Hakan DİKMEN

Mayıs ayının ilk haftasında Türkiye ekonomisi, yüksek enflasyon, sıkı para politikası beklentileri ve küresel enerji fiyatlarındaki yükselişin etkisi altında hareket etti. Piyasalar özellikle 4 Mayıs’ta açıklanan nisan ayı enflasyon verilerine odaklanırken, döviz kurları ve Borsa İstanbul’da dalgalı ancak kontrollü bir görünüm öne çıktı.

Enflasyon verisi haftanın ana gündemi oldu

Türkiye İstatistik Kurumu’nun açıkladığı verilere göre nisan ayında aylık enflasyon yüzde 4,18’e yükselirken, yıllık enflasyon yüzde 32,37 seviyesine çıktı. Böylece piyasa beklentilerinin üzerinde gerçekleşen veri, dezenflasyon sürecinin kırılganlığını yeniden gündeme taşıdı. 

8 Mayıs 2026 tarihinde yayımlanan sanayi üretimi verilerine göre, sanayi üretimi Mart 2026 itibarıyla yıllık bazda %1,1 azalırken, aylık olarak %0,8 düşüş gösterdi. Bu gelişmeyi takip eden raporlar, üretimdeki ivmenin tersine döndüğünü vurguluyor. Sanayi üretim endeksindeki bu dalgalanma, ekonomik dinamiklerdeki zayıflama sinyalleri olabilir.

Enerji fiyatlarındaki artış, elektrik ve doğalgaza yapılan zamlar ile gıda maliyetlerindeki yükseliş enflasyondaki hızlanmanın temel nedenleri arasında gösterildi. Özellikle konut, ulaştırma ve giyim kalemlerinde sert fiyat artışları dikkat çekti. Ekonomistler, mevcut görünümün Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın faiz indirimleri konusunda daha temkinli davranmasına yol açabileceğini değerlendiriyor. 

Küresel gelişmelerin etkisi

Uluslararası piyasalarda ise gözler ABD enflasyon verileri ve enerji fiyatlarına çevrildi. Orta Doğu’daki jeopolitik risklerin petrol fiyatlarını yukarı çekmesi, gelişmekte olan ülkelerde enflasyon baskısını artıran önemli bir unsur olarak öne çıktı. 

Küresel faizlerin yüksek seyretmesi, gelişmekte olan ülke piyasalarına yönelik sermaye akımlarını da sınırlamaya devam ediyor. Türkiye gibi yüksek dış finansman ihtiyacı bulunan ekonomiler açısından bu durum kırılganlık yaratmayı sürdürüyor.

Genel değerlendirme yapacak olursak, 4–8 Mayıs haftası, Türkiye ekonomisinde enflasyonla mücadele sürecinin halen zorlu ilerlediğini gösterdi. Döviz piyasasındaki kontrollü görünüm korunurken, yüksek fiyat artışları ve üretimdeki yavaşlama ekonomide “dengelenme” sürecinin sancılı geçtiğine işaret ediyor.

Borsa, altın ve döviz değer kazandı

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 4,29 artışla 15.062,65 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 14.321,03 puanı, en yüksek 15.167,10 puanı gördü.

Borsa İstanbul'da aynı dönemde sanayi endeksi yüzde 5,78 artışla 19.259,05 puana, teknoloji endeksi yüzde 4,27 kazançla 51.691,80 puana, hizmetler endeksi yüzde 4,13 yükselişle 13.367,46 puana ve mali endeks yüzde 3,22 değer kazancıyla 20.424,11 puana çıktı.

Kiler Holding en çok prim yapan hisse 

Borsa İstanbul'da bu hafta en çok yükselen hisseler arasında yüzde 31,57 ile Kiler Holding ilk sırada yer aldı. Kiler Holding'i yüzde 29,45 ile Hektaş ve yüzde 24,12 ile Mia Teknoloji izledi.

En çok değer kaybeden hisseler ise yüzde 21,74 ile Pasifik Eurasia Lojistik Dış Ticaret AŞ, yüzde 8,50 ile Destek Finans Faktoring AŞ ve yüzde 7,13 ile Gen İlaç ve Sağlık Ürünleri Sanayi ve Ticaret oldu.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 1 trilyon 953 milyar 960 milyon lirayla ASELSAN, 667 milyar 800 milyon lirayla Enka İnşaat ve Sanayi AŞ, 576 milyar 660 milyon lirayla Garanti BBVA oldu.

Altın ve döviz yükseldi ama gümüşe de dikkat edilmesi gerekiyor.

24 ayar külçe altının gram fiyatı geçen hafta sonuna göre yüzde 3,19 artışla 6 bin 918 liraya, cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 3,17 yükselişle 46 bin 601 liraya çıktı.

Çeyrek altının satış fiyatı da yüzde 3,19 değer kazanarak 11 bin 588 lira oldu.

Döviz

Doların satış fiyatı yüzde 0,40 artarak 45,3650 liraya yükselirken, euronun satış fiyatı yüzde 1,15 artışla 53,4640 liraya çıktı.

Geçen hafta 61,1110 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 1,20 artışla 61,8440 liraya yükseldi.

İsviçre frangı da yüzde 1,29 yükselişle 58,4050 liradan alıcı buldu.

Haftanın sonundaki geri çekilmeye rağmen, Brent petrolü daha önce Ortadoğu'daki artan gerilimler nedeniyle varil başına 126 dolara (son dört yılın en yüksek seviyesi) ulaşmıştı. 

Analistler, petrol piyasalarının hâlâ kırılgan bir dengede olduğunu belirtiyor: Hürmüz Boğazı'nın hızlı bir şekilde yeniden açılması arz endişelerini hafifletebilir, ancak uzun süreli bir kapanma, talebi dizginlemek için varil başına 200 doların üzerinde fiyatlar gerektiren fiziksel bir kıtlık yaratabilir ve potansiyel olarak küresel enflasyon baskılarını ve durgunluk risklerini tetikleyebilir. Zaten kırılgan olan bizim ekonomimizin de başta gıda olmak üzere bir çok sektörde fiyat artışı ve enflasyona yenik düşmesini sağlayabilir. 

Hakan DİKMEN

Bu hafta ekonomi dünyası, Washington’un steril toplantı salonlarından Orta Doğu’nun sıcak hatlarına, oradan da Ankara’nın faiz koridorlarına uzanan geniş bir coğrafyada adeta nefesini tuttu. Takvimler Nisan’ın sonuna yaklaşırken, piyasaların üzerinden jeopolitik risklerin gri bulutları bir türlü dağılmak bilmedi.

Küresel arenada "savaşın gölgesi"

Haftanın başlangıcına IMF ve Dünya Bankası’nın Bahar Toplantıları’ndan sızan karamsar bir hava hakimdi. Küresel ekonomide taşların yerinden oynadığı, Asya'nın büyüme rakamlarıyla moral bulduğu ancak Avrupa'nın "enerji enflasyonu" kıskacında yön aradığı bir hafta olarak geride kaldı.

Washington’da yayımlanan Dünya Ekonomik Görünümü (WEO) Raporu, 2026 yılı için büyüme tahminlerini %3,1’e çekerken, "Savaşın Gölgesinde Küresel Ekonomi" başlığı aslında her şeyi özetliyordu. Orta Doğu’da süregelen çatışmaların Hürmüz Boğazı üzerindeki tehdidi, enerji fiyatlarını (özellikle petrol ve doğalgaz) yukarı yönlü baskılamaya devam etti.

Amerika Birleşik Devletleri’nde bu ayın imalat PMI Nisan’da 54 seviyesine yükselerek Mayıs 2022’den bu yana en yüksek değerini aldı. Aynı dönemde de hizmetler PMI da 51,3 ile beklentilerin üzerinde bir performans sergiledi. 

Çin ekonomisi, 2026'nın ilk çeyreğinde %5 büyüme kaydederek piyasa beklentilerini geride bıraktı. Özellikle yüksek teknoloji imalatındaki %12,5'lik artış, Pekin'in sanayi dönüşümünde vites yükselttiğini kanıtladı.

Japonya'da "Yen" Alarmı: Nikkei 225 endeksi hafta içinde tarihi bir eşik olan 60.000 puanı ilk kez test ederek dünya manşetlerine oturdu. Ancak madalyonun diğer yüzünde, USD/JPY paritesinin 160 seviyesine dayanması Tokyo'da kriz masasını topladı. Japonya Maliye Bakanlığı, spekülatif hamlelere karşı "gece gündüz teyakkuzda" olduklarını belirterek müdahale sinyali verdi.

Avrupa piyasaları, Asya'nın aksine daha temkinli ve savunmacı bir hafta geçirdi.

Küresel Büyüme: Jeopolitik gerilimler nedeniyle aşağı yönlü revize edildi.

Enflasyon: Enerji fiyatlarındaki artışla birlikte küresel bazda "yapışkan" bir hal alma riskini koruyor.

TCMB: "Enflasyonda belirgin iyileşme sağlanana kadar sıkı duruş devam edecek" diyerek pas geçti.

Bu hafta yatırım araçlarından borsa ve altın ile dolar yatırımcıyı güldürdü. Ancakdiğer döviz enstrümanları değer kaybetti.

BİST 100 endeksi düştü

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 1,23 azalışla 14.409,07 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 14.212,29 puanı, en yüksek 14.616,14 puanı gördü.

Borsa İstanbul'da aynı dönemde sanayi endeksi yüzde 0,71 artışla 17.935,00 puana yükselirken, teknoloji endeksi yüzde 3,77 azalışla 46.457,70 puana, mali endeks yüzde 1,96 düşüşle 19.927,89 puana ve hizmetler endeksi yüzde 1,63 değer kaybıyla 13.139,93 puana geriledi.

Efor Çay Sanayi en çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da bu hafta en çok yükselen hisseler arasında yüzde 42,63 ile Efor Çay Sanayi ilk sırada yer aldı.

Efor Çay Sanayi'yi yüzde 23,53 ile Katılımevim Tasarruf Finansman AŞ ve yüzde 15,66 ile Destek Finans Faktoring AŞ izledi.

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler ise yüzde 22,09 ile Gülermak Ağır Sanayi, yüzde 19,74 ile Kontrolmatik Teknoloji Enerji ve Mühendislik AŞ ve yüzde 12,46 ile Fenerbahçe Futbol AŞ oldu.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 1 trilyon 787 milyar 520 milyon lirayla ASELSAN, 639 milyar lirayla Enka İnşaat ve Sanayi AŞ ve 579 milyar 600 milyon lirayla Garanti BBVA oldu.

Altın geriledi ama böylece dolar değer kazandı. 24 ayar külçe altının gram fiyatı geçen hafta sonuna göre yüzde 2,40 azalışla 6 bin 859 liraya, cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 2,39 düşüşle 46 bin 205,30 liraya geriledi.

Çeyrek altının satış fiyatı da yüzde 2,41 değer kaybederek 11 bin 488,83 lira oldu.

Doların satış fiyatı yüzde 0,38 artarak 45,0240 liraya yükselirken, euronun satış fiyatı yüzde 0,61 azalışla 52,7850 liraya indi.

Geçen hafta 60,9410 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,15 azalışla 60,8520 liraya geriledi.

İsviçre frangı da yüzde 0,55 düşüşle 57,3340 liradan alıcı buldu.

Özetleyecek olursak 20-24 Nisan haftası, ekonominin sadece rakamlardan ibaret olmadığını; petrol vanalarının, diplomatik mesajların ve savaş uçaklarının gölgesinin, faiz kararlarından çok daha fazla belirleyici olabileceğini bir kez daha kanıtladı. Bahar gelmiş olabilir ama piyasalarda henüz tam anlamıyla bir güneşli hava hakim değil.

Hakan DİKMEN

Küresel boyutta IMF, büyüme tahminini yüzde 3,1’e çekerken, enflasyonun yüzde 4,4’te direneceğini öngörüyor. IMF, Türkiye'nin 2026 büyüme tahminini jeopolitik riskler ve sıkılaşan finansal koşullar nedeniyle %3,4'e (bazı raporlarda %3,3) çekti. OECD de benzer şekilde Türkiye için büyüme öngörüsünü aşağı yönlü yüzde 3,3’e  revize etti. Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Standard & Poor's (S&P), Türkiye'nin kredi notlarını "BB-/B" olarak teyit etti, not görünümünü de "durağan" olarak tuttu.  

ABD’de mart ayı üretici fiyatları beklentilerin altında gelse de enerji kalemindeki yüzde 8,5’lik sıçrama Fed’in elini zayıflatıyor. Piyasalar, 10 günlük İsrail-Lübnan ateşkesi ve ABD-İran temaslarındaki yumuşamayla rahatladı; Brent petrol 95 doların altına geriledi, S&P 500 yüzde 1,18, Euro Stoxx 50 yüzde 1,35 değer kazandı. Altın ve Bitcoin de risk iştahının kısmen korunduğu bu tabloda sırasıyla 4.841 dolar ve 74.576 dolar civarında seyretti. Ancak jeopolitik “tamponların” ne kadar dayanıklı olduğu sorusu, yatırımcıların zihnindeki en büyük gölgeyi oluşturmaya devam ediyor. 

Çin ekonomisi yılın ilk çeyreğinde beklentilerin üzerinde büyüdü. Çin ekonomisi 2026 yılının ilk çeyreğinde çeyreklik bazda %1,3 (2025-Ç4: %1,2) büyürken, yıllık büyüme %5,0 ile piyasa beklentisi olan %4,8’in üzerinde gerçekleşti. Ülkede yıl geneline ilişkin açıklanan resmi hedefler %4,5-%5,0 bandında bulunuyor.

Türkiye cephesinde manzara

Türkiye cephesinde ise manzara şöyle. Dış şoklara karşı kırılgan ama kendi dinamikleriyle ayakta durmaya çalışan bir ekonomi profili çiziyoruz. Enflasyon beklentileri hâlâ çapayı bulamadı; TCMB’nin son piyasa katılımcıları anketi, 12 ay sonrasına yüzde 27,8 enflasyon ve yüzde 37,75 politika faizi beklentisini işaret ediyor. Mart ayı TÜFE’si yüzde 30,87 ile beklentilerin altında kapansa da, alternatif ölçüm kuruluşlarının daha yüksek tahminleri ve özellikle ulaştırma ile gıdadaki fiyat hareketleri, “yapışkan enflasyon” riskini canlı tutuyor.

Tahvil faizlerindeki düşüş ve CDS primlerinin 230 baz puanda kalması, kısa vadede teknik bir rahatlama sinyali verse de, S&P’nin 17 Nisan’daki raporu ve Fitch’in “durağan” görünüm revizyonu, yapısal risklerin ertelenmediğini hatırlatıyor. TCMB’nin geçici piyasa rezervlerindeki hareketlilik ve kredi büyümesindeki yavaşlama eğilimi, para politikasının sıkı duruşunu sürdürdüğünü gösteriyor. Mart ayında merkezi yönetim bütçe gelirleri geçen yılın aynı ayına kıyasla %60,6 artarak 1,2 trilyon TL’ye ulaşırken, bütçe harcamaları yıllık bazda %42,1’lik bir yükselişle 1,5 trilyon TL oldu. Böylece, merkezi yönetim bütçe açığı Mart’ta yıllık bazda %12,1 oranında azalarak 229,9 milyar TL düzeyinde gerçekleşti.

Nisan’ın ortasında piyasalar sakin, veri akışı dengeli, ancak küresel jeopolitik fay hatları hâlâ aktif. Türkiye, bu ortamda büyüme-enflasyon-finansal istikrar üçgeninde ince bir ip üzerinde yürüyor. Kısa vadede “bekle-gör” psikolojisi hâkim olsa da, kalıcı istikrar için yapısal reformlar, enflasyonla mücadelenin kredibilitesi ve dış şoklara karşı tampon mekanizmaların güçlendirilmesi şart. Fırtına çıkmadan önce gemiyi sağlamlaştırmak, tarihin her döneminde olduğu gibi bugün de en akıllı liman manevrası olacak.

Borsa, altın ve döviz kazandırdı

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 3,65 yükselişle 14.587,93 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 13.842,77 puanı, en yüksek 14.601,12 puanı gördü.

Borsa İstanbul'da aynı dönemde teknoloji endeksi yüzde 3,96 artışla 48.278,88 puana, mali endeks yüzde 4,22 artışla 20.325,79 puana, hizmetler endeksi yüzde 3,30 yükselişle 13.357,44 puana ve sanayi endeksi yüzde 3,72 kazançla 17.808,65 puana yükseldi.

Efor Yatırım en çok prim yapan hisse 

Borsa İstanbul'da bu hafta en çok yükselen hisseler arasında yüzde 52,43 ile Efor Yatırım Sanayi ve Ticaret AŞ ilk sırada yer aldı. Efor Yatırım Sanayi ve Ticaret AŞ'yi, yüzde 35,54 ile Kontrolmatik Teknoloji Enerji ve Mühendislik ve yüzde 21,77 ile Pasifik Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı izledi.

En çok değer kaybeden hisseler ise yüzde 17,16 ile Eczacıbaşı İlaç, yüzde 9,38 ile Europower Enerji ve yüzde 8,76 ile DAP Gayrimenkul Geliştirme AŞ oldu.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 1 trilyon 887 milyar 840 milyon lirayla ASELSAN, 648 milyar lirayla Enka İnşaat ve Sanayi AŞ ve 614 milyar 880 milyon lirayla Garanti BBVA oldu.

Altın ve döviz yükseldi

24 ayar külçe altının gram fiyatı geçen hafta sonuna göre yüzde 2,48 artışla 7 bin 28 liraya, cumhuriyet altınının satış fiyatı yüzde 2,47 yükselişle 47 bin 338 liraya çıktı. Çeyrek altının satış fiyatı da yüzde 2,48 değer kazanarak 11 bin 772 lira oldu.

Doların satış fiyatı yüzde 0,43 artarak 44,8530 liraya yükselirken, euronun satış fiyatı da yüzde 1,33 artışla 53,1110 lira oldu.

Geçen hafta 60,1800 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 1,26 artışla 60,9410 liraya yükseldi.

İsviçre frangı da yüzde 1,47 artışla 57,6510 liradan alıcı buldu.

Hakan DİKMEN

Jeopolitik riskler ve yüksek faiz ortamı hem küresel hem Türkiye ekonomisinde dengeleri yeniden şekillendiriyor.

Artık küresel piyasalar alarm veriyor geçtiğimiz hafta küresel ekonomi, uzun süredir arka planda kalan ancak etkisini hızla artıran bir gerçekle yeniden yüzleşti: jeopolitik riskler. Orta Doğu’da artan gerilim, özellikle enerji arzına ilişkin endişeleri tetiklerken, petrol fiyatlarında gözlenen oynaklık küresel piyasaların yönünü belirleyen ana unsur haline geldi.

Enerji maliyetlerindeki artış, zaten kırılgan olan enflasyon görünümünü daha da bozarken, yatırımcıların risk iştahında belirgin bir düşüşe yol açtı. Bu gelişmelerle birlikte güvenli liman arayışı güçlenirken, piyasalarda “riskten kaçış” eğilimi hakim oldu.

Ancak, asıl dikkat çekici olan, büyüme ile enflasyon arasındaki hassas dengenin yeniden bozuluyor olması. ABD ve Avrupa’dan gelen veriler ekonomik aktivitede yavaşlamaya işaret ederken, enflasyonun kalıcı olabileceği yönündeki endişeler artıyor. Bu tablo, ekonomide sıkça dile getirilen ancak uzun süredir tam anlamıyla hissedilmeyen bir riski yeniden gündeme taşıyor: stagflasyon.

Merkez Bankaları sıkı duruşu koruyor 

Bu belirsizlik ortamında merkez bankaları net bir yön değişikliğinden kaçınıyor. Faiz indirim beklentileri ötelenirken, yetkililerin verdiği mesajlar oldukça temkinli: Enflasyon düşmeden gevşeme yok. Bu yaklaşım, küresel likiditenin bir süre daha sıkı kalacağına işaret ediyor. Başka bir ifadeyle, piyasalar ucuz para dönemine geri dönüşün kısa vadede mümkün olmadığını kabullenmeye başlıyor.

Durum böyleyken Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch, Türkiye'nin kredi notunu "BB-" olarak teyit ederken, kredi notu görünümünü "pozitif"ten "durağan"a çevirdi.

Dünya Bankası küresel büyüme üzerindeki riskleri devamlı vurguluyor. Başkan Banga, Orta Doğu’daki çatışmaların, süresine ve enerji arzına etkilerine bağlı olarak küresel büyüme üzerinde aşağı yönlü, enflasyon üzerinde ise yukarı yönlü riskler yaratabileceğine vurgu yaptı. Avrupa ve Orta Asya'daki gelişmekte olan ülkelerin bu yıl ciddi bir durgunlukla karşı karşıya kalabileceğini belirten Banga, küresel büyümenin de 0,3-0,4 puan gerileyebileceğini, savaşın uzaması halinde kaybın 1 puanı aşabileceğini belirtti. 

Türkiye ekonomisi iki arada bir derede 

Küresel gelişmelerin etkisi Türkiye’de daha keskin hissediliyor. Bir yanda enflasyonla mücadele için sürdürülen sıkı para politikası, diğer yanda yavaşlayan ekonomik aktivite.

Reel sektör tarafında maliyet baskıları ve zayıflayan talep, üretim iştahını törpülüyor. Güven endekslerindeki gerileme, ekonomik aktörlerin geleceğe daha temkinli yaklaştığını açıkça ortaya koyuyor. Şirketler yatırım kararlarını ertelerken, iç talepte gözlenen yavaşlama büyüme dinamiklerini zayıflatıyor. Enflasyon cephesinde ise tablo pek iç açıcı değil. Enerji fiyatlarındaki yükseliş, kur geçişkenliği ve gıda fiyatları, fiyat istikrarını tehdit eden başlıca unsurlar olarak öne çıkıyor. Bu durum, beklentilerin yeniden bozulmasına neden olurken, para politikasında sıkı duruşun neden sürdürüldüğünü de açıklıyor. 

Borsa, altın ve döviz kazandırdı

Bu hafta yatırım araçlarından borsa, altın ve döviz yatırımcısına kazandırdı. Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 8,79 yükselişle 14.073,79 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 12.876,31 puanı, en yüksek 14.073,79 puanı gördü.

Borsa İstanbul'da aynı dönemde teknoloji endeksi yüzde 15,74 artışla 46.439,95 puana, mali endeks yüzde 7,81 artışla 19.502,42 puana, hizmetler endeksi yüzde 7,74 yükselişle 12.931,07 puana ve sanayi endeksi yüzde 4,70 kazançla 17.169,51 puana yükseldi.

Ral Yatırım en çok prim yapan hisse 

Borsa İstanbul'da bu hafta en çok yükselen hisseler arasında yüzde 30,40 ile Ral Yatırım Holding ilk sırada yer aldı. Ral Yatırım Holding'i yüzde 27,59 ile Gülermak Ağır Sanayi ve yüzde 24,58 ile Kontrolmatik Teknoloji Enerji ve Mühendislik izledi.

En çok değer kaybeden hisseler ise yüzde 27,25 ile Efor Yatırım Sanayi ve Ticaret AŞ, yüzde 16,13 ile DAP Gayrimenkul Geliştirme AŞ ve yüzde 9,93 ile Kiler Holding oldu.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 1 trilyon 617 milyar 160 milyon lirayla ASELSAN, 613 milyar 200 milyon lirayla Enka İnşaat ve Sanayi AŞ ve 589 milyar 680 milyon lirayla Garanti BBVA oldu.

Altın ve döviz bu hafta da yerinde durmadı yükseldi.

24 ayar külçe altının gram fiyatı geçen hafta sonuna göre yüzde 2,28 artışla 6 bin 858 liraya, cumhuriyet altınının satış fiyatı yüzde 2,27 yükselişle 46 bin 199 liraya çıktı. Çeyrek altının satış fiyatı da yüzde 2,28 değer kazanarak 11 bin 487 lira oldu.

Doların satış fiyatı yüzde 0,15 artarak 44,6590 liraya yükselirken, Euronun satış fiyatı da yüzde 1,69 artışla 52,4150 lira oldu. Geçen hafta 59,065 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 1,89 artışla 60,1800 liraya yükseldi. İsviçre frangı da yüzde 1,54 artışla 56,818 liradan alıcı buldu.

Hakan DİKMEN

Küresel piyasalar geçtiğimiz haftayı Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimlerin enerji fiyatları ve büyüme beklentileri üzerindeki baskısıyla kapatırken, Türkiye ekonomisi enflasyon verileri ve merkez bankasının duruşuyla kendine has bir rota izledi. 2026 yılının ilk çeyreğini geride bıraktığımız bu günlerde, "dayanıklılık" ekonominin yeni anahtar kelimesi haline geldi. İki delinin attığı taş kuyudan çıkana kadar Küresel Gündem: "Savaş enflasyonu kapıda.”

Küresel piyasaların gündemini, Orta Doğu’da tırmanan çatışmaların tedarik zincirleri ve enerji maliyetleri üzerindeki etkisi belirledi. S&P Global ve OECD gibi kuruluşların Mart ayı sonu raporları, jeopolitik risklerin "stagflasyon" (durgunluk içinde enflasyon) endişelerini yeniden canlandırdığına işaret ediyor.

Biliyorsunuz dünyayı karıştıran iki liderden birinin sözleriyle gerileyen petrol fiyatları, yine aynı kişinin gelecek 2-3 haftalık dönemde İran’a yönelik sert müdahalelerin planlandığını söylemesinin ardından yeniden yükseldi. Brent petrolün varil fiyatı Mart ayında ortalama 90 dolar seviyesine ulaşarak zirve yaparken, jeopolitik volatilite nedeniyle yıl sonunda 80 dolar bandına gerilemesi bekleniyor.

Merkez bankaları çıkmazda

 ABD Merkez Bankası (Fed), enflasyonist baskılara rağmen büyümeyi korumak adına faiz artırımlarını askıya almış durumda; piyasalar ilk faiz indirimini ancak 2027 başında öngörüyor. Avrupa Merkez Bankası (ECB) ise 25 baz puanlık sembolik bir artışla enflasyon beklentilerini çıpalamaya çalışıyor.

Çin’de PMI verileri karışık sinyaller verdi

Çin’de resmi PMI verisi olan NBS endeksleri olumlu bir tablo çizdi. Mart’ta imalat PMI 50,4 ile beklentilerin üzerinde ve son bir yılın en yüksek düzeyinde gerçekleşirken hizmetler PMI da 50,1 ile sınırlı da olsa yeniden eşik değerin üzerine yükseldi. Hizmetler PMI da 52,1 düzeyinde gerçekleşerek genişleme tarafında kalmakla birlikte, Şubat ayına göre belirgin bir düşüş kaydetti. Bu arada Orta Doğu’daki aksamalar nedeniyle küresel büyüme tahminleri aşağı yönlü revize edilerek %2,6 seviyesine çekildi.

Enflasyon verileri ve TCMB’nin sabit rotası

ABD’de tarım dışı istihdam Mart’ta 178 bin kişi ile son 15 ayın en yüksek artışını kaydetti. Aynı dönemde Euro Alanı’nda öncü verilere göre yıllık tüketici enflasyonu %2,5 ile Ocak 2025’ten bu yana en yüksek düzeyine ulaştı. 

Haftanın en kritik gelişmesi Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan Mart ayı enflasyon verileri oldu. Türkiye, küresel türbülansa rağmen iç dengelerini korumaya odaklanmış görünüyor.

Enflasyonda Mart görünümü  TÜİK verilerine göre TÜFE %1,94 artış gösterdi. Yıllık bazda enflasyon ise %30-31 bandındaki seyrini koruyor. Bağımsız araştırma grubu ENAG ise Mart ayı artışını %4,01 olarak duyurdu.

TCMB’den "Bekle-Gör" Hamlesi: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Mart ayı Para Politikası Kurulu toplantısında politika faizini beklentilere paralel şekilde %37 seviyesinde sabit tuttu. Bankanın bu kararı, sıkı para politikası duruşunun sürdüğünün ve dezenflasyon sürecinin önceliklendirildiğinin bir işareti olarak yorumlanıyor.

Piyasa beklentileri ve yatırımcı stratejisi

Dolar/TL kuru için 2026 yıl sonu beklentileri 48,50 seviyelerinde yoğunlaşırken, iç piyasada 22 Nisan'daki bir sonraki TCMB faiz kararı kritik bir dönemeç olacak. Öte yandan, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, TL kredi büyümesini dizginlemek amacıyla deprem bölgesi ve ticari kredilerdeki zorunlu karşılık istisnalarını sonlandırdı. Trump'tan çelik, alüminyum ve bakır türevlerine yüzde 25 tarife ABD Başkanı Donald Trump, çelik, alüminyum ve bakır ithalatına yönelik yeni bir bildiri imzaladı. Yeni düzenlemeyle bu metallerin türev ürünlerine yüzde 25 oranında gümrük vergisi uygulanacak.

Borsa altın ve sterlin hariç döviz kazandırdı

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 1,88 yükselişle 12.936,35 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 12.622,55 puanı, en yüksek 13.078,32 puanı gördü. 

Borsa İstanbul'da aynı dönemde mali endeks yüzde 2,06 artışla 18.089,41 puana, hizmetler endeksi yüzde 2,04 yükselişle 12.002,44 puana, sanayi endeksi yüzde 2,59 değer kazancıyla 16.398,89 puana ve teknoloji endeksi de yüzde 1,01 artışla 40.124,10 puana yükseldi.

Katılımevim en çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da bu hafta en çok yükselen hisseler arasında yüzde 16,36 ile Katılımevim Tasarruf Finansman ilk sırada yer aldı. Katılımevim Tasarruf Finansman'ı yüzde 13,46 ile Gen İlaç ve Sağlık Ürünleri Sanayi ve Ticaret AŞ ve yüzde 10,77 ile Tureks Turizm Taşımacılık izledi. Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler ise yüzde 20,39 ile Efor Yatırım Sanayi ve Ticaret AŞ, yüzde 12,32 ile Pasifik Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı ve yüzde 10,07 ile Kontrolmatik Teknoloji Enerji ve Mühendislik oldu. Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 1 trilyon 507 milyar 80 milyon lirayla ASELSAN, 561 milyar 900 milyon lirayla Enka İnşaat ve Sanayi AŞ ve 555 milyar 240 milyon lirayla Garanti BBVA oldu.

Altın

24 ayar külçe altının gram fiyatı geçen hafta sonuna göre yüzde 5,71 artışla 6 bin 705 liraya, cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 5,67 yükselişle 45 bin 174 liraya çıktı. Çeyrek altının satış fiyatı da yüzde 5,71 değer kazanarak 11 bin 231 lira oldu. 

Döviz

Doların satış fiyatı yüzde 0,30 artarak 44,5920 liraya yükselirken, euronun satış fiyatı da yüzde 0,46 artışla 51,5430 lira oldu. Geçen hafta 59,1930 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,22 azalışla 59,0650 liraya geriledi. İsviçre frangı da yüzde 0,06 artışla 55,9550 liradan alıcı buldu. Parite etkisinden arındırılmış verilere göre geçen hafta döviz mevduatlarında 2,21 milyar dolarlık artış yaşandı.

Hakan DİKMEN

Geçtiğimiz haftada piyasalar özellikle şu sorulara cevap aradı. Enflasyon beklentileri bozuluyor mu? Yabancı yatırımcı çıkışı kalıcı mı? Küresel büyüme yavaşlıyor mu? Bu sorular nedeniyle veri akışı yüksek volatilite potansiyeline sahip bir hafta olarak öne çıktı.

Piyasalarda temkinli seyir

Geçen hafta güvenli limanlar öne çıktı. Küresel ve yurt içi ekonomik veri akışı, finansal piyasalarda yön arayışının sürdüğü bir tabloyu ortaya koydu. Açıklanan güven endeksleri, enflasyon beklentileri ve merkez bankası verileri; yatırımcı davranışlarında belirgin bir “temkinli duruşa” işaret ederken, riskli varlıklardan ziyade güvenli limanlara yönelimin arttığı gözlendi.

Yabancı yatırımcı çıkışlarına işaret eden veriler ve reel sektör güvenindeki zayıflama, hisse senedi piyasasında iştahı sınırlayan temel unsurlar arasında yer aldı. Yüksek faiz ortamının alternatif getiri sunması da borsa üzerinde baskı oluşturmaya devam etti.

Borsa İstanbul’da dalgalı ve zayıf görünüm

Hafta boyunca Borsa İstanbul’da satış baskısının öne çıktığı görüldü. Özellikle bankacılık hisselerinde yaşanan değer kayıpları endeks genelinde aşağı yönlü hareketi desteklerken, sanayi hisseleri görece daha dirençli bir performans sergiledi.

Döviz Kurlarında Kontrollü Yükseliş Döviz piyasasında ise yukarı yönlü eğilim dikkat çekti. Türk lirasında kademeli değer kaybı sürerken, kur hareketlerinin kontrollü bir çerçevede gerçekleştiği izlenimi oluştu.

Enflasyon beklentilerindeki bozulma, dövize olan talebin canlı kalmasına neden olurken; yabancı sermaye çıkışları da kur üzerinde yukarı yönlü baskıyı artırdı. Bu süreçte ani sıçramalardan ziyade, istikrarlı bir yükseliş trendi öne çıktı.

OECD, Türkiye ekonomisine ilişkin tahminlerinde de güncellemeler yaptı. 2026 yılı büyüme tahminini 0,1 puan azaltıp %3,3'e indirirken, 2027'ye yönelik büyüme tahminini de 0,2 puan aşağı çekerek %3,8 düzeyinde açıkladı.

Altın güvenli liman rolünü pekiştirdi 

Altın fiyatları haftanın en güçlü performans gösteren varlıkları arasında yer aldı. Küresel belirsizlikler ve enflasyondan korunma talebi, yatırımcıların altına yönelmesine neden oldu.

Özellikle gram altın, hem ons fiyatındaki yükseliş hem de döviz kurundaki artışın birleşimiyle çift yönlü destek buldu. Bu durum, altının portföylerdeki “koruma aracı” rolünü bir kez daha güçlendirdi.

Kripto varlıklar cephesinde ise, net bir yön oluşmadığı görüldü. Küresel likidite koşullarına dair belirsizlikler ve yüksek faiz ortamı, riskli varlıklara olan talebi sınırladı.

Bitcoin öncülüğünde piyasa genelinde yatay ve dalgalı bir seyir izlenirken, altcoinlerde daha oynak hareketler dikkat çekti. Yatırımcıların bu alanda daha temkinli ve seçici davrandığı gözlemlendi.

Hafta genelinde piyasalara hâkim olan ana tema “riskten kaçış” oldu. Hisse senetleri baskı altında kalırken Döviz ve altın gibi güvenli varlıklara yönelim arttı Kripto piyasasında ise bekle-gör yaklaşımı benimsendi. Ekonomik veriler, büyüme tarafında yavaşlama sinyallerine işaret ederken, enflasyon beklentilerinin yüksek seyri yatırımcı davranışlarını belirleyen temel faktörlerden biri olmaya devam etti.

Borsa ve altın kaybettirdi döviz kazandırdı 

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 2,68 düşüşle 12.698,19 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 12.601,60 puanı, en yüksek 13.168,16 puanı gördü.

Borsa İstanbul'da aynı dönemde mali endeks yüzde 1,63 azalışla 17.723,75 puana, hizmetler endeksi yüzde 1,06 düşüşle 11.762,06 puana ve sanayi endeksi yüzde 2,86 değer kaybıyla 15.984,69 puana gerilerken, teknoloji endeksi de yüzde 1,97 azalışla 39.720,98 puana indi.

Ral Yatırım Holding en çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da bu hafta en çok yükselen hisseler arasında yüzde 52,69 ile Ral Yatırım Holding ilk sırada yer aldı.

Ral Yatırım Holding'i yüzde 22,97 ile Tekfen Holding ve yüzde 9,93 ile Astor Enerji izledi.

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler ise yüzde 20,04 ile Reeder Teknoloji, yüzde 18,26 ile Efor Yatırım Sanayi ve Ticaret AŞ ve yüzde 16,57 ile TR Anadolu Metal Madencilik İşletmeleri oldu.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 1 trilyon 508 milyar 220 milyon lirayla ASELSAN, 554 milyar 700 milyon lirayla Enka İnşaat ve Sanayi AŞ ve 531 milyar 300 milyon lirayla Garanti BBVA oldu.

Altın geriledi döviz yükseldi

24 ayar külçe altının gram fiyatı geçen hafta sonuna göre yüzde 5,40 azalışla 6 bin 343 liraya, Cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 5,37 düşüşle 42 bin 748 liraya indi.

Çeyrek altının satış fiyatı da yüzde 5,40 değer kaybederek 10 bin 625 lira oldu.

Doların satış fiyatı yüzde 0,32 artarak 44,4600 liraya yükselirken, euronun satış fiyatı da yüzde 0,92 artışla 51,3080 lira oldu.

Geçen hafta 58,8450 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,59 yükselerek 59,1930 liraya çıktı.

İsviçre frangı da yüzde 0,23 artışla 55,9210 liradan alıcı buldu.

Ama ilk sıralarda yine Jeopolitik riskler ve enerji/gıda piyasaları Jeopolitik gelişmelerin enerji fiyatlarına etkisi (petrol, doğal gaz) Küresel enerji arz-talep dinamikleri ve stoklar olacak.

Hakan DİKMEN

Geçtiğimiz hafta, hem küresel piyasalar hem de Türkiye ekonomisi için merkez bankalarının kararları ve tatil takvimiyle şekillenen günler yaşandı. Küresel piyasalarda haftanın ana gündemi ABD Merkez Bankası (Fed) toplantısı ve jeopolitik risklerin enerji fiyatları üzerindeki etkisi oldu. Savaşın ne kadar süreceğini bilmiyoruz. Çünkü her gün Başkanlardan farklı bir söz duyunca belirsizlikler ve petrol arzına ilişkin endişeler piyasaların allak bullak olmasına neden oldu. Fed ve Japonya Merkez Bankası faiz oranlarında bir değişiklik yapmadı. Japon Başbakanı Sanae Takaichi’nin Trump ile yaptığı toplantı da çok konuşuldu. Neyseki piyasalara pek etki yapmadı. 

Analistler tarafından yapılan açıklamalarda enflasyonist risklere karşı ihtiyatlı bir yaklaşım benimsendi. Başta Federal Reserve ve Avrupa Merkez Bankası olmak üzere büyük merkez bankalarının faiz indirimine ne zaman başlayacağı piyasaların ana gündemiydi geçen hafta. Açıklanan veriler, “erken indirim” beklentilerini biraz öteledi. ABD’de açıklanan enflasyon (CPI) verisi beklentilerin hafif üzerinde geldi. Bu durum, faizlerin daha uzun süre yüksek kalabileceği endişesi yaratarak tahvil faizlerini yukarı çekti ve hisse senetlerinde dalgalanmaya neden oldu. 

Küresel hisse senetlerinde karışık seyir izlendi. S&P 500 ve Nasdaq Composite tarafında teknoloji hisseleri güçlü kalmaya devam ederken, faiz hassas sektörlerde satış baskısı görüldü. Avrupa borsaları ise daha temkinliydi.

Petrol fiyatlarında oynaklık geçtiğimiz hafta da dünya gündeminde demiştik. OPEC kaynaklı arz beklentileri ve jeopolitik gelişmeler petrol fiyatlarını dalgalandırdı. Enerji fiyatlarındaki bu hareket enflasyon beklentileri açısından yakından izleniyor.

Altın fiyatları, faiz belirsizliği ve küresel risk algısına bağlı olarak yukarı yönlü eğilim gösterdi. Yatırımcılar portföylerinde koruma amaçlı pozisyonlarını artırdı.

Kripto paralarda hareketlilik de bu hafta dikkat çekti. Bitcoin başta olmak üzere kripto piyasasında dalgalı ama genel olarak güçlü bir görünüm vardı. Kurumsal talep ve ETF akışları fiyatları destekleyen ana faktörler oldu.

Borsa İstanbul'da işlem gören hisse senetleri haftalık bazda ortalama yüzde 0,35, altının gram fiyatı yüzde 7,45 değer kaybetti. Fakat bu haftayı yükselerek kapayanlar da vardı. Dolar/TL yüzde 0,30 ve Euro/TL yüzde 0,16 değer kazandı. Kısaca şöyle diyebiliriz. Altın yükselse de ekonomik problemler yaşanıyor.  Fed ve Doların baskısı piyasayı birazcık salladı. 

BIST-100 endeksi bu hafta tatil ve savaş nedeniyle çalışmalarına kontrollü devam etti. Cuma kapanışına göre %0,2 ile sınırlı oranda arttı. Türkiye’nin 5 yıllık CDS risk primi 4 baz puan artışla 277 seviyesine yükseldi. 2 yıl 56 ve 10 yıl vadeli tahvil faiz oranları 6 baz puanlık artışlarla %40,38 ve %32,92 seviyelerine çıktı. Böylece 2 yıl vadeli tahvilin faiz oranı Ekim 2025’ten bu yana, 10 yıl vadeli tahvilin faiz oranı Eylül 2025’ten bu yana en yüksek düzeyinde kaydedildi. Fitch, Orta Doğu’da süren savaşın Türkiye ekonomisi üzerindeki etkilerinin kısa dönemde yönetilebilir olduğunu, ancak çatışmanın beklenenden uzun sürmesi halinde rezervlerdeki olası düşüşün Türkiye’nin kredi notu üzerinde baskı oluşturabilecek.

Türkiye'de geçtiğimiz hafta ekonomik gündemi, bir önceki hafta açıklanan Merkez Bankası kararlarının yankıları ve yaklaşan Ramazan Bayramı tatili ile karakterize edilmektedir.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 12 Mart'taki toplantısında politika faizini %37 seviyesinde sabit bırakmıştır. Banka, son 9 ayda yapılan faiz indirimlerinin etkilerini ve %31 seviyesine ulaşan enflasyonu değerlendirmek için "bekle-gör" stratejisini benimsemişti.

Enflasyon Görünümü: Mart ayı Piyasa Katılımcıları Anketi'ne göre, 2026 yıl sonu enflasyon beklentisi %25,38'e yükselmiştir. Mart ayı aylık TÜFE artış beklentisi ise %2,18 olarak güncellenmiştir.

Türkiye ekonomisinin 2026 yılında %4 civarında büyümesi ve G20 içindeki 16. sıradaki yerini koruması bekleniyor.

Geçim Koşulları da Şubat ayı itibarıyla açlık sınırı 32.365 TL'ye yükselerek 28.075 TL olan asgari ücretin yaklaşık %15 üzerine çıkmıştı. Bakalım Önümüzdeki günler ne olacak. 

Önümüzdeki hafta küresel tarafta önde gelen ekonomilere ilişkin Mart ayı öncü PMI verileri bekleniyor. 

Önümüzdeki hafta yurt içinde hanehalkı ve reel sektör enflasyon beklentileri ile güven endeksleri veri gündeminde öne çıkıyor. 

**************************

Foto:13.

Likidite dinamikleri değişiyor

Küresel finans devlerinden JPMorgan Chase & Co., özel kredi piyasasında artan dalgalanmaya karşı devreye giren “likidite destek mekanizmalarını” detaylandırdı. Bankanın yayımladığı son analiz, yaklaşık 2 trilyon dolarlık büyüklüğe ulaşan bu piyasanın zorlu bir geçiş sürecinden geçtiğini ortaya koyarken, sistemik kriz endişelerine karşı daha temkinli ama umutlu bir tablo çiziyor.

Artan geri ödeme talepleri, yeniden fiyatlama baskıları ve küresel kredi piyasalarında bulaşma riskine yönelik kaygılar gündemin üst sıralarında yer alırken, JPMorgan stratejistleri bu sürecin tamamen kırılgan bir yapıdan ziyade “kontrollü bir stres testi” olarak okunabileceğini vurguluyor.

JPMorgan’ın değerlendirmesine göre piyasadaki en önemli denge unsurlarından biri, ikincil fonlarda biriken ve yatırım için hazır bekleyen büyük nakit rezervleri. Finans dünyasında “kuru toz” olarak adlandırılan bu sermaye, sıkışan yatırımcılar için adeta bir can simidi görevi görüyor.

Bu fonlar, zor durumda kalan portföylerden kredi varlıklarını satın alarak piyasanın sert satış baskısına girmesini engelliyor. Aynı zamanda yatırımcılara panik satış yapmadan pozisyon azaltma imkânı tanıyor.

“İkincil piyasalarda biriken rekor seviyedeki nakit, özel kredi sisteminde şok emici bir tampon görevi görüyor.”

Stratejist Nikolaos Panigirtzoglou liderliğindeki ekip, bu yapının özellikle volatil dönemlerde fiyat keşfini desteklediğini ve piyasaya alternatif çıkış kanalları sunduğunu belirtiyor.

Raporda dikkat çeken bir diğer unsur ise ABD dolarının yeniden “güvenli liman” rolüne dönüşü. Jeopolitik risklerin arttığı dönemlerde doların likidite açısından yeniden merkezde konumlandığı ifade ediliyor.

Ayrıca merkeziyetsiz finans platformlarının yükselişi de analizde geniş yer buldu. Özellikle Hyperliquid gibi platformlar, yatırımcılara geleneksel piyasa saatleri dışında işlem yapma ve fiyat keşfi imkânı sunuyor.

“Yeni nesil işlem platformları, piyasa dışı saatlerde likidite sağlayarak geleneksel ‘likidite boşluğu’ sorununu azaltıyor.”

Bu gelişmeler, yatırımcıların ani şoklara karşı daha esnek hareket edebilmesine olanak tanıyor. Her ne kadar likidite destekleri güçlü görünse de sektör ciddi bir sınavdan geçiyor. Büyük Wall Street bankalarının özel kredi fonlarına sağladığı finansman koşullarını sıkılaştırması, piyasada yeni bir baskı oluşturmuş durumda.

JPMorgan’ın bazı yazılım odaklı kredi portföylerinde değer düşüklüğüne gitmesi, özellikle yapay zekâ kaynaklı rekabet baskısına dikkat çekiyor. Bu adım, bazı fonların kaldıraç kapasitesini azaltarak daha temkinli bir pozisyon almalarına yol açtı.

Hakan DİKMEN

Geçtiğimiz hafta da dünya değişik ülkelerin inanılmaz ama bu yüz yıldaki önlenemez savaşıyla ekonomik olarak problem yaşamaya devam etti. Piyasanın Etkisi Orta Doğu Gerilimi İsrail-ABD-İran çatışması, Hürmüz Boğazı'nda geçiş aksaklıkları hep gündemdeydi. Yüksek Risk oluşturan Petrol Piyasası Brent petrol %8,4 yükselişle 100,5 USD/varil derken, IEA 400 milyon varil rezerv salınımına izin verdi. Böylece Volatilite Arttı. ABD Enflasyonu Şubat TÜFE aylık %0,3, yıllık %2,4; Çekirdek PCE %3,1 oldu. Fed beklentileri  de haftayı etkileyen diğer bir faktördü. 

Sıkı Duruşuna Devam eden Çin, Verileri CPI %1,3  oldu ki bu rakam beklentilerin üzerinde demek. Çin’in ihracatı da %21,8 arttı.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 2,35 artışla 13.092,93 puandan tamamladı. 

Ülkemizde de TCMB Kararı Politika faizi %37'de sabit tutunca enflasyon beklentileri yükseldi. Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 2,35 artışla 13.092,93 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 12.433,04 puanı, en yüksek 13.441,36 puanı gördü.

Borsa İstanbul'da aynı dönemde mali endeks yüzde 1,44 artışla 17.940,42 puana, hizmetler endeksi yüzde 5,64 artışla 11.901,70 puana ve sanayi endeksi yüzde 2,65 artışla 16.648,32 puana yükselirken, teknoloji endeksi yüzde 1,68 azalışla 38.648,73 puana geriledi.

 Yeo Teknoloji en çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da bu hafta en çok yükselen hisseler arasında yüzde 27,14 ile Yeo Teknoloji Enerji ilk sırada yer aldı.

Yeo Teknoloji Enerji'yi yüzde 20,14 ile DAP Gayrimenkul Geliştirme AŞ, yüzde 16,23 ile Enerjisa Enerji izledi.

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler ise yüzde 10,72 ile Gür-Sel Turizm Taşımacılık ve Servis Ticaret AŞ, yüzde 9,11 ile Efor Yatırım Sanayi ve Ticaret AŞ ve yüzde 8,28 ile Şok Marketler Ticaret oldu.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 1 trilyon 469 milyar 460 milyon lirayla ASELSAN, 561 milyar 900 milyon lirayla Enka İnşaat ve Sanayi AŞ ve 557 milyar 760 milyon lirayla Garanti BBVA oldu.

Sıkı para politikasının devamı olarak TCMB Para Politikası Kurulu Kararı Politika Faizi: %37 ile değiştirmedi. Gecelik Borç Verme: %40  Borçlanma: ise %35,5 oldu. Jeopolitik riskler, enerji fiyatları ve küresel risk iştahındaki bozulmaya karşı sıkı duruşun sürdürüleceği görüldü.

Dikkat Çeken Değişiklik ise, Önceki metinde yer alan "adımların büyüklüğü" ifadesine bu kez yer verilmedi bu iki kelime merak uyandırdı. Faiz indirim takviminde esneklik sinyali azaldı. Piyasa Katılımcıları Anketi (Mart 2026) Gösterge Önceki Güncel Değişim 2026 Yılsonu Enflasyon Beklentisi %24,11 %25,38   +1,27 pp 2027 Yılsonu Enflasyon Beklentisi  de%18,40 %18,71  +0,31 pp 12 Ay sonra enflasyon artış beklentisi çıktı ortaya.

Altın ve dolar kazandırdı

Haftanın kapanışında 24 ayar külçe altının gram fiyatı yüzde 0,60 artışla 7 bin 245 liraya, Cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 0,59 yükselişle 48 bin 792 liraya çıktı.

Doların satış fiyatı yüzde 0,29 artarak 44,1890 lira olurken, Euronun satış fiyatı yüzde 0,42 düşerek 50,7570 lira oldu.

Geçen hafta 58,8500 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,21 düşerek 58,7280 liraya indi.

İsviçre frangı da yüzde 0,45 değer kaybederek 56,1800 liradan alıcı buldu.

KUTU KUTU

Gelecek hafta beklenen gündem maddeleri

Türkiye Takvimi Şubat Ayı Merkezi Yönetim Bütçe Sonuçları açıklanacak. TCMB enflasyon raporu ve beklenti anketi güncellemeleri izlenecek. 

Önümüzdeki hafta jeopolitik gelişmeler piyasaların seyri üzerinde belirleyici olmaya devam edecek. Fed, ECB, BoE, BoJ ve Çin merkez bankası toplantılarının yakından izleneceği haftada, yurt içinde Şubat ayına ilişkin merkezi yönetim bütçesi açıklanacak. 

Dış ticaret verileri ve sanayi üretimi detayları piyasalar tarafından değerlendirilecek. 

Dikkatinizi çekmem gereken bir konu da, Orta Doğu çatışmasının süresi ve Hürmüz Boğazı'nın erişilebilirliği, petrol fiyatlarında yeni zirvelere yol açabilir. IEA rezerv salımı kısa vadeli rahatlama sağlasa da, fiziki arz kesintisi devam ederse Brent petrolün 120-150 USD bandına yükselme riski bulunuyor.

Bu hafta piyasalar, jeopolitik belirsizlikler ile merkez bankalarının politika duruşları arasında sıkışmış durumda kaldı. Yatırımcıların portföylerinde esneklik ve risk yönetimi öncelikli olmalı.

Hakan DİKMEN

Hafta boyunca küresel piyasalarda tansiyonu yükselten başlıca unsur, jeopolitik risklerdeki artış oldu. Orta Doğu’daki gerilim petrol fiyatlarını yukarı iterken, Brent petrolün yükselişi, akaryakıt fiyatlarında yeni bir artış beklentisini gündeme taşıdı. Enerji maliyetlerindeki bu baskı hem enflasyon hem de büyüme görünümü açısından küresel ekonomilerde temkinli bir duruşu zorunlu kılıyor. Bazı devlet adamlarının şımarıklığı dünya ekonomisini derinden yaralıyor. IMF, bölgedeki gelişmelerin ticaret akışlarını aksattığını ve enerji fiyatlarında yukarı yönlü baskı oluşturduğunu bildirdi.

Küresel borsalarda risk iştahı zayıf

Dow Jones endeksi haftayı %1,61 düşüşle 47.954 seviyesinde tamamladı. Fed'in faiz politikasına ilişkin belirsizlikler ve jeopolitik riskler satış baskısını artırdı.

