Mustafa DENİZ

Ortadoğu’da İran, ABD ve İsrail hattında süregelen askeri ve siyasi gerilim, yeni bir aşamaya geçerek doğrudan enerji savaşına dönüştü. Tarafların karşılıklı tehditleri artık yalnızca askeri hedefleri değil; petrol, doğal gaz ve elektrik altyapılarını da kapsıyor. Bu durum, küresel enerji arzı ve fiyatlar üzerinde sert bir baskı yaratıyor.

Son gelişmelerde İran, enerji tesislerine yönelik olası bir saldırıya “aynı ölçüde karşılık” vereceğini açıkça ilan etti. Özellikle elektrik santralleri ve petrol altyapısının hedef alınması halinde bölgedeki ABD üslerine ve İsrail’in enerji sistemine doğrudan saldırı tehdidi dikkat çekiyor.

ABD cephesinde ise sert söylem giderek tırmanıyor. Washington yönetimi, İran’ın küresel enerji ticareti açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nı açmaması halinde enerji altyapısının hedef alınabileceğini duyurdu. Bu karşılıklı restleşme, enerji hatlarını savaşın merkezine yerleştirdi.

Enerji altyapıları hedefte

İsrail’in İran’ın en büyük doğalgaz sahalarından biri olan South Pars’a yönelik saldırısı, krizin seyrini değiştiren kırılma noktası oldu. Bu saldırının ardından Tahran yönetimi, Körfez’deki petrol rafinerileri ve LNG tesislerini açık hedef ilan etti.

Nitekim kısa sürede Bahreyn, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Irak’taki kritik tesislere yönelik saldırılar enerji arzında ciddi kesintilere yol açtı. Bazı rafineriler devre dışı kalırken, LNG üretiminde önemli kayıplar yaşandı.

Uzmanlara göre bu gelişme, klasik bir askeri çatışmadan ziyade “enerji üzerinden yürütülen ekonomik savaş” anlamına geliyor.

Petrol fiyatlarında sert yükseliş

Gerilimin enerjiye sıçramasıyla birlikte petrol piyasaları hızlı tepki verdi. Brent petrol 110 doların üzerine çıkarken, ABD ham petrolü de 100 dolar seviyesini aştı.

Daha da kritik olan ise Hürmüz Boğazı’ndaki risk. Küresel petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği bu hattaki aksama, günlük milyonlarca varillik arzın devre dışı kalmasına neden oluyor.

Uluslararası enerji otoriteleri, yaşanan kesintilerin 1970’lerdeki petrol krizinden bile daha büyük bir şok yaratabileceği uyarısında bulunuyor.

Küresel ekonomi için yeni risk dalgası

Enerji arzındaki daralma yalnızca petrol fiyatlarını değil, küresel enflasyon ve büyüme beklentilerini de doğrudan etkiliyor. Artan enerji maliyetleri; sanayi üretimi, lojistik ve gıda fiyatları üzerinden zincirleme bir baskı yaratıyor.

Nitekim uzmanlar, bu sürecin küresel piyasalarda risk primini artırdığını ve yatırımcıların güvenli limanlara yöneldiğini belirtiyor.

ABD ekonomisi için de tablo kritik. Yükselen petrol fiyatlarının enflasyonu tetiklemesi ve para politikasını zorlaştırması bekleniyor.

Türkiye açısından tablo

Türkiye gibi enerji ithalatçısı ülkeler için gelişmeler daha da hassas. Petrol ve doğalgaz fiyatlarındaki artış, cari açık ve enflasyon üzerinde doğrudan baskı oluşturuyor.

Ayrıca Hürmüz Boğazı kaynaklı tedarik riskleri, enerji güvenliği tartışmalarını yeniden gündeme taşıyor. Uzmanlar, Türkiye’nin bu süreçte alternatif enerji tedarik yollarını ve depolama kapasitesini artırmasının kritik olduğunu vurguluyor.

İran, ABD ve İsrail arasında yaşanan gerilim artık sadece askeri değil; doğrudan ekonomik ve enerji temelli bir savaşa dönüşmüş durumda. Enerji altyapılarının hedef haline gelmesi, küresel piyasalar için yeni ve daha derin bir krizin kapısını aralıyor. Bu süreçte petrol fiyatlarının seyri, savaşın yönünü belirleyen en kritik göstergelerden biri olmaya aday görünüyor.