyutlu. Çin, Hindistan ve ABD, gümüş talebinde öne çıkan ülkeler arasında yer alırken, bu ülkelerde elektronik, güneş enerjisi ve otomotiv sektörlerindeki üretim artışı gümüş tüketimini yukarı taşıyor. Çin’in güneş paneli ve elektronik üretimindeki güçlü kapasitesi, küresel endüstriyel gümüş talebinin önemli bir bölümünü oluşturuyor. Avrupa’da özellikle Almanya’da otomotiv ve yenilenebilir enerji yatırımları talebi canlı tutarken, Japonya ve Güney Kore gibi Asya ülkeleri de yarı iletken ve ileri teknoloji üretimleriyle dikkat çekiyor.

Türkiye Madenciler Derneği Başkanı Mehmet Yılmaz, gümüşün artık yalnızca takı ve yatırım aracı olarak görülmediğine işaret ederek, yeşil dönüşümle birlikte sanayi için vazgeçilmez bir girdi haline geldiğini vurguladı. Yılmaz, güneş enerjisi ve elektrikli ulaşım yatırımlarındaki artışın gümüş talebini kalıcı biçimde yukarı çektiğini belirterek, uluslararası raporların orta ve uzun vadede gümüş talebinin bugünkü seviyelerin yaklaşık iki katına çıkabileceğine işaret ettiğini söyledi.

Bu görünüm, gümüşte yaşanan fiyat artışının geçici bir dalgalanma değil, enerji dönüşümü ve teknolojik dönüşümle birlikte şekillenen yapısal bir trend olduğuna işaret ediyor.