Euro Bölgesi ekonomisi 2025'in dördüncü çeyreğinde %0,2 büyüme kaydetti; beklentilerin altında kalan veri ECB'nin politika seyri üzerinde baskı oluşturdu. Avrupa borsaları ise savaş kaynaklı belirsizliklerin etkisiyle haftayı düşüşle kapattı; bölge ekonomilerinin yavaşlama sinyalleri, yatırımcı iştahını zayıflattı.

Asya Borsalarına bakacak olursak Nikkei endeksi %0,6, Topix %0,4 değer kazandı; ancak Çin borsalarında dalgalı seyir devam etti.

Kur tarafındaki yatay ama yüksek seviye, iç piyasada fiyatlama davranışlarının hâlâ kırılgan olduğunu gösteriyor.

Türkiye ekonomisinde yoğun veri akışı 

Türkiye tarafında geçtiğimiz haftanın en dikkat çekici başlıklarından biri, şubat ayı enflasyon verilerinin açıklanması oldu. TÜİK’in duyurduğu rakamlar, piyasaların beklediği seviyelerde gerçekleşti ve fiyat baskılarının hâlâ güçlü olduğunu teyit etti.

Hazine ve Maliye Bakanlığı cephesinden gelen açıklamalarda ise enflasyonla mücadelede kararlılık vurgusu öne çıktı. Bakan Mehmet Şimşek, gıda fiyatlarındaki son artışların hava koşullarına bağlı olarak önümüzdeki dönemde telafi edilebileceğini belirtti. Dış ticaret verileri de haftanın önemli gündem maddelerindendi. Türkiye’nin dış ticaret açığı 9,2 milyar dolar olarak açıklandı; ne yazık ki bu rakam, ihracatın güçlü seyrine rağmen ithalat baskısının sürdüğünü gösteriyor. Savunma ve Havacılık alanında Şubat ihracatı %27,2 artışla 553 milyon dolara ulaştı. İhracatın krallarından olan Otomotiv ise, 3,5 milyar dolarla en çok ihracat yapan sektör oldu.

İstihdam ve üretim ön planda

İmalat sanayii için açıklanan yeni istihdam destek programı, işletmelere çalışan başına aylık 3.500 TL geri ödemesiz destek sağlayacak. Bu adım, üretim sektöründe istihdamı korumayı hedefliyor ve reel sektör açısından olumlu bir sinyal olarak değerlendiriliyor.

BIST 100 jeopolitik risklere yenildi

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 6,74 düşüşle 12.792,81 puandan tamamladı

Bu hafta yatırım araçlarından borsa, altın ve dolar kazandırırken diğer para birimlerinden döviz kaybettirdi. Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 6,74 düşüşle 12.792,81 puandan tamamladı. 

Endeks, hafta içinde en düşük 12.746,23 puanı, en yüksek 13.456,56 puanı gördü. Borsa İstanbul'da aynı dönemde mali endeks yüzde 7,90 düşüşle 17.685,73 puana, hizmetler endeksi yüzde 6,82 azalışla 11.266,56 puana ve sanayi endeksi yüzde 2,70 kayıpla 16.218,50 puana gerilerken, teknoloji endeksi yüzde 2,83 artışla 39.310,92 puana çıktı.

Katılımevim Tasarruf Finansman en çok prim yapan hisse olarak haftayı kapattı.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 29,98 ile Katılımevim Tasarruf Finansman AŞ oldu. Katılımevim Tasarruf Finansman AŞ'yi yüzde 18,08 ile Tüpraş, yüzde 17,86 ile Destek Finans Faktoring AŞ izledi. Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler ise yüzde 40,87 ile Kiler Holding, yüzde 24,50 ile Borusan Birleşik Boru, yüzde 12,35 ile Yapı ve Kredi Bankası olarak sıralandı. Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 1 trilyon 520 milyar 760 milyon lirayla ASELSAN, 569 milyar 100 milyon lirayla Garanti BBVA ve 537 milyar 600 milyon lirayla Enka İnşaat ve Sanayi AŞ oldu. 

Altın

24 ayar külçe altının gram fiyatı yüzde 2,46 düşüşle 7 bin 202 liraya, Cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 2,45 azalışla 48 bin 503 liraya indi. 

Döviz

Doların satış fiyatı yüzde 0,23 artarak 44,0620 lira olurken, euronun satış fiyatı ise yüzde 1,75 düşerek 50,9710 lira oldu. Geçen hafta 59,1420 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,49 düşerek 58,8500 liraya indi. İsviçre frangı da yüzde 1,17 değer kaybederek 56,44350 liradan alıcı buldu.

Hakan DİKMEN

Küresel piyasalarda geçen hafta en önemli gelişmelerin jeopolitik riskler, ticaret politikaları ve teknolojik değerlemeler çevresinde şekillendiği takip edildi. ABD ile İran arasında Cenevre’de devam eden görüşmelerden henüz net sonuç çıkmaması, yatırımcıların risk iştahını törpüleyerek, bazı piyasalarda temkinli hareketlere yol açtı. Ayrıca, ABD’nin geniş kapsamlı tarifelerin bazı bölümlerinin Yüksek Mahkeme kararıyla değiştirilmesinin ardından dünya ticaretinde belirsizlik arttı. Bu gelişmeler, güvenli liman varlıklarına talebi artırırken, daha riskli varlıklardan çıkışı da hızlandırdı. Tahvil faizleri düşerken, altın ve diğer değerli metallere olan ilgi yükseldi.

Yatırım tercihi altın oldu

Ülkemizde ise, TCMB'nin ilk kez yayımladığı Hanehalkı Beklenti Anketi'ne göre vatandaşlar fiyat artışı konusunda gıdayı işaret ederken, yatırım tercihi altında yoğunlaştı. Mevsimsel etkilerden arındırılmış işsizlik oranı Ocak ayında %8,1'e yükseldi. Anket verileri, vatandaşların fiyat artışlarında en çok gıda ürünlerinden etkilendiğini ortaya koydu. Hanehalkı, hem son bir yılda fiyatı en çok artan hem de önümüzdeki 12 ayda en çok artmasını beklediği ürün grubu olarak "gıda"yı gösterdi. Enflasyonda düşüş bekleyen hanehalkı oranı ise gerileyerek %20,33'e indi.

Belirsizlik ortamında vatandaşlar, yatırımlarını güvenli limanlarda değerlendirmeyi tercih ediyor. Ankete göre, hanehalkının %55,5'i yatırım tercihi olarak altını, %30'u ise gayrimenkulü işaret ediyor.

Borsa’da düşüş var

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 1,55 düşüşle 13.717,81 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 13.552,80 puanı, en yüksek 14.190,09 puanı gördü. 

Aynı dönemde Borsa İstanbul teknoloji endeksi yüzde 2,04 değer artışıyla 38.227,22 puan, sanayi endeksi yüzde 1,13 azalışla 16.668,14 puan, mali endeks yüzde 1,69 değer kaybederek 19.202,05 puan ve hizmetler endeksi yüzde 2,65 düşüşle 12.091,70 puan oldu.

Destek Finans Faktoring Ticaret en çok prim yapan hisse olarak haftayı kapattı. 

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 17,41 ile Destek Finans Faktoring AŞ oldu. Destek Finans Faktoring AŞ'yi yüzde 12,61 ile Katılımevim Tasarruf Finansman AŞ, yüzde 10,04 ile Margün Enerji Üretim Sanayi ve Ticaret AŞ izledi. Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 29,47 ile Kiler Holding, yüzde 13,69 ile Tekfen Holding, yüzde 12,10 ile Pasifik Eurasia Lojistik Dış Ticaret AŞ olarak sıralandı. Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 1 trilyon 468 milyar 320 milyon lirayla ASELSAN, 672 milyar 420 milyon lirayla Garanti BBVA ve 610 milyar 200 milyon lirayla Enka İnşaat ve Sanayi AŞ oldu.

Altın ve döviz yükseldi

Döviz ve emtia piyasalarında ise geçen hafta riskli varlıkların satışıyla güvenli limanlara yönelim yaşandı. Altın fiyatları jeopolitik risklerin etkisiyle yükselirken, gümüş ons fiyatı da 90 dolar bandına yaklaşarak ikinci haftalık kazancını sürdürme sinyali verdi. 

24 ayar külçe altının gram fiyatı yüzde 3,84 artışla 7 bin 384 liraya, cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 3,82 yükselişle 49 bin 723 liraya çıktı. Doların satış fiyatı yüzde 0,43 artarak 43,9590 lira olurken, euronun satış fiyatı yüzde 0,53 yükselerek 51,8800 lira oldu. Geçen hafta 59,0610 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,14 artarak 59,1420 liraya yükseldi. İsviçre frangı da yüzde 0,84 değer kazanarak 57,1050 liradan alıcı buldu.

Teknoloji ve finansal piyasalar

Teknoloji sektöründeki değerleme endişeleri ve makroekonomik belirsizlikler, özellikle ABD borsalarında volatil hareketlere neden oldu. Nvidia gibi büyük teknoloji şirketlerinin güçlü bilançolara rağmen hisselerinde değer kayıpları görüldü; bu da teknoloji ağırlıklı endekslerde baskı yarattı.

Öte yandan Avrupa borsalarında yatay-pozitif seyir gözlendi ve bazı şirketlerin güçlü bilançoları yatırımcı güvenini destekledi. Avrupa’da açıklanacak önemli enflasyon ve makro veriler piyasa odak noktası haline geldi.

Merkez bankaları ve faiz politikaları

Dünya genelinde merkez bankalarının faiz indirim takvimi konusundaki belirsizlik, yatırımcıların fiyatlamalarını şekillendirmeye devam etti. ABD Merkez Bankası (Fed) tarafından beklenen faiz indirimlerinin zamanlamasına ilişkin belirsizlik sürerken, bu durum küresel piyasalarda risk iştahını azaltan önemli bir faktör oldu.

TCMB'nin ilk kez yayımladığı Hanehalkı Beklenti Anketi'ne göre vatandaşlar fiyat artışı konusunda gıdayı işaret ederken, yatırım tercihi altındayoğunlaştı. Mevsimsel etkilerden arındırılmış işsizlik oranı Ocak ayında %8,1'e yükseldi.

Hakan DİKMEN

Türkiye’de haftanın verileri, iç ekonomik görünümdeki istikrar sinyallerini ortaya koydu. Şubat ayında tüketici güven endeksi artış göstererek, son aylarda görülen iyileşme eğilimini sürdürdü. 

 Ayrıca yabancı yatırımcıların yerli hisse senetleri ve tahvil piyasasında alım iştahını sürdürmesi önemli bir gelişmeydi. 

Piyasa verileri: TL ve finansal göstergeler

Hafta boyunca finansal piyasalarda dalgalanma devam etti. USD/TRY ve Euro/TL kurlarındaki dalgalanmalar ile birlikte BİST-100 endeksinde sınırlı gerileme görüldü; tahvil faizleri hafif yukarı yönlü seyretti. 

Bu hafta yatırım araçlarından altın ve dolar kazandırdı.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 1,74 düşüşle 13.934,06 puandan tamamladı

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 1,74 düşüşle 13.934,06 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 13.718,14 puanı, en yüksek 14.532,67 puanı gördü.

Aynı dönemde Borsa İstanbul hizmetler endeksi yüzde 3,08 düşüşle 12.420,26 puan, sanayi endeksi yüzde 2,60 azalışla 16.858,46 puan, mali endeks yüzde 1,17 değer kaybederek 19.532,75 puan, teknoloji endeksi yüzde 3,20 değer artışıyla 37.463,35 puan oldu.

Destek Finans Faktoring AŞ en çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 35,64 ile Destek Finans Faktoring AŞ oldu.

Destek Finans Faktoring AŞ'yi yüzde 11,35 ile Trend Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı AŞ, yüzde 8,94 ile Galatasaray Sportif Sınai ve Ticari Yatırımlar AŞ izledi.

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 16,70 ile Girişim Elektrik Sanayi, yüzde 14,16 ile Qua Granite Hayal Yapı ve Ürünleri Sanayi Ticaret AŞ, yüzde 13,51 ile Ral Yatırım Holding olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 1 trilyon 428 milyar 420 milyon lirayla ASELSAN, 662 milyar 340 milyon lirayla Garanti BBVA ve 612 milyar lirayla Enka İnşaat ve Sanayi AŞ oldu.

Altın ve dolar yükseldi

24 ayar külçe altının gram fiyatı yüzde 1,33 artışla 7 bin 111 liraya, Cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 1,32 yükselişle 47 bin 894 liraya çıktı.

Doların satış fiyatı yüzde 0,07 artarak 43,7700 lira olurken, euronun satış fiyatı yüzde 0,62 düşerek 51,6060 lira oldu.

Geçen hafta 59,6420 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,97 düşerek 59,0610 liraya indi.

İsviçre frangı da yüzde 0,49 değer kaybederek 56,6320 liradan alıcı buldu.

Bu durum, yatırımcıların risk algısındaki değişimin ve küresel gelişmelerle uyumlu hareket ettiğinin bir göstergesidir.

Bütçe dengesi ve işsizlik verileri

Ocak ayı merkezi yönetim bütçe verileri açık verirken faiz dışı dengede olumlu bir performans kaydedildi. İşgücü piyasasındaki göstergeler de yerel ekonomide dengeli seyir sinyalleri verdi. 

Kısaca bu hafta ekonomik gündem, küresel büyüme ve ticaret politikalarının birbirine bağlı dinamikleri üzerine kurulu oldu. Yavaşlayan ABD ekonomisi, Avrupa’da toparlanma sinyalleri ve enerji piyasalarındaki belirsizlik, gelecek dönemde politika yapıcılar için önemli referanslar sunuyor.

Türkiye’de ise tüketici güveninin toparlanması ve yabancı yatırımların sürmesi, yerel piyasalar için moral verici unsurlar. Ancak döviz kurlarındaki oynaklık ve küresel risk iştahındaki kırılganlık, hâlâ dikkatle izlenmesi gereken alanlar olarak öne çıkıyor.

Türkiye: Enflasyon tahminleri ve rezervler

Türkiye ekonomisinde hafta başında yayımlanan Piyasa Katılımcıları Anketi ve TCMB'nin Enflasyon Raporu sunumu haftanın ana gündemiydi.

Enflasyon Tahmini Güncellendi: TCMB, 2026 yıl sonu enflasyon tahminini %16 seviyesinde (tahmin aralığı %15-%21) sabit tuttu ancak piyasa katılımcılarının beklentisi %24,11'e yükseldi.

Merkez Bankası'ndan Sıkı Duruş: TCMB Başkanı Fatih Karahan, hizmet enflasyonundaki katılığın kırılmaya başladığını ancak fiyat istikrarı sağlanana kadar sıkı para politikası duruşunun korunacağını vurguladı.

Rezervlerde Artış: Türkiye’nin brüt rezervleri Şubat başı itibarıyla 208 milyar dolara ulaşarak tarihi bir seviyeye çıktı. Altın fiyatlarındaki artışın rezerv rakamları üzerinde pozitif etkisi görüldü.

Sonuç olarak: Bu hafta, piyasalarda “denge arayışı” hâkim temasıydı. Küresel büyüme yavaşlarken Avrupa’dan pozitif veriler geldi; enerji fiyatları yükselirken ticaret politikalarında yeni belirsizlikler oluştu. Türkiye ise kendi iç dinamikleriyle bu küresel tabloya ayak uydurmaya çalıştı.

Gelecek haftanın gündemi... 

Önümüzdeki hafta TCMB tarafından ilk kez yayımlanmaya başlanacak olan Hanehalkı Beklenti Anketi ile sektörel enflasyon beklentileri ve işgücü istatistikleri öne çıkıyor. Ayrıca Hazine ve Maliye Bakanlığı, önümüzdeki 3 aya ilişkin İç Borçlanma Stratejisini açıklayacak. Küresel tarafta jeopolitik gelişmelerin yanı sıra ABD ÜFE enflasyonu ile Çin Merkez Bankası’nın toplantısı takip edilecek.

Hakan DİKMEN

Şubat ayının ikinci haftası, küresel ekonomide para politikası beklentilerinin, Türkiye’de ise yatırım ve üretim odaklı söylemin öne çıktığı bir dönem olarak kayda geçti. Geçen hafta açıklanan veriler ve yapılan açıklamalar, dünya ekonomisinin yön arayışını sürdürdüğünü; Türkiye’nin ise risk algısındaki iyileşmeyi kalıcı hâle getirme çabasında olduğunu gösterdi.

Küresel sistem bir denge arayışındayken, ekonomilerin dayanıklılığı artık yalnızca büyüme rakamlarıyla değil; güven, öngörülebilirlik ve reform kapasitesiyle ölçülüyor. Şubat’ın ikinci haftası, tam da bu yeni ekonomik gerçekliğin bir özeti niteliğinde.

Enflasyon geriliyor belirsizlik bitmiyor

Haftanın küresel ölçekte en kritik başlığı ABD’den geldi. Ocak ayı enflasyonunun yıllık bazda %2,4’e gerilemesi, piyasa beklentilerinin altında gerçekleşerek faiz indirim umutlarını güçlendirdi. Özellikle çekirdek enflasyondaki yavaşlama, fiyat baskılarının kontrol altına alındığına dair önemli bir sinyal olarak yorumlandı. Bu veri, Federal Reserve’in 2026 yılı içinde daha esnek bir para politikası izleyebileceği beklentisini kuvvetlendirdi.

ABD borsalarında teknoloji hisseleri öncülüğünde yaşanan dalgalanma, yatırımcıların risk iştahındaki kırılganlığı yansıttı. Yapay zekâ temalı hisselerde görülen realizasyonlar, yüksek değerlemelerin sorgulanmaya başladığını gösteriyor.

Asya piyasaları

Japonya’da erken seçim sonuçları, Çin’de enflasyon verileri bu hafta yakından takip edildi. Geçtiğimiz hafta sonu Japonya’da yapılan erken genel seçimden Başbakan Sanae Takaichi’nin liderliğindeki Liberal Demokrat Parti zaferi, Takaichi hükümetinin ekonomiyi canlandırmaya yönelik reform ve mali genişleme beklentilerini güçlendirerek piyasaları destekliyor. Böylece de Nikkei endeksi tarihi zirvesini gördü. 

Çin’de yıllık TÜFE enflasyonu Ocak'ta %0,2 ile piyasa beklentilerinin altında gerçekleşti. Bu dönemde, gıda ve enerji hariç yıllık çekirdek TÜFE artışı %0,8 olurken, üretici fiyatları yıllık bazda %1,4 gerileyerek deflasyonist bölgedeki seyrini 40. ayına taşıdı. Süregelen deflasyonist riskleri kontrol altına almak amacıyla daha fazla teşvik uygulanacağı bekleniyor.

Avrupa’ya bakacak olursak güven endekslerinde bir toparlanma görüldü bu hafta.

Avrupa’da daha iyimser bir hava hâkim. Sentix yatırımcı güven endeksindeki belirgin yükseliş, euro bölgesinde durgunluk korkularının hafiflediğine işaret etti. 

Almanya başta olmak üzere çekirdek ülkelerde sanayi üretimi ve beklenti göstergelerindeki toparlanma sinyalleri, Avrupa ekonomisinin 2026’ya daha dirençli girebileceğini düşündürüyor.

Londra piyasalarında ise FTSE 100 endeksinin üst üste üçüncü haftayı artıda kapatması dikkat çekti. Finans ve savunma hisseleri bu yükselişte belirleyici oldu. 

Risk primi düştü

Türkiye bu haftayı da ekonomi gündemi açısından hareketli geçirdi. Ülkemizde risk primi düşerken yatırım gündemi artık öne çıkıyor.

TCMB, 2026 yılı için enflasyon tahmin aralığını yükseltti. TCMB yayımladığı yılın ilk Enflasyon Raporu’nda 2026 enflasyon tahmin aralığını %13-%19’dan %15-%21 aralığına yükseltirken, ara hedefi %16 seviyesinde korudu. 2028 yılı için %8 olarak belirlenen ara hedef, 2027 için %9 düzeyinde sabit kaldı. 2027 yılsonu için tahmin aralığı da %6-%12 olarak korundu. 

TCMB Başkanı Karahan, fiyat istikrarı sağlanana kadar temkinli sıkı para politikası duruşunun devam edeceğini belirtti. Ayrıca Karahan, faiz indirim adımlarının büyüklüğünü kısa dönemde artırmak için gerekli eşiğin bir miktar yüksek göründüğünü de ifade etti.

CDS göstergelerinde son yılların en düşük seviyelerine yaklaşılması, uluslararası yatırımcı algısında kademeli bir iyileşmeye işaret ediyor. Bu durum, sıkı para politikası ve makro dengelenme sürecinin piyasalar nezdinde karşılık bulduğunu gösteriyor.

Borsa altın ve döviz kazandırdı

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 4,87 değer kazanarak 14.180,69 puanla tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 13.620,61 puanı, en yüksek 14.320,87 puanı gördü.

Aynı dönemde Borsa İstanbul hizmetler endeksi yüzde 5,38 yükselişle 12.814,87 puan, sanayi endeksi yüzde 5,24 artışla 17.309,12 puan, mali endeks yüzde 3,97 değer kazanarak 19.763,69 puan, teknoloji endeksi yüzde 5,49 değer artışla 36.303,31 puan oldu.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 26,02 ile Qua Granite Hayal Yapı ve Ürünleri Sanayi Ticaret AŞ oldu. Qua Granite Hayal Yapı ve Ürünleri Sanayi Ticaret AŞ'yi yüzde 20,99 ile Şekerbank, yüzde 20,63 ile Kuyas Yatırım izledi.

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 23,54 ile Kiler Holding, yüzde 12,85 ile Pasifik Eurasia Lojistik Dış Ticaret AŞ, yüzde 9,86 ile Türk Traktör olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 1 trilyon 378 milyar 260 milyon lirayla ASELSAN, 675 milyar 360 milyon lirayla Garanti BBVA ve 606 milyar 600 milyon lirayla Enka İnşaat ve Sanayi AŞ oldu.

Altın ve döviz yükseldi

Döviz kurlarının yüksek seviyesini koruması ve finansman maliyetlerinin hâlen görece yüksek olması, iç talep ve reel sektör açısından dikkatle izlenmesi gereken unsurlar arasında yerini aldı.

Doların satış fiyatı yüzde 0,29 artarak 43,7410 lira olurken, euronun satış fiyatı yüzde 0,73 yükselerek 51,9260 lira oldu. Geçen hafta 59,3270 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,53 artarak 59,6420 liraya yükseldi. İsviçre frangı da yüzde 1,28 değer kazanarak 56,9090 liradan alıcı buldu.  24 ayar külçe altının gram fiyatı yüzde 1,47 artışla 7 bin 18 liraya, Cumhuriyet altınının fiyatı yüzde 1,47 yükselişle 47 bin 271 liraya çıktı.

Hakan DİKMEN

Dünya ekonomisi geçtiğimiz hafta faiz görünümü ve dalgalı risk iştahı piyasaları etkiledi. Fed, Ocak sonunda politika faizini değiştirmedi; piyasalar 2026 içinde yaklaşık iki çeyrek puanlık iki indirim ve ilk adımın yaz aylarında gelmesini fiyatlamaya devam ediyor. Avrupa’nın önde gelen merkez bankalarının faiz kararları yakınen izlendi. ABD İran ilişkilerinin seyri hep gündemde kaldı. ECB ve İngiltere Merkez Bankası (BoE) faiz oranlarında değişikliğe gitmedi.

Küresel PMI verileri, 2026’da sanayide kademeli toparlanma sinyalleri verirken, hizmetler tarafında büyümenin daha dirençli seyrettiğini ortaya koydu. Ülkemizde ise, İSO Türkiye İmalat Sanayi PMI 48,1 düzeyine gerileyerek reel sektörün faaliyetleri üzerindeki baskının sürdüğüne işaret etti.

Yeniden dönersek küresel piyasalara, ABD borsaları Ocak sonunda rekor seviyelere yakın seyrederken, Şubat’ın ilk günlerinde özellikle teknoloji hisselerinde satışlar S&P 500’ü yıl başına göre negatife çekerek dalgalanmayı artırdı.

ABD Hazine kâğıtlarına talep arttı

Avrupa’da Euro Stoxx 600 Ocak ayını yaklaşık yüzde 2,8 artıda kapatarak yılı pozitif risk iştahıyla karşıladı. 

Tahvil tarafında ABD Hazine kâğıtlarına talep artarken, uzun vadeli getiriler geriledi ve tahviller yeniden “savunma aracı” olarak öne çıktı.

Emtia cephesinde, özellikle değerli metallerde haftanın sonuna doğru “tarihi” denilebilecek sert bir düzeltme yaşandı; bu oynaklık, risk iştahını baskılayan bir unsur olarak öne çıkıyor. 

Çin’de bu hafta açıklanan imalat sanayi PMI beklentilere paralel şekilde 50,3 değerini alırken, hizmetler PMI Ocak’ta aylık bazda 0,3 puan artarak 52,3 ile son üç ayın en yüksek seviyesinde gerçekleşti.

Türkiye ekonomisine bakacak olursak, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, 2026 yılının ilk Para Politikası Kurulu toplantısında politika faizini 100 baz puan indirerek yüzde 38’den yüzde 37’ye çekti; piyasa beklentisi 150 baz puan civarındaydı. 

Karar metninde, Ocak ayı enflasyonundaki oynaklık ile iç talepteki canlanma sinyallerine dikkat çekilerek, indirim hızının yavaşlatıldığı ve para politikasında görece temkinli bir duruş benimsendiği vurgulandı. 

Enflasyon, rezervler ve önceki eğilim 2025 Aralık’ta aylık enflasyon yüzde 0,89, yıllık enflasyon ise yüzde 30,89 ile 49 ayın en düşük seviyesine inmişti; bu tablo 2026’ya girerken para politikasındaki gevşeme alanını destekleyen ana argüman oldu. 

Kur riskine karşı tampon

Merkez Bankası’nın toplam rezervleri 2025 sonunda yaklaşık 193,9 milyar dolar seviyesine yükselerek kur riskine karşı “tampon” oluşturmuş, Türkiye’nin 5 yıllık CDS’i 2018’den bu yana en düşük düzeylere gerilemişti. 

Dış ticaret ve büyüme sinyalleri 2026 Şubat ihracat verileri, 20,3 milyar dolar ile beklentilerin (26,4 milyar dolar) ve önceki ayın (22,5 milyar dolar) altında kalarak imalat sanayiindeki zayıflamayı ortaya koydu. 

İhracattaki bu daralma, imalat sanayi PMI’ındaki 48,1 seviyesine karşılık gelen eşik altı görünümle uyumlu şekilde, yeni siparişlerde azalma ve özellikle metal sektöründe artan maliyetlerin rekabet gücünü aşındırdığını gösteriyor. 

Borsa ve altın kaybettirdi

Bu hafta yatırım araçlarından borsa ve altın kaybettirirken dolar kazandırdı.

Türkiye finansal piyasalarında ise geçtiğimiz hafta Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 2,29 değer kaybederek 13.521,96 puanla tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 13.393,80 puanı, en yüksek 13.998,18 puanı gördü. Aynı dönemde Borsa İstanbul hizmetler endeksi yüzde 0,79 yükselişle 12.161,16 puan, sanayi endeksi yüzde 2,09 azalışla 16.447,44 puan, mali endeks yüzde 2,61 düşüşle 19.009,55 puan, teknoloji endeksi yüzde 4,34 değer kaybederek 34.414,89 puan oldu.

Grainturk Holding en çok prim yapan hisse oldu.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 14,06 ile Grainturk Holding AŞ oldu. Grainturk Holding AŞ'yi yüzde 8,01 ile Gübre Fabrikaları, yüzde 7,89 ile Arçelik izledi. Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 15,82 ile Türk Altın İşletmeleri, yüzde 11,01 ile TR Anadolu Metal Madencilik İşletmeleri, yüzde 10,18 ile Ral Yatırım Holding olarak sıralandı. Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 1 trilyon 313 milyar 280 milyon lirayla ASELSAN, 650 milyar 160 milyon lirayla Garanti BBVA ve 567 milyar lirayla Enka İnşaat ve Sanayi AŞ oldu.

Ülke risk primi düştü

24 ayar külçe altının gram fiyatı yüzde 1,78 azalışla 6 bin 916 liraya, Cumhuriyet altınının fiyatı yüzde 1,77 düşüşle 46 bin 587 liraya indi. Doların satış fiyatı yüzde 0,26 artarak 43,6140 lira olurken, euronun satış fiyatı ise yüzde 0,60 azalarak 51,5500 lira oldu. Geçen hafta 59,8490 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,87 azalarak 59,3270 liraya düştü. İsviçre frangı da yüzde 0,78 düşerek 65,1890 liradan işlem gördü.

Endekste özellikle finansal kiralama ve faktoring hisseleri öne çıkarken, azalan enflasyon ve düşen ülke risk primi yabancı yatırımcı ilgisini artıran başlıca faktörler oldu. 

Türkiye’nin borçlanma maliyetleri gerilerken, artan rezervler ve üst üste gelen cari fazla aylıkları (2025 yaz-sonbahar döneminde toplam 8,65 milyar dolar civarı) lira varlıklara yönelik algıyı desteklemeye devam ediyor. 

Hakan DİKMEN

2026 yılının ilk ayını geride bırakırken, küresel piyasalar hem siyasi manevraların hem de merkez bankalarının temkinli adımlarının gölgesinde bir haftayı tamamladı. Küresel piyasalarda geçtiğimiz hafta yoğun bir veri gündemi izlendi. Washington’dan Ankara’ya uzanan ekonomi hattında bu hafta "bekle-gör" stratejisi hakimken, enflasyonla mücadelenin yeni çalışmaları şekillenmeye başladı.

Küresel Arena geçtiğimiz hafta, Trump’ın FED için gösterdiği adayı Kevin Warsh gündemdeyken Fed de beklemede kaldı. Haftanın en kritik gelişmesi, şüphesiz ABD Merkez Bankası’nın (Fed) yılın ilk toplantısıydı. Fed, piyasa beklentileriyle paralel hareket ederek politika faizini %3,50-3,75 aralığında sabit tuttu. Ancak kararın kendisinden ziyade, perde arkasındaki siyasi gerilim ve liderlik değişimi piyasalara damga vurdu. ABD ekonomisi güçlü büyüme performansını sürdürse de, istihdam piyasasında görülen yavaşlama Fed’in elini kolunu bağlıyor.

Başkan Donald Trump’ın, Jerome Powell’ın yerine eski Fed yetkilisi Kevin Warsh’ı aday göstermesi, küresel finans koridorlarında "bağımsızlık" tartışmalarını yeniden alevlendirdi. 

Amerika Birleşik Devletleri bu sefer de İran’ı kafasına takınca artan gerilim jeopolitik endişeleri güçlendirdi. Durum böyle olunca da, kıymetli madenler hafta boyunca hızlı yükseldi. Altın, gümüş ve bakır tarihi yüksek seviyelere ulaştı. 

AB ve Hindistan anlaşması

Belli ki Avrupa Birliği ve Hindistan arasında geniş kapsamlı bir dış ticaret anlaşması imzalanması Avrupa borsalarının haftayı pozitif kapatmasına neden oldu. Wall Street teknoloji hisselerindeki değerleme endişeleriyle bir miktar ivme kaybetti. Avrupa Birliği ve Hindistan yaklaşık 20 yıl süren görüşmelerin ardından geniş kapsamlı bir serbest ticaret anlaşması üzerinde uzlaştılar. Tarafların bir dönüm noktası olarak duyurdukları anlaşmaya göre pek çok üründe karşılıklı olarak gümrük vergilerinin düşürülmesi planlanıyor.

Buna göre Hindistan’ın Avrupa pazarında kimyasallar, tekstil, deri, gıda ve mücevher ürünlerinde rekabetçi konuma gelmesi bekleniyor. 

Diğer taraftan, öncü verilere göre Euro alanında GSYH büyümesi 2025 yılının son çeyreğinde bir önceki döneme göre %0,3 ile beklentinin bir miktar üzerinde gerçekleşti. Böylece 2025 yılında GSYH büyümesi yıllık bazda %1,5 oldu.

Yurt içinde enflasyon beklentileri hanehalkında bozuldu ama, reel sektör ve piyasa katılımcıları için iyileşmeye devam etti. Fitch, Türkiye’nin kredi notu görünümünü “durağan”dan “pozitif”e revize etti. İşsizlik oranı Aralık’ta %7,7 düzeyine geriledi.

Ocak ayı enflasyonu

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) bir önceki hafta aldığı 100 baz puanlık indiri piyasalarda olumlu karşılanmıştı. Bu hafta da TÜİK’in açıkladığı Ocak ayı öncü verileri açıklandı.

Politika faizi %37 seviyesine çekildi. Ardından, piyasalar reel faiz getirisinin hala pozitif bölgede kalmasına çalışılıyor. Ocak ayı itibarıyla yıllık enflasyonun %30,89 seviyesinde gerçekleşmesi, enflasyonun artış hızının yavaşlamasının devam ettiğini gösteriyor.

Geçtiğimiz haftanın en dikkat çekici notlarından biri de uluslararası kurumlardan geldi. IMF, Türkiye’nin 2026 büyüme tahminini %3,7’den %4,2’ye yükselterek, Türk ekonomisinin dış şoklara karşı direncini tescilledi.

 BIST 100 endeksi, faiz indirim beklentilerinin satın alınmasıyla hafta içinde rekor tazeledi. Türkiye’nin 5 yıllık CDS (kredi risk primi) puanı ise 217 baz puana gerileyerek risk algısının düştüğüne işaret etti.

Borsa, altın ve döviz kazandırdı

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 6,51 değer kazanarak 13.838,29 puanla tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 12.886,22 puanı, en yüksek 13.906,51 puanı gördü.

Aynı dönemde Borsa İstanbul mali endeks yüzde 10,54 yükselişle 20.019,85 puan, sanayi endeksi yüzde 4,74 primle 16.798,80 puan, hizmetler endeksi yüzde 2,77 yükselişle 12.065,52 puan, teknoloji endeksi yüzde 0,70 primle 35.977,45 puan oldu.

Kiler Holding en çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 33,79 ile Kiler Holding oldu.

Kiler Holding'i yüzde 17,88 ile Akbank, yüzde 16,35 ile Enka İnşaat ve Sanayi AŞ izledi.

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 11,53 ile Gen İlaç ve Sağlık Ürünleri Sanayi ve Ticaret AŞ, yüzde 6,66 ile Pasifik Eurasia Lojistik Dış Ticaret AŞ, yüzde 6,40 ile Pasifik Donanım Yazılım ve Bilgi Teknolojileri AŞ olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 1 trilyon 382 milyar 820 milyon lirayla ASELSAN, 677 milyar 460 milyon lirayla Garanti BBVA ve 587 milyar 100 milyon lirayla Enka İnşaat ve Sanayi AŞ oldu.

Altın ve döviz bu hafta da yükseldi

24 ayar külçe altının gram fiyatı yüzde 2,23 artışla 7 bin 42 liraya, Cumhuriyet altınının fiyatı yüzde 2,22 yükselişle 47 bin 428 liraya çıktı.

Doların satış fiyatı yüzde 0,34 artarak 43,5000 lira olurken, euronun satış fiyatı yüzde 1,87 yükselerek 51,8590 lira oldu.

Geçen hafta 58,6810 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 1,99 artarak 59,8490 liraya çıktı.

İsviçre frangı da yüzde 3,21 yükselerek 56,6300 liradan alıcı buldu.

21.yüzyılın ikinci çeyreğinin ilk ayı olan Ocak ayı çok çabuk geçti gitti bile. 2026’nın ilk ayı gösterdi ki; küresel ekonomi yapay zeka yatırımlarının yarattığı rüzgarla (AI-driven growth) ayakta kalmaya çalışırken, Türkiye kendi iç dinamiklerinde "enflasyonu düşürürken büyümeyi koruma" şeklindeki dar köprüden geçmeye çalışıyor.

Özellikle ABD’deki yönetimsel değişikliklerin gelişmekte olan piyasalara sermaye akışını nasıl etkileyeceği, Şubat ayının temel sorusu olacak. Türkiye için ise önümüzdeki hafta açıklanacak olan Şubat ayı enflasyon beklentileri, Merkez Bankası’nın faiz indirim döngüsüne devam edip etmeyeceğinin anahtarı olacak.

Hatan DİKMEN

Bu hafta yatırım araçlarından borsa, altın ve dolar kazandırdı. Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftayı ortalama yüzde 2,56 kazançla tamamladı.

Geçtiğimiz hafta Davos’taki toplantıların da etkisi ile yoğun gündem ile geçti. TCMB’nin faiz kararı gündemde öne çıktı. Küresel ekonomiye ve Türkiye ekonomisinde büyüme tahminleri IMF tarafından yukarı doğru revize edildi. Ancak, ticaret gerilimleri ve yapay zeka odaklı piyasa yapıları işi tersine çevirebilir diye uyarılar var. 

Geçtiğimiz hafta genelinde ABD Başkanı Trump’ın Grönland konusuna ve buna bağlı olarak ticaret politikalarına ilişkin söylemleri, Avrupa Birliği’nde karşı koyma ve misilleme haberleri, piyasalarda çok konuşuldu.

Bu arada İran kaynaklı jeopolitik riskler ve Rusya-Ukrayna savaşının sona ermesine yönelik diplomatik adımlar bu haftaya damgasını vurdu. Nedenleri bu olan olaylarla dalgalanan piyasalar güvenli yatırım araçlarına yönelik taleplerini artırarak güçlü seyrini sürdürdü. 

Çin ekonomisi geçen yılın son çeyreğinde %1,2, yıllık bazda %4,5 büyüdü. Bu da 2025 yılı genelinde büyümenin %5 düzeyinde gerçekleştiğini gösteriyor. Çin Merkez Bankası bu hafta gerçekleştirdiği toplantısında gösterge niteliğindeki 1 yıllık ve 5 yıllık kredi faiz oranlarını değiştirmeyerek sırasıyla %3 ve %3,5 seviyelerinde tuttu.  

Japonya’da açıklanan enflasyon verisi, %2,1 olarak gerçekleşti. Japonya Merkez Bankası politika faizini %0,75 seviyesinde beklentilere paralel olarak sabit bıraktı.  

Fitch Ratings, Türkiye ekonomisine ilişkin değerlendirmesini yayımladı. Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Türkiye'nin kredi notunu "BB-" olarak teyit ederken, kredi notu görünümünü "durağan"dan "pozitife" çevirdi.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) 2026'nın ilk faiz kararını  açıkladı politika faizini 100 baz puanlık indirimle %37'ye düşürdü. 

Bu hafta yatırım araçlarından borsa, altın ve dolar kazandırdı.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 2,56 değer kazanarak 12.992,71 puanla tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 12.575,67 puanı, en yüksek 13.030,83 puanı gördü.

Aynı dönemde Borsa İstanbul mali endeks yüzde 4,14 yükselişle 18.014,24 puanla, sanayi endeksi yüzde 2,61 primle 16.039,23 puan, hizmetler endeksi yüzde 1,15 yükselişle 11.739,87 puan, teknoloji endeksi ise yüzde 1,65 düşüşle 35.725,71 puan oldu.

Gübre Fabrikaları en çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen, yüzde 22,56 ile Gübre Fabrikaları oldu.

Gübre Fabrikaları'nı yüzde 20,82 ile Kiler Holding, yüzde 18,64 ile EİS Eczacıbaşı İlaç izledi.

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 15,40 ile Gen İlaç ve Sağlık Ürünleri Sanayi ve Ticaret AŞ, yüzde 12,40 ile Efor Yatırım Sanayi ve Ticaret AŞ, yüzde 12,32 ile Otokar olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 1 trilyon 371 milyar 420 milyon lirayla ASELSAN, 635 milyar 460 milyon lirayla Garanti BBVA ve 504 milyar 600 milyon lirayla Enka İnşaat ve Sanayi AŞ oldu.

Ocak’ta güven endeksleri karışık bir görünüm sundu.  

Ocak ayında tüketici güven endeksi ise %0,3’lük sınırlı bir artışla 83,7 seviyesinde gerçekleşti. Aynı dönemde mevsimsellikten arındırılmış reel kesim güven endeksi ise 0,7 puan ile 6 ay sonra ilk kez gerileme kaydederek 103,0 seviyesinde gerçekleşti.

Altın ve dolar yükseldi

Altın hesaplarından TL mevduat ve katılma hesaplarına dönüşümün desteklenmesine ilişkin 29 Aralık 2021 tarihli düzenleme yürürlükten kaldırıldı. 

24 ayar külçe altının gram fiyatı yüzde 7,66 artışla 6 bin 888 liraya, Cumhuriyet altınının fiyatı yüzde 7,62 yükselişle 46 bin 397 liraya çıktı. 

Bu hafta artan jeopolitik endişelerin etkisiyle altının ons fiyatı haftanın kapanışı itibarıyla bir önceki hafta kapanışına göre %7,4 arttı 4.936 USD seviyesinde gerçekleşti., gümüş fiyatları da yeni zirvelerini test etti. 

Bu arada gümüş de yerinde durmuyor geçtiğimiz hafta Gümüş 100 doları aşarak tarihi rekor kırdı.

Doların satış fiyatı yüzde 0,24 artarak 43,3540 lira olurken, Euronun satış fiyatı yüzde 1,26 yükselerek 50,9070 liraya çıktı.

Geçen hafta 58,0050 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 1,17 artarak 58,6810 lira oldu.

İsviçre frangı da yüzde 1,63 yükselerek 54,8700 liradan alıcı buldu.

KUTU KUTU

Önümüzdeki haftanın gündemi

Önümüzdeki hafta Fed’in faiz kararı ile yurt içinde istihdam verilerinin yanı sıra sektörel güven endeksleri  öncelikli takip edilecek.  

Türkiye– Ekonomik Güven Endeksi, İşsizlik Oranı, TCMB PPK Toplantı Özeti, Dış Ticaret Dengesi

ABD– Dayanıklı Mal Siparişleri, CB Tüketici Güven Endeksi, Fed Faiz Kararı Toplantısı, Dış Ticaret Dengesi, ÜFE

Euro Bölgesi– Tüketici Güven Endeksi, Büyüme, İşsizlik Oranı

Almanya– IFO İş Ortamı Güven Endeksi, İşsizlik Oranı, Büyüme, Enflasyon

Japonya– BOJ Toplantı Tutanakları (19 Aralık), Tokyo TÜFE, İşsizlik Oranı, Sanayi Üretimi

Hakan DİKMEN

Küresel piyasalarda, enflasyon ile büyüme dengesi dünya ekonomisi 2026 yılında hafif bir yavaşlama eğilimiyle karşı karşıya. Ancak son gelişmeler, bu tabloya dikkatli bir iyimserlik katıyor. IMF, küresel büyümenin bu yıl %3,1 seviyesinde gerçekleşeceğini öngörürken, Dünya Bankası tahminini %2,6 olarak açıkladı. Fed’in bağımsızlığına ilişkin tartışmalar bir de jeopolitik gerilimler küresel risk iştahını bir miktar baskı altına aldı. MSCI gelişmiş ülkeler endeksi geçtiğimiz Cuma’ya göre %0,2’lik sınırlı bir artış kaydetti.

Bu hafta yayımlanan Küresel Ekonomik Beklentiler raporunda Dünya Bankası, 2025 yılının ticaret gerilimlerine ve politika belirsizliklerine rağmen “dikkate değer bir direnç” gösterdiğini vurguladı. 

Enflasyon cephesinde ise, rahatlama işaretleri var. Küresel enflasyon tahmini %2,9’dan %2,6’ya indirildi. Raporda Türkiye’nin büyüme beklentileri de yükseldi: 2026 için %3,6’dan %3,7’ye, 2027 içinse %4,2’den %4,4’e çıkarıldı.

Orta Doğu ve Doğu Avrupa'daki jeopolitik riskler, ham petrol ve doğal gaz fiyatlarında dalgalanmaya neden oluyor. Küresel enflasyon ve tedarik zinciri beklentileri bu durumdan etkileniyor.

Farklı dinamikler

ABD, Avrupa ve Asya: Farklı dinamikler haftanın en önemli verisi olan ABD Aralık ayı TÜFE’si, 13 Ocak’ta %2,7 seviyesinde açıklandı. Bu rakam, Federal Rezerv’in faiz indirimlerine geçebileceği yönündeki beklentileri güçlendirdi. Ancak istihdam piyasasındaki karışık sinyaller, Fed’in temkinli bir duruş sergilemesine neden oluyor.

ABD hükümetinin 30 Ocak'ta bütçe anlaşmazlığı nedeniyle kapanma (shutdown) ihtimali, piyasalarda risk iştahını baskılayan bir unsur olarak takip edilmeye başlandı.

Rekorlar ve belirsizlikler dünya ekonomisinde "silikon" krizi tartışmaları ve emtia fiyatlarındaki sert hareketler haftaya damgasını vurdu.

Altın rekor kırdı

Altın ve gümüşte yeni zirveler: Altının onsu hafta başında 4.601 dolarla tarihi rekorunu kırdı. Gümüş fiyatları da benzer şekilde %5'in üzerinde artışla 84 dolar seviyelerine tırmandı.

Kripto Para Piyasasında ABD'deki yasal düzenleme beklentileriyle Bitcoin 97.000 doları aşarak 100 bin dolar sınırına dayandı.

Metal Piyasaları ise Endüstriyel talebin artması ve arz kısıtları nedeniyle Kalay fiyatları bir hafta içinde %20 yükselerek 53 bin doların üzerine çıktı. 

Asya’da Çin’in kredi talebi zayıf seyrediyor; dış ticaret verileri de yavaşlamaya işaret ediyor. Avrupa Birliği’nde ise mali teşviklerin sınırlı kalması, bölgesel büyüme üzerinde baskı oluşturmayı sürdürüyor.

Türkiye: “Normalleşme” Dönemi Başlıyor Türkiye ekonomisi için 2026 yılı, 2025’teki sert enflasyon düşüşünün ardından daha kademeli bir dezenflasyon sürecinin başlangıcı olarak tanımlanıyor. Ocak 2026 itibarıyla yıllık enflasyonun %41,11 seviyesinde görülmesi beklenirken, yıl sonu tahminleri %24,5 civarında yoğunlaşıyor. Yurt içinde cari açık Kasım ayında 4 milyar USD ile 3,3 milyar USD düzeyindeki piyasa beklentisinin üzerinde gerçekleşti. Böylece cari açık Ocak-Kasım döneminde yıllık bazda 3,3 katına çıkarak 18,5 milyar USD oldu.

Uluslararası derecelendirme kuruluşu Moody’s, Türkiye’nin 2026’da %3,4 oranında büyüyeceğini öngördü. Sürdürülebilir büyüme ile enflasyonun kontrol altına alınması, ekonomi ajandasının en üst sırasını paylaşmaya devam ediyor.

Brüt rezervler arttı

Merkez Bankası rezervleri: 9 Ocak haftası itibarıyla brüt rezervler 7,3 milyar dolar artışla 196,4 milyar dolara çıkarak tarihi bir eşiğe ulaştı. Swap hariç net rezervlerdeki iyileşme ise piyasa tarafından pozitif bir sinyal olarak okundu.

Piyasa hareketleri ise, iki ana dinamik arasında şekillendi. Küresel faiz indirim beklentileri ile yurt içindeki yapısal reform adımları. Borsa İstanbul ve döviz piyasaları, bu dengede yön arayışını sürdürdü.

Borsa altın ve dolar kazandırdı

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 3,83 değer kazanarak 12.668,52 puanla tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 12.228,02 puanı, en yüksek 12.668,52 puanı gördü. Aynı dönemde Borsa İstanbul teknoloji endeksi yüzde 8,72 artışla 36.324,58 puan, sanayi endeksi yüzde 7,37 primle 15.631,04 puan, hizmetler endeksi yüzde 3,72 yükselişle 11.606,94 puan, mali endeks yüzde 0,33 düşüşle 17297,80 puan oldu.

Batısöke Söke Çimento Sanayi öne çıktı

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 52,52 ile Batısöke Söke Çimento Sanayi oldu. Batısöke Söke Çimento Sanayi'yi yüzde 20,11 ile Astor Enerji, yüzde 18,93 ile Batıçim Batı Anadolu Çimento izledi. Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 17,42 ile Kiler Holding, yüzde 13,00 ile Ral Yatırım Holding, yüzde 8,75 ile Dap Gayrimenkul Geliştirme AŞ olarak sıralandı. Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 1 trilyon 410 milyar 180 milyon lirayla ASELSAN, 608 milyar 160 milyon lirayla Garanti BBVA ve 504 milyar lirayla Enka İnşaat ve Sanayi AŞ oldu.

24 ayar külçe altının gram fiyatı yüzde 2,80 artışla 6 bin 397 liraya, Cumhuriyet altınının fiyatı yüzde 2,79 yükselişle 43 bin 113 liraya çıktı. Doların satış fiyatı yüzde 0,25 artarak 43,2490 lira olurken, euronun satış fiyatı ise yatay seyirle 50,2740 lira oldu. Geçen hafta 58,0160 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta önceki haftadaki değerinin hemen altına inerek 58,0050 liraya düştü. İsviçre frangı da önceki haftanın hemen altında 53,9920 liradan alıcı buldu.

Hakan DİKMEN

Ekonomi dünyası, 2026'nın ilk tam iş haftasını yoğun veri akışı ve küresel merkez bankalarının geleceğe dair sinyallerini yorumlamakla geçirdi. Hafta, enflasyon endişelerinin gölgesinde başlarken, piyasalar yeni yılın ilk önemli makroekonomik göstergelerini değerlendirdi. Emekliler alacakları maaşları beklerken hesap makinaları hiç durmadı. Sonunda en düşük Emekli maaşı 20 bin lira olarak belirlendi ama beklenti bitmedi. 

Biz ülkede bunları konuşurken. ABD'den kritik istihdam verisi beklentisi dominant oldu.

Haftanın en çok konuşulan konusu, cuma günü (9 Ocak) açıklanan ABD Aralık ayı tarım dışı istihdam (NFP) verisi ve işsizlik oranıydı. Analistler, Federal Rezerv'in (Fed) faiz indirim zamanlamasına dair en net ipucunu bu verilerin vereceğini düşünüyor. Güçlü bir istihdam raporunun, erken faiz indirim beklentilerini zayıflatacağı ve doları güçlendireceği öngörülürken; beklenenin altında bir veri, piyasalarda risk iştahını artırabilirdi. Hafta boyunca dolar endeksi ve tahvil faizlerindeki hareketlilik bu beklentinin bir yansıması oldu.

Euro Bölgesi'nde enflasyon kaygısı sürüyor

Avrupa Merkez Bankası (ECB) yetkililerinden gelen açıklamalar, enflasyonla mücadelede temkinli olunması gerektiği yönündeydi. 8 Ocak'ta açıklanan Avro Bölgesi Aralık ayı ön enflasyon tahmini, beklentilerle uyumlu bir şekilde yıllık %2,9 seviyesinde geldi. Ancak çekirdek enflasyondaki direnç, politika yapıcıları endişelendirmeye devam ediyor. ECB Başkanı'nın hafta içindeki bir konuşmasında "verilere bağımlılık" vurgusunu sıkça yapması, mart ayından önce bir faiz indirimi beklentilerini düşürdü.

Gözler ocak enflasyonunda 

Türkiye ekonomisi gündeminde ise, ocak ayı enflasyon verisi öncesi beklentiler ve hazineye yönelik talep ön plandaydı. Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın yaptığı borçlanma ihalesinde, gösterilen güçlü talep dikkat çekti. Bu durum, mali disipline yönelik güvenin ve yabancı yatırımcı ilgisinin sürdüğü şeklinde yorumlandı. Türk Lirası, haftayı dolar karşısında görece sakin, küresel akıma paralel bir hareketle kapattı. İş dünyasının gündeminde, yeni yılla birlikte yürürlüğe giren bazı düzenleyici değişiklikler ve ihracat verilerindeki son durum da yer aldı.

Orijinal metni zenginleştirmek amacıyla, o haftaya dair olması muhtemel diğer küresel ekonomik başlıklar da şunlar olabilirdi:

Çin'den gelen veriler: Çin'in Aralık ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ve Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) verileri, dünyanın ikinci büyük ekonomisinde deflasyon riskinin devam edip etmediğini göstermesi açısından tüm pazarlar için kritik önem taşıyordu.

*   Emtia piyasalarındaki hareketlilik: Petrol fiyatlarındaki dalgalanma (özellikle Orta Doğu'daki gerilimler ve OPEC+ üretim kararları bağlamında) ve tarım emtia fiyatları, küresel enflasyon tahminlerini doğrudan etkileyen bir diğer unsurdu.

*   Teknoloji hisse senetlerinde denge arayışı: 2025'in son çeyreğinde yaşanan yoğun hareketliliğin ardından, özellikle teknoloji ağırlıklı borsalarda yeni yılın ilk haftasında bir dengelenme ve kar alma hareketleri gözlemlenebilirdi.

2026'nın ilk iş haftası, ekonomilerin hala yüksek faiz ortamının etkilerini sindirdiği ve merkez bankalarının bir sonraki hamlelerini kestirmeye çalıştığı bir bekleme süreci olarak geçti. Fed'in "daha yüksek, daha uzun" sürebileceğine dair piyasa algısı test edilirken, önümüzdeki haftalarda açıklanacak şirket dördüncü çeyrek kar raporları da piyasa ruh halini şekillendirecek önemli veriler olacak.

Bu hafta yatırım araçlarından borsa, altın ve dolar kazandırdı...

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 6,11 değer kazanarak 12.200,95 puanla tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 11.510,19 puanı, en yüksek 12.200,95 puanı gördü.

Aynı dönemde Borsa İstanbul teknoloji endeksi yüzde 16,33 artışla 33.411,28 puan, hizmetler endeksi yüzde 4,93 yükselişle 11.191,02 puan, mali endeks yüzde 3,55 kazançla 17.355,42 puan ve sanayi endeksi yüzde 2,31 primle 14.557,77 puan oldu.

Kiler Holding en çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 34,76 ile Kiler Holding oldu.

Kiler Holding'i yüzde 33,84 ile Katılımevim Tasarruf Finansman AŞ, yüzde 24 ile Pasifik Eurasia Lojistik Dış Ticaret AŞ izledi.

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 18,34 ile Sasa Polyester, yüzde 17,05 ile Qua Granite Hayal Yapı ve Ürünleri Sanayi Ticaret AŞ, yüzde 16,2 ile Grainturk Holding AŞ olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 1 trilyon 276 milyar 800 milyon lirayla ASELSAN, 611 milyar 100 milyon lirayla Garanti BBVA ve 488 milyar 400 milyon lirayla Enka İnşaat ve Sanayi AŞ oldu.

Altın ile dolar yükseldi 

24 ayar külçe altının gram fiyatı yüzde 2,94 artışla 6 bin 223 liraya, cumhuriyet altınının fiyatı yüzde 2,92 yükselişle 41 bin 941 liraya çıktı.

Doların satış fiyatı yüzde 0,24 artarak 43,1410 lira olurken, euronun satış fiyatı ise yüzde 0,41 düşerek 50,2810 lira oldu.

Geçen hafta 57,9700 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,08 kazançla 58,0160 liraya yükseldi.

İsviçre frangı da önceki haftaya kıyasla yüzde 0,6 azalışla 54,0010 liradan alıcı buldu.

Hakan DİKMEN

Geçtiğimiz hafta, bir yılı eskitip yenisine kucak açtığımız hem Türkiye'de hem de dünyada 2025'in muhasebesinin yapıldığı ve 2026 hedeflerinin netleştiği kritik bir geçiş dönemi oldu. Yıl sonu ve yeni yıl döneminde hem dünya hem Türkiye ekonomisi tatil kaynaklı volatilite, enflasyon trendleri, emtia fiyat dalgalanmaları ve orta vadeli politika beklentileriyle öne çıktı. 2026’ya girilirken ekonomik gündem, daha istikrarlı büyüme, fiyat istikrarı ve küresel belirsizliklere adaptasyon üzerine şekilleniyor.

Türkiye'de bu haftanın ana teması yeni asgari ücret, enflasyon beklentileri ve 2026 para politikası oldu.

Asgari ücret belirlendi: 2026 yılı boyunca uygulanacak net asgari ücret 28.075,50 TL (Brüt 33.030 TL) olarak açıklandı. Bu rakam, çalışanlar ve işverenler için yeni yılın en önemli maliyet kalemini oluşturdu.

Enflasyon ve veriler: TÜİK'in Aralık ayı enflasyon verilerini (ve dolayısıyla 2025 yıl sonu enflasyonunu) 5 Ocak'ta açıklayacağı duyuruldu. Ancak piyasalarda beklenti, manşet enflasyonun kademeli düşüşle %30'un altına yöneldiği yönünde.

TCMB 2026 stratejisi: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), "2026 Yılı Para ve Kur Politikası" metnini yayımladı. Temel odak noktası dezenflasyon sürecinin kararlılıkla sürdürülmesi ve fiyat istikrarı oldu.

İhracat rekorları: Ticaret Bakanı Ömer Bolat, 2025 yılının ihracat açısından rekorlarla kapandığını ve 2026 hedefinin 282 milyar dolar olduğunu belirtti.

Vergi ve zamlar: Yeni yılla birlikte alkol ve tütün ürünlerindeki ÖTV artışları ile enerji piyasası kanunu kapsamındaki idari para cezalarındaki güncellemeler gündeme geldi.

Borsa kazandırırken altın değer kaybetti

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftayı yüzde 1,81 değer kazanarak 11.498,38 puanla tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 11.102,18 puanı, en yüksek 11.498,38 puanı gördü.

Aynı dönemde Borsa İstanbul teknoloji endeksi yüzde 1,11 artışla 28.720,15 puan, mali endeks yüzde 1,01 değer kazanarak 16.760,87 puan, sanayi endeksi yüzde 0,26 yükselişle 14.229,16 puan ve hizmetler endeksi yüzde 0,06 primle 10.665,04 puan oldu.

En çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 11,72 ile Qua Granite Hayal Yapı ve Ürünleri Sanayi Ticaret AŞ oldu.

Qua Granite Hayal Yapı ve Ürünleri Sanayi Ticaret AŞ’yi yüzde 10,91 ile Borusan Boru, yüzde 8,36’la Yapı ve Kredi Bankası izledi.

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 26,41’le Pasifik Donanım Yazılım ve Bilgi Teknolojileri AŞ, yüzde 14,37 İzdemir Enerji ve yüzde 8,78’le TAB Gıda olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 1 trilyon 49 milyar 712 milyon lirayla ASELSAN, 628 milyar 740 milyon lirayla Garanti BBVA ve 480 milyar 600 milyon lirayla Enka İnşaat ve Sanayi AŞ oldu.

Şaşırtıcı ama altın değer kaybetti

24 ayar külçe altının gram fiyatı yüzde 3,20 azalışla 6 bin 45 liraya, Cumhuriyet altınının fiyatı yüzde 3,19 düşüşle 40 bin 751'e indi.

Doların satış fiyatı yüzde 0,37 artarak 43,0380 lira, euronun satış fiyatı yüzde 0,36 düşerek 50,4900 lira oldu.

Geçen hafta 58,0770 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,18 azalışla 57,9700 liraya düştü.

İsviçre frangı da önceki haftaya kıyasla yüzde 0,35 düşüşle 54,3260 liradan alıcı buldu.

Dünya ekonomisi gündemi

Küresel piyasalar, Noel ve Yılbaşı tatilleri nedeniyle düşük hacimli ama stratejik bir hafta geçirdi.

Büyüme Projeksiyonları: OECD ve IMF, küresel büyümenin 2026'da hafif bir yavaşlamayla %2,9 - %3,1 civarında gerçekleşeceğini öngördü. ABD ekonomisinin %1,7, Çin'in ise %4,4 civarında büyümesi bekleniyor.

Merkez Bankaları: Kanada Merkez Bankası (BoC) faiz indirimlerine devam ederek oranı %3'e çekti. Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve Fed'in 2026'da faiz indirim döngüsünü sürdürüp sürdürmeyeceği bu haftanın en çok tartışılan yatırımcı sorusu oldu.

Emtia ve piyasalar: * Altın: Ons altın haftayı 4.333 dolar seviyelerinde, kâr satışlarının etkisiyle hafif bir düşüşle kapattı.

Petrol: Brent petrol varil başına 60-61 dolar bandında seyrederek yılı nispeten dengeli kapattı.

Borsa Tatilleri: New York Borsası (NYSE) ve Nasdaq, 1 Ocak'ta tam gün kapalıyken, 2 Ocak itibarıyla 2026'nın ilk işlemlerine başladı. Borsa İstanbul da benzer şekilde 1 Ocak tatilinin ardından 2 Ocak Cuma günü yıla merhaba dedi

Bu hafta, Türkiye'nin enflasyonla mücadelede vites artırdığı, dünyanın ise "yumuşak iniş" senaryolarını test ettiği bir geçiş dönemi olarak kayıtlara geçti.

Hakan DİKMEN

2025 yılının bu son haftası, hem Türkiye hem de küresel piyasalar için "geleceğe hazırlık" ve "belirsizliklerin yönetimi" temalarıyla hafızalara kazındı. Küresel piyasalarda geride bırakılan haftada Venezuela gerilimi ve değerli metallerdeki rekorlar takip edilirken, yurt içi piyasanın gündeminde de asgari ücret öne çıktı.

Ülkemizde haftanın en çok konuşulan konusu, milyonlarca çalışanı ilgilendiren 2026 yılı asgari ücreti oldu. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yapılan açıklamayla, 2026 yılı için asgari ücret net 28 bin 75 TL olarak belirlendi. Bu rakam, enflasyonla mücadele ve alım gücünü koruma dengesi gözetilerek açıklandı.

Bu hafta yatırım araçlarından altın ve döviz kazandırdı. Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftayı ortalama yüzde 0,42 kayıpla tamamladı.

Küresel piyasaların önemli bir bölümü tatil nedeniyle bu hafta işlem görmedi ya da günlerini rehavetle geçirdi.  Haftanın son günü Asya piyasalarında genel olarak yukarı yönlü hareketler izlenirken, altının ve gümüşün ons fiyatları yeni tarihi yüksek seviyelerini gördü. Altın fiyatları yılı %70’in üzerinde, gümüş fiyatları da %150’nin üzerinde bir yükselişle kapatacak gibi görünüyor.

Politika faizi indi

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), yılın son Para Politikası Kurulu toplantısında politika faizini 150 baz puan indirerek %38 seviyesine çekti.

Dezenflasyon süreci: Bakan Mehmet Şimşek, 12 ay sonrası enflasyon beklentilerinin hanehalkı ve reel sektörde gerilemeye devam ettiğini belirterek, fiyat istikrarı hedefinin korunduğunu vurguladı.

Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), 2025 yılının dördüncü geçici vergi döneminde enflasyon düzeltmesi yapılmayacağını açıkladı bu hafta.

Büyüme Rekoru bu haftanın bir diğer önemli gündemi olarak karşımıza çıktı. Türkiye ekonomisinin yılın üçüncü çeyreğinde %3,7 büyümesiyle birlikte, kesintisiz büyüme serisi 21. çeyreğe taşındı.

Hafta içinde gerçekleşen 5G ihalesi, 3,5 milyar dolarlık teklifle Türkiye'nin dijital dönüşümünde yeni bir milat oldu. Ayrıca, "Çelik Kubbe" hava savunma sistemi için imzalanan 6,5 milyar dolarlık dev sözleşmeler, savunma sanayisinin ekonomideki ağırlığını bir kez daha kanıtladı.

Bekle ve gör dönemi

Küresel piyasalarda bu hafta "bekle ve gör" dönemi ve rekorlar iç içe oldu. Küresel piyasalar, 2025’i ticaret savaşları endişeleri ve merkez bankalarının temkinli adımlarıyla kapatıyor.

ABD kanadında, Cleveland Fed Başkanı Hammack’in faiz indirimlerine ara verilmesi gerektiği yönündeki "bekle-gör" mesajı, piyasalarda 2026’nın ilk çeyreği için beklentileri değiştirdi. ABD’nin üçüncü çeyrek büyüme verisi ise %3,2 olarak gerçekleşti.

Bu hafta emtia piyasalarında tarihi zirveler yaşandı.

Jeopolitik gerilimler ve doların seyri, değerli metalleri zirveye taşıdı: Altın: Spot altın 4.540 doların üzerine çıkarak tüm zamanların rekorunu kırdı. Gümüş de bu yarışa katıldı ve  Haftalık %7,6 artışla 77 doları aşarak yatırımcısına büyük kazanç sağladı. Uzun zamandır gündeme gelmeyen Bakır da Yeni zirvelerine ulaşarak endüstriyel talepteki canlılığı yansıttı.

Venezuela ile ABD arasındaki tanker gerilimi, petrol piyasalarında tedarik endişelerini tetikledi. Maduro’nun uyarıları, küresel enerji fiyatları üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor.

2025 yılı, Türkiye için sıkı para politikasının meyvelerinin toplandığı, dünya için ise yapay zeka ve ticaret tarifeleri arasındaki dengenin arandığı bir yıl olarak kayıtlara geçti. 2026, bu geçiş sürecinin sonucunu gösterecek.

Altın ve döviz kazandırdı

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 0,42 değer kaybederek 11.294,37 puanla tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 11.228,55 puanı, en yüksek 11.426,65 puanı gördü.

Aynı dönemde Borsa İstanbul teknoloji endeksi yüzde 5,23 artışla 28.403,73 puan ve sanayi endeksi yüzde 0,06 yükselişle 14.192,74 puan olurken, mali endeks yüzde 0,84 düşüşle 16.594,04 puan ve hizmetler endeksi yüzde 1,67 azalışla 10.658,48 puan oldu.

Oba Makarnacılık en çok prim yapan hisse oldu. 

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 15,45 ile Oba Makarnacılık oldu.

Oba Makarnacılık'ı yüzde 14,97 ile Balsu Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ, yüzde 14,49 ile Katılımevim Tasarruf Finansman izledi.

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 20,27 ile Efor Yatırım Sanayi ve Ticaret AŞ, yüzde 10,89 ile Kontrolmatik Teknoloji Enerji ve Mühendislik, yüzde 8,03 ile 1000 Yatırımlar Holding AŞ olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 1 trilyon 31 milyar 16 milyon lirayla ASELSAN, 585 milyar 480 milyon lirayla Garanti BBVA ve 476 milyar 700 milyon lirayla Enka İnşaat ve Sanayi AŞ oldu.

Altın ve döviz yükseldi

24 ayar külçe altının gram fiyatı yüzde 4,82 artışla 6 bin 245 liraya, cumhuriyet altınının fiyatı yüzde 4,79 yükselişle 42 bin 92 liraya çıktı.

Doların satış fiyatı yüzde 0,17 artarak 42,8810 lira, euronun satış fiyatı yüzde 0,87 yükselerek 50,6700 lira oldu.

Geçen hafta 57,3070 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 1,34 kazançla 58,0770 liraya yükseldi.

İsviçre frangı da önceki haftaya kıyasla yüzde 1,12 artışla 54,5190 liradan alıcı buldu.

Hakan DİKMEN

Geçtiğimiz hafta, küresel ekonomide rahatlama sinyalleriyle birlikte Türkiye’de de dikkatli bir denge arayışı ön planda oldu.

Bu hafta piyasalarda önde gelen merkez bankalarının para politikası toplantıları bu alanda çalışanlar için yakından takip edilmesi gereken işlerin başında geldi. ECB referans faiz oranlarında değişiklik yapmadı. Bu hafta küresel ölçekte açıklanan Avrupa Birliği’nin 450 milyar avroluk yeşil yatırım paketi, iklim kriziyle ekonomik büyümeyi bir araya getirme çabasının yeni bir safhasına dikkat çekti.

İngiltere Merkez Bankası 25 baz puanlık indirime gitti. Japon BoJ politika faizini 25 baz puan artırıp % 0,75 düzeyine yükseltti. 

ABD’de gecikmeli olarak açıklanan Kasım ayı TÜFE verileri olumlu bir tablo çizerken, istihdam verileri işgücü piyasasına ilişkin dengeli bir görünüm sundu. ABD Federal Rezerv, faizlerde yeni bir artışa gitmeyerek “enflasyonla mücadele” sürecinin yavaş yavaş sona yaklaştığını işaret etti. Başkan Powell’ın dikkatli açıklamaları, 2026 başından itibaren faiz düşüşlerine göz kırptı. Bu, dünya sermayesinin risk iştahını artırdı ve gelişmekte olan ülkelere olan ilgiyi tazeledi. Türkiye de bu dalgada dengeli bir adım atmayı başardı. 

Çin’de sanayi üretimi ve perakende satış verileri iktisadi faaliyete ilişkin zayıf sinyaller verdi. Yurt içinde merkezi yönetim bütçesi Kasım’da 169,5 milyar TL fazla verirken, tüketici güven endeksi 83,5’e gerilediği açıklandı bu hafta. 

Çin Ekonomisinde Büyüme Endişeleriiçinde. Kasım ayı verilerinde perakende satışlarda zayıf performans ve sanayi üretiminin beklentilerin altında kalması sonrası yeni teşvik paketleri tartışmaya başladı. Emeklilik fonlarına yönelik düzenleme ve emlak sektörüne destek önlemleri gündemde.

Geçtiğimiz hafta petrol fiyatlarındaki dalgalanma gündemdeydi. OPEC+ ülkelerinin üretim kısıtlamalarını Mart 2026’ya kadar uzatma kararı, Brent petrol fiyatlarını 82 ABD doları civarında tuttu. Jeopolitik gerginlikler (özellikle Orta Doğu'da) fiyat oynaklıklarına neden olmaya devam ediyor.

KKM bakiyesi 11 milyar 605 milyon liraya düştü

2025 yılını kapatırken ekonomi yönetimi için temel sınav; faiz indirimlerinin iç talebi patlatmadan enflasyon hedeflerine ulaşılmasını sağlamak olacak. Gözler şimdi Ocak ayında açıklanacak yeni yılın ilk enflasyon verisinde olacak.

TÜİK, Aralık ayı için ön enflasyon verisini (haftalık takipçi endeksi) %2.4 olarak açıkladı. Bu, yıllık bazda %56–58 aralığına işaret ediyor. Merkez Bankası’nın Aralık ayı sonunda (muhtemelen 26 Aralık’ta) gerçekleşecek PPK toplantısında 250–500 baz puan arası faiz artışı beklentisi güçlendi.

Hazine ve Maliye Bakanlığı, 2026–2028 dönemi için güncellenmiş orta vadeli programı kamuoyuyla paylaştı. Programda özellikle cari açığın GSYH’nın %2’si altına çekilmesi, enflasyonun tek hanelere indirilmesi ve istihdam odaklı büyüme hedefleri öne çıkarıldı.

KKM hesapları bakiyesi 1 milyar 318 milyon lira azalarak 11 milyar 605 milyon liraya düştü. Yıl sonuna kadar tamamen bitecek. Ekonomi yönetiminin en önemli hedeflerinden birisiydi.

Merkez Bankası verilerine göre Orijinal vadesine bakılmaksızın vadesine 1 yıl veya daha az kalmış borçları gösteren kalan vadeye göre kısa vadeli dış borç stoku, 226 milyar dolar gerçekleşti. Rakam sizi yanıltmasın. Döviz geliri olmayan firmalar zaten dövizle borçlanamıyor. O yüzden bu veriden bir sorun çıkmaz.

Öte yandan rezervlerin kısa vadeli dış borçları karşılama oranı Mayıs 2023’te %47’ye kadar gerilemişti. 2023 sonunda %62, 2024’te %70, Ekim 2025’te %81’e yükseldi. Rezerv/kısa vadeli dış borç oranı tarihsel olarak en yüksek düzeylerindedir.

2026 asgari ücret müzakereleri

Ülke genelinde 2026 asgari ücret müzakereleri resmi olarak başladı. Sendikalar net 20.000 TL talep ederken, işçi ve işveren temsilcileri ilk turda uzlaşamadı. Kararın Ocak başı açıklanması bekleniyor.

Küresel risk iştahının artması ve TL’nin son 3 aydaki görece istikrarı, portföy yatırımlarında geri dönüşü tetikledi. Borsa İstanbul Hafta Sonu 7.800 seviyesini test etti. Yabancı yatırımcıların hisse senedi ve yerel para cinsinden tahvil alımları arttı.

Borsa altın ve döviz kazandırdı 

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftayı ortalama yüzde 0,27 kazançla tamamladı.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftayı yüzde 0,27 değer kazanarak 11.341,90 puanla tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 11.250,46 puanı, en yüksek 11.470,03 puanı gördü. Aynı dönemde Borsa İstanbul teknoloji endeksi yüzde 2,37 artışla 26.993,25 puan ve mali endeks yüzde 1,21 yükselişle 16.735,39 puan olurken, sanayi endeksi yüzde 0,24 düşüşle 14.184,62 puan ve hizmetler endeksi yüzde 0,11 azalışla 10.839,07 puan oldu. 

Koza Altın İşletmeleri en çok prim yapan hisse oldu.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 12,59 ile Koza Altın İşletmeleri oldu. Koza Altın İşletmeleri'ni yüzde 11,16 ile Efor Yatırım Sanayi ve Ticaret AŞ, yüzde 10,10 ile Margün Enerji Üretim Sanayi ve Ticaret AŞ izledi. Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 15,24 ile Gen İlaç ve Sağlık Ürünleri Sanayi ve Ticaret AŞ, yüzde 6,58 ile Tüpraş ve yüzde 6,14 ile Çan2 Termik olarak sıralandı. Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 962 milyar 616 milyon lirayla ASELSAN, 596 milyar 400 milyon lirayla Garanti BBVA ve 469 milyar 500 milyon lirayla Enka İnşaat ve Sanayi AŞ oldu. Altın ve döviz yükseldi 24 ayar külçe altının gram fiyatı yüzde 0,12 artışla 5 bin 958 liraya, Cumhuriyet altınının fiyatı yüzde 0,12 yükselişle 40 bin 169 liraya çıktı. Doların satış fiyatı yüzde 0,27 artarak 42,8080 lira, avronun satış fiyatı yüzde 0,28 yükselerek 50,2310 lira oldu. Geçen hafta 57,1140 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,34 kazançla 57,3070 liraya yükseldi. İsviçre frangı da önceki haftaya kıyasla yüzde 0,44 artışla 53,9160 liradan alıcı buldu.

Bu hafta, yılın son merkez bankası toplantıları ve yoğun veri akışı ile dünyada piyasalar açısından oldukça kritik geçti. En çok dikkat çeken gelişmeler, küresel piyasalarda FED'in kararları ve beklentileri, Türkiye'de ise TCMB'nin faiz indirimi ve Kasım ayı enflasyonunda görülen düşüş oldu. Geçtiğimiz hafta Altın rekora koştu. 6000 TL barajına dayandı. Altını yatırım aracı olarak % 40 arttı. TCMB tarafından yayımlanan Piyasa Katılımcıları Anketi’nin sonuçlarına göre, katılımcıların bu yıl sonuna ilişkin enflasyon beklentisi 1,0 puan azalışla %31,17 seviyesine, 12 ay sonrasına ilişkin enflasyon beklentisi de 0,14 puan azalışla %23,35 düzeyine geriledi. Aralık ayı enflasyon beklentisinin %1,08 seviyesinde kaydedildiği ankete göre, katılımcıların USD/TL için bu yıl sonuna ilişkin beklentisi 43,06, 12 ay sonrasına ilişkin beklentisi de 51,08 TL seviyesinde bulunuyor.

Yılın son faiz kararını açıklayan ABD Merkez Bankası (FED) oldu. Piyasalar, FED'in faiz kararının yanı sıra ekonomik projeksiyonlarını da yakından takip etti. Başkan Jerome Powell, açıklamalarında “enflasyonun 2026 ortalarına kadar hedef seviyeye (%2) yaklaşacağını” ancak “erken faiz indirimlerine henüz zaman olmadığını” vurguladı. 

Avrupa ve Asyayaya bakalım şimdi de; İngiltere ve Fransa borsaları değer kaybederken, Almanya'da DAX endeksi hafif bir artış gösterdi. AB Komisyonu, 11 Aralık’ta “Yeşil Yatırımlar ve Enerji Güvenliği 2.0” adlı kapsamlı bir finansman paketini açıkladı. Toplam 320 milyar Euroluk kaynak, 2030’a kadar karbon nötralite hedefine ulaşmak amacıyla yenilenebilir enerji altyapısına, hidrojen teknolojilerine ve enerji verimliliğine yönlendirilecek. Paket, Almanya ve Fransa’nın ekonomik büyüme projeksiyonlarını %0,2–0,3 oranında yukarı çekerken, Avro bölgesi tahvillerinde talep arttı.

Çin Halk Cumhuriyeti, hafta başında yeni bir “iç talep canlandırma paketi” başlattı. 1 trilyon Yuan’lık (yaklaşık 140 milyar USD) halka doğrudan transfer ve tüketicilere kredi teşvikleri içeren bu paket, 2025’in son çeyreğinde yavaşlayan tüketim harcamalarını canlandırmayı hedefliyor. Hafta içinde yayımlanan perakende satış verileri, yılın son iki ayında tüketicilerin harcama eğiliminde %3,8’lik bir artış kaydedildiğini gösterdi.

Asya'da ise Avustralya Merkez Bankası faizi sabit tutarken, Hong Kong, Çin, Güney Kore gibi çoğu Asya ülkelerinin endeksi değer kaybetti.

Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD), küresel ekonominin krize yaklaştığı uyarısında bulunarak, 2025 yılı küresel büyüme tahminini %2.6'ya düşürdü (%2.9'dan). Finansal dalgalanmaların küresel ticareti tehdit edebileceği belirtildi. JPMorgan CEO'su Dimon da Avrupa'nın ciddi sorunları olduğunu belirtti.

Amerika Birleşik Devletlerinde Kişisel Tüketim Harcamaları Endeksi (PCE) Eylül ayında beklentilere paralel olarak yıllık bazda %2.8 arttı. ABD borsalarının faiz indirimi beklentileriyle genel olarak alıcılı seyrettiği haftada, altın fiyatları haftalık bazda %2,1’lik yükselişle 20 Ekim’den bu yana en yüksek seviyesini gördü. Gümüşün ons fiyatı 64 USD’nin üzerine çıkarak rekor kırdı. 

Brent petrolün varil fiyatı hafta ortasında ABD’nin Venezuela’ya ait bir petrol tankerine el koymasıyla yükselişe geçse de, haftayı %4’e yakın düşüşle 61,3 USD seviyesinden kapattı. BIST100 endeksi bu hafta TCMB’nin faiz indirim kararına ilişkin beklentilerle genel olarak alıcılı seyretti.  

Yıllık TÜFE ise Ekim'deki %32.87'den %31.07'ye geriledi. Bu, 2019'dan bu yana görülen en düşük Kasım ayı gerçekleşmesi olarak öne çıktı. Yİ-ÜFE  Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi aylık bazda %0.84 arttı ve yıllık bazda %27.23'e yükseldi. OECD: Türkiye ekonomisinin 2025 yılı için %3.6, 2026 için %3.4 büyüyeceğini öngördü. Fitch Ratings: 2025 yılı büyüme tahminini %3.5'ten %3.8'e yükseltti. Uluslararası Finans Enstitüsü'nün (IIF) raporuna göre, Türkiye'de hane halkı (vatandaş) borcu artarken, şirketlerin borcu azaldı, kamu borcu ise yatay seyretti.

Hakan DİKMEN

Yılın son ayının ilk haftasında en çok Kasım ayı enflasyonunu ve kur oynaklığını konuştuk. Yerel piyasalar genel olarak dirençli kaldı ancak Türk Lirası kırılganlığını korudu.

TÜİK verilerine göre Kasım 2025 TÜFE Mayıs 2023’ten bu yana en düşük aylık TÜFE enflasyonu %31,07 olarak açıklandı; aylık artış görece ılımlı kalırken temel göstergeler dezenflasyonun devam ettiğine işaret ediyor. Bu veri, önümüzdeki TCMB kararları için belirleyici olacak. Türkiye ekonomisi zincirlenmiş hacim endeksine göre 2025’in üçüncü çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre %3,7 ile piyasa beklentilerinin (%4,2) altında büyüdü. TCMB’nin Aralık toplantısı öncesinde hem politika hem iletişim açısından hareket alanı sağlarken, hızlı bir sıkılaşmadan ziyade “kademeli” normalleşme beklentilerini canlı tutuyor. Piyasalar Merkez’in12 Aralık civarındaki adımına ilişkin fiyatlama yapıyor; bunun büyüklüğü ve zamanı bu veriye bağlı olacak. Enflasyon hâlâ yüksek; ancak düşüş eğilimi TCMB’ye metnin yumuşatılması veya sınırlı bir indirim için alan veriyor. Kur oynaklığı ve küresel şartlar doların gücünü ve atılacak adımların sınırlarını belirleyecek. Küresel oynaklık Türkiye’yi de etkiliyor: Fed içindeki ayrışma, dolar fiyatlamaları ve enerjideki hareketler gelişen piyasaları izole etmiyor; Türk Lirası bu dış rüzgârlara karşı kırılgan kalmaya devam ediyor. 

Çç tartışma risk sinyali veriyor

Amerikan kökenli bir kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Türkiye için 2025 büyüme tahminini %3,5 → %3,8 yükseltti.

Fed içindeki ayrışma ve yetkililerin farklı tonları piyasalarda “Aralık indirimi” beklentilerini dalgalandırdı; piyasalar kısa vadede bir indirim ihtimalini yüksek fiyatlıyor, fakat iç tartışma risk sinyali veriyor.  OPEC+ üretim politikasını sabit tutma kararı ve arz endişeleri petrol fiyatlarını destekledi; büyük bankaların bir kısmı kısa vadede 25 baz puan indirim beklemeye başladı, buna karşın Fed içindeki muhalefet riski korunuyor. Bu belirsizlik küresel bono getirilerinde, dolar hareketlerinde ve gelişen piyasa sermaye akımlarında doğrudan etkili oldu.  

Geçtiğimiz hafta Brent ve WTI fiyatlarında yukarı yönlü hareket izlendi. ADP özel sektör istihdam verisi Kasım’da sürpriz düşüş gösterdi; ABD istihdamına ilişkin haber akışı Fed kararları için önemli referans oldu. Enerji fiyatları, özellikle Türkiye gibi enerji ithalatçısı ülkelerde enflasyon görünümünü doğrudan etkiledi. 

ABD tarafında ADP özel sektör istihdamında beklenmedik düşüş gibi işaretler, küresel emsallerde büyüme-istihdam yavaşlaması imasını güçlendirdi; bu da Fed üzerindeki indirim baskısını artırdı fakat kararlılık konusunda bölünme biliyor. Euro-bölgesi büyüme ve enflasyon verileri nispeten sakin; ECB yetkilileri esnek politika duruşu mesajları veriyor. 

Borsa altın ve döviz kazandırdı

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftayı yüzde 1 değer kazanarak 11.007,37 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 10.870,07 puanı, en yüksek 11.201,69 puanı gördü.

Aynı dönemde Borsa İstanbul teknoloji endeksi yüzde 3,1 artışla 24.787,71 puan, sanayi endeksi yüzde 2,93 yükselişle 13.937,92 puan, mali endeks yüzde 1,86 kazançla 16.137,86 puan ve hizmetler endeksi yüzde 0,7 primle 10.469,95 puan oldu.

Efor Yatırım Sanayi en çok prim yapan hisse...

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 42,41 ile Efor Yatırım Sanayi Ticaret AŞ oldu.

Efor Yatırım Sanayi Ticaret AŞ'yi yüzde 18,12 ile Aksa Enerji, yüzde 15,86 ile Koza Altın İşletmeleri izledi.

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 33,79 ile Destek Finans Faktoring AŞ, yüzde 7,07 ile Kontrolmatik Teknoloji Enerji ve Mühendislik ve yüzde 5,16 ile Gülermak Ağır Sanayi İnşaat ve Taahhüt AŞ olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 858 milyar 192 milyon lirayla ASELSAN, 594 milyar 300 milyon lirayla Garanti BBVA ve 478 milyar 300 milyon lirayla Enka İnşaat ve Sanayi AŞ oldu.

Altın ve döviz yükseldi

Altın fiyatları kritik ABD verisi öncesinde yüzde 0,20 artışla 4.215,86 seviyesinde işlem görüyor. Gümüş, yatırımcıların faiz indirimlerine yönelik pozisyonlarını artırması ve piyasadaki devam eden arz sıkışıklığıyla geçtiğimiz hafta rekor seviyeye yakın seyretti.

24 ayar külçe altının gram fiyatı yüzde 1,21 artışla 5 bin 788,1 liraya, cumhuriyet altınının fiyatı yüzde 1,2 yükselişle 39 bin 30 liraya çıktı.

Doların satış fiyatı yüzde 0,07 artarak 42,5150 lira, euronun satış fiyatı yüzde 0,71 yükselerek 49,5840 lira oldu.

Geçen hafta 56,2450 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 1 kazançla 56,8050 liraya yükseldi.

İsviçre frangı da önceki haftaya kıyasla yüzde 0,2 artışla 52,9700 liradan alıcı buldu.

Hakan DİKMEN

Bir ayın daha sonuna geldik. Dünya, bu hafta Rusya-Ukrayna barış görüşmelerine ilişkin gelişmeler ve Fed yetkililerinin faiz politikasına dair yaptığı açıklamalara bakarken, ülkemizdeki gündem ise, ABD'li Papa Robert Francis Prevost'un İtalya dışındaki ilk yurtdışı ziyaretini Türkiye'ye yapması oldu. Bu ziyaret nedeniyle İstanbul İznik ve Ankara’da 4 gün trafik karmaşasıyla geçirdik günleri. Bu ziyaretin ekonomik olarak ülkemize başta turizm sektörü olmak üzere kazandıracaklarına olan inancın tam olması güzel de yine de ne olacağına bakacağız. 

Gerçek gündem olarak, IMF yayımladığı Türkiye’ye yönelik 4. maddelik raporu ülkemizde çok konuşuldu. IMF, Türkiye’de uygulanan politikaların olumlu sonuçlar verdiğini belirtti. Ama, halen yüksek seyreden enflasyonun kırılganlık yaratmaya devam ettiğini de ekledi. Ayrıca, ülkemizde tüketici güven endeksinin yanı sıra sektörel güven endeksleri de Kasım’da iyileşme kaydetti. 

Geçen hafta, küresel çapta merkez bankası politikalarındaki belirsizliğin ve bu belirsizliğe bağlı piyasa dalgalanmalarının ön planda olduğu bir dönem oldu. Fed'in faiz indirim olasılığının kısa sürede ciddi şekilde artması, piyasaların risk iştahını kısmen yükseltti.

Bu hafta yayınlanan genel ekonomik göstergeler Sanayi Üretiminde Takvim etkisinden arındırılmış yıllık üretim büyümesi %7,1 olarak gerçekleşti. (Çalışma günü sayısının 1 gün az olması nedeniyle arındırılmamış yıllık artış %4,7 oldu.) GSYİH Büyümesi ise yılın ilk yarısında Türkiye ekonomisinin yıllık bazda %3,6 büyüme kaydettiği belirtildi.

Geçtiğimiz hafta yine yatırımcıyı güldüren değerli madenlerden altın ve Gümüş öne çıktı. Hatta spot piyasada gümüşün fiyatı yaklaşık yüzde 3 artışla ons başına 54,76 doların üzerine işlem gördü. Gümüşte ivmeyi bu denli artıran unsurların başında, Aralık ayında Fed'in faiz indirimi yapacağına dair artan umutlar, altın destekli borsa yatırım fonlarına girişler ve devam eden arz sıkışıklığı geldi.

Bu hafta ekranlarda TCMB Başkanı Karahan’ın açıklamaları ilgiyle takip edildi.  Başkan Fatih Karahan, son dönemde dezenflasyon hızında bir yavaşlama görülse de beklentilerin altında gerçekleşen Ekim ayı enflasyonunun ardından Kasım ayı öncü verilerinin de dezenflasyon sürecinin sağlıklı bir şekilde sürdüğüne işaret ettiğini ifade etti. Yılın son çeyrek beklentilerine bağlı olarak Bankacılık endeksi ve özellikle ihracatçı Sanayi şirketlerinin hisseleri haftalık bazda yatırımcıların odağında yer aldı. Yatırımcılar TCMB'nin rezerv hareketliliğini yakından izlemeyi sürdürdü.

TCMB'nin politika faizini belli bir seviyede tutma kararlılığının ardından, bankaların konut kredisi faiz oranlarındaki yüksek seyrin konut satış hacmi üzerindeki baskıyı sürdürdüğü raporlandı. Sektör temsilcileri, faiz indirimlerinin sektörü ne zaman rahatlatacağına dair yorumlarda bulundu.

Ülkemizde kısaca geçtiğimiz haftanın özeti, ekonomi yönetiminin uyguladığı politikalara uluslararası bir kuruluş olan IMF'den gelen olumlu değerlendirmelerle haftanın en güçlü ve önemli gelişmesi oldu. Bu rapor, atılan adımların uluslararası platformda kabul görmeye başladığını işaret etmesi açısından önem taşımaktadır. 

Dolar ve faiz beklentileri piyasaları hareketlendirirken, Borsa İstanbul'da (BIST) işlem gören endekslerde de dalgalanmalar yaşandı. Ayrıca, borsa manipülasyonlarına yönelik gözaltılar ve küresel piyasalardaki gelişmeler de dikkat çekti. JPMorgan'ın Çin hisseleriyle ilgili tavsiye artırması gibi küresel haberler de piyasaları etkiledi.

BIST 100 endeksi %0,22 kayıpla tamamladı

Bu hafta yatırım araçlarından altın, gümüş ve döviz kazandırdı. Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftayı yüzde 0,22 değer kaybederek 10.898,70 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 10.816,41 puanı, en yüksek 11.032,53 puanı gördü. Aynı dönemde Borsa İstanbul sanayi endeksi yüzde 2,76 düşüşle 13.540,95 puan, hizmetler endeksi yüzde 2,38 azalışla 10.396,70 puan ve teknoloji endeksi yüzde 2,18 kayıpla 24.042,12 puan olurken, mali endeks yüzde 0,90 artışla 15.843,70 puan oldu.  Halkbank en çok prim yapan hisse olarak prim yaptı.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 20,91 ile Halkbank oldu. Halkbank'ı yüzde 17,55 ile Oba Makarnacılık, yüzde 13,01 ile Katılımevim Tasarruf Finansman izledi. Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 16,26 ile Batıçim Batı Anadolu Çimento, yüzde 13,08 ile Grainturk Holding AŞ ve yüzde 12,65 ile Koza Altın İşletmeleri olarak sıralandı. Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 836 milyar 304 milyon lirayla ASELSAN, 583 milyar 380 milyon lirayla Garanti BBVA ve 476 milyar 400 milyon lirayla Enka İnşaat ve Sanayi AŞ oldu. 

Altın ve döviz yükseldi

 24 ayar külçe altının gram fiyatı yüzde 2,71 artışla 5 bin 719 liraya, cumhuriyet altınının fiyatı yüzde 2,69 yükselişle 38 bin 567 liraya çıktı. Doların satış fiyatı yüzde 0,10 artarak 42,4850 lira, avronun satış fiyatı yüzde 0,61 yükselerek 49,2360 lira oldu. Geçen hafta 55,5930 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 1,17 kazançla 56,2450 liraya yükseldi. İsviçre frangı da önceki haftaya kıyasla yüzde 0,39 artışla 52,8630 liradan alıcı buldu.

Gelecek Haftanın Beklenen Gündem Maddeleri.

• Yılın 3. Çeyreği büyüme verileri. 

• TÜİK kasım ayı enflasyon verilerini 3 Aralık'ta yayımlayacak.

• Ticaret Bakanı Ömer Bolat, 4 Aralık'ta dış ticaret verilerini açıklayacak, 

• İSO imalat PMI verisi de önümüzdeki haftanın veri gündeminde olacak.

• Küresel gündemde PMI verileri ile Eylül ayı ABD kişisel tüketim harcamaları enflasyonu verileri beklenen haberler olarak öne çıkıyor. 

• Euro Alanı İmalat Sanayi PMI, 

• Çin RatingDog İmalat Sanayi PMI

• Euro Alanı TÜFE Enflasyonu, 

• Euro Alanı İşsizlik Oranı

Hakan DİKMEN

Geçtiğimiz hafta da gündem oldukça yoğun yaşandı ülkemizde. Siyasi olayların yanında ekonomi dünyası da hareketliydi. Türkiye piyasaları Borsa İstanbul'da yaşanan yükseliş eğilimi ve açıklanan önemli verilerle şekillendi. Küresel piyasalarda ise, gelişen piyasalara yönelik uyarılar ve ABD ile Çin arasındaki ticaret politikalarının etkileri gündemde kaldı.

Küresel piyasaların haftaya yön arayışıyla başladığı, bazı fon yöneticilerinin ise gelişmekte olan piyasalara yönelik temkinli uyarılar yaptığı gözlemlendi.

ABD’de geçtiğimiz hafta istihdam verileri gündemde öne çıktı. Amerika Birleşik Devletleri  Federal Rezerv’in gelecek toplantı öncesi açıklanan enflasyon verileri sonrası sarsıldı. Wall Street endeksleri haftayı karışık kapattı. S&P 500 haftalık bazda %0,4 geriledi, ancak Nasdaq teknoloji hisselerindeki toparlanma sayesinde haftanın son iki günü yükselişe geçti. 

Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde, Frankfurt’ta yaptığı açıklamada “Enflasyon hedefine dönmede kararlıyız” diyerek 2026 öncesi faiz indirimlerine sıcak bakmadığını vurguladı. Bu açıklama sonrasında euro/dolar paritesi 1,08 seviyesine yükseldi.

Japonya’da üçüncü çeyrekte bir önceki çeyreğe göre %0,4 daralan Ekonomi için hükümet, yarısından fazlası hanehalkına yönelik yardımları içeren 135 milyar USD tutarındaki teşvik paketini onayladı.

Petrolde sert dalgalanmalar

Petrol fiyatları ise, Orta Doğu’daki siyasi gerginlikler ve İran’ın nükleer anlaşmaya dair yeni açıklamaları nedeniyle sert dalgalanmalar yaşadı. Brent petrol varili hafta başında 82 dolar seviyesindeyken, Cuma günü itibarıyla 85,5 dolara yükseldi.

Dolar endeksinin yükselme beklentisi, özellikle ithalatı dolarla yapıp ihracatı euro ile yapan Türkiye gibi ülkeler için bir miktar risk oluşturdu.

Uluslararası kurumların Türkiye ekonomisine yönelik 2025 yılı enflasyon ve büyüme tahminleri de gündemdeki yerini korudu. Uluslararası Para Fonu (IMF), Türkiye ekonomisinin kısa vadede büyümesinin sağlam kalmasının ve enflasyonun kademeli olarak düşmeye devam etmesinin beklendiğini bildirdi. 

Tüketici enflasyonu arttı

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 21 Kasım 2025 tarihinde yayımladığı kasım ayı enflasyon öncü göstergelerinde yıllık tüketici enflasyonunun %46,3 seviyesinde seyrettiğini açıkladı. Bu rakam, ekonomistlerin beklentisi olan %47,1’in hafif altında kaldı ve piyasalarda sınırlı da olsa rahatlama hissi oluşturdu. Merkez Bankası’nın 21 Kasım Perşembe günü yaptığı açıklamada, “Fiyat istikrarı yolunda kararlılığımız devam ediyor” ifadelerine yer verildi.

 Enerji alanında ise Türkiye, Azerbaycan ile imzalanan yeni doğalgaz anlaşmasının detaylarını 19 Kasım’da kamuoyuyla paylaştı. Anlaşma, 2026’dan itibaren yıllık ortalama 10 milyar metreküp fazladan doğalgaz alımını öngörüyor. Akdeniz’de sondaj faaliyetlerine ilişkin yeni ihale duyuruları da enerji sektöründe gündem yarattı. Ülkemizin Ekim ayı merkezi yönetim bütçesi 223,2 milyar TL açık verdi. Tüketici güven endeksi Kasım’da 85 seviyesine yükseldi. Türkiye'nin DİBS (Devlet İç Borçlanma Senetleri) piyasasındaki toplam net alımları yıl başından bu yana artış göstererek 1 milyar 335 milyon dolara ulaştı, bu da yabancı yatırımcının ilgisinin sürdüğünü bize gösteriyor. 

Finansal piyasalar

Bu hafta yatırım araçlarından altın ve dolar kazandırdı.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftayı yüzde 3,38 değer kazanarak 10.922,86 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 10.585,34 puanı, en yüksek 11.038,75 puanı gördü.

Aynı dönemde Borsa İstanbul mali endeks yüzde 3,44 kazançla 15.702,24 puan, teknoloji endeksi yüzde 3 artışla 24.576,74 puan, sanayi endeksi yüzde 2,15 primle 13.924,90 puan ve hizmetler endeksi yüzde 1,37 yükselişle 10.650,25 puan oldu.

KUYAŞ Gayrimenkul en çok prim yapan hisse olarak haftayı lider kapattı.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 21,02 ile KUYAŞ Gayrimenkul oldu.

KUYAŞ Gayrimenkul'ü yüzde 18,48 ile Koza Altın İşletmeleri, yüzde 15,68’le Enerya Enerji izledi.

Değer kaybedenler

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 19,92’yle Reeder Teknoloji, yüzde 5,80’le Katılımevim Tasarruf Finansman ve yüzde 5,04'le Çan2 Termik olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 842 milyar 232 milyon lirayla ASELSAN, 559 milyar 440 milyon lirayla Garanti BBVA ve 456 milyar lirayla Enka İnşaat ve Sanayi AŞ oldu.

Altın ve dolar yükseldi.

Geçtiğimiz hafta, 24 ayar külçe altının gram fiyatı yüzde 0,89 artışla 5 bin 568,3 liraya, cumhuriyet altınının fiyatı yüzde 0,89 yükselişle 37 bin 558 liraya çıktı.

Doların satış fiyatı yüzde 0,26 artarak 42,4440 lira, euronun satış fiyatı ise yüzde 0,74 düşerek 48,9370 lira oldu.

Geçen hafta 55,7690 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,32 azalışla 55,5930 liraya indi.

İsviçre frangı da önceki haftaya kıyasla yüzde 1,86 düşüşle 52,6560 liradan alıcı buldu.

Hakan DİKMEN

Bu haftanın piyasa gündemine yurt dışından başlıyoruz. ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz politikasına dair süregelen belirsizlik, küresel yatırımcıların dikkatini bir kez daha geleneksel güvenli limana, yani altına çevirdi. Manşetlerimizde de belirttiğimiz gibi,  "FED’in Kararsızlığı Altını Uçurdu. Küresel Alımların Desteğiyle Altın Fiyatları 4.200 Dolar Bandına Yerleşti." Bu durum, basit bir fiyat artışından çok daha fazlasını ifade ediyor; küresel ekonominin geleceğine dair derinleşen kaygıların ve merkez bankalarına duyulan güven erozyonunun somut bir yansıması olarak karşımıza çıkıyor. Bu hafta küresel piyasaların diğer odağında ABD’de 43 gün süren federal hükümet kapanmasının sona ermesi vardı. Bu hafta Fed yetkililerinin şahin tondaki mesajları ve veri açıklamalarında yaşanan aksamalar Aralık ayındaki toplantıya ilişkin faiz indirimi beklentilerini azalttı.

Ülkemize baktığımızda da piyasa katılımcılarının enflasyon beklentilerindeki artış gözlendi. TCMB tarafından yayımlanan Piyasa Katılımcıları Anketi’nin  yıl sonuna ilişkin enflasyon beklentisi 0,4 puan arttı. Böylece  %32,20 seviyesine geldi.  2026 sonuna ilişkin enflasyon beklentisi de 1,08 puan artarak %23,21 düzeyine yükseldi. Bu durumu puanlayan analistler TCMB’nin Aralık toplantısında politika faizini 100 puan indirmesini bekliyor. 

Geride bıraktığımız hafta, hem Türkiye hem de küresel ekonomi için tansiyonun yüksek olduğu ve piyasaların adeta bir "ateşkes" beklediği bir dönem oldu. Türkiye cephesinde döviz kurlarındaki hızlı yükseliş manşetleri domine ederken, dünya genelinde merkez bankalarının 'şahin' mesajları ve jeopolitik riskler yatırımcıları 'güvenli liman' arayışına itti.

Maliyet artışı endişesi

Haftanın ilk işlem günü olan 9 Kasım’da Dolar TL kurunun 42 TL seviyesinin üzerine çıkması, iç piyasada maliyet artışları ve enflasyonist baskıların tırmanmaya devam edeceği endişesini güçlendirdi. Hükümetin enflasyonla mücadele programına rağmen kurdaki bu agresif yükseliş, alınan ekonomik tedbirlerin etkisinin ne zaman hissedileceğine dair soru işaretlerini artırdı. Yatırımcılar, tüm gözlerini Merkez Bankası’nın (TCMB) faiz politikalarına çevirmiş durumda. Bir yandan sıkılaştırma politikalarının devamı beklenirken, diğer yandan yüksek faizin ekonomiyi yavaşlatma riski siyaset ve iş dünyası arasında denge arayışını derinleştiriyor. Kurdaki yükselişin ihracatı destekleyeceği beklentisi mevcut olsa da, yüksek enerji ve hammadde ithalatına bağımlılık nedeniyle cari açık cephesinde beklenen rahatlama henüz gelmiş değil. Bu da TL üzerindeki baskıyı sürekli kılan temel makroekonomik faktör olarak öne çıkıyor.  Hiç aklıma bile getirmek istemiyorum ama, bütçe disiplininin korunması adına yeni tasarruf tedbirlerinin açıklanması sürpriz olmayacaktır.

Gazze ve Kudüs çevresindeki gerginliğin uluslararası alana yansımaları, petrol ve doğal gaz fiyatlarında ani dalgalanmalara neden oldu. Enerji tedarik güvenliğine dair endişeler, küresel enflasyonu besleyen ana damarlardan biri olmaya devam ediyor.

Hisse senedi piyasaları

Küresel hisse senedi piyasaları bu hafta karışık bir görünüm sundu. ABD borsaları haftanın ilk yarısında hükümet kapanmasının sonlanacağı haberleriyle pozitif bir görünüm sunarken, Perşembe günü yapay zeka bağlantılı şirketlerdeki yüksek değerlemelere ilişkin artan endişeler ve Fed’in Aralık’ta gerçekleştireceği yılın son toplantısına ilişkin belirsizlikler sebebiyle günü sert satışlarla tamamladı. 

Uluslararası Enerji Ajansı’nın piyasada daha fazla arz fazlası beklediğini açıklaması ve ABD ham petrol stoklarının haftalık bazda beklentilerin üzerinde artması petrol fiyatları üzerinde baskı oluşturdu. Ukrayna'nın Rus limanına gerçekleştirdiği drone saldırısının ardından petrol fiyatları Perşembe günü hızlı yükseldi. Yatırımcılar için kısa vadeli dalgalanmaların yüksek olduğu bu dönemde temkinli olmak şart. Orta ve uzun vadede ise, reel getiriyi koruma güdüsüyle altın ve yüksek faizli TL enstrümanları arasındaki denge arayışı sürecektir. 

BIST 100 endeksinde yüzde 3,28 kayıp

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftayı yüzde 3,28 değer kaybederek 10.565,74 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 10.373,75 puanı, en yüksek 11.044,47 puanı gördü.

Aynı dönemde Borsa İstanbul teknoloji endeksi yüzde 5,39 düşüşle 23,860,41 puan, hizmetler endeksi yüzde 4,41 azalışla 10.506,82 puan, sanayi endeksi yüzde 3,89 gerilemeyle 13.631,19 puan ve mali endeks yüzde 2,89 kayıpla 15.180,69 puan oldu.

Koza Altın İşletmeleri en çok prim yapan hisse oldu.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 18,87 ile Koza Altın İşletmeleri oldu.

Koza Altın İşletmeleri'ni yüzde 12,59 ile EİS Eczacıbaşı İlaç, yüzde 12,35 ile Fenerbahçe Futbol AŞ izledi.

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 14,57 ile KUYAŞ Gayrimenkul, yüzde 12,18 ile Çan2 Termik ve yüzde 11,24 ile Kontrolmatik Teknoloji Enerji ve Mühendislik olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 802 milyar 560 milyon lirayla ASELSAN, 542 milyar 640 milyon lirayla Garanti BBVA ve 444 milyar lirayla Enka İnşaat ve Sanayi AŞ oldu.

Altın ve döviz yükseldi

24 ayar külçe altının gram fiyatı yüzde 1,69 artışla 5 bin 519 liraya, cumhuriyet altınının fiyatı yüzde 1,68 yükselişle 37 bin 227 liraya çıktı.

Doların satış fiyatı yüzde 0,28 artarak 42,3320 lira, euronun satış fiyatı ise yüzde 0,80 yükselerek 49,3040 lira oldu.

Geçen hafta 55,5060 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,47 artışla 55,7690 liraya ulaştı.

İsviçre frangı da önceki haftaya kıyasla yüzde 2,17 kazançla 53,6560 liradan alıcı buldu.

Kısaca, 9–15 Kasım haftası, ekonomi yönetimi açısından bir güven testi ve strateji dengeleme haftasıydı. Türkiye’de enflasyon tahminlerinin yukarı yönlü revizesi, para politikası ve bütçe politikasına yeni bir dikkat noktası getirirken; euro bölgesinde ECB’nin “denge bulduğumuz yer burası” mesajı, küresel belirsizlikler içinde istikrar arayışının altını çizdi. Önümüzdeki haftalarda, hem Türkiye’nin bütçe verileri hem de küresel piyasalardaki ECB beklentileri piyasa aktörleri tarafından yakından izlenecek.

Önümüzdeki haftanın beklentileri

Piyasalar, önümüzdeki hafta ABD’den gelecek enflasyon verilerine ve TCMB’nin Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısına odaklanacak.

ABD enflasyon verilerinin beklentileri aşması, FED’in faiz artırma ihtimalini yeniden gündeme getirebilir ve küresel piyasaları sert bir şekilde sarsabilir.

TCMB’den sürpriz bir faiz artırımı kararı gelmesi, kurdaki spekülatif baskıyı bir süreliğine hafifletebilir; ancak beklentilere uygun bir pas geçme kararı, Dolar/TL'nin yeni rekorlar denemesine yol açabilir.

Hakan DİKMEN

Bu hafta Kasım ayının da ilk haftası olarak Yapay Zeka Rüzgarı ve Metal Fiyatlarındaki Rekor ile uğraştı piyasalar.  

Geride bıraktığımız hafta, küresel piyasalar yapay zeka rüzgarının etkisiyle hareketli bir seyir izledi. Özellikle teknoloji hisseleri, yapay zeka alanındaki yeni gelişmelerle desteklenerek güçlü bir performans sergiledi. Yurt içinde enflasyonun yavaşlamasına rağmen Merkez Bankası geçtiğimiz hafta  sınırlı bir faiz indirimi yaptı; Borsa İstanbul 100 endeksi görünümünü korurken TL, küresel dolar gücüne karşı baskı altında kaldı. 

TÜİK tarafından açıklanan verilere (Ekim) göre yıllık tüketici enflasyonu %32.87’ye gerileyerek aylık düşüş sinyali verdi; bu gerileme dezenflasyon sürecinin devam ettiğine işaret ediyor. Yine de enflasyon seviyeleri hedeflerin hayli üzerinde sürüyor ve fiyatlama davranışları kırılgan. 

Enflasyonun düşüş eğilimi Merkez’e hareket alanı veriyor; ancak %30’lar seviyesindeki enflasyon ve küresel dolar gücü, hızlı faiz indirimlerini sınırlıyor. TCMB’nin mesajı bize şöyle: “Dezenflasyon devam ederse, normalleşme kademeli olacak.” Bu, kısa vadede TL’de volatilitenin sürebileceği anlamına geliyor. 

ABD’de rekor

ABD’de hükümetin kapalı kalma rekorunu her hafta kırmaya devam etmesi nedeni ile birçok veri açıklaması ertelenirken, Çarşamba günü açıklanan ADP özel sektör istihdamı artışı, Ekim’de 42 bin kişi ile beklentilerin üzerinde artsa da işgücü piyasasında kırılgan bir görünüme işaret etti. ABD yönetimi, gümüş, bakır, potaş, silikon, renyum, kurşun, uranyum, metalurjik kömür, bor ve fosfatı kritik mineraller listesine ekledi. Şu günlerde çokca konuşulan “Değerli Metaller Piyasaları”, 2025 yılının şu ana kadar altın ve gümüşün yılı olduğu yorumlarını yaptırırken, spot ons altın fiyatı haftanın ilk günlerinde 3.960 dolar seviyesine yaklaşarak güçlü bir yükseliş trendi sergiledi. Ons altındaki bu güçlü hareket, küresel ekonomik belirsizlikler ve jeopolitik gerilimlerin etkisiyle güvenli liman talebinin arttığını gösteriyor.

İngiltere Merkez Bankası (BoE), politika faizini piyasa beklentileriyle paralel yüzde 4'te sabit bıraktı.

Avrupa borsaları

Avrupa borsalarında haftaya yataya yakın başlansa da enerji ve teknoloji sektörleri en iyi performansı gösteren alanlar oldu.  Ancak, bu durumdan Fransa’yı ayrı tutmamız gerekiyor. Amerika ve Avrupa'da yapay zeka teması, hisse senetlerine pozitif ivme kattı.

Çin'de dış ticaret verileri Ekim'de olumsuz bir görünüm sergiledi. Çin’de RatingDog imalat sanayi PMI Ekim’de 50,6 ile piyasa beklentisinin altında kalsa da büyüme bölgesindeki seyrini korudu. Bu arada Çin, altın satışlarında uygulanan vergi teşvikini kaldırdı.

Küresel Tahvil Piyasalarında,  ABD iki yıllık tahvil faizleri, haftanın ilk günlerinde %3,60 seviyelerine doğru yükselme eğilimi göstererek piyasalardaki faiz beklentilerini yansıttı.

Enerji cephesinde OPEC+ kaynaklı haberlere göre, arz beklentileri fiyatları etkiledi: üretim artış planlarının ertelenmesi ya da yumuşatılması petrol fiyatlarını yukarı çekti. Petrol fiyatlarındaki yükselişler, enerji endeksini destekleyen ana faktörlerden biri oldu. Enerji maliyetleri hem enflasyon görünümünü hem de şirket kârlılık tahminlerini etkilemeye devam ediyor. 

Bu hafta döviz kazandırdı

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftayı yüzde 0,43 değer kaybederek 10.924,53 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 10.848,97 puanı, en yüksek 11.152,28 puanı gördü.

Aynı dönemde Borsa İstanbul teknoloji endeksi yüzde 5,89 düşüşle 25.218,76 puan, sanayi endeksi yüzde 1,17 azalışla 14.183,57 puan ve hizmetler endeksi yüzde 0,05 kayıpla 10.991,15 puan olurken, mali endeksi yüzde 0,09 artışla 15.631,67 puan oldu.

Işıklar Enerji ve Yapı Holding en çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 40,01 ile Işıklar Enerji ve Yapı Holding AŞ oldu. Işıklar Enerji ve Yapı Holding AŞ'yi yüzde 12,52 ile Destek Finans Faktoring AŞ, yüzde 11,98 ile Çan2 Termik izledi.

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 28,66 ile Grainturk Holding AŞ, yüzde 12,96 ile Tofaş ve yüzde 12,53 ile Kocaer Çelik olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 844 milyar 56 milyon lirayla ASELSAN, 560 milyar 700 milyon lirayla Garanti BBVA ve 467 milyar 400 milyon lirayla Enka İnşaat ve Sanayi AŞ oldu.

Geçtiğimiz hafta döviz yükseldi.

Doların satış fiyatı ise yüzde 0,39 artarak 42,2140 lira, avronun satış fiyatı yüzde 0,73 yükselerek 48,9150 lira oldu.

Geçen hafta 55,1920 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,57 kazançla 55,5060 liraya çıktı.

İsviçre frangı da önceki haftaya kıyasla yüzde 0,34 artışla 52,5150 liradan alıcı buldu.

Altı yükselişini hızlı olmasa da sürdürmeye devam etti.

24 ayar külçe altının gram fiyatı yüzde 0,08 düşüşle 5 bin 427,3 liraya, Cumhuriyet altınının fiyatı yüzde 0,08 azalışla 36 bin 612 liraya indi.

Fed, piyasa beklentileri paralelinde 25 baz puan faiz indirimine giderken, ECB ve BoJ politika faizlerinde değişikliğe gitmedi. ABD ile Çin arasında 30 Ekim'de gerçekleşen liderler görüşmesinden olumlu sonuçlar alınması küresel risk iştahını destekledi. Türkiye ekonomisi bu hafta “hafif toparlanma” sinyalleri veriyor; ancak bu toparlanmanın yeterliliği kuşkulu. İmalat sektörü iyileşiyor, ancak büyüme ve enflasyon tarafında yüksek riskler hâlâ mevcut. Kurun zayıf seyri, dış borç ve yatırım ortamına olan güven konusunda dikkat edilmeli. Bu arada, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Türkiye’de madenlerde üretilen altınların alımını geçici olarak durdurdu. Bu kararın uluslararası piyasayla yurtiçi altın piyasası arasında 12 bin dolara kadar çıkan makasın ciddi oranda düşmesine neden olacağı ifade ediliyor. 

International Monetary Fund’un Ekim 2025 tarihli “World Economic Outlook” raporuna göre, dünya ekonomisi 2025’te yaklaşık %3,2 büyüyecek; 2026 için ise %3,1 oranı öngörülüyor. Bu, büyümenin “yüksek hızla” olmayacağı fakat yine de “çöküşten uzak” olduğu anlamına geliyor. 

Avrupa Merkez Bankası (AMB), beklentilerle paralel olarak faiz oranını yüzde 2 oranında sabit bıraktı. Politika faizini yüzde 2,15 seviyesinde, gecelik borç verme faizini de yüzde 2,40'da seviyesinde sabit kaldı.

Güney Kore’de gerçekleştirilen Trump-Xi görüşmesi olumlu ve katkılı bir atmosferde geçti. Bundan sonra da diyaloğun süreceği belirtildi. Bu görüşme sonucuna göre Çin, nadir toprak elementlerine yönelik ihracat kısıtlamalarını bir yıl süreyle askıya aldığını duyurdu. 

Amerika Birleşik Devletleri de, Çin menşeli bazı ürünlerde uygulanan ek tarifeleri düşüreceğini açıkladı. Taraflar ayrıca fentanil ticaretinin denetimi ve Çin’in ABD’den tarım ürünleri ithalatını artırması gibi konularda da mutabakata vardıklarını açıkladı.

Geçtiğimiz hafta ticaret cephesinde, özellikle United States–People’s Republic of China hattında sürpriz bir yumuşama işareti geldi: İki ülke bir “ticaret çerçevesi” üzerinde anlaşmaya vardı. Bu adım, global tedarik zincirleri ve yatırımcı güveni açısından pozitif algı oluşturdu. 

Ancak, bu iyimserliğin altında hâlâ derin riskler var: özellikle gelişmiş ekonomilerde büyümenin zayıf kalması, borç yüklerinin yüksek olması ve dış talepten gelen baskıların devam etmesi gibi. Örneğin, ekonomistler ABD’nin büyümesinin bu yıl yalnızca %1–2 dolaylarında olmasını bekliyor. 

Bölgesel olarak da dikkat çeken bir gelişme: Republic of Korea’da 3. çeyrekte yıllık bazda +1,7 % büyüme gelmesi, birçok gelişmiş ekonominin altında kaldığı bir ortamda pozitif sürpriz sayıldı. 

Anlaşılan, küresel ekonomi bu hafta “mutlu haberler ama temkinli ruh hali” çizdi. Ticaret gerilimlerindeki hafif azalma ve bazı ülke verilerindeki iyileşme umut verici; ancak büyüme hızının düşük seviyelerde kalması ve jeopolitik/finansal risklerin devam etmesi, yatırımcıların hâlâ “temkinli” olmasını gerektiriyor.

Ülkemize bakacak olursak geçtiğimiz hafta yavaş toparlanma sinyalleri yanında yapısal kırılganlıklar gösterdi bize. TCMB tarafından açıklanan Sektörel Enflasyon Beklentileri verilerine göre, hane halkı için 12 ay sonrasına ilişkin enflasyon beklentisi Ekim’de 1,4 puan arttı ve 54,39’a yükseldi. Reel sektörün beklentisi 0,5 puan gerileyerek % 36,3 seviyesinde gerçekleşti. İmalat sanayi güven endeksi Ekim’de 100,8 seviyesine yükseldi. Bu değer Mayıs’tan bu yana en yüksek seviye oldu. Aynı dönemde kapasite kullanım oranı %74’e çıktı (Eylül’de %73,8) 

Bu durum bize, ekonomik aktivitenin yavaş da olsa canlandığına dair olumlu bir sinyal veriyor diye değerlendirilebilir.

Ancak büyüme görünümünde hâlâ hayal kırıklıkları var: Bir ekonomist anketi, Türkiye’nin büyümesinin 2025’te yalnızca ~%3,3 olacağını; enflasyonun ise hükümet beklentilerinin üzerinde kalabileceğini öngörüyor. 

Döviz kuru açısından zorluk sürüyor: Turk Lirası, yıl başından bu yana yaklaşık %18 değer kaybetmiş durumda. Bu, hem enflasyon hem yatırımcı güveni açısından baskı oluşturuyor. Ayrıca bu hafta uluslararası borçlanma cephesinde de bir gelişme var: Türkiye gelişmekte olan ülkelere yönelik iyimserlikten faydalanmak isteyen bir adım olarak dolar cinsinden tahvil çıkarma yoluna gitti.

Küresel ölçekte, “yavaş ama çökmedi” durumu geçerli. Yatırımcılar için yeni fırsatlar görülüyor ama kırılganlıklar da unutulmamalı. Bizim piyasa haberlerine gelince, Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı ortalama yüzde 0,27 kazançla tamamladı..

BORSA VE DOLAR DEĞER KAZANDI, ALTIN VE EURO DEĞER KAYBETTİ..

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftayı yüzde 0,27 değer kazanarak 10.971,52 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 10.816,89 puanı, en yüksek 10.994,41 puanı gördü.

Aynı dönemde Borsa İstanbul mali endeksi yüzde 2,19 artışla 15.617,70 puan, sanayi endeksi yüzde 1,53 yükselişle 14.351,61 puan ve teknoloji endeksi yüzde 0,87 kazançla 26.797,13 puan olurken, hizmetler endeksi yüzde 0,60 düşüşle 10.997,19 puan oldu.

- Margün Enerji Üretim Sanayi en çok prim yapan hisse oldu.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 26,52 ile Margün Enerji Üretim Sanayi ve Ticaret AŞ oldu.

Margün Enerji Üretim Sanayi ve Ticaret AŞ'yi yüzde 15,11 ile Borusan Boru, yüzde 13,29 ile 1000 Yatırımlar Holding AŞ izledi.

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 10,21 ile Grainturk Holding AŞ, yüzde 7,97 ile Trabzonspor Sportif Yatırım ve yüzde 6,99 ile BİM Birleşik Mağazalar olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 928 milyar 416 milyon lirayla ASELSAN, 565 milyar 320 milyon lirayla Garanti BBVA ve 466 milyar 200 milyon lirayla Enka İnşaat ve Sanayi AŞ oldu.

 Dolar yükseldi

Doların satış fiyatı ise yüzde 0,19 artarak 42,0490 lira olurken, Euronun satış fiyatı yüzde 0,59 azalarak 48,5610 lira oldu.

Geçen hafta 56,0330 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 1,50 düşüşle 55,1920 liraya geriledi.

İsviçre frangı da önceki haftaya kıyasla yüzde 0,95 kayıpla 52,3350 liradan alıcı buldu.

24 ayar külçe altının gram fiyatı yüzde 1,96 düşüşle 5 bin 431,4 liraya, Cumhuriyet altınının fiyatı yüzde 1,95 azalışla 36 bin 640 liraya indi.

Önümüzdeki günlerde izlenmesi gereken kritik göstergeler arasında şunlar öne çıkıyor: Küresel ticaret verileri ve Çin–ABD hattındaki gelişmeler, Türkiye’de enflasyon, döviz kuru hareketleri ve büyüme rakamları ve Yatırım ortamı, dış borçlanma maliyetleri ve güven endeksleri...

Gelecek haftanın gündemi…

Pazartesi günü açıklanacak Ekim ayı enflasyonunun ardından Cuma günü TCMB Enflasyon Raporu yayımlanacak. Önümüzdeki hafta başında yurt içinde Ekim ayına ilişkin İSO Türkiye imalat PMI ve öncü dış ticaret verileri de yakından takip edilecek. ABD’de hükümetin kapalı kalması halinde tarım dışı istihdam verilerinin ikinci ayında da açıklanmaması beklenirken, İngiltere’de BoE’nin faiz kararı izlenecek.

Hakan DİKMEN

Gelişmiş ekonomilerde merkez bankalarının temkinli adımları, jeopolitik gerilimlerin gölgesi ve Çin'deki yavaşlama beklentileri, dünya ekonomisi üzerindeki belirsizlikleri koruyor. ABD Başkanı Trump’ın Çin Devlet Başkanı Xi ile 30 Ekim’de yapacağı kritik görüşme öncesinde ticaret politikaları üzerindeki belirsizlikler devam ederken, Trump’ın Rusya Başkanı Putin ile gerçekleştirmeyi planladığı görüşmeyi iptal etmesi ve AB ülkelerinin Rusya’ya yönelik yeni yaptırımlar üzerinde anlaşmaya varması geçtiğimiz hafta gündemde öne çıktı. 

Hükümet kapalı kalmaya devam ettiği ABD’de bugün açıklanan beklentilerin altında TÜFE verisi gelecek haftaki toplantı öncesinde Fed’in faiz indirimlerine devam edeceği yönündeki beklentiyi destekledi. Euro Alanı’nda Ekim ayı öncü PMI verileri özellikle hizmetler sektöründe olumlu bir görünüme işaret etti. 

İki büyük risk

OECD ve Kuveyt Türk gibi kurumların 2025 yılı projeksiyonları, ABD'de büyümenin bir miktar yavaşlayacağını (%2,4), Euro Bölgesi'nde ise toparlanma emareleri görülebileceğini (%1,3) işaret ediyor. Ancak bu nispeten ılımlı tablo, iki büyük riskle çevrelenmiş durumda.

 Küresel ekonominin kırılgan bir zeminde ilerlediğini teyit ederken, Türkiye ekonomisinin ise yüksek enflasyon mücadelesine rağmen büyüme ivmesini koruma çabasını sürdürdüğünü görüyoruz. Ankara'nın önümüzdeki dönemde enflasyonu tek haneye indirme ve ihracat pazarlarında rekabet gücünü artırma stratejileri, küresel dalgalanmalara karşı ülkenin direncini belirleyecek anahtar faktörler olacak.

IMF raporunun etkisi

Geçen hafta, International Monetary Fund (IMF) son “World Economic Outlook” raporunda 2025 için küresel büyüme tahminini %3,2’ye yükseltmesi piyasaları daha temkinli olmaya itti. 

Avrupa cephesinde, Eurozone’un Ekim ayı öncü verisi (flash PMI) sürpriz şekilde iyileşti. Burada da  bileşik PMI 52,2’ye yükseldi; özellikle hizmet sektörü gücünü gösterdi. Almanya’da hizmet tarafındaki artış daha dikkat çekici olurken, imalat hâlâ zayıf kalıyor. 

ABD ekonomisi açısından da karışık sinyaller var: hizmet sektörü aktivitesi yükselirken, işletmelerin güveni düşük kalıyor; ticaret baskıları ve tarifeler nedeniyle ihracata dair tedirginlikler artıyor. Öte yandan, küresel tedarik zinciri ve teknoloji rekabeti ekseni yeniden öne çıktı. Özellikle China’nın beş yıllık planı, yüksek teknolojiye ve iç tüketime odaklanıyor; bu, küresel ticaret ve tedarik zinciri açısından önemli bir politik sinyal. 

Küresel ekonomi, “yavaş ilerleyen ama çökme göstermeyen” bir evrede. Önümüzdeki dönemde büyümenin hızını sürdürebilmesi için politika belirsizliklerinin, ticaret gerilimlerinin ve finansal kırılganlıkların yönetilmesi gerekiyor.

Türkiye ekonomisi

Dünya böyle dönerken Enflasyon baskısı, politika dönüşü ve yatırımcılarda tedirginlik yaşayan ülkemizde bu hafta öne çıkan temalar; para politikası dönüşü, enflasyonun ılımlı geri dönüşü, siyasi ve kurumsal belirsizlikler. Türkiye ekonomisi kısa vadede “yüksek enflasyon + yavaşlama riski” sarmalında. Para politikasındaki dönüş önemli bir adım; ancak kurumsal güven, dış finansman koşulları ve ihracat rekabeti gibi alanlarda iyileşme gerekliliği sürüyor. 

Ülkemizde Sanayi sektörü açısından ise bir alarm var. Özellikle tekstil gibi ihracata dayalı sektörlerde ücret, döviz ve rekabet baskıları artıyor. Ülkeyi terk eden firmalar artıyor. Geçtiğimiz hafta bu konu da ziyadesiyle konuşuldu.

Faiz indirimi yönünde hareket ederken, enflasyon ve kur riski hâlâ yüksek. Kurumsal güvenin artırılması önemli.

Bu hafta borsa ve dolar kazandırdı

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftayı yüzde 7,18 değer kazanarak 10.941,79 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 10.109,02 puanı, en yüksek 11.158,05 puanı gördü.

Aynı dönemde Borsa İstanbul mali endeks yüzde 9,80 artışla 15.282,58 puan, sanayi endeksi yüzde 5,85 artışla 14.135,28 puan, hizmetler endeksi yüzde 4,84 kazançla 11.063,64 puan ve teknoloji endeksi yüzde 4,25 yükselişle 26.567,21 puan oldu.

Türkiye Sigorta en çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 26,83 ile Türkiye Sigorta oldu.

Türkiye Sigorta'yı yüzde 16,95 ile Trabzonspor Sportif Yatırım ve Futbol İşletmeciliği, yüzde 16,84 ile Türkiye İş Bankası (C) izledi.

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 22,95 ile Grainturk Holding AŞ, yüzde 9,7 ile Eczacıbaşı İlaç ve yüzde 7,14 ile Gen İlaç ve Sağlık Ürünleri Sanayi ve Ticaret AŞ olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 929 milyar 784 milyon lirayla ASELSAN, 552 milyar 720 milyon lirayla Garanti BBVA ve 453 milyar lirayla Enka İnşaat ve Sanayi AŞ oldu.

Dolar yükseldi

24 ayar külçe altının gram fiyatı yüzde 3,82 düşüşle 5 bin 540 liraya, cumhuriyet altınının fiyatı yüzde 3,79 azalışla 37 bin 368 liraya indi.

Doların satış fiyatı ise yüzde 0,04 artarak 41,9680 lira olurken, avronun satış fiyatı yüzde 0,32 azalarak 48,8480 lira oldu.

Geçen hafta 56,2850 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,45 düşüşle 56,0330 liraya geriledi.

İsviçre frangı da önceki haftaya kıyasla yüzde 0,42 kayıpla 52,8380 liradan alıcı buldu.

Şirketten yapılan açıklamaya göre, 2025'in üçüncü çeyrek dönemine dair sektör bazlı analizlerin yer aldığı raporda, bankalar güçlü performanslarıyla öne çıkıyor.

Sektörel bazda temkinli seyir devam ederken, yatırımcılar için seçici olunması gereken bir döneme girildi.

Rapora göre, araştırma kapsamındaki bankaların üçüncü çeyrek net kar toplamı 91 milyar lira seviyesinde öngörülüyor. Bu rakam, yıllık bazda yüzde 64, çeyreklik bazda ise yüzde 5'lik bir artış anlamına geliyor.

Türk lirası kredi-mevduat makasındaki iyileşme sayesinde, net faiz marjının 45 baz puan genişlemesi öngörülürken, bankacılık sektöründe Halkbank, Yapı Kredi ve Akbank gibi bankalar öne çıkıyor.

Finans dışı şirketlerde yılın üçüncü çeyreğine ilişkin görünüm dengeli seyrederken, dikkatli yorumlanması gereken bir tablo ortaya koyuyor. Yıllık bazda net karda yüzde 11'lik bir düşüş öngörülmesine rağmen, çeyreklik bazda yüzde 40 oranında artış dikkat çekici bir toparlanma sinyali veriyor.

Raporda genel görünüm yüksek finansman maliyetleri ve zayıf iç talep gibi baskı unsurlarının sürdüğünü gösterirken, şirketlerin dönemsel olarak operasyonel verimliliklerini artırabildiklerine işaret ediyor.

- Perakende sektörü, artan sepet büyüklüğü ve ücretlerdeki istikrarla destekleniyor

ÜNLÜ & Co'nun değerlendirmesine göre, finans-dışı şirketlerde özellikle maliyetlerini kontrol edebilen ve enerji ile sağlık gibi görece daha dirençli sektörlerde konumlanan şirketler öne çıkıyor.

Bununla birlikte, iç tüketimdeki zayıflık, ihracat pazarlarındaki yavaşlama ve artan borçlanma maliyetleri, finans dışı segmentte karlılığı baskılamaya devam eden temel unsurlar arasında öne çıkıyor.

Rapor, sektörler arasında performans farklılıklarının gözlemlendiğini ortaya koyuyor. Tüpraş, yüksek rafineri marjları ve güçlü kapasite kullanımıyla öne çıkarken, Aygaz, LPG marjlarındaki direnç ve iştirak katkıları sayesinde güçlü bir performans sergiliyor.

Dolar bazlı çift haneli büyümesiyle Hitit ve etkin maliyet yönetimiyle MLP Sağlık, pozitif ayrışan şirketler arasında yer alırken, perakende sektörü, artan sepet büyüklüğü ve ücretlerdeki istikrarla destekleniyor.

Buna karşılık, Petkim ve Erdemir'in yer aldığı üretim ağırlıklı sektörlerde operasyonel baskılar devam ediyor. THY ve Pegasus gibi havacılık şirketlerinin ise artan maliyetler ve bilet fiyatlarındaki baskı nedeniyle marjlarında daralma yaşaması bekleniyor.

- "Şirketlerin çeyreklik bazda pozitif ayrıştığını gözlemledik"

Açıklamada görüşlerine yer verilen ÜNLÜ & Co Araştırma Bölümü Başkanı Erol Danış, özellikle döviz bazlı gelir üreten, ihracat odaklı veya maliyet yönetiminde başarılı şirketlerin çeyreklik bazda pozitif ayrıştığını gözlemlediklerini belirtti.

Danış, bankacılık tarafında kredi-mevduat makasındaki iyileşmenin, karlılığı destekleyen temel unsurlar arasında yer aldığına değinerek, finans dışı şirketlerde ise yüksek finansman giderleri, iç talepteki zayıflık ve dış pazarlardaki yavaşlamaya rağmen, bazı alt sektörlerde dirençli bir görünüm yaşandığını kaydetti.

Sektörel karlılıklar arasındaki farkın belirginleştiği bu dönemde yatırımcıların şirket bazlı performanslara odaklanmalarının, veri temelli ve derinlikli analizlerle hareket etmelerinin büyük önem taşıdığına işaret eden Danış, "Bu yaklaşımın farklılaşan sektör ve şirketlerin sunduğu potansiyel fırsatların da zamanında değerlendirilmesini mümkün kılacağına inanıyorum." ifadelerini kullandı.

Hakan DİKMEN

Bu hafta hem küresel hem de Türkiye ekonomisinde önemli dalgalanmalar yaşandı. Bu dönemde piyasalarda enflasyon, faiz politikaları, döviz kurları ve büyüme beklentileri ön plandaydı. Ama her şey bir yana geçen hafta piyasalara rekor yükselişini sürdüren altın damga vurdu. IMF, Türkiye için 2025 yılı büyüme tahminini yüzde 3'ten yüzde 3,5'e yükseltti. Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Türkiye'de enflasyonun 2025 sonunda yüzde 28'e, 2026 sonunda yüzde 21'e gerileyeceğini öngördü. Bu arada Eylül'de 309,6 milyar TL bütçemiz açık verdi.

2025 yılı genelinde küresel ekonomi, ticaret savaşları, emtia fiyatları ve ABD'nin politikaları gibi faktörlerin etkisi altında şekilleniyor. Ekim ortasında da bu unsurlar piyasalarda belirleyici oldu. Özellikle ABD dolarının güçlenmesi ve emtia fiyatlarındaki dalgalanmalar, gelişmekte olan ülke para birimleri üzerinde baskı yarattı. Küresel büyüme beklentileri dengeli olmakla birlikte, enflasyonist baskılar ve merkez bankalarının faiz kararları yatırımcıların risk iştahını etkiledi.

Bu dönemde, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz politikalarına ilişkin belirsizlikler ve Avrupa Merkez Bankası'nın para politikası adımları piyasalarda volatiliteyi artırdı. Ayrıca, Çin ekonomisindeki yavaşlama sinyalleri ve enerji fiyatlarındaki artışlar küresel risk algısını şekillendirdi.

Yani kısaca IMF‘ye göre Ekim ayı Dünya Ekonomik Görünüm Raporu’nda küresel büyüme tahminleri yukarı yönlü revize etti. ABD’de Senato hükümetin kapanmasını sona erdirecek tasarıyı kabul etmedi. Bakalım Çin ile artan ticaret savaşı gerilimi nasıl bir etki yapacak. Geçtiğimiz hafta Fed Başkanı Powell’ın yaptığı açıklamalar piyasalarda faiz indirim sürecine yönelik iyimser beklentiler ortaya çıktı.   Euro Alanı’nda sanayi üretimi Ağustos’ta aylık bazda geriledi. Çin’de açıklanan veriler gümrük vergilerinin etkilerinin pek de etkisi olmadığını gösterdi. 

Türkiye ekonomisi 13-18 Ekim haftasında enflasyon ve faiz politikaları ekseninde hareket etti. 2025 yılında Türkiye’de enflasyonun %27-35 aralığında seyretmesi ve politika faizinin %30-35 bandında olması bekleniyor. Bu durum, piyasada yüksek faiz ortamının devam ettiğine işaret ediyor.

Türkiye ekonomisi, 2025 yılında büyüme ile enflasyon arasında gerilimli bir süreç yaşayacak. Faizlerin yüksek seyretmesi büyümeyi sınırlarken, işsizlik oranlarında artış bekleniyor. Bu durum, ekonomik dengelerin hassasiyetini artırıyor ve piyasalarda temkinli bir hava yaratıyor.

Hafta içinde Türk Lirası, dolar karşısında dalgalı bir seyir izledi. Döviz kurlarındaki bu hareketlilik hem iç politik gelişmeler hem de küresel piyasalardaki risk iştahındaki değişimlerden kaynaklandı. Borsa İstanbul (BIST 100) endeksi ise, küresel piyasalardaki dalgalanmalara paralel olarak dalgalı bir grafik çizdi. Özellikle enerji ve finans sektörlerindeki hareketler endeks üzerinde etkili oldu.

Altın ve döviz kazandırdı

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftayı yüzde 4,77 değer kaybederek 10.208,76 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 10.053,74 puanı, en yüksek 10.683,00 puanı gördü.

Aynı dönemde Borsa İstanbul teknoloji endeksi yüzde 8,35 düşüşle 25,483,52 puan, sanayi endeksi yüzde 4,19 azalışla 13.354,32 puan, hizmetler endeksi yüzde 3,69 kayıpla 10.553,13 puan ve mali endeks yüzde 3,45 gerilemeyle 13.918,98 puan oldu

Margün Enerji Üretim Sanayi en çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 13,09 ile Margün Enerji Üretim Sanayi ve Ticaret AŞ oldu.

Margün Enerji Üretim Sanayi ve Ticaret AŞ'yi yüzde 12,39 ile Destek Finans Faktoring AŞ, yüzde 9,96 ile Aksa Enerji izledi.

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 20,43 ile Işıklar Enerji ve Yapı Holding AŞ, yüzde 20,40 ile Pasifik Donanım Yazılım ve Bilgi Teknolojileri AŞ ve yüzde 12,33 ile Petkim olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 888 milyar 744 milyon lirayla ASELSAN, 496 milyar 20 milyon lirayla Garanti BBVA ve 423 milyar lirayla Enka İnşaat ve Sanayi AŞ oldu.

Altın ve döviz yükseldi

24 ayar külçe altının gram fiyatı yüzde 7,74 artışla 5 bin 760 liraya, cumhuriyet altınının fiyatı yüzde 7,69 yükselişle 38 bin 842 liraya çıktı.

Doların satış fiyatı yüzde 0,30 artarak 41,9530 lira, avronun satış fiyatı ise yüzde 1,30 yükselerek 49,0060 lira oldu.

Geçen hafta 55,5170 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 1,38 artışla 56,2850 liraya ulaştı.

İsviçre frangı da önceki haftaya kıyasla yüzde 2,21 kazançla 53,0580 liradan alıcı buldu.

Küresel ölçekte beklenenden daha dayanıklı sinyaller gelmiş olsa da temel riskler (korumacılık, finansal kırılganlık, varlık balonları) hala geçerliliğini koruyor.

Türkiye özelinde, cari fazla sevindirici; fakat enflasyonun yeniden yükselişe geçmesi, dış finansman bağımlılığı ve politika belirsizlikleri dikkat gerektiriyor.

Piyasa algısı açısından, kur ve hisse senedi fiyatları bu hafta satış yönlü hareket etti; yatırımcılar temkinli pozisyonlara yöneldi.

Küresel arz fazlası, durgun talep ve ekonomik belirsizlik fiyatları aşağı çekerken, normal benzinin bir galonunun ulusal ortalaması 3,05 dolara düştü. Bu, 2021 başından bu yana en düşük seviye.

Hakan DİKMEN

ABD’de hükümetin kapalı olması sebebiyle çoğu veri açıklamasının yapılamadığı haftada Fed tutanakları ve Trump’ın Orta Doğu’da ateşkesi sağlamaya yönelik adımları gündemde öne çıktı. Avrupa borsalarında (Fransa hariç) haftaya yataya yakın başlansa da, enerji ve teknoloji sektörleri en iyi performansı gösteren alanlar oldu. Amerika ve Avrupa'da yapay zeka teması, hisse senetlerine pozitif ivme kattı. Geçtiğimiz hafta içinde 4.000 USD/ons seviyesini aşan altın fiyatları yavaşlayarak indirime gidiyor. Trump Barış Nobeli’ni alamadı ama, Orta Doğu’daki ateşkesin de etkisiyle değerli metaller de bulundukları yerden alt basamaklara doğru iniyor. 

Ülkemize dönüp baktığımızda, geçtiğimiz hafta açıklanan beklentilerin üzerinde enflasyon verisinin ardından faiz indirimi beklentileri aşağı yönlü revize ediliyor. Dünya Bankası da Türkiye’ye yönelik büyüme tahminlerini değiştirdi. Bu yıl %3,1 olan tahminini %3,5 olarak değiştirdi. 2026 için %3,7 bekleniyor hatta 2027 için beklenen de %4,4... 

Gümüşün yılı

Piyasalar, 2025 yılının şu ana kadar altın ve gümüşün yılı olduğu yorumlarını yaparken, spot ons altın fiyatı haftanın ilk günlerinde 3.960 Amerikan doları seviyesine yaklaşarak güçlü bir yükseliş trendi sergiledi. Ons altındaki bu güçlü hareket, küresel ekonomik belirsizlikler ve jeopolitik gerilimlerin etkisiyle güvenli liman talebinin arttığını gösteriyor. TCMB’nin brüt rezervleri altın fiyatlarındaki yükselişin de etkisiyle bir önceki haftaya kıyasla 3,2 milyar USD artarak 186,2 milyar USD ile yeni tarihi yüksek seviyesinde kaydedildi. Net rezervler de 75,2 milyar USD oldu. 

Çin dün nadir toprak elementlerinin ve ilgili üretim teknolojilerine dair ürünlerin ihracatına yönelik tedbirleri genişlettiğini açıkladı. Çin’in küresel üretimin %70’e yakınını gerçekleştirdiği nadir toprak elementleri teknoloji ve savunma sanayi açısından önem taşıyor. 

Değerli metallerin yanı sıra tahvil piyasaları da hareketliydi bu hafta. ABD 2 yıllık tahvil faizleri, haftanın ilk günlerinde %3,60 seviyelerine doğru yükselme eğilimi göstererek piyasalardaki faiz beklentilerini yansıttı. Geçtiğimiz hafta ülkemizde pompa fiyatlarında indirime neden petrol fiyatları yükselmeye başladı. Petrol fiyatlarındaki yükselişler, enerji endeksini destekleyen ana faktörlerden biri oldu.

Bankacılık endeksi düştü

Türkiye piyasaları, küresel gelişmelerin yanı sıra iç dinamiklerle de şekillendi. Haftanın ilk günlerinde Dolar/TL kuru kabaca 41.70 TL seviyelerinde işlem gördü. Euro/Dolar paritesi ise 1.17'nin üzerinde bir seyir izledi. Bankacılık Endeksi, %2,5'luk düşüşle en çok gerileyen sektör endeksi oldu. 

Küresel fon akımları yeniden Asya ve Türkiye gibi gelişmekte olan piyasalara yöneldi. Zayıflayan dolar endeksi ve düşen ABD tahvil getirileri, yatırımcıların portföylerini “yüksek getiri” coğrafyalarına kaydırmasına neden oldu. Yatırım fonları, özellikle enerji ve bankacılık sektöründe yoğunlaşan alımlar yaptı.

Borsa İstanbul'da günlük bazda işlem hacmi 118 milyar TL civarında gerçekleşti. Bankacılık hisselerindeki satış baskısı, endeksin genel seyrini olumsuz etkiledi.

Altın ve dolar kazandırdı

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftayı yüzde 1,27 değer kaybederek 10.720,36 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 10,654,20 puanı, en yüksek 10.928,38 puanı gördü. Aynı dönemde Borsa İstanbul sanayi endeksi yüzde 1,05 azalışla 13.937,70 puan ve teknoloji endeksi yüzde 0,48 azalışla 27.805,56 puan oldu. Mali endeks yüzde 0,45 artışla 14.416,48 puan ve hizmetler endeksi yüzde 0,63 kazançla 10.957,70 puana ulaştı.

Işıklar Enerji ve Yapı Holding en çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 22,30 ile Işıklar Enerji ve Yapı Holding AŞ oldu. Işıklar Enerji ve Yapı Holding AŞ'yi yüzde 17,76 ile Grainturk Holding AŞ ve yüzde 17,38 ile Aksa Enerji izledi. Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 18,87 ile Destek Finans Faktoring AŞ, yüzde 9,82 ile Kontrolmatik Teknoloji Enerji ve Mühendislik ve yüzde 8,47 ile Fenerbahçe Futbol AŞ olarak sıralandı. Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 973 milyar 560 milyon lirayla ASELSAN, 546 milyar 420 milyon lirayla Garanti BBVA ve 432 milyar 975 milyon lirayla Türk Hava Yolları oldu.

Altın ve dolar yükseldi

24 ayar külçe altının gram fiyatı yüzde 2,73 artışla 5 bin 346 liraya, cumhuriyet altınının fiyatı yüzde 2,72 yükselişle 36 bin 69 liraya çıktı. Doların satış fiyatı yüzde 0,34 artarak 41,8280 lira, auronun satış fiyatı ise yüzde 1,28 gerileyerek 48,3750 lira oldu. Geçen hafta 56,2040 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 1,22 azalışla 55,5170 liraya indi. İsviçre frangı da önceki haftaya kıyasla yüzde 0,97 kayıpla 51,9130 liradan alıcı buldu.

Kısaca, haftanın açık ara en dikkat çeken konusu, teknolojinin geleceğine yönelik iyimserliği körükleyen yapay zeka gelişmeleri oldu. Hem Amerika hem de Avrupa borsaları, teknoloji hisselerinin liderliğinde pozitif bir rüzgar yakaladı. Enerji hisseleri ise yükselen petrol fiyatlarının desteğiyle güçlü performans sergiledi

Bu hafta da tüm hızıyla gelip geçti. Artık Ekim ayının ilk haftasındayız. Geçtiğimiz hafta ABD’de hükümetin kapanmasıyla sonuçlanan bütçe tartışmaları ve ticaret politikalarına ilişkin yeni gelişmeler yakından takip edildi. Ülkemizde ise Enflasyon rakamları en çok konuşulan konuların başında geldi. TÜFE enflasyonu Eylül’de aylık ve yıllık bazda piyasa beklentisinin üzerinde gerçekleşti. Eylül ayına ilişkin imalat endeksleri nispeten olumlu bir görünüm sunarken, özel sektör istihdamı hızlı geriledi. İSO imalat PMI hızlı gerileyerek sektörün faalyet koşullarındaki zayıflığın devam etti. Genele bakacak olursak, bu hafta yurt içinde Ekonomik Güven Endeksi, Dış Ticaret Verileri ve Hazine'nin Borçlanma Programı öne çıktı. Küresel piyasalarda ise pozitif bir seyir gözlemlendi. Ekonomik Güven Endeksi (Eylül) Endeks, eylülde bir önceki aya göre %0,1 artışla 98,0 seviyesine yükseldi. Hemen hatırlatalım Ağustos ayında 97,9 olarak tespit edilmişti. 

Yine geçtiğimiz hafta Euro Alanı’nda imalat PMI verisi 49,8 ile öncü verinin 0,5 puan üzerinde açıklandı. BU rakam bize eylül ayını veriyor. Bu nedenle de sektör faaliyetlerindeki daralma daha sınırlı düzeyde gerçekleşti. Bu dönemde nihai hizmetler PMI verisi ise 51,3 ile öncü verinin 0,1 puan altında kaldı. Ancak bu durum sektör faaliyetlerine ilişkin olumlu görünümü teyit etti.

Küresel hisse senedi fonlarına büyük net girişler gerçekleşti; yatırımcılar Fed’in politika yönü beklentileri nedeniyle hisse piyasalarına yöneldi. Ancak bu hisse alımları, gelişen piyasalarda (özellikle Asya) hedge fonlarının satışlarıyla dengelendi. Çin, Hindistan, Tayvan gibi pazarlarda satış baskısı oluştu. Çin’de PMI verileri olumlu sinyaller verdi. Çin’de Eylül ayına ilişkin imalat PMI verileri beklentilerin üzerinde açıklanarak sektöre dair olumlu sinyaller verdi. Bu dönemde RatingDog (önceki Caixin) imalat PMI Mart’tan bu yana en hızlı artışını kaydederek 51,2 seviyesinde gerçekleşirken, yeni siparişlerdeki genişlemenin ihracata dair endişeleri hafiflettiği görüldü.

Japonya Merkez Bankası’nda (BOJ) bazı yöneticilerin faiz artışı yönünde oy kullanması, bankanın daha agresif para politikalarına açık olabileceği beklentisini artırdı. Fed tarafında ise piyasalar, faiz indirimi beklentisiyle pozisyon almaya başladı; ama bazı Fed yetkilileri, enflasyon hâlâ yüksek seyretmekte olduğuna dikkat çekerek temkinli duruşlarını korudu.

Bu haftanın dikkat çeken ekonomik verileri şöyle:

ABD hisse endeksleri haftanın başında yükseliş gösterdi, dolar değer kaybetti, 10 yıllık tahvil faizi geriledi. 

Euro Bölgesi ve Avrupa’daki ekonomik göstergeler (imalat PMI’ları, enflasyon verileri) özellikle ECB’nin duruşunu etkileme potansiyeli taşıyor. 

Türkiye’de Gelişmeler & Piyasa Tepkileri ise geçtiğimiz haftayı şöyle kapattı. Enflasyon TÜİK verilerine göre Eylül 2025’te aylık TÜFE artışı %3,23, yıllık enflasyon %33,29 olarak açıklandı. Bu, bir önceki aya kıyasla yükselişe işaret ediyor. Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) de aylık bazda %2,52 artış gösterdi, yıllık bazda %26,59 seviyesinde gerçekleşti.

Nowcast tahminine göre, üçüncü çeyrekte Türkiye ekonomisi yıllık bazda %5,3 büyüme gösterecek. Çeyreklik bazda büyüme beklentisi %1,1 civarında. Sanayi üretimi, dış ticaret, yatırımlar gibi alt göstergeler bu tahminin güvenilirliğini test edecek unsurlar arasında olacak.

Yeni geçtiğimiz haftayı özetleyecek olursak, Enflasyon yükselişi, Türkiye için kritik bir kırılma noktası olabilir; TCMB’nin faiz politikasında daha dikkatli adımlar atması gerekebilir. Büyüme yönü güçlü gözüküyor; eğer sanayi üretimi ve dış talep de bu performansı desteklerse ekonomide toparlanma algısı güçlenebilir. Kur ve dış riskler, özellikle küresel faiz ve sermaye akımlarındaki değişimlerle birlikte Türkiye’ye karşı hassasiyet yaratmaya devam edecek. Piyasalar, veri akışına ve politika belirsizliklerine karşı hassas olacak. 

Borsa haftayı düşüşle tamamladı. Altın ve Dolar kazandırdı.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftayı yüzde 2,62 değer kaybederek 10.858,52 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 10.858,52 puanı ve en yüksek 11.259,32 puanı gördü.

Aynı dönemde Borsa İstanbul sanayi endeksi yüzde 4,07 azalışla 14.085,7 puan, mali endeksi yüzde 3,09 düşüşle 14.352 puan, puan teknoloji endeksi yüzde 2,68 azalışla 28.313,10 puan hizmetler endeksi yüzde 0,08 kayıpla 10.896,92 oldu.

Gen İlaç ve Sağlık Ürünleri en çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 12,24 ile Gen İlaç ve Sağlık Ürünleri Sanayi ve Ticaret AŞ oldu.

Gen İlaç ve Sağlık Ürünleri Sanayi ve Ticaret AŞ’yi yüzde 11,12 ile Eczacıbaşı İlaç, Sınai ve Finansal Yatırımlar, yüzde 11,08’le CW Enerji izledi.

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 31,11’le Destek Finans Faktoring AŞ, yüzde 15,63’le Enerya Enerji ve yüzde 15,23’le Sasa Polyester sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 985 milyar 416 milyon lirayla ASELSAN, 569 milyar 940 milyon lirayla Garanti BBVA ve 4229 milyar 180 milyon lirayla Türk Hava Yolları oldu.

Altın ve dolar yükseldi

24 ayar külçe altının gram fiyatı yüzde 4,45 artışla 5 bin 203,7 liraya, Cumhuriyet altınının fiyatı yüzde 3,43 yükselişle 35 bin 115 liraya çıktı.

Doların satış fiyatı yüzde 0,28 artarak 41,6880 lira, avronun satış fiyatı ise yüzde 0,78 yükselerek 49,0020 lira oldu.

Geçen hafta 55,7040 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,9 artışla 56,2040 liraya çıktı.

İsviçre frangı ise önceki haftaya kıyasla yüzde 0,58 yükselişle 52,4210 liradan alıcı buldu.

Gelecek hafta Haftanın Gündem Konuları (6 - 10 Ekim 2025)

Türkiye ekonomi gündeminde, Merkez Bankası Başkanı’nın TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda sunum yapacak olması önemli bir takvim olayı. Aynı dönem içinde sanayi üretimi, dış ticaret verileri ve cari işlemler dengesi gibi kritik göstergeler de açıklanacak. Ülkemizde yine gelecek hafta Hazine nakit dengesi ve sanayi üretimi verileri takip edilecek. Özellikle dış göstergeler ve MB’nin mesajları yakından izlenecek.

Amerika Birleşik Devletleri’nde, Dış Ticaret Dengesi, FOMC Toplantı Tutanakları, Michigan Tüketici Güven Endeksi 

Avro Bölgesinde Perakende Satışlar, AMB Toplantı Tutanakları 

Almanya’da Fabrika Siparişleri, Sanayi Üretimi 

Japonya ise, Dış Ticaret Dengesi, ÜFE ile gelecek hafta çalışacklar. 

Hakan DİKMEN

Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD), Türkiye ekonomisinin 2025 yılı büyüme tahminini yüzde 2,9'dan yüzde 3,2'ye yükseltti. Bu yıl için enflasyon beklentisi yüzde 31,4'ten yüzde 33,5'e yükseltildi. OECD'nin son Geçici Ekonomik Görünümü raporuna göre, 2025'in ilk yarısında küresel büyümenin birçok kişinin beklediğinden daha dayanıklı olduğunu gösterse de, artan ticaret politikası belirsizliği, yapışkan enflasyon ve olası finansal yansımalar nedeniyle aşağı yönlü risklerin arttığını gösteriyor. S&P Global'in son tahminleri, birçok ekonomide parasal gevşemenin gecikmeli etkilerinin 2026'ya girerken büyümeyi destekleyeceğini öngörüyor; ancak kalıcı enflasyon, jeopolitik riskler ve dalgalı emtia fiyatları göz önüne alındığında dikkatli olunması konusunda uyarıyor. 

Para politikası ve piyasalar: gevşeme, gerginlik ve kırılganlık ABD'de, Federal Rezerv (FED), Eylül ayı ortasında yılın ilk faiz indirimini (25 baz puan) gerçekleştirerek hedef aralığını %4,00-%4,25'e çekti. Başkan  Powell, bu hamleyi enflasyonun hala yüksek seyretmesine ve risklerin iki taraflı olmasına rağmen, ılımlı büyümeye ve işgücü piyasasındaki bir miktar yumuşamaya bir yanıt olarak nitelendirdi. 

Bu arada, tahvil piyasaları tedirginliğini sürdürüyor. Uzun vadeli devlet tahvili getirileri bu çeyrekte birçok piyasada yükseldi ve bu da küresel sabit getirili tahvil piyasasındaki strese işaret ediyor. 

Analistler, faiz indirimlerinin devam etmesi ve vade riskinin yeniden odak noktasına gelmesiyle birlikte oynaklığın keskin bir şekilde geri dönebileceği Ekim ayının yeni bir türbülans getirebileceği konusunda uyarıyor.

Euro öne çıktı

Döviz kurları arasında Euro öne çıktı. 2017'den bu yana en güçlü yükselişini kaydeden Euro'nun yükselişinin devam etmesi bekleniyor ve bazı tahminler dolara karşı 1,20 doların üzerinde bir seviyeye işaret ediyor. Financial Times Haberinde, küresel faiz ayarlamaları ve korunma dinamikleri nedeniyle para akışlarının dolar riskinden uzaklaşarak yeniden konumlandığı görülüyor. 

Yurt içinde tüketici güven endeksi Eylül’de bir önceki aya göre %0,4 gerileyerek 83,9 seviyesinde gerçekleşti. Reel kesim güven endeksi ise aynı dönemde son 5 ayın en yüksek düzeyine çıktı. TCMB’nin derlediği verilere göre sektörel enflasyon beklentileri Eylül’de bir miktar iyileşti. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu zirvesinde Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Trump arasında gerçekleştirilen görüşme yakından takip edildi ve ABD Başkanı Trump’ın açıklamaları piyasaların odağında yer aldı. 

Trump’ın Ukrayna lehine değişen tavrı ve ateşkes anlaşmasına varılamadığı taktirde Rusya’ya yeni gümrük vergileri uygulanacağını dile getirmesi jeopolitik endişelerin bir miktar artmasına neden oldu. Ayrıca Trump, 1 Ekim’den itibaren ABD’de üretim tesisi kurmayan şirketlerin ürettiği markalı veya patentli ilaç ürünlerine %100 gümrük vergisi uygulanacağını duyurdu.

İyimserlik ve kırılganlık arasında gidip gelen ülkemizin 22-27 Eylül dönemindeki ekonomik söylemi, bir özet gibi rekabet eden güçlerin bir karışımıdır: Geçici bir pozitif ivme, kalıcı enflasyon, politika gerginliği ve dengeyi bozabilecek dış riskler.

BIST 100’de dalgalı seyir

Bu hafta dalgalı bir seyir izleyen BIST-100 endeksi Perşembe kapanışı itibarıyla geçen hafta Cuma günü kapanışına göre %0,7 yükseldi. Türk lirası USD karşısında gerilerken, euro karşısında bir miktar değer kazandı. Türkiye’nin 5 yıl vadeli CDS primi bu hafta 20 baz puan yükselerek 261 baz puan düzeyine çıktı. 

Bu hafta yatırım araçlarından altın ve dolar kazandırdı Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftayı ortalama yüzde 1,27 kayıpla tamamladı...

Bu hafta yatırım araçlarından altın ve dolar kazandırdı. Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftayı yüzde 1,27 değer kaybederek 11.151,20 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 11.133,23 ve en yüksek 11.540,66 puanı gördü. Aynı dönemde Borsa İstanbul mali endeksi yüzde 1,87 düşüşle 14.809,43 puan, sanayi endeksi yüzde 1,45 azalışla 14.683,58 puan ve hizmetler endeksi yüzde 1,78 kayıpla 10.896,92 puan olurken, teknoloji endeksi yüzde 2,68 yükselişle 28.313,10 puan oldu.

Işıklar Enerji ve Yapı Holding en çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 22,45 ile Işıklar Enerji ve Yapı Holding AŞ oldu. Işıklar Enerji ve Yapı Holding AŞ'yi yüzde 18,75 ile Destek Finans Faktoring, yüzde 17,97 ile Ral Yatırım Holding izledi. Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 10,70'le Fenerbahçe Futbol AŞ, yüzde 10,44'le KUYAŞ Gayrimenkul ve yüzde 10,07'le Anadolu Efes Biracılık olarak sıralandı. Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 990 milyar 888 milyon lirayla ASELSAN, 587 milyar 160 milyon lirayla Garanti BBVA ve 441 milyar 255 milyon lirayla Türk Hava Yolları oldu.

Altın ve dolar yükseldi

24 ayar külçe altının gram fiyatı yüzde 3,18 artışla 5 bin 30 liraya, cumhuriyet altınının fiyatı yüzde 3,16 yükselişle 33 bin 951 liraya çıktı. Doların satış fiyatı yüzde 0,46 artarak 41,5720 lira, avronun satış fiyatı ise yüzde 0,15 azalarak 48,6230 lira oldu. Geçen hafta 55,8710 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,30 düşüşle 55,7040 liraya geriledi. İsviçre frangı ise önceki haftaya kıyasla yatay seyirle 52,1190 liradan alıcı buldu.

Hakan DİKMEN

Federal Rezerv en dramatik hamleyi yaptı Trump'ın Fed Yönetim Kurulu üyeliğine atadığı Stephen Miran’ın da etkisi ile 17 Eylül'de 25 baz puanlık bir indirime giderek ek gevşeme sinyali verdi. Yıl sonuna kadar iki indirim daha bekleniyor. Bu karar, iş gücü piyasasındaki zayıflama işaretleri ve enflasyonun tam kontrol edilmediği bir ortamda geldi.  Ancak bu durum, finansal piyasalarda iyimserliği canlandırdı, hisse senetleri yükseldi, dolar zayıfladı. 

İngiltere Merkez Bankası faiz oranlarını sabit tuttu ve niceliksel sıkılaştırmasını yavaşlattı.

Japonya Merkez Bankası’ndan sürpriz sinyaller geldi. BoJ politika faizini değiştirmedi, ama karar oy çokluğuyla alındı ve gelecekte faiz artırımı olasılığına dair mesajlar verildi. Aynı zamanda ETF ve REIT gibi varlıkların satış planları açıklandı.  

Küresel göstergelerde karışık tablo izleniyor. Asya hisse senetleri ve bazı emtia fiyatlarında yükseliş gözlendi. Enflasyon baskıları bazı bölgelerde artmaya devam ediyor; enerji ve tedarik zinciri kaynaklı riskler halen mevcut. Fed faiz indirimi sinyali verdi, Avrupa ise temkinli kaldı. Bu farklı tutumlar küresel piyasaları yeni bir döneme sokabilir.

Borsa değer kazandı

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftayı yüzde 8,89 değer kazanarak 11.294,48 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 10.264,25 ve en yüksek 11.297,44 puanı gördü.

Aynı dönemde Borsa İstanbul mali endeksi yüzde 8,66 artışla 15.092,27 puan, sanayi endeksi yüzde 9,11 yükselişle 14.899,04 puan, hizmetler endeksi yüzde 6,02 kazançla 11.094,45 puan ve teknoloji endeksi yüzde 15,44 yükselişle 27.574,22 puan oldu.

En çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 55,29 ile Işıklar Enerji ve Yapı Holding AŞ oldu.

Işıklar Enerji ve Yapı Holding AŞ'yi yüzde 41,55'le Kontrolmatik Teknoloji Enerji ve Mühendislik AŞ ve yüzde 31,62'yle Destek Finans Faktoring izledi.

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 6,19'la Pasifik Eurasia Lojistik Dış Ticaret AŞ, yüzde 5,75'le Astor Enerji AŞ ve yüzde 5,4'le Mavi Giyim Sanayi ve Ticaret AŞ olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 932 milyar 64 milyon lirayla ASELSAN, 621 milyar 600 milyon lirayla Garanti BBVA ve 465 milyar 337 milyon lirayla Koç Holding oldu.

Türkiye’nin risk primi (CDS) ise uzun zamandır görülmeyen seviyelere kadar düşüş gösterdi.

CDS, 18 Eylül’de 237,5 baz puana gerileyerek Şubat 2018’den bu yana en düşük seviyeyi gördü. Mahkeme CHP’nin 2023 kongresiyle ilgili davanın kararını erteleyince bu durum siyasi belirsizlik üzerindeki endişeleri geçici olarak hafifletti ve piyasalar geçen hafta olumlu tepki verdi. Borsa İstanbul hisse endeksi (özellikle bankacılık sektörü) bu kararın ardından %5 civarında yükseldi. Lira, karara tepki olarak biraz değer kazandı. Siyasi gelişmeler ve hukuk alanındaki belirsizlikler, yatırımcı güvenini etkiliyor; bu tür kararlarda ertelemeler olumlu karşılanıyor fakat kalıcı çözüm için politika netliği gerekiyor.

Hükûmetin açıkladığı orta vadeli ekonomik program çerçevesinde, yıl sonu için enflasyon tahmini ~ %28,5, 2026 için ~ %16, ve 2027’de tek hanelere çekilmesi bekleniyor. Ülkemiz için ikinci çeyrek büyüme güçlü geldi: Yıllık bazda yaklaşık %4,8. 

Dış ticaret açığı

Dış ticaret açığı ağustosta geçen yılın aynı dönemine göre azalarak, ~ 4,2 milyar dolar civarına düştü. Böylece bütçe ve cari açık yönünde orta vadeli programda daralma öngörülüyor.  Ayrıca, analistler Türkiye için enflasyonun düşüş trendine girmesini bekliyor ancak, yıllık bazda hala yüksek seyrediyor. Faiz indirimleri devam ediyor fakat piyasa beklentileri ile kamu maliyesi politikalarının disiplinli olması şart. Global piyasalardaki faiz indirimi eğilimi ve merkez bankalarının mesajları, Türkiye açısından sermaye giriş-çıkışlarını ve TL’nin dış değerleme riskini yakından etkileyecek göstergeler olarak kabul ediliyor. 2024 Performansı, 2025 Stratejisi ve Yol Haritası” başlıklı bir rapora göre Türkiye Varlık Fonu, 360 milyar dolarlık büyüklüğüyle dünyada en büyük ilk 10 fon arasına girdi. 

Bu arada, Hazine ve Maliye Bakanlığı, bireysel döviz işlemlerinin vergi dışı bırakılmasının söz konusu olmadığını bildirdi. 

Altın ve dolar yükseldi

24 ayar külçe altının gram fiyatı yüzde 0,37 artışla 4 bin 874,86 liraya, cumhuriyet altınının fiyatı yüzde 0,36 yükselişle 32 bin 912 liraya çıktı.

Doların satış fiyatı yüzde 0,03 artarak 41,3800 lira, avronun satış fiyatı da yüzde 0,39 artışla 48,6980 lira oldu. Geçen hafta 56,1070 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,42 düşüşle 55,8710 liraya geriledi.

İsviçre frangı ise önceki haftaya kıyasla yüzde 0,40 yükselişle 52,1230 liradan alıcı buldu.

Hakan DİKMEN

Türkiye ekonomisi yılın ikinci çeyreğinde yıllık bazda %4,8 büyüdü. Bu hafta Eylül ayının ilk haftasına merhaba dedik. Genellikle şehre ve okula dönüş yaşanan bu hafta yurt içinde büyüme ve enflasyon verileri yakından takip edildi. Küresel ekonomi gündemine ise Fed’in faiz indirimine ilişkin beklentiler öne çıktı.

Ülkemizde gelen büyüme verisi beklentilerin üzerinde. İktisadi faaliyetin ikinci çeyrekte çeyreklik bazda ivme kazandığına işaret ediyor. Türkiye ekonomisi, 2025’in ikinci çeyreğinde yıllık bazda %4,8 büyüme kaydederek ekonomi çevrelerini şaşırttı. Medyan beklentiler yaklaşık %4,1 civarındaydı. İnşaat sektörü %10,9, bilişim ve iletişim %7,1 ve sanayi sektörü %6,1 büyümeye öncülük etti. İlk çeyrek büyüme de revize edilerek %2,3 olarak güncellendi. GSYH (Cari fiyatlarla) yaklaşık 14,58 trilyon TL’ye ulaştı (yaklaşık 378 milyar dolar.

Aylık enflasyon oranı Ağustos’ta %2,04 ile beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Söz konusu veri açıklamaları TCBM’nin 11 Eylül’deki toplantısında gerçekleştirmesi beklenen faiz indiriminin boyutuna ilişkin beklentileri aşağı yönlü etkilerken, geçtiğimiz hafta itibarıyla TCBM’nin brüt rezervlerinin 178,4 milyar USD ile yeni rekor seviyesine ulaştığı görüldü. 

Küresel ekonomi gündemine ise Fed’in faiz indirimine ilişkin beklentiler var. Bu hafta işgücü piyasasına ilişkin veriler faiz indirimlerine ilişkin beklentileri ve yatırımcı iştahını destekledi. 

İngiltere’de 30 yıl vadeli tahviller %5,75’e kadar yükseldi; BoE Başkanı Bailey yatıştırıcı açıklamalar yaptı. Euro Alanı’nda öncü verilere göre tüketici enflasyonu Ağustos’ta aylık bazda %0,2 olurken, yıllık bazda beklentilerin ve önceki ayın 0,1 puan üzerinde %2,1 seviyesinde gerçekleşti. 

Avrupa Birliği'nin Çin menşeli elektrikli araçlara yönelik yüksek gümrük tarifelerinin ardından, Çin AB’ye misilleme olarak domuz eti başta olmak üzere bazı ürünlere anti-damping tarifeleri (%62) ve ek kısıtlamalar uygulama kararı aldı.

Petrol piyasasında belirsizlik artıyor

Küresel arz fazlası ve yumuşak talep, üretim planlamasında dikkatli adımlar atılmasını gerektiriyor.

ABD’de de uzun vadeli getiriler yükseldi; piyasalarda belirsizlik arttı. S&P Global verilerine göre küresel PMI toparlanma eğiliminde, fakat imalat zayıf kalıyor.

2026’ya yönelik toparlanma umutları sürüyor.

ABD, Hindistan’a uyguladığı tarifeleri %50’ye çıkardı.

Hindistan ise tüketimi desteklemek için bazı ürünlerde GST oranlarını düşürdü.                              Uzun vadeli tahvil getirilerinde yükseliş; merkez bankaları temkinli açıklamalar yaptı. 

OPEC+ Toplantısı Yaklaşırken, Petrol Piyasasında Belirsizlik Artıyor”

Küresel arz fazlası ve yumuşak talep, üretim planlamasında dikkatli adımlar atılmasını gerektiriyor.

Ülkemizde bu hafta yatırım araçlarından altın ve döviz kazandırdı.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftayı yüzde 4,95 değer kaybederek 10.729,49 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 10.612,31 puanı ve en yüksek 11.334,42 puanı gördü. Aynı dönemde Borsa İstanbul mali endeksi yüzde 3,97 düşüşle 14.378,86 puan, sanayi endeksi yüzde 3,45 azalışla 14.188,74 puan, hizmetler endeksi yüzde 2,80 kayıpla 10.895,60 puan ve teknoloji endeksi yüzde 3,19 düşüşle 24.390,44 puan oldu.

Destek Finans Faktoring en çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 17,11 ile Destek Finans Faktoring AŞ oldu.

Destek Finans Faktoring AŞ'yi yüzde 16,54 ile 1000 Yatırımlar Holding AŞ, yüzde 10,72'yle Margün Enerji Üretim Sanayi ve Ticaret AŞ izledi.

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 14,08'le Otokar, yüzde 12,78'le Enerjisa Enerji ve yüzde 12,03'le Oyak Çimento olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 798 milyar lirayla ASELSAN, 582 milyar 960 milyon lirayla Garanti BBVA ve 440 milyar 910 milyon lirayla Türk Hava Yolları oldu.

Gözler OVP’de

24 ayar külçe altının gram fiyatı yüzde 5,10 artışla 4 bin 768,93 liraya, Cumhuriyet altınının fiyatı da yüzde 5,06 yükselişle 32 bin 202 liraya çıktı.

Doların satış fiyatı yüzde 0,25 artışla 41,2550 lira, euronun satış fiyatı da yüzde 1,02 yükselişle 48,5110 lira oldu.

Geçen hafta 55,4280 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,92 kazançla 55,9390 liraya yükseldi.

İsviçre frangı ise önceki haftaya kıyasla yüzde 0,75 artışla 51,7630 liradan alıcı buldu.

Gelecek hafta...

Gelecek hafta yurt içinde TCMB’nin faiz kararı, ödemeler dengesi ve sanayi üretimi verileri ile TCMB’nin Piyasa Katılımcıları Anketi ve Orta Vadeli Program açıklanacak. 

Yurt dışında ECB kararı ve ABD enflasyonu izlenecek. Ayrıca, 2026-2028 dönemine yönelik Orta Vadeli Program’ın da hafta başında açıklanması bekleniyor.

Hakan DİKMEN

Her hafta birbirinden ilginç gündem maddeleriyle değişen ekonomi dünyasında, geçen hafta Jackson Hole Sempozyumu merak ediliyordu. Fed Başkanı Powell’ın verdiği güvercin mesajlar bu hafta dünyada finansal piyasaları olumlu yönde etkiledi. Hatta verilen bu mesajlar piyasadaki aktörlerin risk iştahının yükselmesine olanak sağladı. Yurt içinde de Ağustos ayına ilişkin güven endeksleri genel olarak olumlu bir görünüm sundu. Bir haftanın değerlendirmesini, piyasa analizlerini yaparken bir bakıyoruz ki ağustos ayı da geçmiş gitmiş hayattan. 

Dönüp de geçtiğimiz haftaya bakacak olursak, ekonomik güven endeksi de bu son hafta yükselenler gurubunda yer aldı. Son 5 ayın en yüksek değerine ulaştı bile. Bereketli geçen haftada Ağustos ayına ilişkin güven endeksleri genel olarak olumlu bir görünüm sundu. Bu dönemde mevsim etkilerinden arındırılmış perakende ve hizmet sektörü güven endeksleri aylık bazda %0,8 ile %1,1 oranında arttı. İnşaat sektörüne ilişkin veri bu hafta %4,0 düşüş kaydetti. Reel kesim güven endeksi ise, bu dönemde %1,7 ile son 10 ayın en güçlü artışını imza attı. Bu artışta son 3 aya ilişkin toplam siparişlerdeki yükseliş etkili oldu. Böylece, tüketicilerin ve üreticilerin güveni için bileşik bir gösterge olan ekonomik güven endeksi Ağustos’ta aylık bazda %1,7 artışla son 5 ayın en yüksek seviyesi olan 97,9’a yükseldi. 

Türkiye ekonomisi denge arayışında. Enflasyondaki yavaşlama sinyali ve rezervlerdeki güçlenme fırsat penceresi açıyor. Para ve maliye politikalarında koordinasyon, iç talebi keskin yavaşlatmadan fiyat istikrarını desteklemenin anahtarı olarak ortaya çıkıyor. İç talep-dış talep dengesi yeniden kurulurken, verimlilik ve yatırım odaklı kritik adımlar görülüyor.

Borsa biraz duruldu

Ülkemizde Temmuz ayı net kârı, yıllık bazda %37,4 artışla 479,2 milyar TL’ye yaklaşık 11,8 milyar doları gördü. Bankacılık sektörünün toplam varlıkları ise 1 trilyon doları zorluyor.

Biliyorsunuz Borsa İstanbul iki aydır yüksek seyrediyordu. Yatırımcısını mutlu eden Borsa geçtiğimiz hafta biraz duruldu. Borsa İstanbul Eylül ayında yeni düzenlemeler yapmaya hazırlanıyor. Bunun ilk göstergesi açığa satış yasağı kalktı. Endeks Bazında Devre Kesici Uygulaması ve Endeks kurallarında değişikliğe de gidildi. SPK da ilk pay halka arzına onay verdi. Biliyorsunuz, 6,5 aydır bu duruma bir ara verilmişti. 

BIST 100 endeksi bu hafta nispeten yatay bir seyir izledi. Ama bu hafta yatırım araçlarından borsa kaybettirirken, altın ve döviz kazandırdı. 

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftayı yüzde 0,74 değer kaybederek 11.288,05 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 11.262,82 puanı ve en yüksek 11.605,30 puanı gördü.

Aynı dönemde Borsa İstanbul mali endeksi yüzde 1,01 düşüşle 14.973,86 puan, sanayi endeksi yüzde 0,35 azalışla 14.695,46 puan, hizmetler endeksi yüzde 1,06 kayıpla 11.209,92 puan olurken, teknoloji endeksi yüzde 0,99 kazançla 25.194,33 puana yükseldi.

Borusan Boru Sanayi en çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 28,79 ile Borusan Boru Sanayi oldu.

Borusan Boru Sanayi'yi yüzde 25,62 ile Destek Finans Faktoring AŞ, yüzde 21,47 ile Efor Çay Sanayi izledi.

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 12 ile 1000 Yatırımlar Holding AŞ, yüzde 11,09 ile Gen İlaç ve Sağlık Ürünleri Sanayi ve Ticaret AŞ ve yüzde 9,58 ile Işıklar Enerji Yapı Holding olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 835 milyar 848 milyon lirayla ASELSAN, 605 milyar 220 milyon lirayla Garanti BBVA ve 464 milyar 830 milyon lirayla Koç Holding oldu.

Altın, dolar ve euro yükseldi

24 ayar külçe altının gram fiyatı yüzde 3,20 artışla 4 bin 537,48 liraya, Cumhuriyet altınının fiyatı da yüzde 3,17 yükselişle 30 bin 651 liraya çıktı.

Doların satış fiyatı yüzde 0,33 artışla 41,1510 lira, euronun satış fiyatı da yüzde 0,74 yükselişle 48,0231 lira oldu.

Geçen hafta 55,1870 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,44 kazançla 55,4280 liraya yükseldi.

İsviçre frangı ise önceki haftaya kıyasla yüzde 1,10 artışla 51,3760 liradan alıcı buldu.

Gelecek haftanın gündemi 

Ülkemizde S&P Global/ISO PMI İmalat, Büyüme, Enflasyon, Dış Ticaret Dengesi, Hazine Nakit Dengesi gelecek hafta izlenecek konu başlıkları. 

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Çin'in Tiencin şehrinde 31 Ağustos-1 Eylül tarihlerinde düzenlenecek Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) Zirvesi'ne katılması da ekonomi çevrelerince yakından takip ediliyor. 

Gelecek hafta Türkiye’de ve dünyada açıklanacak PMI verileri gündemde öne çıkıyor. Yurt içinde ayrıca GSYH büyümesi ve enflasyon verileri yakından izlenecek.

ABD’de ISM İmalat-İmalat Dışı PMI, FED’in Bej Kitabı, ADP İstihdam Raporu, Dış Ticaret Dengesi, Tarım Dışı İstihdam gelecek haftanın merak edilen konuları.

Avro Bölgesi kendini yeni düzende sağlama almaya çalışıyor. HCOB PMI İmalat-İmalat Dışı, İşsizlik Oranı, ÜFE, Büyüme konuları ön planda olacak.

Almanya’da HCOB PMI İmalat-İmalat Dışı gündemi meşgul edecek. 

Hakan DİKMEN

Sosyal ve ekonomik kırılganlıklar ön planda olduğu bir haftayı yaşadık. Dövizde hareket, kamu emekçileri tepkisi ve yeni veri akışı bu haftanın gündemini oluşturdu.

Küresel Ekonomik Faaliyetlerde Yavaşlama.

Bu hafta yatırımcıların odağında Fed tutanakları ve Jackson Hole Sempozyumu vardı. Jackson Hole Ekonomik Sempozyumu'nda Fed Başkanı Jerome Powell, faiz indirimi olasılığını gündeme getirdi; iş gücü verilerindeki zayıflama ve artan risklerden bahsetti. Ancak, bu bir politika dönüşü değil, veriye bağlı esnek yaklaşıma işaret ediyor. 29-30 Temmuz tarihlerinde gerçekleşen Fed toplantısına ilişkin tutanaklarda üyelerin büyük bir çoğunluğunun enflasyonist risklerin istihdama ilişkin risklere ağır bastığını değerlendirdiği görüldü. TCMB’nin brüt rezervleri 15 Ağustos haftası itibarıyla yeni tarihi yüksek seviyesinde kaydedildi. 

Konut fiyat endeksi yükseldi

Temmuz’da konut fiyat endeksi nominal olarak aylık bazda %0,9, yıllık bazda %32,8 yükseldi. Konut fiyatları reel olarak geçtiğimiz yılın aynı dönemine göre ise %0,5 düşüş kaydederken, reel gerilemedeki ivme kaybının sürdüğü görüldü. Yurt içinde tüketici güven endeksi Ağustos’ta aylık bazda %0,9 oranında artarak 84,3 seviyesinde gerçekleşti.

Yine geçtiğimiz hafta, yurt dışı yerleşiklerin fiyat ve kur hareketlerinden arındırılmış hisse senedi portföyü 125 milyon USD genişlerken, DİBS portföyü de 1 milyar USD ile yaklaşık son bir buçuk ayın en hızlı artışını kaydetti. 15 Ağustos ile biten haftada TCMB’nin brüt rezervleri 176,5 milyar USD ile yeni tarihi yüksek seviyesinde kaydedilirken, net rezervler de 70 milyar USD düzeyine yükseldi. Yurt içinde Temmuz’da konut fiyatlarındaki reel düşüş eğilimi ivme kaybetmeyi sürdürdü.

Bu hafta yatırım araçlarından altın, dolar ve İsviçre frangı kazandırdı.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftayı yüzde 4,62 değer kazanarak 11.372,33 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 10.850,22 ve en yüksek 11.398,27 puanı gördü.

Aynı dönemde Borsa İstanbul sanayi endeksi yüzde 4,81 artışla 14.746,58 puan ve hizmetler endeksi yüzde 2,27 yükselişle 11.330,17 puan, mali endeksi yüzde 4,80 kazançla 15.126,47 puan ve teknoloji endeksi yüzde 5,25 primle 24.947,49 puan oldu.

Çan2 Termik en çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 23,90 ile Çan2 Termik oldu.

Çan2 Termik’i yüzde 22,68 ile Şekerbank, yüzde 22,56 ile Sasa Polyester izledi.

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 14,06’yla Tureks Turizm Taşımacılık, yüzde 11,87’yle Efor Çay Sanayi ve yüzde 5,84’le Hektaş olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 827 milyar 640 milyon lirayla ASELSAN, 628 milyar 320 milyon lirayla Garanti BBVA ve 472 milyar 438 milyon lirayla Koç Holding oldu.

Bu haftanın zireveye koşanları Altın, Dolar ve Frang...

24 ayar külçe altının gram fiyatı yüzde 0,16 artışla 4 bin 397 liraya, cumhuriyet altınının fiyatı da yüzde 0,17 yükselişle 29 bin 709 liraya çıktı.

Doların satış fiyatı yüzde 0,29 primle 41,0170 lira, avronun satış fiyatı da yüzde 0,37 düşüşle 47,6720 lira oldu. Geçen hafta 55,5260 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,61 kayıpla 55,1870 liraya geriledi.

İsviçre frangı ise önceki haftaya kıyasla yüzde 0,04 kazançla 50,8170 liradan alıcı buldu.

Kültür ve Turizm Bakanlığı verilerine göre, ülkemize gelen yabancı ziyaretçi sayısı Temmuz’da yıllık bazda %5 gerileyerek 7 milyon düzeyinde gerçekleşti. Böylece, Ocak Temmuz döneminde yabancı ziyaretçi sayısında gözlenen düşüş %2,1’e ulaştı.

Gümrük vergisi belirsizliklerinin büyük ölçüde azaldığı Ağustos ayına ilişkin öncü PMI verileri ABD ve Euro Alanı’nda iktisadi faaliyette dirençli bir performansa işaret etti. Çin Merkez Bankası faiz oranlarını sabit bıraktı bu haftada, Japonya’da Temmuz enflasyonunun beklentileri aşması BoJ’dan faiz artırımı beklentilerini destekledi. 

Avrupa hisse senetlerinin ralliye geçtiği bir ortamda, Ukrayna barışı umutları yatırımcı iştahını artırdı Avrupa’da hisse senetleri 6 aylık zirveye yaklaştı; Ukrayna–Rusya barış beklentileri olumlu etkiledi. İngiltere’de market gıda enflasyonu hafif düşerken, iflaslar da artış yaşandı. 

Çin, bu ay üçüncü kez politika faiz oranlarını sabit tuttu; destekler sektörel ve odaklı olacak. Küresel ekonomik faaliyet yavaşlama sinyalleri de sürüyor; dört günlük Fed faiz kararı beklentilerinde düşüş izleniyor.

Önümüzdeki hafta... 

Önümüzdeki hafta ABD’de açıklanacak PCE enflasyonu, yurt içinde sektörel güven endeksleri ve enflasyon beklentileri ile işgücü istatistikleri gündemde öne çıkıyor.

Hakan DİKMEN

Hafta boyunca, piyasaların en çok merakla beklediği verilerden biri olan Temmuz ayı ABD Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) verileri açıklandı. Ayrıca, Temmuz ayı Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) verileri de Perşembe günü yayınlandı. Bu veriler, enflasyonun yükselme belirtileri gösterip göstermediği konusunda piyasaların beklentilerini şekillendirdi. Kazanç raporları güçlü gelirleri gösterirken, ekonomik veriler zayıflık belirtileri de gösterdi. Bu iki faktörün piyasaları nasıl etkileyeceği merak konusu oldu. Hafta, küresel piyasaların gözle görülür şekilde temkinli ancak iyimser bir şekilde başladı. Asya hisseleri, Pazartesi günü önemli ABD enflasyon verileri öncesinde ılımlı bir yükseliş kaydetti . Güçlü teknoloji kazançları piyasalara moral verdi.

ABD hisse senetleri geçtiğimiz hafta başında yeni rekor seviyelere ulaştı. S&P 500 , Dow Jones ve Nasdaq, Temmuz ayı enflasyonunun beklenenden biraz daha düşük gerçekleşmesinin (yıllık bazda %2,7 olarak kaydedildi) etkisiyle yaklaşık %1-1,4 oranında değer kazandı. Piyasalar sert tepki vererek, Fed'in Eylül toplantısında faiz indirimi yapma olasılığını neredeyse %94'e çıkaran beklentileri artırdı.

Değişken jeopolitik akımların ortasında Trump ve Putin Alaska'da bir araya gelerek Ukrayna'da barış çabaları hakkındaki söylentileri artırdı. Ancak, dünya ülkeleri tarafından beklenen somut bir anlaşma ortaya çıkmadı. Bu arada piyasalar , güçlü teknoloji kazançları ve para politikasının gevşetilmesine yönelik umutlarla desteklenerek direnç gösterdi. Avustralya da dahil olmak üzere başka merkez bankaları da ılımlı eğilime uyum sağlayarak faiz oranlarını düşürüyor.

Bitcoin, ABD Merkez Bankası'nın daha gevşek bir para politikasına yöneleceğine dair artan beklentiler sayesinde rekor seviyeye yükseldi. 

Yurt içinde durum

Ülkemizde geçtiğimiz hafta, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Zorunlu Karşılıklar Hakkında Tebliğ'de değişiklik yaptı. Kredi büyüme hesaplama dönemlerini 8 haftaya çıkardı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan, yılın üçüncü enflasyon raporu sunumu yaptı.  Orta vadeli tahminlerin sunulmasına ilişkin çerçevede değişikliğe giden TCMB, ara hedef uygulamasına geçti. 2025 yıl sonu için enflasyonda ara hedefin yüzde 24 olarak değişmediğini de belirtti. 

Bu hafta, üretim endeksleri karışık bir görünüm sundu. Yurt içinde ayrıca, ticaret satış hacim endeksi ile konut satış verileri açıklandı. Temmuz’da ülke genelinde konut satışları yıllık bazda %12,4 artışla 142.858 düzeyinde gerçekleşti. Böylece, yılın ilk yedi ayında toplam konut satışlarında yıllık bazda %24,2’lik artış kaydedildi. 

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) geçen ay açtığı nefes kredisi bu hafta bitti. 30 milyar lira kredi vardı. Bu hafta içerisinde hemen başvurular doldu. TOBB yakında ek bir bütçe olacak müjdesini verdi.

Borsa İstanbul'da kayıp haftası

Bu hafta yatırım araçlarından dolar ve euro kazandırdı. Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftayı yüzde 0,93 değer kaybederek 10.870,57 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 10.786,84 ve en yüksek 11.090,19 puanı gördü. Aynı dönemde Borsa İstanbul sanayi endeksi yüzde 0,45 artışla 14.070,41 puan ve hizmetler endeksi yüzde 1 yükselişle 11.079,07 puan olurken, mali endeksi yüzde 0,01 düşüşle 14.434,16 puan ve teknoloji endeksi yüzde 3,52 azalışla 23.703,54 puan oldu.

Hektaş en çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 15,85 ile Hektaş oldu. Hektaş’ı yüzde 15,04 ile Sasa Polyester, yüzde 14,44 ile Işıklar Enerji Yapı Holding izledi. Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 22,37 ile Efor Çay Sanayi, yüzde 18,26 ile Destek Finans Faktoring AŞ ve yüzde 10,90 ile Katılımevim Tasarruf Finansman AŞ olarak sıralandı. Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 777 milyar 24 milyon lirayla ASELSAN, 600 milyar 180 milyon lirayla Garanti BBVA ve 456 milyar 780 milyon lirayla Türk Hava Yolları oldu.

Dolar ve euro yükseldi

Doların satış fiyatı yüzde 0,52 artışla 40,8980 lira, Euronun satış fiyatı da yüzde 0,85 yükselişle 47,8480 lira oldu. Geçen hafta 54,6820 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 1,54 kazançla 55,5260 liraya yükseldi. İsviçre frangı ise önceki haftaya kıyasla yüzde 0,72 artışla 50,7950 liradan alıcı buldu.

Altın

24 ayar külçe altının gram fiyatı yüzde 1,30 düşüşle 4 bin 390 liraya, cumhuriyet altınının fiyatı da yüzde 1,30 azalışla 29 bin 660 liraya geriledi.

Petrol

ABD'deki petrol sondaj kulesi sayısı son bir yılda ise 71 azalmasına rağmen 8-15 Ağustos'ta bir önceki haftaya göre 1 artarak 412'ye yükseldi.

Perşembe gününü 66,84 dolardan kapatan Brent petrolün varil fiyatı, cumayı 65,85 dolar seviyesinde tamamladı.

Önümüzdeki hafta

Önümüzdeki haftanın enflasyon verilerini, küresel GSYİH rakamlarını ve merkez bankalarının tahminlerini yakından takip edeceğiz.

Temmuz ayına ilişkin konut fiyat endeksi, merkezi yönetim brüt borç stoku ve yabancı ziyaretçi girişi verilerinin yanı sıra Ağustos ayına ilişkin tüketici güven endeksi açıklanacak. 

Küresel tarafta ise Ağustos ayı öncü PMI verilerine ek olarak 30 Temmuz’da sona eren son Fed toplantısına ilişkin tutanaklar ile Çin Merkez Bankası toplantısı öne çıkıyor. Ayrıca, 21-23 Ağustos tarihleri arasında düzenlenecek olan Jackson Hole Sempozyumu takip edilecek. 

Hakan DİKMEN

Ağustos ayının sıcak günlerinde hem geçtiğimiz ayın hem de haftanın yaşananlarını şöyle sıralayabiliriz. Türkiye'de bu hafta en önemli gündem maddesi, enflasyonla mücadele ve para politikası oldu. Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ve Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) rakamları, enflasyonun hala yüksek seyrettiğini gösterdi. Hükümetin, enflasyonla mücadele kapsamında uyguladığı politikalar ve Merkez Bankası'nın faiz kararları yakından takip edildi. Temmuz’da aylık TÜFE enflasyonu %2,06 ile son 3 ayın en yüksek düzeyinde gerçekleşse de, piyasa beklentilerinin altında kaldı. Bu dönemde yıllık TÜFE enflasyonu biraz da yüksek baz etkisiyle gerilemeye devam etti. Sonuçta %33,52 düzeyine indi. Aylık yurt içi ÜFE enflasyonu  ise, Haziran ayında gördüğü  %2,46 düzeyini Temmuz’da %1,73’e indirdi. Yıllık Yİ-ÜFE enflasyonu %24,19 düzeyinde gerçekleşti. Yetkililer, enflasyonla mücadele için kararlı olduklarını belirtirken, piyasalar bu açıklamaların somut adımlara ne zaman dönüşeceğini merakla bekliyor. Citi ve Goldman Sachs tarafından yapılan Türkiye enflasyon analizine göre, hazırlanan raporda, Temmuz ayında enflasyonun yüzde 33,5 ile yüzde 34,1'lik tahminlerinin altında gerçekleştiği belirtildi. Raporda yıllık enflasyonun 2025 sonunda yaklaşık yüzde 30'a gerileyeceği, risklerin ise yukarı yönlü olduğu vurgulandı.

Hazine nakit dengesi

Hazine nakit dengesi Temmuz’da 68,5 milyar TL açık verirken, faiz dışı fazla 54,6 milyar TL oldu. Böylece, Ocak-Temmuz döneminde Hazine nakit açığı 1,4 trilyon TL, faiz dışı nakit açığı da 215,9 milyar TL oldu.

Piyasalarda bu hafta yatırım araçlarında İsviçre frangı hariç tüm araçlar kazandırdı...

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, en düşük 10.800,60 puanı ve en yüksek 11.044,41 puanı gördükten sonra haftayı, önceki hafta kapanışının yüzde 2,10 üstünde 10.972,63 puandan tamamladı.

Aynı dönemde Borsa İstanbul mali endeksi yüzde 2,00 artışla 14.434,92 puan, sanayi endeksi yüzde 2,06 yükselişle 14.008,06 puan, hizmetler endeksi yüzde 3,75 kazançla 10.969,40 puan olurken, teknoloji endeksi yüzde 1,44 azalışla 24.569,55 puan olarak gerçekleşti.

En çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 20,02 ile 1000 Yatırımlar Holding AŞ oldu.

1000 Yatırımlar Holding AŞ'yi, yüzde 14,51 ile Çan2 Termik ve yüzde 12,82 ile Destek Finans Faktoring AŞ izledi.

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 9,18'le Grainturk Holding AŞ, yüzde 7,78'le Batıçim Batı Anadolu Çimento ve yüzde 6,24'le İpek Anadolu Sigorta olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 823 milyar 80 milyon lirayla ASELSAN, 615 milyar 300 milyon lirayla Garanti BBVA ve 457 milyar 222 milyon lirayla Koç Holding oldu.

İsviçre frangı düştü

Doların satış fiyatı yüzde 0,05 yükselişle 40,6870 lira, Euronun satış fiyatı da yüzde 0,72 yükselişle 47,4430 lira oldu. Geçen hafta 54,0610 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 1,15 artışla 54,6820 liraya yükseldi.

Başlıkta yerini alan İsviçre frangı ise, yüzde 0,45 azalışla 50,4320 liradan alıcı buldu.

Altına da dikkat etmek lazım. ABD'nin ithal altın külçelerine gümrük vergisi getirmesi sonrası altın fiyatları rekor kırdı. Spot altın üst üste ikinci haftalık yükselişine ilerlerken, ABD vadeli işlemleri tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı.

Ülkemizde 24 ayar külçe altının gram fiyatı yüzde 1,63 artışla 4 bin 447,90 liraya, Cumhuriyet altınının fiyatı da yüzde 1,62 değer kazancıyla 30 bin 51 liraya yükseldi.

ABD’de üretim yapan ya da yapmayı taahhüt eden çip üreticilerinin ise bu ek vergiden muaf olacaklar. Çin ile muhtemel bir ticaret anlaşmasına çok yaklaştıklarını dile getiren Trump, anlaşma sağlanması halinde Çin Devlet Başkanı Xi ile yılsonundan önce görüşebileceğini belirtti. Bu bir karşılıksız aşk gibi ilerleyen senaryoda bakalım sonu nasıl olacak. 

Çin’de tabi ki durmuyor ve kendince çalışıyor.  Caixin hizmetleri PMI Temmuz’da piyasa beklentilerinin oldukça üstünde aylık bazda 2,0 puan artışla 52,6 düzeyine çıktı. Endeksteki bu yükselişin nedeni olarak iç talep artışı ve dış ticaret koşullarındaki önemli değer iyileşmeden kaynaklanıyor.  Ülkenin ihracatı yıllık bazda %7,2 artarken, ithalat da %1,0’lik daralma beklentilerine karşılık %4,1 oranında genişledi.

KUTU KUTU

Gelecek haftanın gündemi

Önümüzdeki hafta, gözler yine Merkez Bankalarının açıklamalarında ve ekonomik verilerde olacak. Enflasyonla mücadele, ekonomik büyüme ve jeopolitik riskler, hem Türkiye hem de dünya ekonomisi için belirleyici olmaya devam edecek. TCMB’nin yılın üçüncü Enflasyon Raporu’nu yayımlayacağı yurt içinde ödemeler ve bütçe dengesi ile sanayi üretim verileri de takip edilecek.

Küresel veri gündeminde ABD’de açıklanacak olan enflasyon ve arz-talep göstergeleri öne çıkıyor. 

Hakan DİKMEN

Sıcaklarıyla hiç geçmeyecekmiş gibi gelen Temmuz ayını da bitirdik. Ağustos ayının bereketli olmasını diliyorum. Temmuz 2025'in son haftası, küresel ekonomide karmaşık bir tablo sundu bize. Hisse senedi piyasaları, beklenenden güçlü gelen şirket karları ve özellikle ABD ile Çin arasındaki ticaret gerilimlerinde algılanan hafifleme ile genel olarak yükseliş eğiliminde oldu. Ancak, bu iyimserlik, altın gibi güvenli liman varlıklarının değerini artıran ve ham petrol fiyatlarının yükselmesine katkıda bulunan süregelen jeopolitik risklerle gölgelendi. IMF’nin Dünya Ekonomik Görünüm raporunun Temmuz ayı güncellemesini yayımladı. IMF Küresel Ekonomik Görünümü 2025 ve 2026 yılları için küresel büyüme tahminlerini yayınladı. 2025 için  %3,0 ve 2026 yılı için de %3,1 düzeyine yükseltti. IMF, Türkiye için de büyüme tahminlerini sırasıyla %2,7’den %3’e ve %3,2’den %3,3’e yükseltti. Borsa İstanbul'da işlem gören hisse senetleri haftalık bazda ortalama yüzde 0,98, altının gram fiyatı yüzde 0,38, dolar/TL yüzde 0,27 değer kazandı. Euro/TL yüzde 1,01 kayıp kaydetti. 

ABD’de çekişmelere rağmen Fed piyasa beklentileriyle uyumlu olarak politika faizinde değişiklik yapmadı. Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve Japonya Merkez Bankası (BoJ) gibi başlıca merkez bankaları, değişen iç enflasyon görünümleri karşısında veri odaklı ve ihtiyatlı bir yaklaşım sergileyerek politika faizlerini sabit tuttu. Türkiye ekonomisi ise bu dönemde, dezenflasyon çabaları ve iç zorluklarla mücadele etti. 

Borsa’da yükseliş

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftayı ortalama yüzde 0,98 kazançla tamamladı. Ama bu hafta yatırım araçlarından altın ve dolar yatırımcısına daha çok kazandırdı.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, en düşük 10.481,53 puanı ve en yüksek 10.774,91 puanı gördükten sonra haftayı, önceki hafta kapanışının yüzde 0,98 üstünde 10.746,98 puandan tamamladı.

Aynı dönemde Borsa İstanbul mali endeksi yüzde 2,50 artışla 14.151,27 puan, sanayi endeksi yüzde 1,49 yükselişle 13.725,53 puan, teknoloji endeksi yüzde 0,69 artışla 24.927,87 puan ve hizmetler endeksi yüzde 1,15 kazançla 10.573,35 puan oldu.

Otokar en çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 12,98 ile Otokar oldu. 

Otokar'ı yüzde 11,56'yla Çan2 Termik, yüzde 11,43'le Destek Finans Faktoring AŞ izledi. 

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 19,21'le Altınay Savunma Teknolojileri AŞ, yüzde 15,26'yla Koza Altın İşletmeleri ve yüzde 14,81'le İpek Doğal Enerji olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 840 milyar 864 milyon lirayla ASELSAN, 611 milyar 100 milyon lirayla Garanti BBVA ve 462 milyar 548 milyon lirayla Koç Holding oldu.

Altın ve dolar yükseldi

Temmuz 2025'te altın fiyatları küresel olarak ons başına 3.400 doların üzerinde işlem görerek rekor seviyelere yaklaştı. Bu yükseliş, devam eden jeopolitik gerilimler, merkez bankalarının alımları (Hindistan Merkez Bankası dahil) ve yatırımcıların güvenli liman varlıklarına olan talebiyle desteklendi. ABD Başkanı Trump'ın yeni tarifelerle ilgili söylemi, küresel ticaret savaşı korkularını yeniden alevlendirerek yatırımcıları ekonomik aksaklıklara ve enflasyona karşı bir önlem olarak altına yöneltti.

24 ayar külçe altının gram fiyatı yüzde 0,38 artışla 4 bin 376,39 liraya, Cumhuriyet altınının fiyatı da yüzde 0,38 değer kazancıyla 29 bin 571,81 liraya yükseldi.

Döviz piyasaları

EUR/USD: Euro/Dolar paritesi Temmuz ayının son haftasında dalgalı bir seyir izledi. 25 Temmuz'da 1,1730 seviyesinde iken , 30 Temmuz'da 1,14777'ye geriledi. 31 Temmuz'da ise 1,14318 seviyesinde işlem gördü, günlük ortalama minimum 1,14053 ve maksimum 1,14595 olarak kaydedildi. Doların Ocak ayından bu yana yaklaşık %8 değer kaybetmesi, tarifelerin diğer ülkelerin rekabet gücü üzerindeki etkisini artırdı. Doların satış fiyatı yüzde 0,27 yükselişle 40,6650 lira oldu. Euronun satış fiyatı da yüzde 1,01 azalışla 47,1050 lira olarak kapadı haftayı. Geçen hafta 54,5540 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,90 düşüşle 54,0610 liraya geriledi. İsviçre frangı ise yüzde 0,57 azalışla 50,6600 liradan alıcı buldu.

GBP/USD  Sterlin/Dolar paritesi haftalık bazda düşüş gösterdi. 29 Temmuz'da 1,3238, 30 Temmuz'da 1,3209 ve 31 Temmuz'da 1,3200 seviyelerinde kapanış yaptı. Haftalık bazda %2,228'lik bir değer kaybı yaşandı.

USD/JPY  Dolar/Yen paritesi yükseliş eğilimindeydi. 25 Temmuz'da 147,77 seviyesinde iken , 30 Temmuz'da 149,469'a yükseldi.

Ham petrol

Haziran ayında enerji fiyat endeksi %9,7, ham petrol ise %11,3 artış gösterdi. Temmuz ayının son haftasında Brent ham petrol fiyatları yükseliş eğilimindeydi. 29 Temmuz'da 70,28 dolardan açılıp 72,76 dolardan kapanırken, 30 Temmuz'da 72,57 dolardan açılıp 73,47 dolardan kapandı. Batı Teksas Ham Petrolü (WTI) fiyatları da benzer şekilde artış kaydetti; 28 Temmuz'da 69,21 dolar, 29 Temmuz'da 70,00 dolar ve 30 Temmuz'da 69,37 dolar seviyelerinde işlem gördü. Jeopolitik gelişmelerin enerji emtia fiyatları için yukarı yönlü riskleri artırdığı belirtildi.

Temmuz 2025'in son haftası, küresel ekonomik ortamda dikkat çekici gelişmelerle geçti. Başlıca merkez bankalarının para politikası kararları, piyasa performansları ve uluslararası ekonomik kuruluşların güncel değerlendirmeleri, bu dönemin ana hatlarını çizdi.

Hakan DİKMEN

Bu hafta boyunca küresel risk iştahını şekillendiren temel dinamik: ticaret anlaşmaları, merkez bankası kararları, PMI verileri ve büyük şirket kar açıklamaları oldu.

Geçtiğimiz hafta siyasi-ekonomik koordinasyonun görünürlüğünün artması, BIST 100’ün güçlü açılışı, ancak döviz piyasasında hâlâ baskı hissedilmesi, yatırımcıların yaklaşımında yine de dikkatli olmayı gerektiriyor.   

TCMB, politika faizini 300 baz puan indirimle %43’e çekti. Yine bu hafta enflasyon beklentilerindeki toparlanmanın devam ettiği gözlendi. Ülkemizde açıklanan güven endeksleri çok da güven vermiyor. Tüketici ve reel sektör güveninde bozulma görülüyor. Bu nedenle sektörel tarafta karışık bir görünüm karşımıza çıkıyor. Dünya hem sıcak hem de Ticaret savaşlarının gündemiyle uğraşmaya devam ediyor. Geçtiğimiz hafta ABD ve Japonya arasında gümrük tarifelerine ilişkin anlaşma sağlandı. Temmuz ayına ilişkin PMI verilerinin karışık bir görünüm sunduğu ABD’de konut piyasasındaki zayıf seyrin devam ettiği gözlendi. ECB bu haftaki toplantısında referans faiz oranlarında değişiklik yapmayarak faiz indirim döngüsüne ara verdi. 

Enflasyon beklentileri düştü

Moody’s kredi notunu yükseltmiş olsa da Fitch’in Türkiye ekonomisine ilişkin değerlendirmeleri çok da hoşumuza gitmedi.  Piyasa Katılımcıları Anketi’nde enflasyon beklentilerinde gerileme gözlendi. Anket katılımcılarının bu yıl sonuna ilişkin enflasyon beklentisi 0,2 puan gerileyerek %29,66 seviyesine indi. Böylece piyasanın yıl sonu enflasyon beklentisi, TCMB tarafından Mayıs ayında paylaşılan Enflasyon Raporu’ndaki tahmin aralığının üst bandı olan %29 seviyesine bir miktar daha yakınlaştı. 

Küresel piyasalarda geçtiğimiz hafta ticaret savaşlarına ilişkin gelişmeler ve ABD Başkanı Trump’ın Fed ziyareti yakından takip edildi. Trump, Fed Başkanı Powell’ın görevden alınmasının gerekli olmadığını ancak faiz oranlarını çok daha düşük seviyelerde görmek istediğini belirtti. Bu hafta, Japonya ile yapılan ticaret anlaşmasının başta Japonya olmak üzere Asya piyasalarındaki risk iştahını da desteklediği gözlendi. ABD hisse senedi piyasaları da ticaret savaşlarına yönelik artan iyimserliğin yanı sıra başta NVDIA ve Alphabet şirketleri olmak üzere beklentilerin üzerinde açıklanan bilançoların etkisiyle yeni rekor seviyelerine ulaştı. 

Bu hafta tüm yatırım araçları kazandırdı

Yatırım araçları arasında en yüksek kazancı euro sağladı. Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, en düşük 10.413,24 puanı ve en yüksek 10.783,10 puanı gördükten sonra haftayı, önceki hafta kapanışının yüzde 2,67 üstünde 10.642,60 puandan tamamladı. Aynı dönemde Borsa İstanbul mali endeksi yüzde 1,86 artışla 13.806,06 puan, sanayi endeksi yüzde 3,11 yükselişle 13.524,47 puan, teknoloji endeksi yüzde 7,71 artışla 24.756,41 puan ve hizmetler endeksi yüzde 2,10 kazançla 10.453,47 puan oldu.

1000 Yatırımlar Holding en çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 24,44 ile 1000 Yatırımlar Holding AŞ oldu. 1000 Yatırımlar Holding AŞ’yi yüzde 20,29’la Grainturk Holding AŞ, yüzde 18,36’yla Destek Finans Faktoring AŞ izledi. Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 11,59’la Şekerbank, yüzde 5,21’le TAV Hava Limanları Holding AŞ ve yüzde 6,92 ile KUYAŞ Gayrimenkul olarak sıralandı. Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 835 milyar 392 milyon lirayla ASELSAN, 588 milyar lirayla Garanti BBVA ve 441 milyar 500 milyon lirayla Koç Holding oldu.

Altın ve Döviz kurları yükseldi...

24 ayar külçe altının gram fiyatı yüzde 0,07 artışla 4 bin 359,77 liraya, Cumhuriyet altınının fiyatı da yüzde 0,07 değer kazancıyla 29 bin 460 liraya yükseldi. 

Doların satış fiyatı yüzde 0,43 yükselişle 40,5550 lira, euronun satış fiyatı da yüzde 0,92 artışla 47,5880 lira oldu. Geçen hafta 54,4340 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,22 kazançla 54,5540 liraya yükseldi. İsviçre frangı ise 0,75 artışla 50,9500 liradan alıcı buldu.

KUTU KUTU

Gelecek haftanın gündemi

Gelecek hafta piyasalarda yoğun bir veri gündemi izlenecek. Fed ve BoJ toplantılarının gerçekleştirileceği haftada, ABD’de ve Euro Alanı’nda 2. çeyreğe ilişkin büyüme verileri açıklanacak. ABD’de Haziran ayına ilişkin kişisel tüketim harcamaları ve tarım dışı istihdam ile Euro Alanı öncü enflasyon verileri de gündemde öne çıkıyor. Yurt içinde Temmuz ayına ilişkin İSO imalat PMI ve 2. çeyreğe ilişkin turizm verileri açıklanacak. İşsizlik Oranı, Dış Ticaret Dengesi, TCMB PPK Toplantı Özeti, S&P Global/ISO PMI İmalat, İTO İstanbul Enflasyon

ABD– ADP İstihdam Raporu, Büyüme, Bekleyen Konut Satışları, Fed Faiz Kararı Toplantısı, PCE Fiyat Endeksi, Tarım Dışı İstihdam, ISM PMI İmalat, İnşaat Harcamaları

Avro Bölgesi– Tüketici Güven Endeksi, Büyüme, İşsizlik Oranı, HCOB PMI İmalat, Tahmini TÜFE

Almanya– Büyüme, İşsizlik Oranı, Enflasyon, HCOB PMI İmalat

Japonya– Sanayi Üretimi, İşsizlik Oranı

Çin– CFLP PMI İmalat-İmalat Dışı, S&P Global PMI İmalat

Hakan DİKMEN

Geçtiğimiz haftanın ekonomi dünyasında ve piyasalarda küresel makroekonomi ve büyüme görünümüne baktığımızda IMF’nin, Temmuz sonuna kadar 2025 küresel ekonomik büyüme tahminini şu anda %2,8 olan rakamı yukarı yönlü revize etmesi bekleniyor. Ancak ek gümrük tarifeleri ve ticaret gerilimlerinin ekonomik belirsizliği artırdığı vurgulanıyor. 

Dünya Bankası tarafı ise, yaklaşan tarife baskıları nedeniyle 2025 için küresel büyüme tahminini %2,7'den %2,3’e düşürdü. Buna göre resesyon riski düşük, ancak yatırım ve güven baskı altında görünüyor. 

S&P Global ve Deloitte gibi kurumlar, ABD'de ikinci çeyrekte durgunluk yerine yavaşlayan bir ekonomik aktivite görüldüğünü; tarife front-loading etkisiyle dış ticaret dengesindeki bozulmanın geçici olduğunu belirtiyor.

Euro Bölgesi cari işlemler fazlası, Mayıs ayında 32 milyar Euroya yükseldi (önceki ay €19 milyar), bu da küresel sermaye ve dış yatırım eğilimlerine göre bakıldığında olumlu anlaşılabilir. Almanya ZEW beklenti endeksi, Temmuz’da 52,7’ye yükseldi  Haziran ayında bu rakam 47,5 idi. Hükümetin vergi indirimleri ve AB–ABD görüşmeleri bakımından iyimserliği yansıtıyor.

Tarımsal ÜFE’de tarihi rekor

Haziran’da aylık tarımsal ÜFE enflasyonu don etkisiyle ne yazık ki, son bir yılın en yüksek düzeyine çıktı. Meyve ürünleri fiyatlarındaki artışa bağlı olarak %18,82 ile tarihi yüksek seviyesine ulaştı. Yıllık bazda da %50,31 ile son bir yılın en yüksek rekor olarak kaydedildi. 4 Temmuz haftasında 10 milyar USD artış kaydeden TCMB’nin brüt rezervleri 11 Temmuz haftasında da 1,8 milyar USD artış kaydederek 166,2 milyar USD oldu. TCMB’nin net rezervleri de haftalık bazda 2,3 milyar USD artarak 59,8 milyar USD ile 21 Mart haftasından bu yana en yüksek düzeyinde gerçekleşti.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftayı yüzde 0,07 değer kazanarak 10.366,16 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 9.990,12 ve en yüksek 10.407,44 puanı gördü. Aynı dönemde Borsa İstanbul mali endeksi yüzde 0,22 artışla 13.554,02 puan, sanayi endeksi yüzde 0,81 yükselişle 13.116,26 puan, teknoloji endeksi yüzde 6,56 artışla 22.984,66 puan ve hizmetler endeksi yüzde 0,84 kazançla 10.238,80 puan oldu.

Balsu Gıda en çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 10,59 ile Balsu Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ oldu. Balsu Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ'yi yüzde 9,16 ile Destek Finans Faktoring AŞ, yüzde 8 ile Galatasaray izledi. Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 7,53 ile KUYAŞ Gayrimenkul, yüzde 7,38 ile Işıklar Enerji Yapı Holding ve yüzde 6,92 ile Oba Makarnacılık olarak sıralandı. Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 752 milyar 872 milyon lirayla ASELSAN, 583 milyar 800 milyon lirayla Garanti BBVA ve 421 milyar 973 milyon lirayla Koç Holding oldu.

Altın, Dolar ve Euro yükseldi

24 ayar külçe altının gram fiyatı yüzde 0,62 artışla 4 bin 356,60 liraya, cumhuriyet altınının fiyatı da yüzde 0,62 değer kazancıyla 29 bin 439,22 liraya yükseldi. Doların satış fiyatı yüzde 0,51 yükselişle 40,3810 lira, euronun satış fiyatı da yüzde 0,20 artışla 47,1530 lira oldu. Geçen hafta 54,3030 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,24 kazançla 54,4340 liraya yükseldi. İsviçre frangı ise önceki haftaya kıyasla yatay seyirle 50,5690 liradan alıcı buldu.

KUTU KUTU

Gelecek haftanın gündem konuları 

Gelecek haftanın gündeminde gelişmiş ekonomilere ilişkin öncü PMI verileri ile ECB toplantısı öne çıkıyor. Yurt içinde ise TCMB’nin para politikası toplantısı yakından takip edilecek. Piyasa beklentisi TCMB’nin politika faizinde 250 baz puan indirim yapacağı yönünde yoğunlaşıyor. 

Türkiye– TCMB Piyasa Katılımcıları Anketi, Tüketici Güven Endeksi, TCMB PPK Faiz Kararı Toplantısı, Reel Kesim Güven Endeksi, Kapasite Kullanımı, Moody's ve Fitch’in Türkiye için kredi notu değerlendirme raporları bekleniyor.

ABD– 2. El Konut Satışları, S&P Global PMI İmalat- İmalat Dışı, Yeni Konut Satışları, Dayanıklı Mal Siparişleri. ABD tarife kararları, 1 Ağustos öncesi. Fed faiz politikası ve Temmuz verileri, ADP ve NFP raporları açıklanacak. 

Avro Bölgesi– Tüketici Güven Endeksi, HCOB PMI İmalat- İmalat Dışı, Avrupa Merkez Bankası (AMB) Faiz Kararı Toplantısı sonuçları merakla bekleniyor. 

Euro Bölgesi üretici fiyatları ve cari fazlası verileri bakalım bize ne diyecek. 

Almanya– HCOB PMI İmalat- İmalat Dışı, IFO İş Ortamı Güven Endeksi

Japonya– Enflasyon

IMF küresel büyüme raporu konusunda açıklama yapabilir. 

Hakan DİKMEN

Hafta yatırımcılar için kazançlı oldu. Yatırım araçlarından borsa, altın, dolar ve euro kazandırdı Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftayı ortalama yüzde 0,80 kazançla tamamladı.

Haftalar bir bir geçiyor. Temmuz ayının da ortasına geldik. Dünya ekonomi piyasaları artık alışmış olsalar da ABD Başkanı Donald Trump ile yatıp kalkıyor. Trump’ın hafta başında gümrük tarifelerine yönelik yaptığı açıklamalar ile hafta biterken yaptığı açıklamalar birbirini tutmasa da, küresel ölçekte hisse senedi piyasaları genel olarak haftayı yatay bir görünümle kapattı. Ancak, bu durum bazen hisse senedi piyasaları üzerinde satış baskısı oluşturduğu görüldü. Böylece, Morgan Stanley Capital International (MSC) Dünya ve Gelişmekte Olan Ülkeler endeksleri haftanın sonunda kapanışını, geçen hafta Cuma günü kapanışına kıyasla yatay seyir ile geçirdi. Petrol fiyatları da OPEC+ ülkelerinin üretimi artırma kararlarının fiyatları düşüreceğine yönelik beklentilere rağmen hafif yükselirken altın fiyatları da bu dönemde sınırlı geriledi. Ama Gümüş rekor derecede arttı. Yine bir artış haberi de Bitcoin'den geldi. Bitcoin, Cuma günü tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı. 

Geçtiğimiz hafta, yurt içinde ise, mevduat ve yatırım fonlarında stopajın yükseltilmesi öne çıkan gündem konuları oldu. Ülkemizde, siyasi belirsizliğin artması BIST 100’ü %1,2 kadar düşürdü ve lira üzerinde baskı yarattı. Terör örgütü ile yapılan anlaşma da yabancı yatırımcıların ülkemize ilgisini artırdı. Perakende satışlar Mayıs’ta %17,7 ile 14 aylık zirveye çıktı. 

TCMB, bankalara gönderdiği yazıyla zorunlu karşılık uygulamasında yeni düzenlemelere gitti. 5 Temmuz 2025'ten itibaren geçerli olacak uygulamada bankaların TL'ye geçiş hedef oranı aşağı çekildi.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), kredi kartı ve ihtiyaç kredisi yapılandırmalarının kapsamını genişletti.

Yatırımcıları sevindiren hafta

Bu hafta yatırım araçlarından borsa, altın, dolar ve euro kazandırdı. Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftayı yüzde 0,80 değer kazanarak 10.358,46 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 9.957,84 ve en yüksek 10.441,05 puanı gördü. Aynı dönemde Borsa İstanbul mali endeksi yüzde 2,42 artışla 13.524,33 puan, sanayi endeksi yüzde 0,93 yükselişle 13.011,04 puan, teknoloji endeksi yüzde 1,45 artışla 21.569,78 puan olurken, hizmetler endeksi yüzde 1,07 azalışla 10.153,30 puan oldu.

Margün Enerji en çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 14,79 ile Margün Enerji Üretim Sanayi ve Ticaret AŞ oldu. Margün Enerji Üretim Sanayi ve Ticaret AŞ’yi yüzde 14,30’la Europower Enerji, yüzde 12,50’yle Ral Yatırım Holding izledi. Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 6,86 ile Türk Telekom, yüzde 6,62 ile Turkcell ve yüzde 6,34 ile Gür-Sel Turizm Taşımacılık ve Servis Ticaret AŞ olarak sıralandı. Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 702 milyar 240 milyon lirayla ASELSAN, 597 milyar 240 milyon lirayla Garanti BBVA ve 419 milyar 945 milyon lirayla Koç Holding oldu.

Altın, dolar ve Euro yükseldi

Altın

Dünya piyasalarında Doların baskı altında olması altın fiyatlarına sınırlı pozitif etki yarattı. ABD'nin ek gümrük vergisi hamleleri, Fed'in tutanaklarıyla birlikte zayıflayan doları fırsat bilen altın pozitif seyrediyor. 24 ayar külçe altının gram fiyatı yüzde 1,47 artışla 4 bin 329,63 liraya, cumhuriyet altınının fiyatı da yüzde 1,76 değer kazancıyla 29 bin 260,00 liraya yükseldi. 

Döviz

Doların satış fiyatı yüzde 0,86 yükselişle 40,1770 lira, Euronun satış fiyatı da yüzde 0,14 artışla 47,0590 lira oldu. Geçen hafta 54,4300 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,23 kayıpla 54,3030 liraya geriledi. İsviçre frangı ise önceki haftaya kıyasla yüzde 0,56 artışla 50,5606 liradan alıcı buldu.

Gümüş

Gümüş, yüzde 1,6 artışla ons başına 37,59 dolara geldi ve Eylül 2011’den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.

Bakır

ABD Başkanı Trump  Bakır ithalatına yüzde 50 tarife uygulanacağını açıkladı.

Dünyaya tekrar dönecek olursak, ABD Temmuz’a özel enflasyon verileri ile Çin GDP/perakende satış rakamları belli olduğu şu günlerde  İngiltere, Mayıs'ta –%0,1 büyüme yaşarken, G7 kapsamında enflasyon en yüksek seviyeye çıktı .

IPO’lar ve Kripto Varlıklar 2025’te ABD’de IPO piyasası canlanıyor; NFT, AI ve Blockchain şirketleri ön plana çıkarken Circle hisseleri %500 tırmandı. Ocak–Mayıs döneminde 4,7 milyar $  Doğrudan Yabancı Yatırım geldi; başta Kazakistan, Hollanda, ABD olmak üzere kaynak çeşitleniyor.

Gelecek haftanın gündemi

Önümüzdeki hafta önde gelen ekonomilerde enflasyon verileri ile sanayi üretim endeksleri açıklanacak. Bütçe Dengesi, konut piyasasına ilişkin veriler açıklanacak. 

ABD'de Enflasyon, Sanayi Üretimi, Kapasite Kullanımı, Fed'in Bej Kitabı, Konut Başlangıçları, Michigan Tüketici Güven Endeksi bilgisi verilecek.

Avro Bölgesi’nde Sanayi Üretimi, Dış Ticaret Dengesi, Enflasyon, neler oluyor bakılacak.

Japonya'da Sanayi Üretimi, Dış Ticaret Dengesi, Enflasyon açıklanacak.

İngiltere– Enflasyon, İşsizlik Oranı merakla bekleniyor.

Çin’de ayrıca ikinci çeyreğe ilişkin öncü büyüme verisi takip edilecek. Dış Ticaret Dengesi, Büyüme, Sanayi Üretimi açıklanacak.

Hakan DİKMEN

Türk lirasını korumaya yönelik ülkemizde yapılan Merkez Bankasının yüksek faiz politikası ve döviz rezervleri ile yapılan müdahaleler derinden hissedildi. Ancak yine de enflasyon kontrol altında değil, yüksek faiz oranları TL’yi stabil tutuyor ama ekonomik büyümeye ağır bir yük bindiriyor.

Geçtiğimiz hafta yoğun bir veri gündemi takip edildi. Ülkemiz için, Haziran’da TÜFE aylık bazda %1,37 ile yılın en düşük artışını kaydederken, yıllık TÜFE enflasyonu %35,05 düzeyine geriledi. Aynı dönemde, İSO Türkiye imalat PMI 46,7 değerini alarak sektör faaliyetlerindeki zayıflığın derinleştiği görüldü. Öncü verilere göre dış ticaret açığı yıllık bazda %38,8 artarak 8,2 milyar USD oldu. 

Borsa İstanbul'un yükselişi

Yatırım araçlarının haftalık performansı incelendiğinde Borsa İstanbul'un yükselişi öne çıktı. Altın ve Euro/TL de yatırımcısına kazandırırken Dolar/TL yatırımcısına kaybettirdi. 

Borsa İstanbul'da işlem gören hisse senetleri haftalık bazda ortalama yüzde 9,26 yükseldi.

BIST 100 endeksi, en düşük 9.450,80 puanı ve en yüksek 10.379,27 puanı gördükten sonra haftayı, önceki hafta kapanışının yüzde 9,26 üstünde 10.275,75 puandan tamamladı.

Yatırım Fonları 

Yatırım fonları bu hafta yüzde 2,95, emeklilik fonları yüzde 4,29 değer kazandı.

Kategorilerine göre bakıldığında, yatırım fonları arasında en çok kazandıranlar yüzde 8,32 ile "hisse senedi" fonları oldu.

Küresel tarafta başlıca ekonomilere ilişkin Haziran ayı nihai PMI verileri açıklandı. Euro Alanı’nda yıllık TÜFE enflasyonu öncü verilere göre %2 seviyesinde kaydedildi. 

Dünya genelinde yatırımcılar ABD’deki tarifeler, enflasyon ve jeopolitik riskler arasında dengede duruyor. Döviz ve emtialar gibi risk varlıklarında hareketlilik sürüyor. Portföyler altın, tahvil ve dolar dışında çeşitlenmeye yönelirken, Fed’in faiz politikasıyla ilgili gelişmeler piyasada belirleyici olmaya devam edecek gibi bir yol izliyor.

ABD, eski Başkan Trump’ın başlattığı 90 günlük tarifeler “moratoryumu”nu 9 Temmuz’da sonlandırma kararı kapsamında, yeni tarifelere hazır lanıyor. Ülkeler 10–70 % arası oranlarla karşı karşıya kalabilir. Dünya hisseleri bu belirsizliğe rağmen nispeten güçlü kalmaya devam ediyor; MSCI Dünya ve S&P 500’da rekor seviyeler görüldü. Ancak döviz piyasasında ABD Doları zayıfladı, güvenli liman varlıkları örneğin altın  öne çıktı.

Haziran’da Brent petrol, İran-İsrail gerilimiyle %11 yükseldi. Çıktığı yerde tutunamadı sonra yumuşak bir iniş yaptı. Goldmans’a göre bu tarz fiyat dalgaları görünüyor. Ama bu durum,  OECD büyümesini çok etkilemiyor.  

Bu arada JPMorgan Chase & Co. ve Morgan Stanley , CHP kurultayı davasının ertelenmesinin ardından siyasi risklerden kurtulmayı gerekçe göstererek müşterilerine Türk tahvili ve lira alma tavsiyesi verdi.

Altın

Dünya genelinde Altın yıl başından bu yana %26 artışla yatırımcıların favorisi oldu. Türkiye’de de altın fiyatları yükseldi Kapalıçarşı'da işlem gören 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı bu hafta yüzde 1,62 artışla 4 bin 267 liraya, Cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 1,31 yükselişle 28 bin 754 liraya çıktı.

Geçen hafta sonu 7 bin 33 lira olan çeyrek altının satış fiyatı yüzde 1,32 artarak 7 bin 126 liraya yükseldi. 

Döviz

Geçtiğimiz hafta dolar düştü euro yükseldi

Bu hafta ABD doları yüzde 0,13 azalarak 39,8360 liraya inerken, Euro da yüzde 0,35 artışla 46,9920 liraya çıktı.

Gelecek hafta 

Önümüzdeki hafta yurt içinde Mayıs ayına ilişkin ödemeler dengesi, sanayi üretim endeksi ve perakende satışlar verileri açıklanacak. Nispeten sakin olan küresel veri gündeminde, Euro Alanı Sentix güven endeksi ve perakende satışlar verileri ile Çin’in enflasyon verileri öne çıkıyor.  

Hakan DİKMEN

Geçtiğimiz hafta petrol fiyatları hızlı düşüş kaydetti. Bunun en büyük nedeni Jeopolitik gerilimin hafiflemesi denilebilir. Piyasalarda risk iştahı arttı. Yoğun bir veri akışının olduğu ABD’de ilk çeyrek daralması %0,2’den %0,5’e revize edildi. Çin ile küresel piyasaların beklediği anlaşma tamamlandı. ABD tarafından gelen açıklamanın ardından Çin de anlaşmanın detaylarını teyit etti.

Yine bu hafta NATO üye ülkeleri, savunma harcamalarını gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 5'ine çıkarma konusunda anlaştı.

Küresel yatırımcı ihtiyatlı

Küresel yatırımcılar, ABD-Çin tarifelerinin yumuşamasıyla rahatlamış olsalar da ihtiyatlı kalmaya devam ediyor; özellikle de jeopolitika ABD'nin güvenli liman cazibesini gölgelediği bir zamanda ABD dışındaki hisse senetleri daha iyi performans gösteriyor. Petrol fiyatlarındaki oynaklık, ticaret savaşı korkuları ve titrek dolar, altta yatan küresel belirsizliğin Türkiye gibi gelişmekte olan piyasalar için bir engel olmaya devam ettiğini gösteriyor. TCMB'nin enflasyon beklenti anketi ve mesajları bu hafta öne çıktı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Haziran ayına ilişkin sektörel enflasyon beklentileri raporuna göre hanehalkı beklentisi bir önceki aya göre yüzde 6,9 azalarak yüzde 53 oldu. 

Türkiye'nin rotasında kalma kararı (ne küresel eflasyona katılmama ne de geleneksel sıkılaştırmaları uygulamama) dünyanın sermaye girişlerini aradığı bir dönemde istikrara kavuşturabilir. Türkiye teşviklere ve söylemlere rağmen risk sinyallerini üzerinden atmakta zorlanan, düşük büyüme hızında ekonomik istikrar yaşıyor diyebiliriz. 

Borsa, dolar ve euro kazandırdı

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftayı yüzde 2,19 değer kazanarak 9.404,89 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 9.077,80 ve en yüksek 9.484,00 puanı gördü.

Aynı dönemde Borsa İstanbul teknoloji endeksi yüzde 0,47 yükselişle 20.468,29 puan, hizmetler endeksi yüzde 2,26 artışla 9.539,97 puan ve mali endeksi yüzde 5,45 yükselişle 12.067,17 puan olurken, sanayi endeksi yüzde 0,17 düşüşle 11.971,84 puan oldu.

Şekerbank en çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 18,28 ile Şekerbank oldu. 

Şekerbank'ı yüzde 17,49 ile Katılımevim, yüzde 16,35 ile Reysaş Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı izledi.

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 15,36 ile Batıçim Batı Anadolu Çimento, yüzde 14,07 ile Tekfen Holding ve yüzde 8,86 ile Batısöke Söke Çimento Sanayi olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 668 milyar 40 milyon lirayla ASELSAN, 515 milyar 760 milyon lirayla Garanti BBVA ve 377 milyar 100 milyon lirayla Enka İnşaat ve Sanayi oldu.

Reel kesim güven endeksi düştü

Önde gelen ekonomilere ilişkin Haziran ayı öncü PMI verileri küresel iktisadi faaliyete ilişkin karışık bir görünüm sundu. Yurt içinde Haziran’da hanehalkının enflasyon beklentilerinde sert düşüş dikkat çekerken, reel kesim güven endeksi 98,4 ile yaklaşık bir yılın en düşük seviyesine indi. Gelecek hafta ABD’de tarım dışı istihdam, Euro Alanı’nda enflasyon verileri yakından takip edilecek. Yurt içinde Haziran ayı enflasyon verileri açıklanacak.

Bölgedeki çalkantılı siyasi atmosfere rağmen Türkiye'nin ekonomik göstergeleri Haziran ayı sonunda şaşırtıcı derecede istikrarlı seyrediyor. Hizmetler ve perakende sektörü olumlu moralini korurken, inşaat ve imalat biraz geride kaldı. 

Ancak istikrar görüntüsünün ardında bir baskı var. İç oynaklık ve durgun enflasyon, siyasi belirsizlik ve sermaye kaçışı  başımızda dolaşıyor. Birkaç ay önce, lira kısa bir süreliğine düştü ve Merkez Bankası'nı onu savunmak için 25 milyar dolarlık rezervi boşaltmaya zorladı. Euro Alanı’nda Haziran ayı öncü imalat PMI 49,4 ile piyasa beklentisinin altında kaydedildi. Aynı aya ilişkin hizmetler PMI piyasa beklentisine paralel olarak 50 seviyesinde gerçekleşti. Böylece sektör geçtiğimiz ay indiği daralma bölgesinden çıkarak nispeten olumlu bir sinyal verdi

Büyüme ivmesi zayıf kalmaya devam ediyor. Türkiye'nin GSYİH'si, Reuters tahminlerinin altında kalarak 1. çeyrekte yıllık bazda sadece %2 büyüdü. Bu, geçen yılın sonunda kaydedilen güçlü ancak azalan %3'lük genişlemenin ardından gerçekleşti.

ABD varlıklarının geride kaldığı yerde (ABD hisseleri yılbaşından bu yana sadece %1 arttı) MSCI ACWX (küresel ABD hariç) büyük ölçüde dolardan gelen sermaye çıkışları ve bölgesel güçlenmeyle %13'ün üzerinde yükseldi 

İran-İsrail çatışması -karşılıklı saldırılar ve ABD'nin katılımıyla- küresel piyasaları ve varlıkları sarstı. Güvenli limanlar paradoksal bir şekilde sarsıldı: dolar üç yıllık bir düşük seviyeye ulaştı ve ABD Hazine getirileri yükseldi.

 Petrol primi , Hürmüz Boğazı endişeleriyle yükseldi; ancak piyasaların arzın devamına odaklanmasıyla hızla düştü.

Ticaret Savaşı Endişeleri Devam Ediyor. Kısa tarife duraklamasına rağmen, Dünya Ticaret Örgütü, mevcut mal ticareti artışının geçici olabileceği, belirsizlikler, korumacılık ve ticaret engellerinin belirdiği konusunda uyardı . Derecelendirme kuruluşu Coface, uluslararası riskin yüksek kalmaya devam ettiğini belirterek, ticarete maruz kalan temel sektörlerin notunu düşürdü. 

Altın fiyatları düşüyor ama Gümüş fiyatları yeniden hareketlenmeye başladı.

24 ayar külçe altının gram fiyatı yüzde 2,26 azalışla 4.199,00 liraya, Cumhuriyet altınının fiyatı da yüzde 2,24 değer kaybıyla 28.383,00 liraya geriledi.

Gümüş fiyatları yeniden hareketlenmeye başladı. İsrail-İran savaşı öncesinde de 13 yılın zirvesine çıkan gümüş haftanın son günü diğer emtialar sakin seyrederken aradan sıyrıldı.

Döviz eğilimleri ve politika sinyalleri

ABD dolarının düşüşü - Fed'in ılımlı dönüşüne rağmen - ticaret belirsizliklerine bağlı daha derin güven sorunlarına işaret ediyor. Bu arada, euro, ECB'nin gevşemesi ve daha belirgin bir küresel euro rolü çağrıları ile desteklenerek yükseliyor.

Dolar ve euro yükseldi

Doların satış fiyatı yüzde 0,55 yükselişle 39,8870 lira, euronun satış fiyatı da yüzde 2,37 artışla 46,8290 lira oldu.

Geçen hafta 53,5700 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 2,24 kazançla 54,7700 liraya yükseldi.

İsviçre frangı ise önceki haftaya kıyasla yüzde 2,82 artışla 49,9700 liradan alıcı buldu.

Hakan DİKMEN

Geçtiğimiz hafta, Türkiye ekonomisi için enflasyonla mücadelede TCMB'nin sıkı duruşunu sürdürdüğü ve bütçe tarafında mayıs ayında fazla verildiği bir dönem oldu. Ancak cari denge açığı ve CDS'deki yükseliş, dış finansman ihtiyacı ve risk algısı açısından takip edilmesi gereken göstergeler olmaya devam ediyor. BİST100 Endeksi haftayı düşüşle kapatsa da, hafta içinde önemli dalgalanmalar yaşandı.

Küresel ölçekte ise, merkez bankalarının enflasyonla mücadeledeki kararlılıkları ve jeopolitik gerilimler piyasaların ana gündem maddeleriydi. Özellikle ABD'den gelen ekonomik veriler ve Fed'in faiz patikasına ilişkin ipuçları, küresel piyasaların yönünü belirlemeye devam edecek.

TÜİK verilerine göre Türkiye ekonomisi 2025 1. çeyrekte yıllık %2,0 büyüdü; bu, çeyreklik bazda %1,0 artışa işaret ediyor, ancak piyasaların beklediği %2,3’ün altında gerçekleşti . BBVA’nın yeni tahmini ise bu yıl %3,5, 2026’da ise %4 civarında büyüme öngörüyor.

Bu hafta da Merkez Bankası sıkı duruşu sürdürdü. Faizlerin düşürülmesi temmuz ayına sarkabilir. Mali disiplini sürdürme çabaları dikkat çekiyor.

Bu hırçın geçen hafta içinde yatırım araçlarından dolar ve euro kazandırdı. Ama, Borsa İstanbul BIST 100 endeksi haftayı ortalama yüzde 1,17 kayıpla tamamladı.

Haftaya yatay başlayan BİST100 Endeksi, hafta başında 9.434,14 seviyesine yükseldikten sonra gelen satışlarla haftayı yüzde 1,17 değer kaybederek 9.203,37 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 9.092,69 ve en yüksek 9.434,14 puanı gördü.

Aynı dönemde Borsa İstanbul sanayi endeksi yüzde 0,64 artışla 11.991,89 puan ve teknoloji endeksi yüzde 1,42 yükselişle 20.372,66 puan oldu. Hizmetler endeksine baktığımızda ise yüzde 2,42 azalışla 9.328,87 puan olduğunu gördük. Mali endeks yüzde 0,57 düşüşle 11.443,50 puan oldu.

Enerya Enerji en çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 14,94 ile Enerya Enerji oldu.

Enerya Enerjiyi yüzde 12,66 ile Pasifik Eurasia Lojistik, yüzde 11,79 ile Şekerbank izledi.

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 11,13 ile Çelebi Hava Servisi, yüzde 9,43 ile Ege Endüstri ve yüzde 8,96 ile MLP Sağlık olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 667 milyar 128 milyon lirayla ASELSAN, 484 milyar 260 milyon lirayla Garanti BBVA ve 370 milyar 241 milyon lirayla Koç Holding oldu.

Dolar ve euro yükseldi

Doların satış fiyatı yüzde 0,58 yükselişle 39,6680 lira, Euronun satış fiyatı da yüzde 0,46 artışla 45,7470 lira oldu.

Geçen hafta 53,5300 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,07 kazançla 53,5700 liraya yükseldi.

İsviçre frangı ise önceki haftaya kıyasla yüzde 0,07 düşüşle 48,6000 liradan alıcı buldu.

Ons altın hafta içinde bir miktar gerilemeyle 3.369 dolar civarında işlem görürken, 24 ayar külçe altının gram fiyatı yüzde 1,24 azalışla 4.296,00 liraya, Cumhuriyet altınının fiyatı da yüzde 1,25 değer kaybıyla 29.033,00 liraya geriledi.

Küresel ekonomi cephesinde durum

İsrail–İran çatışması nedeniyle haziran ayında Brent petrol fiyatları %20 yükseldi ve 77 Amerikan Doları varil seviyesine ulaştı. 80–100 Dolar bandına kalıcı bir geçiş, küresel büyüme ve enflasyon açısından ciddi risk oluşturuyor.

Amerika Birleşik Devletleri’nde büyüme yavaşlıyor. Fed yetkilileri, Trump’ın tarifeleri nedeniyle büyüme ve istihdamda yavaşlama bekliyor ve faiz indirimlerini erteleyerek oranları daha yüksek seviyede tutmayı planlıyor. Conference Board verileri, resmi olarak resesyon beklenmese de “kayda değer yavaşlama” sinyali veriyor. Yıllık büyüme tahmini %1.6.

Geçtiğimiz hafta yapılan küresel portföy rotasyonu sonucunda yatırımcılar ABD hisselerinden uzaklaşıp Euro Bölgesi ve gelişmekte olan ülkelere yöneliyor. Bank of America anketine göre ABD hisseleri ve dolar %20’lik konumdan en düşük seviyeye geriledi. Goldman Sachs da Çin hisselerinde %11–17 potansiyel yükseliş görüyor. Durum böyle olunca da, Avrupa çekim merkezi haline geliyor. JPMorgan’dan Jeff Currie, ABD sermayesinin Avrupa’ya kaydığını ve özellikle savunma, altyapı alanına aktığını belirtiyor. AB’nin yakın zamanda ilan ettiği 1,5 trilyon Euro savunma harcaması da bunu destekliyor.

İngiltere Merkez Bankası'nın (BOE), petrol ve jeopolitik risk nedeniyle faizleri %4,25’de sabit tuttu, ancak ağustos itibarıyla gevşeme sinyalleri veriyor. Asya’da, ABD tarifeleri ve artan enerji maliyetlerinin yanı sıra küresel denge belirsizlikleri bilançoları etkiliyor.

Savaşların ve bazı beklenmeyen kararların sonunda Dünya Bankası Global büyüme öngörüsünü 2025 için %2,3’e düşürdü. Bu, çok düşük—özellikle 1960’lardan bu yana en düşük—bir seviyeyi temsil ediyor. Resesyon beklenmese de gelişmekte olan ülkelerin çoğu yavaşlama yaşayacak.

İleriye nasıl bakalım dersek Türkiye açısından, Temmuz’daki olası faiz indirimi yakından takip edilmeli; cari açık ve firma kapanmaları trendlerinin tersine çevrilmesi gerekiyor.

Küresel olarak da, Enerji fiyatları ve ABD tarifeleri ön planda olacak. Avrupa’ya yönelen sermayenin sürdürülebilirliği ile gelişen ülkelerin büyüme seyrine dikkat edilmeli.

Hakan DİKMEN

Yahu şu savaşlar kavgalar bitmiyor. Bu nedenle bir türlü dünya ekonomisi rayına oturmuyor. Tabii bundan beslenenler var ama, insan artık yeter diyor. Yurtta ve dünya barış biliyorsunuz bizim ülke düsturumuz.

Geçtiğimiz haftanın ekonomik gelişmelerine şöyle bir baktığımızda, hani derler ya tam oluyordu ama bu sefer de gol olmadı. İsrail bu kez de İran ile dalaştı. Petrol fiyatlarını patlattı. Altın çoştu. Bizim gibi ülkeler bu durumda ezilen kesim oluyor. Bu gelişme, hem küresel büyüme hem de enflasyon açısından riskleri artırırken, politika yapıcıların elindeki mali ve parasal manevra alanlarını da ciddi şekilde kısıtlıyor.

Yine geçtiğimiz haftaya dair birkaç önemli noktaya bakacak olursak. Yatırımcı beklentileri endeksi yükseldi. Bu, yatırımcıların gelecek 6 aya ilişkin beklentilerinde iyileşme olduğunu gösteriyor. Ayrıca, ABD ve Avrupa Merkez Bankası'nın faiz politikaları farklılaşırken, ABD'de istihdam verileri güçlü seyrediyor. Nisan ayında Hazine nakit dengesi açık verirken, faiz dışı denge fazla verdi. Haftayı size böyle aktarmayı düşünürken İsrail’in İran’a düzenlediği geniş çaplı saldırı, küresel piyasalarda dalgalanmalara neden oldu. Altın fiyatları Cuma sabahı rekor seviyelere yaklaştı. Jeopolitik risklerin yanı sıra, ABD’deki zayıflayan ekonomik veriler de altın fiyatlarını destekleyen bir başka unsur oldu. Petrol Fiyatları da yükseliyor, Stagflasyon Riski Geri Döndü Saldırı haberlerinin ardından petrol fiyatları durur mu o da bir anda %5’in üzerinde yükselerek varil başına 70 dolar seviyesine geldi. Bu, Ocak 2025’te görülen 82 dolar zirvesinin altında kalsa da, son haftalarda yukarı yönlü bir trendin güçlendiği görülüyor. Bakalım, bu yeni jeopolitik gerilimin sonu bize nasıl yansıyacak. Analistler, OPEC+ grubunun nasıl bir yanıt vereceğini yakından takip ediyor. Dünya Bankası Zaten Yavaşlama Bekliyordu Dünya Bankası, bu ayın başında yayımladığı raporda küresel büyümenin 2025 yılında %2,3’e gerileyeceğini öngörmüştü.

Enflasyon baskıları

Birçok merkez bankasının bu yeni kriz karşısında faiz indirimi planlarını da sekteye uğratabilir. Enflasyon baskıları zaten üst düzeydeyken, jeopolitik kaynaklı maliyet artışları merkez bankalarının daha uzun süre yüksek faiz politikasını sürdürmesine neden olabilir.

Bazen maliye işiyle ilgili politikacıları yerden yere vuruyoruz. Şimdi onlar da demezler mi, “yüksek faiz oranları ve piyasaların borç ve bütçe açığı hassasiyeti göz önüne alındığında, maliye politikası cephesinde de manevra alanı giderek daralıyor. Biz ne yapalım”...

Çin’de tüketici fiyatları Mayıs’ta aylık bazda %0,2 ile geriledi. Bu düşüş beklendiği gibi değil. Temmuz 2023’ten bu yana en yüksek düzeyinde gerçekleşmesi ülkede deflasyonist baskıların sürdüğüne işaret etti.

Faizde iniş sinyalleri

Geçen hafta için dünyayı ilgilendiren ekonomik olayların bir özetini yaptık. Türkiye'de ise, enflasyonla mücadeledeki son durum ve dış finansman gelişmeleri takip edildi. Mayıs ayı enflasyon yansımaları yüksek seyrini koruyan enflasyon olarak karşımızda duruyor. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) sıkı para politikası duruşunu sürdüreceği fikri analistler tarafından güçlü tutuluyor. Piyasalarda da TCMB'nin gelecek dönemdeki faiz kararlarına yönelik iniş sinyalleri dikkatle izlendi. Mayıs ayından bu yana yüzde 49 seviyelerinde bulunan repo faiz oranı politika faizi olan yüzde 46 seviyelerine geriledi.  Özellikle yurt dışı yerleşikler için TL varlıklarına olan ilginin devam edip etmediği araştırılıyor.

Hazine'nin gerçekleştirdiği borçlanma ihaleleri ve dış piyasalardan sağlanan fonlar (eurobond ihracı vb.) ön plana çıktı bu hafta. Bu gelişmeler, ülkenin dış finansman ihtiyacını karşılama kapasitesine ve risk primine (CDS) yansımaları açısından önem taşıyor.

Altın dolar ve euro kazandırdı

Bu hafta yatırım araçlarından altın, dolar ve euro kazandırdı.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı ortalama yüzde 1,84 kayıpla tamamladı.

Bu hafta yatırım araçlarından altın, dolar ve euro kazandırdı. Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 1,84 değer kaybederek 9.311,88 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 9.065,17 ve en yüksek 9.733,62 puanı gördü. Aynı dönemde Borsa İstanbul hizmetler endeksi yüzde 3,71 azalışla 9.560,56 puan, sanayi endeksi yüzde 2,55 düşüşle 11.915,27 puan, teknoloji endeksi yüzde 0,42 kayıpla 20.086,70 puan olurken, mali endeksi yüzde 0,23 değer kazancıyla 11.508,65 puan oldu.

En çok prim yapan hisse 

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 12,78 ile Enerya Enerji oldu. Enerya Enerji'yi yüzde 11,91 ile Reysaş Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı, yüzde 11,32 ile Mavi Giyim izledi. Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 18,89 ile Reeder Teknoloji, yüzde 10,68 ile Çimsa Çimento ve yüzde 9,44 ile Yeo Teknoloji Enerji olarak sıralandı. Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 645 milyar 240 milyon lirayla ASELSAN, 492 milyar 240 milyon lirayla Garanti BBVA ve 375 milyar 300 milyon lirayla Enka İnşaat oldu.

24 ayar külçe altının gram fiyatı yüzde 4,22 artışla 4.350,00 liraya, Cumhuriyet altınının fiyatı da yüzde 4,20 değer kazancıyla 29.400,00 liraya yükseldi. Doların satış fiyatı yüzde 0,56 yükselişle 39,4380 lira, euronun satış fiyatı ise yüzde 1,94 artışla 45,5370 lira oldu. Geçen hafta 53,0487 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,91 yükselişle 53,5300 liraya yükseldi. İsviçre frangı ise önceki haftaya kıyasla yüzde 1,92 artışla 48,6000 liradan alıcı buldu.

Hakan DİKMEN

Ayrışan yollar ve ticaret gerilimleriyle tanımlanan bir hafta.

Haziran ayının ilk tam haftası sona ererken, küresel ekonomik manzara, kalıcı enflasyon endişeleri ve her daim mevcut olan ticaret politikası belirsizliği gölgesinde günler yaşadık. Tüm bu karışımın arasında dirençli büyümeyle işaretlenen önemli bir ayrışma resmi de görmüş olduk. Bazı bölgeler güçlenme belirtileri gösterse de, genele baktığımız zaman, OECD ve IMF'nin son raporlarında vurgulandığı gibi, küresel ekonominin daha belirsiz bir yolda ilerlediği görülüyor.

Karma bir büyüme çorbası

Bu hafta, büyük ekonomilerde karma bir ekonomik performans yaşandı. Avrupa’da ilk çeyrek GSYİH büyümesinin yukarı doğru %0,6'ya revize edilmesiyle hoş bir sürpriz yaptı. Bu, 2022'nin 3. çeyreğinden bu yana en güçlü genişleme oldu. İrlanda'daki kayda değer artış ve Almanya ile İspanya'nın beklenenden daha güçlü performansıyla desteklenen bu yukarı yönlü revizyon, blokta artan bir ivme olduğunu gösteriyor. Bu güçlenen görünüm, muhtemelen Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) bu haftaki “faiz oranı indirimi” için beklenen 25 baz puan yolunu açtı. Yaşanan döngüdeki bu ilk indirim. Şimdi odak noktası, gelecekteki gevşemenin hızını ölçmek için Avrupa Merkez Bankası'nın ileriye dönük rehberliğine ve güncellenmiş ekonomik projeksiyonlarına kayıyor. Avrupa Merkez Bankası (AMB) ABD Başkanı Donald Trump'ın küresel ticarete yönelik darbelerinin enflasyon ve ekonomi beklentilerini zayıflatmasıyla faiz oranlarını bir yıl içinde sekizinci kez düşürdü.

ABD’deki ekonomik görünüm

Avrupa’da işler böyle giderken Amerika Birleşik Devletleri iş büyümesinin azalması beklentilerini gördü ve Mayıs ayı tarım dışı maaş bordrolarının üç ayın en düşük artışını gösteriyor. Yaygın işten çıkarmalara işaret etmese de, işe alımlardaki bu ılımlılık, tarife politikasıyla ilgili artan belirsizlikle birleşince, işverenlerin daha temkinli bir yaklaşım sergileyeceğini gösteriyor. Temel Kişisel Tüketim Harcamaları (PCE) endeksiyle ölçülen enflasyon, Nisan ayında hafifçe düşerek dört yılın en yavaş yıllık hızına ulaştı. Bu, Federal Rezerv için hoş bir işaret, ancak %2'lik hedeflerinin üzerinde kalmaya devam ediyor. Ancak tüketici güveni, büyük ölçüde ticaret gerginliklerinin azalmasıyla yönlendirilen Mayıs ayında keskin bir toparlanma gördü.

Diğer taraftan Çin, düzensiz bir toparlanma göstermeye devam ediyor. İlk çeyrekte GSYİH büyümesi, öncelikli olarak imalat ihracatı tarafından yönlendirilen beklenenden daha güçlü olsa da iç talep ve hizmet sektörü, emlak sektörü krizi ve düzenleyici belirsizlikler nedeniyle baskı altında kalmaya devam ediyor. Mayıs ayına ait resmi PMI rakamları da hayal kırıklığı yarattı ve imalat sektörü tekrar daralmaya girdi. Bu karışık veriler, Pekin'den yılın ikinci yarısında daha fazla destekleyici önlem çağrısına yol açtı.

Belki de haftanın en belirgin teması ve aslında daha geniş ekonomik görünüm, ticaret politikasını çevreleyen artan belirsizlikti. OECD'nin son Ekonomik Görünümü, "ticarete yönelik önemli engeller, daha sıkı finansal koşullar, azalan güven ve artan politika belirsizliğinin" küresel büyüme üzerinde olumsuz etkilere sahip olmasının öngörüldüğünü açıkça belirtiyor. Bu duygu, piyasa tepkilerinde yankı buldu ve ABD hisse senetleri, AB ithalatlarına uygulanan tarifelerle ilgili duyurulara ve geri dönüşlere ve birçok mevcut ABD tarifesinin yasallığına karşı önemli bir mahkeme kararına (yönetim tarafından hemen temyiz edilmesine rağmen) bağlı olarak oynaklık gösterdi. Özellikle ABD ve Çin arasındaki devam eden ticaret sürtüşmesi, açıkça iş yatırımları ve genel küresel ekonomik güven üzerinde büyük bir engel teşkil ediyor. Geçtiğimiz haftanın kaybedeni 152 Milyar dolar ile Elon Musk oldu. ABD Başkanı Trump'ın kendisiyle ilgili "hayal kırıklığına uğradım" sözleri üzerine hem maddi hem de manevi kayıp yaşadı Musk. 

Piyasalarda temkinli iyimserlik

Türk Ekonomisinde Dengelenme Arayışı ve Piyasalarda Temkinli İyimserlik 

Haziran ayının ilk haftasında Türkiye ekonomisi, para politikasında sıkılaşma sinyalleri ve piyasalarda dalgalı bir seyirle dikkat çekti. Enflasyonla mücadele ve büyüme hedefleri arasında denge arayışının sürdüğü bu dönemde, yatırımcılar ve karar alıcılar temkinli bir iyimserlik içinde hareket etti.

Para politikası ve enflasyon 

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 250 baz puanlık faiz indirimiyle politika faizini %42,50 seviyesine çekti. Bu adım, enflasyonun ana eğilimindeki gerileme ve temel mal enflasyonunun düşük seyriyle desteklendi. Ancak, hizmet enflasyonundaki yükselişin yavaşlaması, dezenflasyon sürecinin kırılganlığını ortaya koydu. TCMB'nin piyasa katılımcıları anketi, yıl sonu TÜFE beklentisinin %28,04'e gerilediğini gösterdi.

Bu hafta altın kazandırdı

Değerli metallerin fiyatları küresel ekonomik gündemle birlikte değişiyor. Altın, gümüş gibi takası kolay ve tercih edilen değerli metaller kazandırmayı sürdürüyor. Altın Ocak ayından bu yana yüzde 40 yatırımcısına kazandırdı. Geçtiğimiz yılın bu günlerinde gram altın 2462 liradan satılıyordu. Yani altın tam bir yılda yüzde 69.53 oranında getiri sağladı.

Mayıs ayı sonu itibarıyla İstanbul'da yerleşik kullanıcıların pay senedi yatırımlarının büyüklüğü 2 trilyon 405 milyar 463 milyon lira oldu. İstanbul'un ardından Ankara'daki yatırımcıların 286 milyar 375 milyon lira, İzmir'deki yatırımcıların değeri 120 milyar 605 milyon lira olarak belirlendi.

İhracatta sevindirici bir haber Ankara'dan geldi. Bu yılın ocak-mayıs döneminde yapılan ihracat, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 9,6 artarak 5 milyar 863 milyon 845 bin dolara yükseldi.

Geçtiğimiz hafta daha çok yatırımcılar yurt dışıyla uğraştılar. Ülkemizde şu günlerde sükunet hakim. Bayramdan sonra yazın da gelmesiyle ekonomide nasıl bir hareket olacak göreceğiz. 

Gelecek hafta

Yurt içinde sanayi üretimi, küresel tarafta ABD, Çin ve Euro Alanı enflasyon verileri açıklanacak.

Hakan DİKMEN

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 3,60 değer kaybederek 9.019,57 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 8.985,52 ve en yüksek 9.176,18 puanı gördü.

Aynı dönemde Borsa İstanbul mali endeksi yüzde 2,49 değer kaybıyla 10.937,05 puan, hizmetler endeksi yüzde 2,91 azalışla 9.480,44 puan, sanayi endeksi yüzde 4,66 düşüşle 11.775,53 puan, teknoloji endeksi yüzde 4,78 kayıpla 18.806,94 puan oldu.

Pasifik Eurasia Lojistik en çok prim yapan hisse olarak ilk sırayı aldı. 

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 4,14 ile Pasifik Eurasia Lojistik oldu.

Pasifik Eurasia Lojistik'i yüzde 3,71 ile Katılımevim, yüzde 3,71 ile Selçuk Ecza Deposu izledi. 

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 19,81 ile Oba Makarnacılık, yüzde 15,57’yle Gübre Fabrikaları ve yüzde 14,51’le Vestel Elektronik olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 590 milyar 976 milyon lirayla ASELSAN, 444 milyar 780 milyon lirayla Garanti BBVA ve 377 milyar 85 milyon lirayla Türk Hava Yolları oldu.

Bu haftanın kazandıranları

Bu hafta yatırım araçlarından dolar, euro, sterlin ve İsviçre frangı kazandırdı.

24 ayar külçe altının gram fiyatı yüzde 1,33 azalışla 4.140,00 liraya, Cumhuriyet altınının fiyatı da yüzde 1,30 değer kaybıyla 27.995,00 liraya düştü.

Doların satış fiyatı yüzde 0,55 yükselişle 39,2440 lira, euronun satış fiyatı ise yüzde 0,69 artışla 44,4710 lira oldu.

Geçen hafta 52,6800 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,32 yükselişle 52,8500 liraya yükseldi.

İsviçre frangı ise önceki haftaya kıyasla yüzde 0,55 artışla 47,6500 liradan alıcı buldu.

Dünyada yaşanan ekonomik olaylar

Küresel tarafta ise hem ABD’nin hem Almanya’nın ilk çeyrek büyüme verileri yukarı yönlü revize edildi. Fed'in 6-7 Mayıs toplantısına ait tutanaklarda, artan ekonomik belirsizlik ortamında faiz ayarlamalarında sabırlı yaklaşım kararı alındı. Açıklamada "Ekonomik görünüme dair netlik için bekleme pozisyonunda olmak gerekli” denildi.

ABD’de ve Euro Alanı’nda Nisan’da gerileyen güven endekslerinin Mayıs’ta toparlandığı görüldü. ABD ile AB arasındaki müzakerelere ilişkin alınan olumlu sinyallerle haftaya pozitif başlayan küresel borsalar, hafta ortasında ABD’de Trump’ın gümrük tarifelerine ilişkin yetki aşımı ve temyiz kararları ile dalgalı bir seyir izlese de haftayı artıda kapattı... 

ABD’de ve Almanya’da büyüme verileri yukarı yönlü revize edildi. ABD’de 2025 yılının ilk çeyreğine ilişkin yıllıklandırılmış büyüme verisi 0,1 puan yukarı yönlü revize edildi. Böylece, ABD ekonomisi söz konusu dönemde %0,2 oranında daralarak yaklaşık son 3 yılın en zayıf çeyreklik performansını kaydetmiş oldu. Söz konusu gelişmede, zayıf tüketim harcamalarının yanı sıra firmaların ek gümrük vergileri sebebiyle ithalat siparişlerini öne çekmesi etkili oldu. 

ABD Başkanı Donald Trump, 1 Haziran'dan itibaren Avrupa Birliği'ne (AB) doğrudan yüzde 50 tarife uygulanmasına yönelik kararını 9 Temmuz 2025'e ertelediğini duyurdu.

Almanya ekonomisinde ilk çeyrek büyümesi de çeyreklik bazda %0,2’den %0,4’e revize edildi. Böylece ülkede çeyreklik büyüme 2022’nin 3. çeyreğinden bu yana en yüksek hızında kaydedildi. 

ABD’de ve Euro Alanı’nda tüketici güven endeksleri toparlandı. ABD’de ek gümrük tarifelerine ilişkin kesin bir karar olmaması endişeleri nedeniyle Nisan’da pandemiden bu yana en düşük seviyelerine inen tüketici güven endeksi Mayıs’ta 12,3 puan artarak beklentilerin de oldukça üzerinde 98,0 düzeyinde gerçekleşti. 

Görülüyor ki, tüketici güvenindeki beş aylık düşüş serisi de sonlanmış oldu. Euro Alanı’nda da açıklanan veriler güven endekslerinin Mayıs’ta toparlandığına işaret etti. Ekonomik güven endeksi iki aylık düşüşün ardından Mayıs’ta 1,0 puan yükselerek 94,8 düzeyinde kaydedildi. 

Bir türlü sabitlenemeyen oyuncağa dönen Trump’ın tarife uygulamaları mahkemeye taşındı. Çarşamba günü ABD’de Uluslararası Ticaret Mahkemesi, Trump'ın tarife uygulamalarında yasal yetkisini aştığına hükmederek ek gümrük vergilerini engelleme kararı aldı. Trump yönetiminin bunun üzerine yaptığı temyiz başvurusu Federal Temyiz Mahkemesi’nce kabul edilerek, söz konusu kararın geçici olarak durdurulmasına karar verildi. 

Altın ve Petrol

Artan risk iştahına paralel olarak altın fiyatları bu dönemde %1,2 geriledi. Böylece, ons altının fiyatı Perşembe kapanış itibarıyla 3.316 USD’ye indi. Ticaret savaşlarına yönelik endişelerin bir miktar hafiflemesiyle Mayıs ayı genelin de yükseliş eğiliminde olan petrol fiyatları ise geride bıraktığımız hafta ABD-İran arasında gerçekleşen nükleer anlaşma müzakereleri ve OPEC+ ülkelerinin arz artırımına yönelik beklentilerin etkisiyle yatay bir görünüm sundu.

Hakan DİKMEN

Ekonomi gündeminde çalkantılı bir hafta daha yaşandı denilebilir. Küresel belirsizlikler yaşanırken Türkiye'nin ekonomik direnci bu hafta pek değerli olarak piyasalarda değer buluyor. 

Geride bıraktığımız hafta, küresel piyasalarda artan belirsizliklerin ve merkez bankalarının atacağı adımlara yönelik beklentilerin damga vurduğu bir dönem oldu. Gelişmiş ekonomilerde enflasyonla mücadele ve olası resesyon senaryoları gündemin üst sıralarında yer alırken, Türkiye ekonomisi ise kendine özgü dinamikleri ve atılan adımlarla bu küresel dalgalanmalara karşı direncini korumaya çalıştı. 

Hafta boyunca küresel piyasaların odağında, başta ABD Merkez Bankası (Fed) ve Avrupa Merkez Bankası (ECB) olmak üzere önde gelen merkez bankalarının gelecekteki para politikalarına ilişkin sinyaller yer aldı. Özellikle ABD'den gelen son enflasyon verilerinin beklentilerin üzerinde seyretmeye devam etmesi, Fed'in faiz artırım döngüsüne beklenenden daha uzun süre devam edebileceği endişelerini artırdı. Bu durum, küresel risk iştahında dalgalanmalara ve gelişmekte olan piyasalara yönelik sermaye akımlarında temkinli bir seyre neden oldu.

Avrupa tarafında ise enerji krizi ve Ukrayna'daki savaşın ekonomik etkileri halen hissedilmeye devam ediyor. ECB'nin enflasyonla mücadeledeki kararlılığı ve olası faiz artırımlarının büyüme üzerindeki potansiyel etkileri, Euro Bölgesi ekonomisine yönelik soru işaretlerini beraberinde getiriyor. Bir de yine durmayan Trump AB'yi, 1 Haziran'dan itibaren gelen mallara yüzde 50 oranında gümrük vergisi uygulamakla tehdit etti.

Bitcoin’de tüm zamanların rekoru

Bitcoin ABD'deki stablecoin regülasyonunda sağlanan ilerlemenin desteğiyle tüm zamanların en yüksek seviyesine çıktı.

Uzun yıllar boyunca sıfıra yakın enflasyona sahip olan Japonya’da fiyatlar artmaya başladı. Japonya Merkez Bankası'nın ABD Başkanı Donald Trump'ın gümrük vergilerinden kaynaklanan büyüme rüzgarlarına karşı kalıcı gıda enflasyonundan kaynaklanan fiyat baskılarını dengeleme çıkmazının altında kalmamak için yeni planlar üretiyor.  

Çin ekonomisinden gelen karışık sinyaller de küresel büyüme görünümünü etkileyen bir diğer faktör olarak öne çıktı. Özellikle emlak sektöründeki sıkıntılar ve COVID-19 sonrası toparlanmanın hızı konusundaki belirsizlikler, Asya piyasalarında da dalgalanmalara yol açtı. Almanya enflasyonu yakından izleniyor. Enflasyonun Mayıs ayında 2,1% düzeyini koruması bekleniyor. Aylık TÜFE beklentisi ise 0,1%.

Yurt içine döndüğümüzde ise ekonomi yönetiminin öncelikli gündem maddesi enflasyonla mücadele ve makroekonomik istikrarın sağlanması olmaya devam etti. Hafta boyunca yapılan açıklamalarda, para politikasındaki sıkı duruşun sürdürüleceği ve mali disiplinden taviz verilmeyeceği mesajları yinelendi. Enflasyon göstergelerinde henüz belirgin bir düşüş yaşanmasa da, uygulanan politikaların orta vadede sonuç vermesi bekleniyor.

Enflasyonla mücadele sürecek

Türkiye ekonomisi açısından ise önümüzdeki dönemde enflasyonla mücadelenin kararlılıkla sürdürülmesi, yapısal reformların hızlandırılması ve uluslararası yatırımcı güveninin artırılması kritik önem taşıyor. Atılacak doğru adımlar ve sağlanacak makroekonomik istikrar, Türkiye'nin küresel ekonomideki bu çalkantılı dönemden daha güçlü çıkmasını sağlayacaktır.

Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın Reel sektörü destekleme çalışmaları çerçevesinde açıkladığı yeni ekonomik programın detayları ve yapısal reform takvimi de yatırımcıların odağındaydı. İmalatçı KOBİ'lerin yararlanabilmesi için 30 milyar liralık yeni destek paketini devreye alacak, kefalet limiti 25 milyar lira olacak. Özellikle doğrudan yabancı yatırımları çekmeye yönelik atılacak adımlar ve ihracatı destekleyici politikalar, Türkiye ekonomisinin uzun vadeli büyüme potansiyeli açısından kritik önem taşıyor.

Altın, dolar ve euro kazandırdı

Borsa İstanbul'da (BIST 100) hafta genelinde küresel piyasalardaki dalgalanmalara paralel olarak oynak bir seyir izlendi. Ancak, seçici hisse bazlı hareketler ve bazı sektörlere yönelik olumlu beklentiler endeksin belirli seviyelerin üzerinde tutunmasını sağladı. Döviz kurlarında ise TCMB'nin sıkı para politikası ve makroihtiyati tedbirlerin etkisiyle nispeten daha dikkatli izlendi.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 3,23 değer kaybederek 9.356,04 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 9.326,14 ve en yüksek 9.683,25 puanı gördü.

Aynı dönemde Borsa İstanbul mali endeksi yüzde 2,12 değer kaybıyla 11.216,82 puan, hizmetler endeksi yüzde 2,45 azalışla 9.764,80 puan, sanayi endeksi yüzde 3,48 düşüşle 12.351,27 puan, teknoloji endeksi yüzde 1,81 kayıpla 19.750,17 puan olarak kayıtlara geçti.

En çok prim yapan hisse Ral Yatırım Holding 

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 9,73 ile Ral Yatırım Holding zirveyi kaptı. Ral Yatırım Holding'i yüzde 6,54 ile Efor Çay Sanayi ve yüzde 5,58 ile GrainTürk Holding izledi.

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 13,41 ile Oba Makarnacılık, yüzde 10,18 ile Ford Otomotiv Sanayi ve yüzde 10,08 ile Tofaş olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 621 milyar 72 milyon lirayla ASELSAN, 465 milyar 360 milyon lirayla Garanti BBVA ve 386 milyar 55 milyon lirayla Türk Hava Yolları oldu.

Döviz kurlarında haftanın son işlem gününde yukarı yönlü seyir izlendi. Dolar 39 lirayı aştı ve tarihi yüksek seviyesine ulaşmasına yüzde 6 kaldı. Euro durur mu o da bu hafta çoştu. Euro kurunda da tarihi yükseliş oluştu. Şu sıralar 44.1520 liradan işlem görüyor ve tarihi zirvesinden sadece yüzde 1.6 geride bulunuyor. Doların satış fiyatı yüzde 0,53 yükselişle 39,0310 lira, euronun satış fiyatı ise yüzde 1,69 artışla 44,1660 lira oldu.

Geçen hafta 51,5800 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 2,13 yükselişle 52,6800 liraya yükseldi.

İsviçre frangı ise önceki haftaya kıyasla yüzde 2,20 artışla 47,3900 liradan alıcı buldu.

Altın fiyatları küresel piyasalarda güç kaybeden doların etkisiyle prim yapmaya yeniden başladı. 24 ayar külçe altının gram fiyatı yüzde 5,85 artışla 4.196,00 liraya, Cumhuriyet altınının fiyatı da yüzde 5,80 artarak 28.363,00 liraya yükseldi.

Hakan DİKMEN analizi

Bu hafta küresel piyasalarda olumlu bir hava izlendi. Jeopolitik gerilimleri azaltmak amacıyla yapılan diplomatik temaslar ve ABD-Çin arasındaki gümrük vergisi anlaşmasının etkisi bu konuda etken oldu. Ama unutmayalım ki Trump ile dünyanın sınavı var. Dikkatli olmakta yarar var. Çünkü haftanın son günü, Başkan Donald Trump yaptığı açıklamada, yönetiminin çok sayıda ülkeyle bireysel ticaret anlaşmaları müzakere etmek için zamanının olmadığını, bu nedenle yönetimin gümrük tarifelerinin ne olacağına "önümüzdeki iki ila üç hafta içinde" karar vereceğini söyledi. Yani bir gün öyle bir gün böyle olabilir. 

Geride bıraktığımız hafta işte böyle, küresel ekonomideki karmaşık dinamikleri bir kez daha gözler önüne serdi. Belirsizliklerin devam ettiği bu ortamda, yatırımcıların portföy çeşitlendirmesine önem vermesi ve risklerini dikkatli bir şekilde yönetmesi kritik önem taşıyor. Kısa vadeli dalgalanmalara odaklanmak yerine, uzun vadeli stratejilere sadık kalmak ve temel analizlere dayalı kararlar almak, bu zorlu süreçte başarıya ulaşmanın anahtarı olacaktır. Unutmayalım ki, her kriz ve belirsizlik dönemi, aynı zamanda yeni fırsatları da beraberinde getirebilir. Önemli olan, bu fırsatları doğru zamanda ve doğru stratejilerle değerlendirebilmektir. İngiltere ekonomisi, 2025 yılı ilk çeyrekte %0,7 büyüdü. Euro Bölgesi ekonomisi 2025 yılı ilk çeyrekte önceki çeyreğe kıyasla %0,3 büyüme gösterdi. Almanya’da tüketici fiyat endeksi Nisan ayında aylık beklentilere paralel %0,4 artarken Mart ayında %2,2 olan yıllık enflasyon, Nisan ayında %2,1 olarak gerçekleşti. ABD’de tüketici fiyat endeksi, Nisan ayında aylık %0,2 arttı. Mart ayında %2,4 olan yıllık enflasyon ise Nisan ayında %2,3’e geriledi. Çekirdek enflasyon aylık %0,2 ve yıllık %2,8 oldu

Büyüme beklentileri

Yılın ilk çeyreği için büyüme Euro alanında aşağı yönlü revize edilirken, İngiltere’de beklentileri aştı. Japonya ise aynı dönemde %0,7 ile beklentilerden hızlı daraldı. Bu haftanın en önemli çıkarımlarından biri, küresel ekonomideki belirsizliklerin hala yüksek olduğu gerçeği. Enflasyon, büyüme ve para politikalarına ilişkin farklı senaryoların aynı anda masada olması, yatırımcıların karar alma süreçlerini zorlaştırıyor. Özellikle gelişmekte olan ülkeler, küresel likidite koşullarındaki değişimlere ve büyük merkez bankalarının atacağı adımlara karşı daha hassas bir konumda bulunuyor. 

Bu hafta yurt içinde de yoğun bir veri gündemi takip edildi. Cari açık Mart ayında 4,1 milyar USD, 12 aylık kümülatif verilere göre ise 12,6 milyar USD oldu. Mart ayı perakende ticaret hacim ve hizmet üretim endeksleri yurt içi talepte ivme kaybına işaret etti. Öte yandan Nisan ayı verileri konut piyasasında güçlü görünümün sürdüğüne işaret etti. Bütçe açığı Nisan’da yıllık bazda sınırlı gerilerken, yılın ilk dört ayında 2025 yılı için belirlenen OVP hedefinin %45,9’una ulaştı. Nisan ayı anket sonuçlarına göre piyasa katılımcılarının yılsonu enflasyon beklentisi %30,35’e yükselirken, büyüme beklentisi %2,9’a geriledi. 

Brent türü petrolün varil fiyatı haftalık bazda %1,0 artarken, görece azalan küresel riskler paralelinde altın fiyatları %2,5 düşüş kaydetti. 

Borsa dolar ve sterlin kazandırdı 

Bu hafta yatırım araçlarından borsa, dolar ve sterlin kazandırdı...

Gelişmekte olan piyasalara kıyasla yavaş da olsa BIST 100 endeki, bu hafta Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 2,96 değer kazanarak 9.668,36 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 9.516,86 ve en yüksek 9.771,71 puanı gördü.

Aynı dönemde Borsa İstanbul mali endeksi yüzde 5,51 değer kazancıyla 11.459,32 puan, hizmetler endeksi yüzde 2,21 artışla 10.010,15 puan, sanayi endeksi yüzde 2,37 yükselişle 12.796,52 puan, teknoloji endeksi yüzde 2,82 kayıpla 20.114,98 puan oldu.

Enerya Enerji en çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 18,65 ile Enerya Enerji oldu. Enerya Enerji’yi, yüzde 17,58 ile Margun Enerji ve yüzde 16,44 ile Girişim Elektrik Sanayi izledi. 

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 18,82 ile Çelebi Hava Servisi, yüzde 17,11 ile Oba Makarnacılık ve yüzde 13,54 ile Batıçim Batı Anadolu Çimento olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 632 milyar 16 milyon lirayla ASELSAN, 475 milyar 860 milyon lirayla Garanti BBVA ve 404 milyar 340 milyon lirayla Türk Hava Yolları oldu.

Türkiye’nin 5 yıllık CDS primi 299 baz puana hızlı gerilerken, USD/TL yatay bir görünüm sundu. 2 yıllık gösterge tahvilin faizi ise 126 baz puan düşüşle %47,95 oldu. 

Uzun zamandır yükselişteki Altın ve Euro geriledi...

24 ayar külçe altının gram fiyatı yüzde 4,48 azalışla 3.964,00 liraya, cumhuriyet altınının fiyatı da yüzde 4,44 düşüşle 26.809,00 liraya geriledi.

Doların satış fiyatı yüzde 0,21 yükselişle 38,8270 lira, Euronun satış fiyatı ise yüzde 0,63 azalışla 43,4300 lira oldu.

Geçen hafta 51,5600 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,04 artışla 51,5800 liraya yükseldi.

İsviçre frangı ise önceki haftaya kıyasla yüzde 0,88 düşüşle 46,3700 liradan alıcı buldu.

Hakan DİKMEN

Bu hafta Fed toplantısı ve ticaret savaşlarına ilişkin gelişmeler gündemde önemli yer tuttu. Fed politika faizinde beklentilere paralel olarak değişikliğe gitmedi. Ülkemizde aylık TÜFE enflasyonu Nisan'da %3 ile piyasada beklentilerinin bir miktar altında gerçekleşirken, yılın ilk 2 ayında gerileyen sanayi üretimi Mart'ta yükseliş kaydetti. 

ABD'nin Çin'le bu hafta sonu gümrük vergileri konusunda müzakere masasına oturacağı ve İngiltere ile ticaret anlaşması imzaladığı haberleri küresel ekonomik aktiviteye yönelik endişeleri bir miktar hafifletti. Jeopolitik gelişmeler de yakından izlendi. Rusya-Ukrayna savaşının sona ermesi ihtimali için önem taşıyan nadir toprak elementleri anlaşması ABD ile Ukrayna arasında imzalanırken, Hindistan ve Pakistan arasındaki gerilim sıcak çatışmaya dönüştü. 

ECB faiz indirimine hazırlanıyor

Avrupa tarafında ise Avrupa Merkez Bankası (ECB) yetkililerinin açıklamaları, Haziran ayında olası bir faiz indirimine kapıyı aralıyor. Analistler tarafından enflasyondaki yapışkanlığın altı çizildi. Enerji fiyatlarındaki son dönemdeki kısmi gevşeme umut verse de, hizmet enflasyonundaki katılık ECB'nin temkinli ilerlemesine neden oluyor.

Fed, Trump'ın Ocak ayında göreve başlamasından itibaren gerçekleştirdiği üçüncü toplantısını da pas geçerek politika faizini piyasa beklentilerine paralel olarak % 4,25-4,50 aralığında bıraktı. Başkan Powell toplantının ardından yaptığı açıklamalarda gümrük vergilerinin planlandığı haliyle uygulanması ve kalıcı olması halinde ekonomik büyümenin aşağı yönlü ve enflasyonun yukarı yönlü riskler altında kalabileceğini, mevcut durumda para politikasının ve ekonomik aktivitenin sunduğu koşulların ilgili risklerin yönetimi açısından elverişli olduğunu belirtti. Faiz kararı ve basın açıklaması sonrasında piyasaların Haziran ayı toplantısına yönelik faiz indirimi beklentilerinin zayıfladığı ve ABD dolarının gelişmiş ülke para birimleri karşısında değer kazandığı görüldü. Geçtiğimiz hafta DXY endeksi haftalık bazda %0,6 yükselerek 100 seviyesinin üzerine çıktı ve son bir ayın en yüksek düzeyinde kaydedildi.

Çin Merkez Bankası'חוח ekonomiyi destekleyici yönde faiz ve zorunlu karşılık indirimleri de özellikle Asya piyasalarını destekleyen bir gelişme oldu. Küresel ekonomik aktiviteye dair beklentiler üzerinde olumlu etki yaratma potansiyeline sahip bu gelişmelerin yanı sıra Hindistan ve Pakistan gerilimine bağlı olarak arz güvenliği endişelerinin artmasının da etkisiyle Brent türü ham petrolün varil fiyatı haftalık bazda % 2,5 yükseldi. 

Japonya'da ise zayıf yenin enflasyonist baskıları artırması ve Japonya Merkez Bankası'nın (BoJ) olası müdahaleleri gündemdeki yerini bu hafta da korudu.

Reel efektif döviz kuru geriledi

Ülkemizde ekonomi yönetiminin enflasyonla mücadeledeki kararlılığına yönelik mesajları devam ederken, Kur Korumalı Mevduat (KKM) uygulamasının geleceği de piyasaların yakından takip ettiği bir diğer önemli konu oldu. KKM'den kademeli çıkış stratejisi ve bu sürecin döviz kurları ile mevduat faizleri üzerindeki olası etkileri, yatırımcı kararlarında belirleyici olmaya devam ediyor.

Hafta içinde Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın gerçekleştirdiği ihaleler ve borçlanma rakamları da piyasaların radarındaydı. Yabancı yatırımcıların Türk lirası varlıklara olan ilgisindeki değişimler ve risk primi (CDS) seviyeleri, ekonomiye dair genel algıyı yansıtması açısından önem taşıdı. TL'nin reel değeri 6 ayın en düşük seviyesinde reel efektif döviz kuru nisanda 72,12'ye geriledi. Bank of America Türkiye’de faizlerin mevcut seviyelerde uzun süre kalması durumunda ekonomide sert iniş olabileceğini belirtti. 

Risk primi geriledi

BIST-100, küresel piyasalara paralel olarak Perşembe günü artan risk iştahı ile haftayı yükselişle kapatmaya hazırlanıyor. Türkiye'nin 5 yıllık CDS risk primi haftalık bazda 11 baz puan azalışla 328 seviyesine inerken, Türk lirası USD ve EUR karşısında hafif değer kazandı.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 2,43 değer kazanarak 9.390,51 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 9.032,54 ve en yüksek 9.421,36 puanı gördü.

Aynı dönemde Borsa İstanbul mali endeksi yüzde 1,31 değer kaybıyla 10.861,10 puan, hizmetler endeksi yüzde 2,98 artışla 9.793,85 puan, sanayi endeksi yüzde 1,40 yükselişle 12.499,98 puan, teknoloji endeksi yüzde 8,93 kazançla 21.076,24 puan oldu.

Işıklar Enerji Yapı Holding en çok prim yapan hisse oldu.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen, yüzde 28,28 ile Işıklar Enerji Yapı Holding oldu. Işıklar Enerji Yapı Holding'i yüzde 16,08 ile Oba Makarnacılık ve yüzde 14,95 ile ASELSAN izledi.

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler, yüzde 9,65 ile Tekfen Holding, yüzde 8,73 ile GrainTürk Holding ve yüzde 8,72 ile Sasa Polyester olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 680 milyar 352 milyon lirayla ASELSAN, 425 milyar 40 milyon lirayla Garanti BBVA ve 408 milyar 300 milyon lirayla Enka İnşaat oldu.

Altın ve dolar yükseldi

24 ayar külçe altının gram fiyatı yüzde 2,72 artışla 4 bin 150 liraya, cumhuriyet altınının fiyatı da yüzde 2,69 değer kazancıyla 28 bin 55 liraya yükseldi.

Doların satış fiyatı yüzde 0,49 artışla 38,7450 lira, avronun satış fiyatı ise yüzde 0,38 düşüşle 43,7070 lira oldu.

Geçen hafta 51,4700 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,17 değer kazanarak 51,5600 liraya yükseldi.

İsviçre frangı ise önceki haftaya kıyasla yüzde 0,02 yükselişle 46,7800 liradan alıcı buldu.

Hakan DİKMEN

Geçtiğimiz hafta küresel ekonomiler ve piyasalar genelinde karmaşık ve bir bakıma çelişkili bir tablo ortaya çıktı. Bozulan enflasyon beklentilerinin ardından ekonomi yönetimi ve TCMB'ye gözlerimizi çevirip bekledik.  Beklenen oldu ve Merkez Bankası'dan Türk Lirasını koruyacak adım geldi. Küresel piyasalarda Rusya-Ukrayna savaşının sonlanlanması, ABD-Ukrayna ortaklığı ve tarifler sonrası özellikle Çin'in alacağı tavır bu haftanın konusu oldu. ABD Hazine Bakanlığı, ABD ile Ukrayna arasında "ekonomik ortaklık" anlaşması imzalandığını duyurdu. Anlaşmanın bugüne kadarki askeri ve finansal desteği karşılığında ABD'ye Ukrayna'nın doğal kaynaklarına erişim imkanı sağlayacağı belirtildi. Bu durumda ABD ile Rusya arasında yeni bir gerginlik olup olmayacağı piyasaları endişelendiriyor.  

Bunlar yaşanırken bazı bölgelerde yenilenen yatırımcı güveni ve olumlu ivme görülürken, diğerleri revize edilmiş büyüme tahminleri ve ticaret ve enflasyona ilişkin devam eden endişelerle boğuşuyordu. Önemli ekonomistler küresel ticaretle ilgili belirsizliklerin devam etmesi ile fonlarının büyük bir kısmını nakitte tutacağını açıkladı.

Dünya Bankası ve IMF de dahil olmak üzere birkaç büyük uluslararası kuruluş, 2025 GSYİH büyüme tahminlerini bu hafta aşağı yönlü revize etti. Yapılan ayarlama, artan küresel ticaret gerginliklerini, tarife şoklarının devam eden etkisini ve bazı durumlarda iç mali sıkılaşmayı yansıtıyor. İş anketleri bu endişeleri daha da vurguladı ve bazıları ekonomik aktivitede belirgin bir yavaşlama olduğunu belirtti.

Ancak, hepsi olumsuz değil. Bazı bölgelerde 2025'in ilk çeyreğine ait veriler, belirsiz küresel ortama rağmen iyi müşteri aktivitesi ve güçlü kredi kalitesiyle yönlendirilen sağlam sonuçlara işaret ediyor. Enflasyon rakamları yakından izlenmeye devam edecek, zira bazı bölgeler yılın ilerleyen dönemlerinde daha fazla faiz indirimi bekliyor, bu da olumlu enflasyon verilerine bağlı.

ABD’nin tarife politikalarına ilişkin belirsizlik devam ederken teknoloji şirketlerinin açıkladığı güçlü bilançolar sonrası ABD piyasalarında pozitif kapanışlar görüldü. Bu hafta Borsa İstanbul ile beraber Avrupa ve Çin’de 1 Mayıs nedeniyle borsalar işleme kapalıydı.

Piyasalarda hareket kesilmedi

Ama yine de bu hafta piyasalarda hareket kesilmedi. Euro Bölgesi'nde tüketici fiyatları yıllık yüzde 2,2 oranında artış gösterdi. Bloomberg anketlerinde tahminler yüzde 2,1 seviyesindeydi. Almanya ve Fransa’da enflasyon oranı düşerken, İtalya ve İspanya’da enflasyon oranı sabit kaldı. Bir önceki aya göre enflasyon oranı en fazla artan ülkeler, 0,7 puanlık artış ile Hollanda ve 0,6 puan ile Letonya oldu.

Petrol fiyatları, Çin'in ABD ile yeni ticaret görüşmelerine açık olduğunu açıklamasının ardından yükselişe geçti. Bu flört çağrısı sadece petrol değil küresel piyasaları da hareketlendirdi. Bu arada Brent petrolün varili, uluslararası piyasalarda 62,37 dolardan işlem görüyor.

Geçtiğimiz hafa TÜİK tarafından açıklanan verilere göre, 2025 yılı mart ayında dış ticaret açığı bir önceki yılın aynı ayına göre %1,5 azalarak 7,2 milyar Amerikan Doları seviyesine geriledi. Ayrıca İTO tarafından açıklanan verilere göre, 2025 yılı nisan ayında İstanbul’da aylık bazda perakende fiyatlar %3,21 yükseliş gösterdi. Yurt dışında Avro Bölgesi ekonomisi 1.Çeyrek 25’te beklentilerin (%0,3) üzerinde çeyreklik % 0,4 büyüdü. ABD’de nisan ayında özel sektör istihdamının 62 bin ile beklentilerin (128 bin) altında arttığı ve ABD ekonomisinin 1Ç25’te %0,2 büyüme beklentilerinin aksine %0,3 daraldığı açıklandı. Fed’in enflasyon göstergesi olarak dikkate aldığı Çekirdek PCE fiyat endeksinde martta aylık bazda değişim görülmedi.  Yıllık bazda % 2,6 artış görüldü. ABD’de ISM imalat PMI nisan ayında bir önceki aya göre 0,3 puan azalarak 48,7 seviyesine (beklenti: 48,0) geriledi. 

İstanbul Tüketici Fiyat İndeksi ile Toptan Eşya Fiyatları İndekslerinin Nisan ayı verilerini açıkladı. İstanbul'da Nisan ayında bir önceki aya göre perakende fiyatlar yüzde 3,21, toptan fiyatlar ise yüzde 1,46 arttı. 

Resmi Gazete'de yayımlanan karara göre, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Türk lirasına geçişi desteklemek amacıyla yabancı para mevduat için zorunlu karşılık oranlarını tüm vadelerde 200 baz puan artırdı. DİBS kazançlarına %0 stopaj uygulaması 31 Temmuz 2025’e kadar uzatıldı. 

Bu hafta kazandıranlar

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 2,81 değer kaybederek 9.167,58 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 9.058,16 ve en yüksek 9.464,53 puanı gördü. Aynı dönemde Borsa İstanbul mali endeksi yüzde 1,33 değer kaybıyla 10.720,19 puan, hizmetler endeksi yüzde 2,07 düşüşle 9.510,14 puan, sanayi endeksi yüzde 2,33 azalışla 12.327,58 puan, teknoloji endeksi yüzde 1,83 kayıpla 19.349,20 puan oldu.

Katılımevim Tasarruf Finansman AŞ en çok prim yapan hisse olarak dikkati çekti.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 16,53 ile Katılımevim Tasarruf Finansman AŞ oldu. 

Katılımevim Tasarruf Finansman AŞ'yi yüzde 10,51 ile Ral Yatırım Holding ve yüzde 7,34 ile Bakısöke Çimento Sanayi izledi.

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 14,85 ile Oyak Çimento, yüzde 9,45 ile Borusan Boru Sanayi ve yüzde 9,27 ile Limak Doğu Anadolu Çimento olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 591 milyar 888 milyon lirayla ASELSAN, 433 milyar 860 milyon lirayla Garanti BBVA ve 403 milyar 995 milyon lirayla Türk Hava Yolları oldu.

Dolar ve euro yükseldi

24 ayar külçe altının gram fiyatı yüzde 0,37 azalışla 4 bin 40 liraya, cumhuriyet altınının fiyatı da yüzde 0,36 değer kaybıyla 27 bin 320 liraya geriledi.

Doların satış fiyatı yüzde 0,34 artışla 38,5550 lira, euronun satış fiyatı ise yüzde 0,36 yükselişle 43,8730 lira oldu.

Geçen hafta 51,2300 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,47 değer kazanarak 51,4700 liraya yükseldi.

İsviçre frangı ise önceki haftaya kıyasla yüzde 0,93 yükselişle 46,7700 liradan alıcı buldu

Hakan DİKMEN

Nisan ayının son haftasına girerken, küresel ve yerel piyasalar adeta bir belirsizlik sarmalında salınıyor. Geçtiğimiz günlerde yaşanan ekonomik gelişmeler ve piyasa hareketleri, yatırımcıların kafasındaki soru işaretlerini artırırken, geleceğe dair öngörüleri de zorlaştırıyor. Bu hafta da Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump’ın Fed’in politikalarına ve uygulanacak gümrük tarifelerine ilişkin değişen açıklamaları bizi şaşırttı mı hayır. Ama, küresel piyasaların dalgalı bir seyir izlemesine neden oldu. IMF, 2025 ve 2026 yıllarına ilişkin küresel ekonomik büyüme tahminlerini düşürdü. Nisan ayına ilişkin öncü PMI verileri ABD’de ılımlı bir görünüm sunuyor bize. Ancak, bu durum Euro Alanı’nda iyimserliği sınırlandırıyor. Öncü verilere göre Euro Alanı’nda imalat PMI Nisan ayında eşik değerin altındaki seyrini sürdürse de 48,7 ile Ocak 2023’ten bu yana en yüksek düzeyinde gerçekleşmiş olacak.

Haftanın en çok konuşulan konularından biri, hiç şüphesiz küresel enflasyon endişeleri oldu. Özellikle Amerika Birleşik Devletleri'nden gelen son enflasyon verileri, beklentilerin üzerinde seyrederek merkez bankalarının faiz artırımı konusunda daha agresif adımlar atabileceği sinyallerini verdi. Bu durum, gelişmekte olan ülke piyasalarında tedirginliğe yol açarken, döviz kurlarında da dalgalanmalara neden oldu. Türk Lirası da bu küresel rüzgardan nasibini alarak, hafta boyunca yatırımcıların radarında kalmaya devam etti. 

İstenilen ivme yakalanamadı

Yurt içinde ise gözler, açıklanan sanayi üretimi ve büyüme rakamlarındaydı. Beklentilerin altında kalan sanayi üretimi verileri, ekonomik toparlanmanın henüz istenilen ivmeyi yakalayamadığımıza dair endişeleri tetikledi. Ancak, aynı dönemde açıklanan büyüme rakamlarının bir önceki döneme göre hafif bir toparlanma göstermesi, piyasalarda bir nebze olsun umut ışığı yaktı. Bu karmaşık tablo, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) para politikası kararlarını önümüzdeki dönemde daha da kritik hale getirecek gibi görünüyor. Hafta ülkemizde piyasalar kapandıktan sonra  Uluslararası derecelendirme kuruluşu S&P Türkiye'nin uzun vadeli kredi notunu 'BB-' seviyesinde tutarken not görünümünü de "durağan" olarak teyit etti.

Borsa ve dolar kazandırdı

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 1,24 değer kazanarak 9.432,55 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 9.268,07 ve en yüksek 9.531,35 puanı gördü.

Aynı dönemde Borsa İstanbul mali endeksi yüzde 2,20 artarak 10.864,77 puan, hizmetler endeksi yüzde 0,39 değer kazancıyla 9.710,86 puan, sanayi endeksi yüzde 1,63 yükselişle 12.621,35 puan, teknoloji endeksi yüzde 2,27 kazançla 19.709,05 puan oldu.

Borusan Yatırım ve Pazarlama en çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 21 ile Borusan Yatırım ve Pazarlama oldu. 

Borusan Yatırım ve Pazarlama'yı yüzde 15,07 ile Tofaş ve yüzde 13,37 ile Galatasaray izledi. 

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 18,00 ile GrainTürk Holding, yüzde 11,24 ile Mia Teknoloji ve yüzde 9,63 ile Enerya Enerji olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 616 milyar 968 milyon lirayla ASELSAN, 438 milyar 495 milyon lirayla Türk Hava Yolları ve 430 milyar 920 milyon lirayla Garanti BBVA oldu.

Sektörel bazda ise, enerji piyasalarındaki hareketlilik dikkat çekti. Küresel petrol fiyatlarındaki dalgalanmalar, jeopolitik gerilimler ve arz-talep dengesindeki belirsizlikler nedeniyle enerji hisselerinde inişli çıkışlı bir seyir izlendi. Teknoloji hisseleri ise, küresel enflasyon endişeleri ve faiz artırımı beklentileriyle birlikte genel olarak baskı altında kaldı. Ancak, yapay zeka ve yenilenebilir enerji gibi alanlarda faaliyet gösteren bazı şirketlerin pozitif ayrıştığı gözlemlendi.

Dolar yükseldi

24 ayar külçe altının gram fiyatı geçen hafta yüzde 0,32 azalışla 4 bin 55 liraya, cumhuriyet altınının fiyatı da yüzde 0,31 değer kaybıyla 27 bin 420 liraya geriledi.

Doların satış fiyatı yüzde 0,64 artışla 38,4230 lira, avronun satış fiyatı ise yüzde 0,20 yükselişle 43,7160 lira oldu.

Geçen hafta 50,8400 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,77 değer kazanarak 51,2300 liraya yükseldi.

İsviçre frangı ise önceki haftaya kıyasla yüzde 0,54 düşüşle 46,3400 liradan alıcı buldu

Uluslararası arenada ise Avrupa Birliği'nden gelen ekonomik veriler yakından takip edildi. Bölgedeki enflasyonla mücadele çabaları ve büyüme beklentileri, Euro Bölgesi'nin ekonomik geleceğine dair ipuçları sunmaya devam etti. 

Ayrıca, Çin ekonomisindeki gelişmeler ve küresel ticaret politikalarına dair söylemler de piyasaların yönünü belirleyen önemli faktörler arasında yer aldı. Çin Merkez Bankası (PBoC) Nisan toplantısında politika faiz oranlarında değişikliğe gitmedi. Böylece bir yıllık ana kredi faiz oranı %3,10 oldu.  5 yıllık faiz ise  %3,60 civarında dolanıyor.

Kısacası bu hafta küresel ve yerel piyasalar için belirsizliklerin ve çelişkili sinyallerin hakim olduğu bir dönem oldu. Enflasyon endişeleri, büyüme beklentileri, jeopolitik gelişmeler ve merkez bankalarının politikaları, yatırımcıların karar alma süreçlerini zorlaştırdı. Önümüzdeki dönemde bu belirsizliklerin ne yöne evrileceği ve piyasaların nasıl bir tepki vereceği merakla bekleniyor. Yatırımcıların bu çalkantılı dönemde daha dikkatli ve temkinli hareket etmeleri, risklerini iyi yönetmeleri ve uzun vadeli stratejilere odaklanmaları önem taşıyor. Zira piyasa pusulası, şimdilik net bir yön göstermekte zorlanıyor.

Gelecek hafta beklenen haberleri

Önümüzdeki haftanın yurt içinde Mart ayı istihdam ve Nisan ayı İSO imalat PMI verileri öne çıkıyor. Yoğun bir veri gündeminin takip edileceği küresel piyasalarda ABD çekirdek PCE enflasyonu ve tarım dışı istihdam verileri yön belirleyecek. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, ABD'de IMF Başkanı Kristalina Georgieva ve ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ile ayrı ayrı görüşmelerde bulundu. Bakalım önümüzdeki hafta bu konuda neler olacak. 

Mart Ayı İstihdam Verileri: Türkiye'nin istihdam durumu için önemli bir gösterge olan bu veriler, işsizlik oranı ve iş gücü katılımı gibi bilgileri içerecek.

Nisan Ayı İSO İmalat PMI: İmalat sanayisindeki büyümenin izlenmesine yardımcı olan bu indeks, sektörün sağlık durumu hakkında önemli ipuçları verecek.

ABD Çekirdek PCE Enflasyonu: Federal Rezerv’in enflasyon hedefleri üzerinde etkili olan bu veri, para politikası kararlarını şekillendirebilir.

Tarım Dışı İstihdam Verileri: ABD'deki iş gücü piyasasının durumu hakkında bilgi veren bu veriler, ekonomik büyüme ve Fed’in faiz kararları üzerinde önemli bir etkiye sahip.

Hakan DİKMEN

Bu hafta küresel piyasalarda risk algısının sınırlı da olsa iyileştiği gözlendi. Tabi ki bunda Ticaret savaşlarına ilişkin endişelerin bir miktar hafiflemesi en önnemli etken oldu.  Küresel ekonomik büyümeye dair endişeler bulunuyor. Bu arada Çin'de petrol ithalatının Mart'ta toparlanmasıyla petrol fiyatları bu hafta  %4,9 artış kaydetti.

MSCI dünya ve gelişmekte olan ülkeler borsa endeksleri yükseldi.  Oranlar da %0,1 ve %2,1 olarak belirlendi.  Fed Başkanı Powell'in gümrük tarifelerinin enflasyonda geçici de olsa artışa neden olabileceğini belirtti.  Bu haberden sonra ABD hisse senedi piyasaları Perşembe kapanışı itibarıyla geçen haftanın Cuma gününe göre geriledi. Bu doğrultuda S&P 500, Dow Jones ve Nasdaq endekslerinde bu dönemde sırasıyla %1,5, %2,7 ve %2,6 oranlarında düşüşler izlendi. Altın fiyatları ise tarihi yüksek seviyelerdeki seyrini sürdürerek 3.300 USD düzeyinin üzerine çıktı.

Bu hafta yatırım araçlarından altın ve dolar kazandırdı.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 0,68 değer kaybederek 9.317,24 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 9.245,26 ve en yüksek 9.492,29 puanı gördü.

Aynı dönemde Borsa İstanbul mali endeksi yüzde 2,50 azalarak 10.630,73 puan, hizmetler endeksi yüzde 0,12 değer kazancıyla 9.673,59 puan, sanayi endeksi yüzde 0,07 düşüşle 12.418,94 puan, teknoloji endeksi yüzde 4,39 kazançla 19.271,68 puan oldu.

Oba Makarnacılık en çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 35,06 ile Oba Makarnacılık oldu. 

Oba Makarnacılık'ı yüzde 21,98 ile Pasifik Eurasia Lojistik ve yüzde 19,01 ile Enerya Enerji izledi. 

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 12,19 ile Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı, yüzde 8,40 ile Otokar ve yüzde 7,85 ile Ford Otomotiv Sanayi olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 592 milyar 344 milyon lirayla ASELSAN, 440 milyar 220 milyon lirayla Türk Hava Yolları ve 431 milyar 760 milyon lirayla Garanti BBVA oldu.

Bazı sektörlerde hareketlilik görülse de, endeks üzerinde belirgin bir yönelim oluşmadı. Enflasyon Beklentileri: JPMorgan, Türkiye için yıl sonu enflasyon beklentisini yukarı yönlü revize etti. Mevduat Faizleri: TL mevduat faizleri son üç ayın en yüksek seviyesine ulaştı. Yabancı Yatırımcı İşlemleri: Yabancı yatırımcılar, geçtiğimiz hafta hisse senedi piyasasında net satış yaparken, tahvil piyasasında da satış yönlü hareket ettiler. Konut Satışları: Türkiye genelinde konut satışları Mart ayında yıllık bazda %5,1 oranında artış gösterdi. Ticaret: Ticaret Bakanlığı, zirai don sonrası yaşanabilecek fahiş fiyat artışlarına karşı denetimleri artırdı. 

ABD'de işsizlik maaşı başvuruları azalış gösterdi. ECB Faiz Kararı: Avrupa Merkez Bankası (ECB), politika faizini beklentiler doğrultusunda düşürdü. 

ABD Başkanı Trump, Japonya ile yapılan ticaret görüşmelerinde "büyük ilerleme" kaydedildiğini açıkladı. 

Emtia piyasaları yükseldi

Euro Bölgesi'nde yıllık enflasyon düşüş gösterdi. Emtia piyasaları ise, altın ve gümüş fiyatları yükseliş kaydetti. 

Çin'de konut fiyatlarında düşüş sürerken, sanayi üretimi beklentilerden daha hızlı büyüdü

Bu hafta IMF, küresel ekonomik büyüme tahminlerinde kayda değer düşüşler beklediğini açıkladı ancak küresel bir durgunluk beklemediklerini belirtti. Ticaret Politikaları: BOJ, ABD ticaret politikalarının küresel ekonomi için en büyük risklerden biri olduğunu ifade etti. ABD Hazine Bakanı, Çin'in ABD tahvili satmasının Çin'in çıkarlarına uygun olmayacağını dile getirdi.

Altın ve dolar yükseldi

TCMB'nin faiz artışının ardından döviz kurlarında dalgalanmalar yaşandı. Doların satış fiyatı yüzde 0,30 artışla 38,1770 lira, avronun satış fiyatı ise yüzde 0,86 yükselişle 43,6300 lira oldu.

Geçen hafta 49,7300 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 2,23 değer kazanarak 50,8400 liraya yükseldi.

İsviçre frangı ise önceki haftaya kıyasla yüzde 0,55 düşüşle 46,5900 liradan alıcı buldu.

Altın

24 ayar külçe altının gram fiyatı geçen hafta yüzde 2,73 artışla 4 bin 68 liraya, Cumhuriyet altınının fiyatı da yüzde 2,70 değer kazancıyla 27 bin 506 liraya yükseldi.

KUTU KUTU

Haftanın Gündem Konuları (21 – 25 Nisan 2025)

Gelecek hafta Çin Merkez Bankası toplantısı ile küresel gündemde ABD'de ve Euro Alanı'nda açıklanacak olan Nisan ayı öncü PMI verileri ile öne çıkıyor. Ayrıca IMF tarafından Nisan ayı Dünya Ekonomik Görünüm Raporu da yayınlanacak. 

Yurt içinde uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu S&P'nin Türkiye'ye ilişkin kredi notu değerlendirmesinin yanı sıra güven endeksleri ve sektörel enflasyon beklentileri açıklanacak.

Gelecek haftanın gündem maddeleri de şöyle sıralanabilir. 

Türkiye– Tüketici Güven Endeksi, Reel Kesim Güven Endeksi, Kapasite Kullanımı, TCMB PPK Toplantı Özeti

ABD– S&P PMI İmalat- İmalat Dışı, Yeni Konut Satışları, Fed'in Bej Kitap Raporu, Dayanıklı Mal Siparişleri, Michigan Tüketici Güven Endeksi

Avro Bölgesi– Tüketici Güven Endeksi, HCOB PMI İmalat- İmalat Dışı

Almanya– HCOB PMI İmalat- İmalat Dışı, IFO İş Ortamı Güven Endeksi

Japonya– Tokyo TÜFE

Hakan DİKMEN

Her hafta analizimize başlarken “ Ne haftaydı ama!” diyerek başlıyoruz. Bu hafta da ilk önce dünya genelinde neler oldu diye bakacak olursak görüyoruz ki; dolar endeksindeki düşüş, Sonra Trump manevrasıyla toparlanma, Çin’in yeni ekonomik açılımları, Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) faiz kararı ve petrol fiyatlarındaki sert dalgalanmalar dikkat çekti.

ABD Başkanı Trump’ın gümrük tarifelerini erteleme açıklamalarının etkisiyle %3,27 yükselerek 9.579 seviyesinden başlayan BIST100 endeksi, haftayı yüzde 0,01 değer kazanarak 9.380,95 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 9.050,56 ve en yüksek 9.581,24 puanı gördü.

Aynı dönemde Borsa İstanbul mali endeksi yüzde 0,97 azalarak 10.903,78 puan, hizmetler endeksi yüzde 3,34 değer kazancıyla 9.661,71 puan, sanayi endeksi yüzde 0,19 azalışla 12.427,84 puan, teknoloji endeksi yüzde 0,81 kazançla 18.460,67 puan oldu.

En çok prim yapan hisse

Pasifik Eurasia Lojistik en çok prim yapan hisse olarak haftayı kapattı. Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 23,34 ile Pasifik Eurasia Lojistik oldu.

Pasifik Eurasia Lojistik’i, yüzde 15,50 ile Batısöke Çimento Sanayi ve yüzde 14,37 ile Oba Makarnacılık izledi.

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 12,31 ile Türk Traktör, yüzde 7,61 ile Anadolu Sigorta ve yüzde 7,57 ile Anadolu Hayat Emeklilik olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 543 milyar 552 milyon lirayla ASELSAN, 451 milyar 500 milyon lirayla Garanti BBVA ve 427 milyar 800 milyon lirayla Türk Hava Yolları oldu.

Dün yurt içinde açıklanan, sanayi üretim endeksi şubat ayında aylık %1,6, yıllık %1,9 düşüş gösterdi. Yurt dışı piyasalarda ise, ABD’de mart ayı TÜFE artışı aylık %0,1, yıllık %2,4 seviyesinde beklentilerin altında açıklandı. Ayrıca, haftalık işsizlik maaşı başvuruları beklentilere paralel 223 bin seviyesinde gerçekleşti.

Küresel piyasalar dikkat çekiciydi

ABD Merkez Bankası (FED), Nisan ayının ilk toplantısında faizleri sabit tuttu. Ancak, Başkan Jerome Powell’ın yaptığı açıklamalarda enflasyonun beklenenden yavaş düşmesi, piyasalarda belirsizliği artırdı. Bu gelişmeyle birlikte dolar endeksi haftalık bazda %1.3 düşüş gösterdi. ABD 10 yıllık tahvil faizleri ise kısa süreli yükselişin ardından tekrar gevşedi.

ÇİN yeniden atakta: Yuan’da dijital hamle

Çin Halk Bankası, dijital yuan kullanımını genişletmek için 10 büyük şehirde yeni bir pilot uygulama başlattığını duyurdu. Bu gelişme, dijital para birimlerinin uluslararası ticarette daha çok kullanılabileceği yönündeki beklentileri güçlendirdi. Ayrıca Pekin yönetimi, yerel bankalara daha fazla kredi verme çağrısında bulunarak büyümeyi destekleme politikasını sürdürdü.

AVRUPA’DA DURGUNLUK KORKUSU ARTIYOR

Avrupa Merkez Bankası ECB, 11 Nisan Perşembe günü yaptığı toplantıda faizleri sabit tuttu. Ancak Başkan Christine Lagarde’ın açıklamaları, Avrupa'da ekonomik durgunluk riskinin arttığını ortaya koydu. Almanya başta olmak üzere sanayi üretimindeki gerileme ve tüketici güvenindeki zayıflık, Euro Bölgesi ekonomisinin kırılgan yapısını gözler önüne serdi.

Petrol fiyatlarında ters rüzgarlar

Orta Doğu'da artan gerilim ve İran’ın Hürmüz Boğazı'ndaki manevraları, Brent petrol fiyatlarını haftanın ilk günlerinde 92 dolar seviyesine kadar yükseltti. Ancak ABD Enerji Bakanlığı’nın stratejik rezerv satışlarını artırmasıyla birlikte fiyatlar haftanın sonuna doğru 88 dolar seviyelerine geriledi. Enerji piyasalarında volatilite devam ediyor.

Kripto piyasalarında yeni rekorlar

Bitcoin 70.000 dolar seviyesini yeniden test etti. Özellikle ABD’de onaylanan yeni spot ETF’lerin etkisiyle yatırımcı ilgisi artarken, Ethereum ve Solana gibi altcoinlerde de çift haneli yükselişler görüldü. Kripto piyasası, regülasyon tartışmalarına rağmen güç kazanmaya devam ediyor.

Alın rekor kırdı

Aylardır yukarı hareket eden altın yine rekor kırdı. Bu hafta indi çıktı derken dolar haftayı yükseliş ile kapadı.

24 ayar külçe altının gram fiyatı geçen hafta yüzde 6,45 artışla 3 bin 960 liraya, Cumhuriyet altınının fiyatı da yüzde 6,36 değer kazancıyla 26 bin 782 liraya yükseldi.

Doların satış fiyatı yüzde 0,12 artışla 38,0610 lira, avronun satış fiyatı ise yüzde 3,31 yükselişle 43,2580 lira oldu.

Geçen hafta 49,3000 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,87 değer kazanarak 49,7300 liraya yükseldi.

İsviçre frangı ise önceki haftaya kıyasla yüzde 5,19 artışla 46,8500 liradan alıcı buldu.

KUTU KUTU

Gelecek haftanın gündem konuları (14 – 18 Nisan 2025)

Türkiye: Cari Denge, Bütçe Dengesi, TCMB PPK Faiz Kararı Toplantısı 

ABD: Sanayi Üretimi, Kapasite Kullanımı, Konut Başlangıçları, İnşaat İzinleri 

Avro Bölgesi: Sanayi Üretimi, Enflasyon, AMB Faiz Kararı Toplantısı 

Japonya: Sanayi Üretimi, Dış Ticaret Dengesi, Enflasyon 

Çin: Sanayi Üretimi, Büyüme

Hakan DİKMEN

Geçtiğimiz hafta küresel piyasalara baktığımızda S&P 500'ün 2020'den beri en kötü gününü yaşaması öne çıkıyor. Bu durumun ardında küresel hisse senedi piyasalarında satış dalgası devam ediyor. Stoxx Europe 600 endeksi de yüzde 5'i aşan düşüşle Mart 2020'den bu yana en sert düşüşü kaydetti. Yine bu hafta Brent petrol 2021 Ağustos'tan bu yana ilk kez 65 doların altını test etti. Küresel hisse senetleri piyasaları Trump’ın tarife açıklamaları sonrası Çin'in de karşılık vermesiyle son yılların en sert günlük düşüşlerini yaşandı. Avrupa hisselerinde sert düşüşler görülürken, emtia piyasalarında da kırmızılar hakim oldu. Yani boşuna dememişler dünya yangın yeri diye. Düşünün ki,  Rekor seviyesinden gerileyen spot altın fiyatı dahi yüzde 0,7 düşüşle 3.092 dolardan işlem gördü. 

Euro Alanı’nda yıllık TÜFE enflasyonu %2,2 oldu. Euro Alanı’nda Mart’ta aşağı yönlü revize edilen nihai imalat PMI verisi 48,6 değerini alarak sektörde zayıf seyrin devam ettiğine işaret etti. Hizmetler PMI ise yukarı yönlü revize edilerek 51,0 düzeyinde kaydedildi. Böylece endeks, eşik değerin üzerindeki seyrini aralıksız dördüncü ayına taşıdı. Öncü verilere göre Bölge’de yıllık TÜFE enflasyonu Mart’ta piyasa beklentisi paralelinde %2,2 seviyesinde gerçekleşirken, yıllık çekirdek TÜFE enflasyonu %2,4 ile beklentilerin altında kaldı. Açıklanan verilerin ardından piyasalarda ECB’nin bu ay faiz indirimi yapacağı yönündeki beklentinin arttığı görüldü.

Çin’de açıklanan verilere göre Caixin imalat PMI, Mart’ta 51,2 ile son 4 ayın en yüksek seviyesinde gerçekleşerek sektöre ilişkin olumlu sinyaller verdi. Verinin piyasa beklentisi üzerinde gerçekleşmesinde ihracat siparişlerinin son 11 ayın en hızlı artışını kaydetti. 

Ülkemizde durum

Geçen hafta ülkemizin Ekonomi ve Piyasa  gündemi de hareketliydi. Örneğin, BIST 100 endeki, Perşembe kapanışı itibarıyla önceki haftanın Cuma gününe göre %1,8 oranında düşüş kaydetti. Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı ortalama yüzde 2,90 kayıpla tamamladı.

Türkiye’nin 5 yıllık CDS primi bu dönemde 5 puan yükselerek 320 baz puana ulaşırken, USD/TL 38 düzeyinin hemen altında yatay bir seyir izledi. Bu hafta, TCMB’nin tahvil geri alımlarının boyutunu genişletmesi paralelinde tahvil piyasasında fiyatların yükseldiği izlendi. Bu çerçevede 2 yıl vadeli gösterge tahvilin getirisi 127 baz puan düşüşle %47,83 oldu. Mart'ta tüketici fiyatları aylık olarak yüzde 2,46 arttı. Yıllık artış da yüzde 38,10 olarak kaydedildi. 

İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye imalat PMI Mart ayında 1 puan düşerek 47,3 değerini aldı. Son bir yıldır eşik değerin altında seyreden endeks, Mart ayında üretim faaliyetlerindeki düşüşün hız kazandığına işaret etti. Hafta, üretim ve yeni siparişlerde yavaşlama eğilimi ile devam etti. Sektörel bazda PMI verileri incelendiğinde Şubat’ta gıda ürünlerine ek olarak Mart ayında ağaç ve kağıt ürünleri ile kara ve deniz taşıtlarının da genişleme bölgesine geçti.  

Dış ticaret açığı yıllık bazda daraldı

Ticaret Bakanlığı’nın açıkladığı öncü verilere göre dış ticaret açığı Mart ayında yıllık bazda %0,5 ile sınırlı oranda daralarak 7,3 milyar USD oldu. Bu dönemde ihracat %3,2 oranında artış kaydederken, ithalat da %2,3 genişledi. Bu dönemde altın ve doğalgaz ithalatındaki artış dikkat çekerken, Mart ayında ihracatın ithalatı karşılama oranı geçen yılın aynı ayına göre 0,7 puanlık artışla %76,3 oldu. 

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 2,90 değer kaybederek 9.379,83 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 9.339,67 ve en yüksek 9.643,17 puanı gördü.

Aynı dönemde Borsa İstanbul mali endeksi yüzde 1,24 azalarak 11.010,44 puan, hizmetler endeksi yüzde 2,59 değer kaybıyla 9.349,66 puan, sanayi endeksi yüzde 2,47 azalışla 12.451,71 puan, teknoloji endeksi yüzde 1,15 kayıpla 18.311,66 puan oldu.

Işıklar Enerji Yapı Holding en çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 14,99 ile Işıklar Enerji Yapı Holding oldu. 

Işıklar Enerji Yapı Holding’i, yüzde 11,58 ile Graintürk Holding ve yüzde 11,21 ile Katılımevim Tasarruf Finansman izledi. 

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 13,13 ile Tekfen Holding, yüzde 11,22 ile Çimsa Çimento ve yüzde 8,73 ile Kardemir (D) olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 535 milyar 344 milyon lirayla ASELSAN, 465 milyar 360 milyon lirayla Garanti BBVA ve 420 milyar 555 milyon lirayla Türk Hava Yolları oldu.

Dolar ve Euro yükseldi Altın haftalar sonra geriledi

Doların satış fiyatı yüzde 0,01 artışla 38,0140 lira, avronun satış fiyatı ise yüzde 1,81 yükselişle 41,8720 lira oldu. Geçen hafta 49,2700 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,06 değer kazanarak 49,3000 liraya yükseldi. İsviçre frangı ise önceki haftaya kıyasla yüzde 3,32 artışla 44,5400 liradan alıcı buldu.

Altın

24 ayar külçe altının gram fiyatı geçen hafta yüzde 0,80 azalışla 3 bin 720 liraya, cumhuriyet altınının fiyatı da yüzde 0,77 değer kaybıyla 25 bin 180 liraya geriledi.

Gelecek Haftanın Gündem Konuları (7 - 11 Nisan 2025)

Gelecek hafta küresel piyasaların odağında ABD, Çin ve Almanya’nın enflasyon verileri yer alırken, yurt içinde piyasa katılımcıları anketi ve ticaret satış hacmi verileri açıklanacak. Ticaret savaşlarına yönelik gelişmelerin piyasaların seyrinde etkili olmaya devam etmesi bekleniyor.

Hakan DİKMEN

Piyasalar bu haftanın son günlerinde iç piyasalardaki hareketlilik sonrasında tahvil faizlerinin yükselmesini yaşadı. TCMB, SPK, TBB, BIST gibi otoritelerin-kurulların önlemler alması piyasalarda tansiyonun azalmasını böylece alınan bu kararlarla birlikte tahvil piyasasında dengelenme çabası sürüyor.  Dezenflasyon sürecinde momentum kaybı olabileceği ve TCMB’nin temkinli tavrını pekiştirebileceği yönündeki beklentiler tahvil piyasası üzerinde baskı yaratıyor. Mart ayı enflasyon verisi sonucu ve yaşanan dalgalanmanın etkilerinin belli olmasıyla birlikte TCMB yeni yol planı netlik kazanabilir. 2 yıllık ve 10 yıllık TL gösterge tahviller günü sırasıyla %48,71 ve %33,49 seviyesinde tamamladı. Geçen hafta döviz mevduatları parite etkisinden arındırılmış verilere göre 5,9 milyar dolarla tarihi artış gösterdi. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) ve ekonomi ekibinin yaşanan dalgalanmalara karşı pro-aktif bir yaklaşım sergilediği görülüyor. TCMB Para Politikası Kurulu 20 Mart'taki Ara Toplantı Özeti’ni açıklandı. Enflasyonda kalıcı düşüş ve fiyat istikrarı sağlanana kadar sıkı para politikası duruşu sürdürüleceği mesajı özette yer aldı. Geçen yılın gözde yatırım aracı para piyasası fonları, son 10 günde yaşanan çalkantıda büyük darbe aldı. Bu süreçte 214 bin kişi hesabını kapatırken, toplam çıkış 650 milyar TL’yi buldu. TCMB Başkanı Karahan "Piyasa kuralları içerisinde kalarak gereken her adımı proaktif bir şekilde attık ve bundan sonra da atmaya devam edeceğiz" dedi.

28 Mart 2025 Cuma günü, Borsa İstanbul (BIST 100) pozitif bir seyir izleyerek haftayı yükselişle tamamladı. Yükselenlerin arasında Döviz ve Altın da vardı. 

Altın ve borsa kazandırdı

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 6,80 değer kazanarak 9.659,48 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 8.872,75 ve en yüksek 9.830,83 puanı gördü.

Aynı dönemde Borsa İstanbul mali endeksi yüzde 5,71 artarak 11.148,77 puan oldu.  Hizmetler endeksi ise yüzde 8,70 değer kazancıyla 9.598,68 puan, sanayi endeksi yüzde 7,11 artışla 12.766,88 puan olurken, teknoloji endeksi yüzde 8,98 kazançla 18.524,12 puan oldu.

Mia Teknoloji en çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 25,60 ile Mia Teknoloji oldu. 

Mia Teknoloji'yi yüzde 25,25 ile Alarko Holding ve yüzde 23,13 ile Koza Altın İşletmeleri izledi. 

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 4,77 ile Europower Enerji, yüzde 3,90 ile Altınay Savunma ve yüzde 2,76 ile Girişim Elektrik Sanayi olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 546 milyar 744 milyon lirayla ASELSAN, 495 milyar 600 milyon lirayla Garanti BBVA ve 429 milyar 180 milyon lirayla Türk Hava Yolları oldu. 

Döviz Piyasası:

Doların satış fiyatı yüzde 0,01 azalışla 38,0100 lira, Euronun satış fiyatı ise yüzde 0,53 düşüşle 41,1260 lira oldu.

Geçen hafta 49,1600 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,22 değer kazanarak 49,2700 liraya yükseldi.

İsviçre frangı ise önceki haftaya kıyasla yüzde 0,02 artışla 43,1100 liradan alıcı buldu.

Altın yükseldi

24 ayar külçe altının gram fiyatı geçen hafta yüzde 2,15 artışla 3 bin 750 liraya, cumhuriyet altınının fiyatı da yüzde 2,13 değer kazancıyla 25 bin 375 liraya çıktı. Ons altın, 3,081 dolar seviyelerinde işlem gördü. 

Haftanın ekonomik gelişmeleri

Hazine'nin 791,2 milyar liralık iç borçlanma planı öne çıktı. Kur korumalı mevduat bakiyesi 24,2 milyar dolar oldu. Tahvil piyasasının işleyişini güçlendirecek ortak çalışma başlatıldı. Türk-İş: Açlık sınırı Mart'ta 23 bin 615 TL'ye yükseldi.

Ticari kredi faizi bir haftada 2,8 puan arttı. Türkiye 5 yıllık CDS 319 ile günü tamamladı. Eurobondlar sınırlı negatif seyir izledi. Birim fiyatlar, kısalarda -8 ile -1 cent; orta vadelilerde -59 ile -37 cent; uzunlarda -65 ile -61 cent değişim oldu. Faizler ise sırasıyla 5,51%, 7,31% ve 8,29 oldu.

Bu hafta gümrük tarifelerine ve ticaret savaşına ilişkin belirsizlikler küresel piyasaların seyrinde etkili olmaya devam etti. Küresel piyasalarda düşük iştah görülüyor. Boston Fed Başkanı tarifelerin yakın vadede enflasyonu artırmasının kaçınılmaz göründüğünü belirtti. Piyasanın son işlem gününde gözler ABD'de açıklanan çekirdek PCE ile kişisel gelir ve harcamalar verileri ile Piyasalar ABD de önümüzdeki hafta farklı beklentiler içinde. ABD tahvil piyasasında 2 yıllık tahvilin getirisi 3bps azalışla %3,99, 10 yıllık tahvilin getirisi sınırlı artışla %4,36 oldu. Böylece 10 yıllık ve 2 yıllık tahvil getirisi farkı 34bps’ten 37bps’e geldi. 

ABD Başkan Trump’ın ABD'de üretilmeyen tüm otomobillere %25 oranında gümrük vergisi uygulayacağına yönelik açıklamalarının etkisiyle geriledi. S&P 500 ve Nasdaq borsalarında günlük bazda azalış sırasıyla %0,3 ve %0,5 oldu. General Motors günü %7,4, Ford %3,9 düşüşle tamamladı. VIX endeksi 0,4 puan artışla 18,7’ye yükseldi. 

Avrupa borsalarında düşüş devam etti. Eurostoxx-600 endeksinde günlük düşüş %0,4 oldu. Otomobil ve teknoloji hisseleri son iki günde toplam %3,6’şar geriledi. 

Euro Alanı’nda öncü PMI verileri görece olumlu sinyaller verdi. Euro Alanı’nda imalat PMI 48,7 ile daralma bölgesinde kaldı. Ama, bölge’de savunma sanayiinin üretimini destekleme ve kamu harcamalarını artırma yönündeki kararların etkisiyle Ocak 2023’ten bu yana en yüksek düzeyine ulaştı. Bu dönemde hizmetler PMI da 50,4 ile eşik değerin üzerindeki seyrini sürdürdü. Böylece, Euro Alanı’nda bileşik PMI ekonomik aktiviteye ilişkin son 7 ayın en olumlu görünümünü sundu.

Asya hisse senedi piyasalarında bu sabah satıcılı bir seyir görülüyor. 

Dolar endeksi dün %0,2 azalışla 104,3 seviyesinde gerçekleşti. Euro dolar paritesi bu sabah 1,079 seviyelerinde işlem görüyor. Brent petrol aktif vadeli kontratı, gümrük vergileri, arz endişeleriyle yükselişini sürdürdü; dün %0,3 artarak günü 74,0 $/bbl ile son bir ayın en yüksek seviyesinden kapattı. 

Gelecek hafta gündemi

Bayram nedeniyle gelecek haftayı piyasa çalışanları galiba biraz rahat geçirecekler. 29, 30, 31 Mart ve 1 Nisan 2025 tarihlerinde takas ve fiziki teslimat işlemleri yapılmayacak. Yurt içinde enflasyon ve ISO imalat PMI verileri açıklanacabilir.

Gelecek hafta küresel piyasaların veri gündeminde ABD Mart ayı tarım dışı istihdamı ile Euro Alanı enflasyon verileri öne çıkıyor. 

Trump’ın önümüzdeki hafta (2 Nisan) yeni gümrük vergisi paketini açıklaması bekleniyor. Başkan kararlarını ABD ekonomisini güçlendirme amacı güderken 2 Nisan’ı Kurtuluş Günü olarak tarif ediyor. Paketin açıklanmasından önce Trump’ın söylemleri ve imzaladığı ek gümrük tarifleri kararnameleri belirsizliklerin ve endişelerin artmasına neden oluyor. Belirsizlik artışı güvenli liman talebinin de artmasını sağlıyor. Büyük merkez bankalarının faiz indirim süreci devam ediyor. Önümüzdeki hafta biz bayram yaparken küresel piyasalar hareketlenecek.  

Hakan DİKMEN

Geçtiğimiz hafta ülkemizde çok farklı bir gündem ile piyasalar da şaşırdı. Aslında kısaca, Küresel piyasalarda Fed'in faiz kararı gündem olurken yurt içi piyasalarda TCMB'nin takvim dışı faiz kararı takip edildi. Piyasaya 9 milyar dolar satıldı, döviz ancak öyle yatıştı. Merkez Bankasından olağanüstü faiz artırımı atağı görüldü. Gündeme bağlı gibi görünse de her hafta olduğu gibi Gram altında yeni rekor yaşandı. Olan yine emeklinin bayram parasına oldu. Meclis kolonya ile karıştığı için 1000 Türk Lirası bayramlık ek ödeme kararı önümüzdeki haftaya kaldı. Bu arada Goldman Sachs, yaşanan gündemin ardından yaptığı analizde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) TL mevduatlardan çıkışı sınırlamayı hedeflediğini belirtti. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) gecelik borç verme faizini 2 puan artırarak yüzde 46'ya çıkardı. TCMB, politika faizini yüzde 42,5'te, gecelik vadede borçlanma faiz oranını ise yüzde 41'de sabit tuttu.

Altın ve dolar kazandırdı

Böylesine farklı bir gündeme sahip olan haftada Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 16,57 değer kaybederek 9.044,64 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 8.984,54 ve en yüksek 10.902,61 puanı gördü.

Aynı dönemde Borsa İstanbul mali endeksi yüzde 19,41 azalarak 10.546,27 puan olarak kayıtlara geçti. Yine bu hafta, hizmetler endeksi yüzde 15,36 değer kaybetti. Yeni değer 8.830,08 puan oldu. Sanayi endeksi yüzde 12,65 azalışla 11.919,87 puan, teknoloji endeksi yüzde 7,45 kayıpla 16.998,09 puan olarak haftayı kapattı. 

En çok prim yapan hisse Tekfen Holding olarak belirlendi.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 33,57 ile Tekfen Holding oldu. 

Tekfen Holding'i, yüzde 8,72 ile Altınay Savunma ve yüzde 3,72 ile Pasifik Eurasia Lojistik izledi. 

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler bankalar olarak belirlendi. Yüzde 29,09 ile Yapı ve Kredi Bankası, yüzde 28,24 ile Akbank ve yüzde 26,19 ile Türkiye Sınai Kalkınma Bankası olarak sıralandı.

En değerli şirketler

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 503 milyar 880 milyon lirayla ASELSAN, 450 milyar 240 milyon lirayla Garanti BBVA ve 394 milyar 335 milyon lirayla Türk Hava Yolları oldu.

Küresel piyasalar tarifelerin neden olduğu belirsizlik içinde yön ararken, ABD’de geçtiğimiz hafta Fed, belirsizliğin para politikası ayağında netlik sağlamada başarılı olamadı. Fed politika faizini yüzde 4,25-4,50 aralığında sabit tuttu.

ABD Merkez Bankası (Fed) 2024'te 77,6 milyar dolarlık faaliyet zararı bildirdi. 2024 yılına ilişkin denetimli mali tablolarını yayımlayan Fed'in faaliyet zararı geçen yıl 77,6 milyar dolar olarak hesaplandı. Banka, 2023'te de 114,3 milyar dolarlık faaliyet zararı açıkladı. Fed, en son 2022'de kara geçmiş ve 58,8 milyar dolarlık kar bildirmişti.

Almanya’da imalat PMI Şubat’ta 46,5 puan ile iki yılı aşkın süredir daralmaya devam ettiğini göstermişti. Son dönemde kademeli olarak bir iyileşme söz konusu. Piyasa beklentisi imalat PMI’ın Mart ayında 47 puana yükselerek bu olumlu ivmeyi sürdürebileceği yönünde.

Euro Bölgesi

Euro Bölgesi imalat PMI Şubat ayında 47,6 puan düzeyinde oluşarak önceki aya göre yükseliş sağladı. Verinin olumsuz gibi görünen ama Olumlu yanı yaklaşık 2 yılın en yavaş daralmasının görülmesiydi. Piyasa beklentisi, Mart ayında imalat PMI’ın 48,3 puana ulaşabileceği yönünde.

Japonya’nın Tokyo bölgesi için hesaplanan tüketici fiyat endeksi Şubat ayında 3,4’ten 2,9’a yavaşlamıştı. Aynı dönemde çekirdek enflasyon ise 2,5’ten 2,2’ye yavaşlamıştı. Geçtiğimiz hafta açıklanan verilere göre Piyasa beklentisi Tokyo enflasyonunun Mart ayında 2,8’e yavaşlayabileceği yönünde. Aynı dönemde çekirdek enflasyonun ise 2,2 düzeyinde kalması bekleniyor.

Rusya Merkez Bankası, politika faizini beklentiler dahilinde yüzde 21'de sabit bıraktı.

Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD), küresel borç piyasalarının zorlu bir görünümle karşı karşıya olduğunu, borç piyasalarının uzun vadeli ve sürdürülebilir büyümeyi finanse etmek için ortaya çıkan zorlukların üstesinden gelmesi gerektiğini bildirdi.

Dolar rekor kırdı

Dolar Türk Lirasına karşı 41lirayı gördü. Hatta ara sıra aşarak rekor kırdı

Dolar/TL yüzde 11'yi aşan yükselişle 41 seviyesinin üzerine çıkarak yeni rekor seviyeyi test etti. Kur seansın ilerleyen döneminde ise 39 seviyesinin altını gördü. Hafta kapandığında, Doların satış fiyatı yüzde 3,65 artışla 38,0130 lira, avronun satış fiyatı ise yüzde 3,57 yükselişle 41,3460 lira oldu.

Euro/dolar paritesi ise 1,09 seviyesinde yatay seyretti. 

Geçen hafta 47,4300 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 3,65 değer kazanarak 49,1600 liraya yükseldi.

İsviçre frangı ise önceki haftaya kıyasla yüzde 4,03 artışla 43,1000 liradan alıcı buldu. 

Altın

24 ayar külçe altının gram fiyatı geçen hafta yüzde 4,17 artışla 3 bin 671 liraya, cumhuriyet altınının fiyatı da yüzde 4,13 değer kazancıyla 24 bin 846 liraya çıktı.

Hakan DİKMEN

Geçtiğimiz hafta, artan ticaret gerilimleri ve devam eden enflasyon endişelerinden büyük ölçüde etkilenen küresel piyasalar için oynak bir dönem oldu. Para politikası, jeopolitik gerginlikler ve şirket kazançlarında ve kayıplarında önemli gelişmelerin yaşandığı küresel piyasalar ve ekonomiler için önemli bir haftaydı. Yatırımcılar, merkez bankalarının stratejilerinde değişikliklere işaret ettiği, enflasyon verilerinin karışık sinyaller verdiği ve kilit sektörlerin piyasa duyarlılığını şekillendiren kazançlar bildirdiği karmaşık bir manzarada gezindik.

Bu hafta yurt içinde TÜİK tarafından açıklanan verilere göre, konut satışları şubat ayında yıllık %20,1 artışla 112.818 adet olarak gerçekleşti. TCMB tarafından 6 Mart tarihinde gerçekleştirilen PPK toplantısı özetinde, para politikasındaki kararlı duruşun, yurt içi talepte dengelenme, Türk lirasında reel değerlenme ve enflasyon beklentilerinde düzelme vasıtası ile dezenflasyon sürecini güçlendirdiği belirtilirken, enflasyonda kalıcı düşüş sağlanana kadar sıkı para politikası duruşunun sürdürüleceği vurgulandı. 

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) sadece elektrikli motoru olan araçlar için kredi tutarı ve vadelerinde düzenlemeye gitti. Düzenlemeyle nihai fatura değeri 5 milyon liraya kadar olan araçlarda vade 36 ay olarak belirlendi.

Endekste yükselişlerde sırasıyla 10.800 ve 10.950 seviyeleri endeksin hedef seviyeleri olarak takip edilmelidir. Olası gerilemelerde ise 10.500 seviyesi endeksin destek seviyesi olarak izlenmelidir.

Borsa ve altın kazandırdı.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 3,17 değer kazanarak 10.840,59 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 10.357,09 ve en yüksek 10.862,97 puanı gördü.

Aynı dönemde Borsa İstanbul mali endeksi yüzde 3,68 yükselerek 13.085,81 puan, hizmetler endeksi yüzde 1,56 değer kazancıyla 10.433,11 puan, sanayi endeksi yüzde 4,91 artışla 13.645,84 puan, teknoloji endeksi yüzde 6,39 primle 18.366,18 puan oldu.

Tekfen Holding en çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 29,41 ile Tekfen Holding oldu. 

Tekfen Holding’i, yüzde 20,92 ile LDR Turizm ve yüzde 15,39 ile Ülker Bisküvi Sanayi izledi. 

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler, yüzde 11,00 ile Işıklar Enerji Yapı Holding, yüzde 5,41 ile BİM Birleşik Mağazalar ve yüzde 3,20 ile MLP Sağlık olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 602 milyar 280 milyon lirayla Garanti BBVA, 533 milyar 976 milyon lirayla ASELSAN ve 465 milyar 83 milyon lirayla Türk Hava Yolları oldu.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Ocak ayına ilişkin ödemeler dengesi istatistiklerini yayımladı. Bu açıklamaya göre Cari denge yıla açıkla girmiş.

Euro ilk kez 40 TL'nin üzerini görerek rekor kırdı. Euro/TL paritesi TSİ haftanın son günü 16,44 itibariyle 40,01 TL'den işlem gördü. Söz konusu rekor seviye Euro/dolar paritesindeki yükselişin ardından geldi. ABD'de başta ek gümrük vergileri olmak üzere Trump'ın uyguladığı ekonomik politikalar resesyon korkusunu artırdı. Bu sebeple Euro/dolar kasım ayından bu yana ilk kez 1,09'a yükseldi.

Küresel piyasalar tarafında, ABD Başkanı Trump’ın Avrupa Birliği’ne yönelik yeni tarife tehditleri sonrası ABD borsaları haftayı negatif bir görünümle tamamlarken, Avrupa borsalarında da İngiltere hariç negatif kapanışlar görüldü. 

ABD enflasyonu beklentinin altında

ABD'de enflasyon beklentinin altında oldu. ABD'de aylık enflasyon yüzde 0,2 ile beklentilerin altında kaldı.

Yurt dışında Avro Bölgesi’nde sanayi üretimi ocak ayında bir önceki aya göre beklentilerin üzerinde %0,8 yükseldi. ABD'de Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), şubatta aylık bazda değişmezken, yıllık bazda ise %3,2 ile beklentilerin altında artış gösterdi. Haftalık işsizlik maaşı başvuruları  ise 220 bin ile beklentilerinde altında gerçekleşti.  Yabancı yatırımcılar 7 Mart haftasında net 216,3 mn $ hisse alışı gerçekleştirdi.

İngiliz ekonomisi daraldı

İngiliz ekonomisi, Aralık 2024'teki %0,4'lük büyümenin ardından Ocak 2025'te ay bazında %0,1 daraldı ve %0,1'lik artış beklentilerinden daha kötü gerçekleşti.

Japonya Merkez Bankası'nın da beklemede olması muhtemel olsa da, bir sonraki adımın daha yüksek ücret artışı belirtileri arasında bir artış olması bekleniyor. Ancak, tarife belirsizliği nedeniyle Japon ekonomisinin potansiyel olarak yavaşlaması konusunda endişeler artıyor. Almanya'nın sanayi üretimi beklentilerin üzerinde bir büyüme kaydederken, Fransa'da tüketici güven endeksi yükseldi. 

Altın ve dolar yükseldi...

Döviz

Doların satış fiyatı yüzde 0,62 artışla 36,674 lira, avronun satış fiyatı ise yüzde 0,86 yükselişle 39,9220 lira oldu.

Geçen hafta 47,0600 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,79 değer kazanarak 47,4300 liraya yükseldi.

İsviçre frangı ise önceki haftaya kıyasla yüzde 0,07 azalışla 41,4300 liradan alıcı buldu.

Altın krallığını koruyor

24 ayar külçe altının gram fiyatı geçen hafta yüzde 3,10 artışla 3 bin 524 liraya, cumhuriyet altınının fiyatı da yüzde 2,98 değer kazancıyla 23 bin 861 liraya çıktı.

Altın, Trump'ın gümrük tarifeleri ve zayıf ABD enflasyon verilerinin etkisi ile rekor kırdı. Bu hafta kritik eşik 3 bin doların üzerini gördü ve yeni rekor geldi.

Petrol fiyatlarındaki dalgalanma  

Brent petrol fiyatları, varil başına 84 dolar seviyesinde işlem gördü. OPEC  ülkelerinin üretim kısıtlamalarını gevşetme kararı, fiyatlar üzerinde baskı oluşturdu. Ancak, Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimler ve küresel talep artışı, fiyatların daha da yükselmesine neden olabilir.

Gelecek haftanın gündemi 

17 Mart Pazartesi ile 21 Mart Cuma arasındaki haftanın ekonomik takvimi, başlıca küresel ekonomilerden perakende satışlar, endüstriyel üretim, faiz oranı kararları, enflasyon verileri ve istihdam rakamlarıyla ilgili önemli raporları içeriyor. Bu duyuruların döviz hareketlerini, piyasa duyarlılığını ve ekonomik görünümleri etkileme potansiyeli var.

Gelecek hafta Fed'in Çarşamba günü faiz oranlarını sabit tutması, Piyasalar 2025'in ilerleyen dönemlerinde daha fazla gevşeme bekliyor. Önümüzdeki günlerde Tarife haberlerinin hisse senetleri için ön planda kalması kaçınılmaz olarak görülüyor.

Hakan DİKMEN

Bu hafta ülkemizde ve yurt dışında olan gelişmeler geleceğe doğru bakışımızda bizi birazcık tedirgin etse de bu hafta yatırım araçlarından borsa ve altın kazandırdı. Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 8,78 değer kazanarak 10.507,11 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 9.748,03 ve en yüksek 10.556,78 puanı gördü.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), haftalık toplantısında politika faizini %42,5 seviyesine indirdi. Bu karar, enflasyonla mücadele ve ekonomik büyüme arasındaki dengeyi gözetme çabasının bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Faiz indiriminin, kredi maliyetlerini düşürerek iç talebi canlandırması ve ekonomik büyümeyi desteklemesi beklenir. Bakalım bu sonuca doğru gidecek miyiz. Ancak, enflasyonist baskıların devam etmesi durumunda, bu durum TL üzerinde baskı yaratabilir.

Şubat ayı TÜFE verileri açıklandı. Aylık enflasyon %2,27 ile beklentilerin altında gerçekleşirken, yıllık enflasyon %39,05 seviyesine geriledi. Enflasyondaki düşüş eğilimi, para politikasında daha fazla esneklik sağlayabilir. Ancak, dikkat edilmesi gereken enflasyonun hala yüksek seviyelerde seyretmesi, ekonomik istikrar açısından risk oluşturmaya devam etmektedir.

Kadınlar önemli

Kadınlarımız çok önemli. Bu ekonomik savaşın altından kalkmamız için pek değer sağlıyorlar. Onları andığımız gün olan 8 Mart Kadınlar gününü kutluyoruz. Kadınların işgücüne katılımının ve girişimciliğinin desteklenmesi, ekonomik büyüme ve kalkınma açısından büyük önem taşımaktadır.

Kısaca geçtiğimiz haftaya bakacak olursak, Türkiye ekonomisi, enflasyonla mücadele ve ekonomik büyüme arasında bir denge kurmaya çalışırken, küresel ekonomi de belirsizliklerle dolu bir ortamda yoluna devam ediyor.

Enflasyonun küresel anlamda hala önemli bir etken olduğu ve bu durumun merkez bankalarınca önemsenerek para politikalarının bu yönde şekillendiği görülmektedir. Önümüzdeki hafta da Jeopolitik riskler ve ticaret savaşları gibi faktörler, küresel ekonomik görünümü etkilemeye devam edecektir.

Bu hafta Borsa İstanbul mali endeksi yüzde 7,71 yükselerek 12.621,59 puan, hizmetler endeksi yüzde 7,08 değer kazancıyla 10.272,40 puan, sanayi endeksi yüzde 7,13 artışla 13.007,43 puan, teknoloji endeksi yüzde 12,02 primle 17.263,88 puan oldu.

En prim yapan hisse

Doğuş Otomotiv en çok prim yapan hisse olarak karşımıza çıktı. 

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 28,61 ile Doğuş Otomotiv oldu. 

Doğuş Otomotiv’i yüzde 20,50 ile Mia Teknoloji ve yüzde 18,64 ile Altınay Savunma izledi. 

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 2,02 ile Trabzonspor, yüzde 1,51 ile Alfa Solar Enerji ve yüzde 1,31 ile Anadolu Sigorta olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 595 milyar 980 milyon lirayla Garanti BBVA, 493 milyar 392 milyon lirayla ASELSAN ve 463 milyar 335 milyon lirayla Türk Hava Yolları oldu.

Uzun bir süredir yükselişini sürdüren Altın bu hafta da yükseldi.

24 ayar külçe altının gram fiyatı geçen hafta yüzde 2,34 artışla 3 bin 418 liraya, cumhuriyet altınının fiyatı da yüzde 2,39 değer kazancıyla 23 bin 170 liraya çıktı.

Doların satış fiyatı yüzde 0,18 düşüşle 36,4480 lira, avronun satış fiyatı ise yüzde 4,19 yükselişle 39,5810 lira oldu.

Geçen hafta 46,0010 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 2,3 değer kazanarak 47,0600 liraya yükseldi.

İsviçre frangı da önceki haftaya kıyasla yüzde 2,45 primle 41,4600 liradan alıcı buldu.

Yurdumuzun ekonomik değerleri böyle seyrederken Küresel olarak yaşanan geçtiğimiz haftanın durumunu da şöyle özetleyebiliriz. 

ECB, 2025 yılı enflasyon tahminini %2,1'den %2,3'e yükseltirken, büyüme beklentisini %1,1'den %0,9'a indirdi. Bu durumda Enflasyon endişelerinin devam etmesi, ECB'nin para politikasında daha temkinli davranmasına neden olacaktır.

Ayrıca, büyüme beklentilerindeki düşüş, Avrupa ekonomisinde yavaşlama sinyalleri veriyor. Bu konuya da dikkat ile bakılmalıdır.

Japonya Merkez Bankası Faiz Kararı da bu haftanın küresel anlamda konuşulan konularından oldu. Beklentiler değişmedi ve Japonya Merkez Bankası politika faizini beklentiler paralelinde 25 baz puan artırdı.

Görülen bu küresel faiz oranlarındaki artış eğilimi, gelişmekte olan ülkeler üzerinde baskı yaratabilir. Ticaret savaşlarının genişleme olasılığı, jeopolitik riskler ve zayıf büyüme, küresel ekonomi üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor. Bu riskler, küresel ticarette ve yatırımlarda belirsizlik oluşturuyor. Gelişmekte olan ülkeler, bu risklere karşı daha kırılgan olabilir.

1-8 Mart 2025 haftası, hem Türkiye hem de küresel ekonomi açısından önemli gelişmelerin yaşandığı bir dönem oldu. 

Gelecek haftanın Haftanın Gündem Konularını da şöyle sıralayabiliriz.  (10 – 14 Mart 2025)

Türkiye- Sanayi Üretimi, Cari Denge, Konut Satışları, TCMB PPK Toplantı Özeti

ABD- Enflasyon, Michigan Tüketici Güven Endeksi

Avro Bölgesi - Sanayi Üretimi

Japonya - Dış Ticaret Dengesi, GSYH, ÜFE

Hakan DİKMEN

Yine gündemi sarsacak olayların yaşandığı bir haftayı kapatıyoruz. ABD’de gerçekleşen Trump ve Zelensky Ukrayna ve ABD ekranlarda kapışmasının etkilerini önümüzdeki hafta daha çok hissedeceğiz. Yeni başlayan Ramazan ayınızın mübarek olmasını dualarınızın kabul olmasını diliyorum. 

Gelelim geçtiğimiz haftanın piyasalarda ekonomi dünyasında yaşanan olaylarına. Yurt içinde büyüme verisi geçen hafta piyasalarda en çok konuşulan konuların başında geldi. Yurt dışında ise, ABD Başkanı Donald Trump'ın gümrük tarifeleri gündeme damga vurdu.

Zirveyi gören Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) rezervleri geçtiğimiz hafta 170 milyar dolar seviyesine çekildi.

TCMB tarafından açıklanan verilere göre 21 Şubat ile sona eren haftada TCMB’nin brüt rezervleri haftalık bazda 3,2 milyar USD azalışla 170,0 milyar USD, net rezervler de 6,2 milyar USD azalışla 72 milyar USD düzeyinde gerçekleşti. Hatırlayacaksınız bir önceki haftaki seviye ile brüt ve net rezervlerde tarihi yüksek seviyeler kaydedilmişti. 

Kapasite kullanım oranı düştü

Normalleşme adımları kapsamında ihracat bedellerinin Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’na (TCMB) satış yükümlülüğü yüzde 30'dan yüzde 25'e düşürüldü. Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) 2024 yılının son çeyreğine ilişkin dönemsel gayri safi hasıla verilerine göre Türkiye ekonomisi 2024'te yüzde 3,2 büyüme kaydetti. Yine bu haftanın yaşanan olaylarından biri Normalleşme adımları kapsamında ihracat bedellerinin Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’na (TCMB) satış yükümlülüğü yüzde 30'dan yüzde 25'e düşürüldü. Bankacılık sektörünün toplam mevduatı, 21 Şubat ile biten haftada önceki haftaya göre 163 milyar 236 milyon 35 bin lira artarken TL mevduat faizi yüzde 51,8'le bir yılın en düşük seviyesine indi. Kapasite kullanım oranı iki yılın en düşük seviyesi olarak tarihe geçti. Kapasite kullanım oranı Şubat ayı itibariyle yüzde 74,6 değerini aldı. Böylelikle kapasite kullanım oranında Mart 2023'ten bu yana en düşük seviye kaydedildi. Yine geçen hafta yaşananlardan Türk-İş'in Şubat ayı açlık ve yoksulluk sınırı araştırmasının sonuçları açıklandı. Bu araştırmaya göre Ankara'da yaşayan dört kişilik bir ailenin aylık gıda harcaması tutarında bir önceki aya göre yüzde 5,39'luk artış görüldü.

Fed’in adımları

Geçtiğimiz hafta ABD başkanı Trump’ın tarifelere yönelik yaptığı yeni açıklamalar, FOMC tutanakları ve Rusya-Ukrayna savaşının sona erdirilmesine yönelik görüşmeler ile ABD’de açıklanan şirket bilançoları küresel piyasalar üzerinde belirleyici rol oynadı. ABD’de Dow Jones endeksi %2,51 ve S&P 500 endeksi ise %1,66 değer kaybetti. Avrupa piyasalarında da negatif bir görünüm hakimdi, gösterge endekste haftalık bazda %0,34 değer kaybı görüldü. Geçtiğimiz hafta ABD Merkez Bankası (Fed), FOMC’nin 28-29 Ocak tarihlerinde düzenlenen toplantısına ilişkin tutanakları yayınladı. Komite, enflasyonun kötüleşebileceği risklerine dikkat çekerek, gösterge faiz oranını değiştirmedi. Bu kararı Fed’in tüm politika yapıcıları destekledi. Tutanaklara göre, Fed yetkilileri faiz oranlarını tekrar düşürmeden önce enflasyonda daha fazla ilerleme görmek istiyor. Başkan Trump’ın önerdiği gümrük vergileri ve güçlü tüketici harcamaları gibi faktörlerin bu yıl enflasyonu artırabileceği vurgulandı. Ayrıca geçtiğimiz hafta küresel piyasalarda imalat sanayi ve hizmet sektörü PMI verileri takip edildi. Almanya ve Avro Bölgesi’nde PMI rakamlarının beklentileri aştığı görülürken, ABD’de hizmet sektörü PMI’ın aylık bazda 2,3 puan azalarak son 25 ayın en düşük seviyesine indiği kaydedildi. Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Standard & Poor's (S&P), Fransa'nın kredi notu görünümünü negatife çevirdiğini bildirdi.

ECB’nin 29-30 Ocak 2025'te düzenlediği para politikası toplantısının tutanakları yayımlandı. Tutanaklar, enflasyona dair endişelerin sürdüğüne ve bu durumun daha fazla politika gevşemesi sinyali verme konusunda temkinli olunmasını gerektirdiğinin değerlendirildiğine işaret etti. Öte yandan, büyüme görünümünün zayıf olmaya devam ettiği konusunda mutabık kalan üyeler, Aralık ayından bu yana aşağı yönlü risklerin arttığına dair bazı göstergeler olduğunu kaydetti. Dün Bölgede açıklanan verilere göre Şubat ayında ekonomik güven endeksi aylık bazda beklentilerin 0,3 puan üzerinde gerçekleşerek 96,3 seviyesinde kaydedildi. Diğer taraftan, ilgili döneme ilişkin nihai tüketici güven endeksi ise -13,6 değerini alarak öncü göstergeyi teyit etti. 

Borsa değer kazandı

Bu hafta yatırım araçlarından borsa ve dolar kazandırdı.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 0,59 değer kazanarak 9.658,72 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 9.422,17 ve en yüksek 9.782,23 puanı gördü.

Aynı dönemde Borsa İstanbul mali endeksi yüzde 2,03 artarak 11.718,55 puan, hizmetler endeksi yüzde 1,10 değer kaybıyla 9.593,13 puan, sanayi endeksi yüzde 0,20 artışla 12.141,80 puan, teknoloji endeksi yüzde 8,07 yükselişle 15.411,11 puan oldu.

ASELSAN en çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 12,93 ile ASELSAN oldu. 

ASELSAN’ı yüzde 7,08 ile CVK Maden ve yüzde 6,57 ile Altınay Savunma izledi. 

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 10,38 ile Reeder Teknoloji, yüzde 9,32 ile Smart Güneş Enerjisi ve yüzde 7,28 ile Borusan Boru Sanayi olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 540 milyar 539 milyon lirayla Garanti BBVA, 426 milyar 132 milyon lirayla ASELSAN ve 425 milyar 385 milyon lirayla Türk Hava Yolları oldu.

Dolar yükseldi

24 ayar külçe altının gram fiyatı geçen hafta yüzde 2,68 azalışla 3 bin 340 liraya, cumhuriyet altınının fiyatı da yüzde 2,64 değer kaybıyla 22 bin 630 liraya geriledi.

Doların satış fiyatı yüzde 0,28 yükselişle 36,5130 lira, Euronun satış fiyatı ise yüzde 1,75 primle 37,9910 lira oldu.

Geçen hafta 46,0600 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,13 değer kaybederek 46,0010 liraya düştü.

İsviçre frangı da önceki haftaya kıyasla yüzde 0,05 azalışla 40,4700 liradan alıcı buldu.

KUTU KUTU

Haftanın Gündem Konuları (3– 7 Mart 2025)

Türkiye- S&P Global/ISO PMI İmalat, Enflasyon, TCMB PPK Faiz Kararı Toplantısı, TCMB Piyasa Katılımcıları Anketi, Hazine Nakit Dengesi

ABD- ISM İmalat PMI, ADP İstihdam Raporu, Dayanıklı Mal Siparişleri, Fed'in Bej Kitap Raporu, Tarım Dışı İstihdam

Avro Bölgesi- HCOB PMI İmalat- İmalat Dışı, Tahmini TÜFE, Avrupa Merkez Bankası (AMB) Faiz Kararı Toplantısı, GSYH

Hakan DİKMEN

Bu hafta yatırım araçlarından altın ve dolar kazandırdı. 

Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından açıklanan merkezi yönetim brüt borç stoku Ocak’ta yıllık bazda %37,2 artı. 9,58 trilyon TL oldu. Toplam brüt borcun döviz kompozisyonu incelendiğinde, %45’lik kısmın TL cinsi borçlardan, %55’lik kısmın döviz cinsi borçlardan oluştuğu görüldü. Merkez Bankası tarafından açıklanan menkul kıymet istatistiklerinde, 14 Şubat haftasında yurtdışı fiyat ve kur hareketlerinden arındırılmış hisse senedi portföyü net 108,4 milyon USD, DİBS portföyü de net 1,8 milyar USD arttı. Yine 14 Şubat haftası itibarıyla, TCMB’nin brüt rezervi 173,2 milyar USD ile tarihi yüksek düzeyine ulaştı. Net rezervleri 78,2 milyar USD düzeyinde oluştu.

BIST 100 endeksi %2,79 düştü

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı ortalama yüzde 2,79 kayıpla tamamladı

Bu hafta dünyada ve ülkemizde ekonominin seyri beklenenden farklı yaşanmadı. Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 2,79 değer kaybederek 9.602,16 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 9.474,03 ve en yüksek 9.953,91 puanı gördü. Aynı dönemde Borsa İstanbul mali endeksi yüzde 1,07 azalarak 11.485,05 puan, hizmetler endeksi yüzde 3,25 değer kaybıyla 9.699,56 puan, sanayi endeksi yüzde 3,12 düşüşle 12.117,22 puan, teknoloji endeksi yüzde 1,11 yükselişle 14.260,77 puan oldu.

Aksa Akrilik en çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 14,59 ile Aksa Akrilik oldu. Aksa Akrilik’i yüzde 7,45 ile Margun Enerji ve yüzde 5,82 ile Bera Holding izledi. Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 14,49 ile Alfa Solar Enerji, yüzde 10,38 ile TAV Havalimanları ve yüzde 10,13 ile Çimsa Çimento olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 537 milyar 600 milyon lirayla Garanti BBVA, 426 milyar 765 milyon lirayla Türk Hava Yolları ve 381 milyar 906 milyon lirayla Koç Holding oldu.

Altın ve dolar yükseldi

24 ayar külçe altının gram fiyatı geçen hafta yüzde 0,73 artışla 3 bin 432 liraya, cumhuriyet altınının fiyatı da yüzde 0,72 değer kazanarak 23 bin 244 liraya yükseldi.

Doların satış fiyatı yüzde 0,53 artışla 36,4100 lira, avronun satış fiyatı ise yüzde 1,78 düşüşle 37,3370 lira oldu.

Geçen hafta 45,6800 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,83 değer kazanarak 46,0600 liraya çıktı.

İsviçre frangı da önceki haftaya kıyasla yüzde 0,42 artışla 40,4900 liradan alıcı buldu.

Bu hafta Fed tutanaklarında görülen ihtiyatlı politika duruş ve Rusya-Ukrayna arasında barışı tesis etmeye yönelik görüşmeler nedeniyle küresel iştahı karışık bir görünüm sergiledi. ABD borsaları haftalık bazda genel olarak sınırlı düşüşler kaydetti. Avrupa piyasalarında, ülkelerin savunma harcamalarını yükseltmeyi planladığına ilişkin haber akışı savunma sanayi hisselerini destekledi. Bu doğrultuda Eurostoxx 50 endeksi kapanışta 5.534 puan ile rekor tazeledi. 

Gelişmekte olan ülke borsaları endeksi Perşembe kapanışı itibarıyla haftalık bazda %0,6 yükseldi. Suudi Arabistan’ın ihracatında gözlenen düşüşün etkisiyle petrol fiyatları haftalık bazda %2,3 oranında artış kaydetti. Altın fiyatları ise küresel ticarete ilişkin belirsizliklerin devam etmesiyle tarihi yüksek seviyelerdeki seyrini sürdürdü. Dalgalı görünümün hâkim olduğu ve hafta içerisinde 9.764 seviyesine kadar gerileyen BIST-100 endeksi, Perşembe kapanışı itibarıyla haftalık bazda %0,7 oranında düşüş kaydetti. Türkiye’nin 5 yıllık CDS primi 245 baz puan seviyesinde seyrederken, USD/TL ve EUR/TL bir miktar yükseldi. 2 yıllık gösterge tahvilin faizi ise 14 baz puan artarak %39,5 oldu. 

Yani kısaca, geçtiğimiz hafta, ABD ve Rusya yetkililerinin Ukrayna-Rusya Savaşı’nı sonlandırmak amacıyla yaptığı görüşmeler küresel gündemde üst sıralarda yer aldı. Fed tutanakları Trump’ın ticaret ve göç politikalarının belirsizlikleri artırarak Fed yetkililerinin ihtiyatlı politika duruşlarını devam ettirmesinde etkili olduğu görüldü. Euro Alanı’nda öncü PMI verileri ekonomik aktivitenin zayıf seyrini sürdürdüğüne işaret etti. Yurt içinde merkezi yönetim bütçe açığı Ocak’ta 139,3 milyar TL düzeyinde gerçekleşirken, merkezi yönetim brüt borç stoku 9,6 trilyon TL’ye yükseldi. Otomotiv üretiminin yıllık bazda azaldığı Ocak ayında konut fiyatlarındaki yıllık reel düşüş %7,2’ye indi. 

Gelecek haftanın gündemİ

Gelecek hafta küresel veri gündeminde ABD’de Ocak ayı kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksi ve dayanıklı mal siparişleri verileri öne çıkıyor. Yurt içinde ise 2024 yılının son çeyreğine ilişkin büyüme verisinin yanı sıra işgücü istatistikleri, güven endeksleri ve sektörel enflasyon beklentileri açıklanacak. 

Gelecek hafta yurt içinde 2024 yılının son çeyreğine ilişkin büyüme verisi açıklanacak. Küresel veri gündeminde ise ABD’de açıklanacak olan Ocak ayı kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksi ve dayanıklı mal siparişleri verileri öne çıkacak. 

Hakan DİKMEN

Şubat ayının ilk haftası Piyasaların gündeminde ABD’de Trump, Fed yurt içinde enflasyon vardı. Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, geçtiğimiz hafta değer kaybetti. 

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 0,53 değer kaybederek 9.951,65 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 9.619,83 ve en yüksek 9.962,68 puanı gördü.

Aynı dönemde Borsa İstanbul mali endeksi yüzde 1,64 azalarak 11.575,28 puan, hizmetler endeksi yüzde 0,28 değer kazancıyla 10.053,49 puan, sanayi endeksi yüzde 0,43 yükselişle 12.699,94 puan, teknoloji endeksi yüzde 2,25 düşüşle 14.887,65 puan oldu.

En çok prim yapan hisse Işıklar Enerji Yapı Holding

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 12,07 ile Işıklar Enerji Yapı Holding oldu. 

Işıklar Enerji Yapı Holding’i, yüzde 5,94 ile Oyak Çimento, yüzde 5,80 ile Batısöke Çimento Sanayi izledi. 

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 11,01 ile Fenerbahçe Futbol AŞ, yüzde 9,54 ile Alfa Solar Enerji ve yüzde 7,79 ile Smart Güneş Enerjisi olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 540 milyar 120 milyon lirayla Garanti BBVA, 444 milyar 705 milyon lirayla Türk Hava Yolları ve 419 milyar 437 milyon lirayla Koç Holding oldu.

Dolar ve Euro, Türk Lirası karşısında değer kazanmaya devam etti. Bu durum, ithalat maliyetlerini artırarak enflasyon üzerinde baskı yarattı. 

Doların satış fiyatı yüzde 0,34 artışla 35,9810 lira, avronun satış fiyatı ise yüzde 0,27 artışla 37,3210 lira oldu.

Geçen hafta 44,5100 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,58 değer kazanarak 44,7700 liraya çıktı.

İsviçre frangı da önceki haftaya kıyasla yüzde 0,53 artışla 39,6100 liradan alıcı buldu.

Reel efektif döviz kurundaki yukarı yönlü seyir sürüyor. TCMB’nin reel efektif döviz kuru hesaplamasında kullandığı ülke ağırlıklarında yaptığı güncelleme paralelinde veriler 2011 yılından itibaren revize edildi. Güncel verilere göre TÜFE bazlı reel efektif döviz kuru Ocak ayında 75,4 düzeyine yükseldi. Böylece Türk lirası, aylık bazda %4,1, yıllık bazda %22,8 reel değerlenme kaydederek Mart 2020 tarihinden bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. 

ALTIN

24 ayar külçe altının gram fiyatı geçen hafta yüzde 2,63 artışla 3 bin 321 liraya, Cumhuriyet altının fiyatı da yüzde 2,59 değer kazanarak 22 bin 500 liraya yükseldi.

(TCMB) Merkez Bankasının bu hafta yayımladığı Enflasyon Raporu’nda 2025 yılsonu enflasyon tahminini %21’den %24’e revize etti. TCMB 2026 yılsonu enflasyon tahminini ise %12 düzeyinde korudu. Türkiye’de Ocak ayında aylık TÜFE enflasyonu %5,03 ile beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Yıllık TÜFE enflasyonu %42,12 ile Haziran 2023’ten bu yana en düşük düzeyinde kaydedildi. 

Bu hafta diğer bir açıklama da ülkemizin Ocak ayı enflasyon rakamlarıydı. Beklentilerin üzerinde geldi. Bu durum, Merkez Bankası'nın faiz indirimlerine devam edip etmeyeceği konusunda soru işaretleri yarattı. 

TCMB tarafından açıklanan haftalık menkul kıymet istatistiklerine göre, 31 Ocak ile sona eren haftada, yurt dışında yerleşik kişilerin mülkiyetindeki hisse senedi portföyü (piyasa fiyatı ve kur hareketlerinden arındırılmış), net 89,1 milyon Dolsr artış gösterirken, aynı haftada toplam Devlet İç Borçlanma Senedi (DİBS) portföyü ise net 682,8 milyon Dolar geriledi. Böylece yurt dışında yerleşik kişilerin yıl başından itibaren hisse portföyünde satışları 2,46 milyar dolar olurken, bu dönemde DIBS portföyünde ise nette 17,77 milyar Dolar alış gerçekleşti. 

Küresel gündemde ticaret savaşına ilişkin gelişmeler yakından takip edilirken, İngiltere Merkez Bankası yılın ilk toplantısında politika faizini 25 baz puan düşürdü. Dün açıklanan verilere göre ABD’de Ocak ayında tarım dışı istihdam artışı doğal afetler ve olumsuz hava koşullarının da etkisiyle bir miktar ivme kaybetse de işgücü piyasasındaki güçlü görünümün genel olarak sürdüğü izlendi.

İngiltere Merkez Bankası (BoE) gerçekleştirdiği yılın ilk para politikası toplantısında politika faizini piyasa beklentileri paralelinde 25 baz puan düşürerek %4,50 seviyesine indirdi. Karar metninde, ülkede enflasyonist baskıların hafiflemekle birlikte bazı göstergelerin beklenenden daha yavaş iyileşme kaydettiği belirtildi. 

Euro Alanı’nda mevsimsellikten arındırılmış verilere göre perakende satış hacmi Aralık’ta aylık bazda %0,2 ile beklentilerin bir miktar üzerinde daraldı. Ürün gruplarına bakıldığında gıda, içecek ve tütün ürünlerinde satışlar %0,7 oranında gerilediği, otomotiv yakıtı hariç gıda dışı ürün satışları %0,3 oranında artış kaydettiği görüldü. Bölgede perakende satış hacminde yıllık bazda kaydedilen artış %1,9 oldu. 

Gelecek haftanın gündemi

Gelecek haftanın gündeminde ABD enflasyon verisi, yurt içinde açıklanacak sanayi üretimi, perakende satışlar, ödemeler dengesi verileri ile TCMB’nin Piyasa Katılımcıları Anketi öne çıkıyor. 

Ayrıca, Fed Başkanı Powell’ın Salı günü Senato’da yapacağı konuşma yakından izlenecek.

Hakan DİKMEN

Yeni yılın ilk ayını ve haftasını da bitirdik. Geçtiğimiz hafta piyasalarda TCMB PPK faiz kararı toplantısı en önemli gündemiydi. Geçen hafta dalgalı bir seyir izleyen Borsa İstanbul haftayı pozitif getiri ile tamamlamayı başardı. Özellikle PPK faiz kararı ardından bankacılık sektörü hisselerinde görülen kar realizasyonu neticesinde kazanımların bir kısmı geri verildi ancak haftalık bazda bankacılık endeksi %1,09 değer kazanmış oldu. Ayrıca Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Moody's tarafından cuma günü açıklanması beklenen Türkiye kredi notu değerlendirmesinin pas geçildiği duyuruldu. Piyasa tarafından Moody's’ten bir kademe not artırımı bekleniyordu. Moody’s bir sonraki değerlendirmesini ise 25 Temmuz 2025’te gerçekleştirmeyi planlıyor.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Ocak ayı toplantısında politika faizini %45'e yükseltti. Bu karar, enflasyonla mücadele için sıkı para politikasının devam edeceğini gösterdi. Ocak ayı enflasyon verileri öncesinde, TL'deki değer kaybı ve enerji fiyatlarındaki artışlar nedeniyle enflasyonun yüksek seviyelerde kalacağı tahmin ediliyor. BIST 100 endeksi, küresel piyasalardaki dalgalanmalar ve yerel ekonomik belirsizlikler nedeniyle volatil bir hafta geçirdi.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 0,99 değer kaybederek 10.004,38 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 9.962,56 ve en yüksek 10.180,41 puanı gördü.

Aynı dönemde Borsa İstanbul mali endeksi yüzde 2,89 azalarak 11.768,79 puan, hizmetler endeksi yüzde 1,06 değer kazancıyla 10.025,43 puan, sanayi endeksi yüzde 2,91 değer kaybıyla 12.646,17 puan, teknoloji endeksi yüzde 0,52 kazançla 15.230,78 puan oldu.

Europower Enerji en çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 11,45 ile Europower Enerji oldu. 

Europower Enerji’yi, yüzde 11,18 ile Halkbank ve yüzde 10,90 ile Smart Güneş Enerjisi izledi. 

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 20,18 ile Işıklar Enerji Yapı Holding, yüzde 12,31 ile Pasifik Eurasia Lojistik ve yüzde 8,13 ile Astor Enerji olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 534 milyar 660 milyon lirayla Garanti BBVA, 437 milyar 460 milyon lirayla Türk Hava Yolları ve 430 milyar 595 milyon lirayla Koç Holding oldu.

Yurt dışı piyasalar

ABD Başkanı Trump’ın daha düşük faiz oranları ve daha ucuz petrol fiyatları çağrısının ardından ABD borsaları yükseliş gösterdi. ABD Merkez Bankası (Fed), Şubat toplantısında faiz oranlarını değiştirmedi. Fed Başkanı Jerome Powell, enflasyonun kontrol altına alınması için henüz erken olduğunu belirterek, faiz indirimlerinin yakın zamanda başlaması beklentilerini zayıflattı. Bu açıklama, piyasalarda risk iştahını azalttı. ABD'de Ocak ayı istihdam verileri (tarım dışı istihdam) beklentilerin üzerinde geldi. İşsizlik oranı %3,7 seviyesinde kalırken, ücret artışları enflasyon endişelerini artırdı. 

Avrupa Merkez Bankası ECB de Fed ile uyumlu bir şekilde faiz oranlarını sabit tuttu. Enflasyonun düşüş eğiliminde olmasına rağmen, ECB yetkilileri politika gevşetmesi için daha fazla veriye ihtiyaç olduğunu vurguladı. Euro Bölgesi'nde 2023'ün son çeyreğinde büyüme verileri beklentilerin altında kaldı. Özellikle Almanya'nın ekonomik durgunluk sinyalleri, bölge genelinde büyüme endişelerini artırdı.

Çin Ekonomisine bakacak olursak, Çin'de imalat sektörü faaliyetleri Ocak ayında daralmaya devam etti. Resmi PMI verisi 49,2 olarak açıklandı ve bu, ekonominin zayıf performansını gösterdi. Çin hükümetinin ekonomiyi canlandırma çabalarına rağmen, tüketici talebi ve yatırımların yavaş kalması endişeleri artırdı.

Japonya'da ise, sanayi üretimi ve tüketici harcamaları verileri zayıf geldi. Bank of Japan (BoJ), negatif faiz politikasını sürdürürken, enflasyon hedeflerine ulaşmak için daha fazla zaman gerektiğini belirtti.

Emtia piyasasında ise, Petrol FiyatlarıBrent petrol fiyatları, Orta Doğu'daki gerilimler ve OPEC+ üretim kısıtlamalarına rağmen, küresel büyüme endişeleri nedeniyle haftayı düşüşle kapattı. Brent petrol, 80 dolar/varil seviyesinin altında işlem gördü.

Bu hafta yatırım araçlarından altın ve dolar yatırımcısını  mutlu etti. 

Altın

Haftalardır adından çokça söz ettiren Altın fiyatları, Fed'in faiz indirimlerini erteleme sinyalleri ve doların güçlenmesi nedeniyle baskılandı. Altın, 2.030 dolar/ons seviyesinin altında kaldı.

24 ayar külçe altının gram fiyatı geçen hafta yüzde 1,57 artışla 3 bin 236 liraya, cumhuriyet altınının fiyatı da yüzde 1,55 değer kazanarak 21 bin 931 liraya yükseldi.

Döviz

Doların satış fiyatı yüzde 0,47 artışla 35,8580 lira, avronun satış fiyatı ise yüzde 0,51 azalışla 37,2210 lira oldu.

Geçen hafta 44,3100 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,45 değer kazanarak 44,5100 liraya çıktı.

İsviçre frangı da önceki haftaya kıyasla yüzde 1,11 azalışla 39,4000 liradan alıcı buldu.

Fed'in faiz indirimlerini erteleme sinyalleri, dolar endeksini (DXY) yükseltti. Dolar endeksi, 103,5 seviyesinin üzerine çıkarak haftayı güçlü kapattı.

Euro/Dolar paritesine bakacak olursak Euro, ECB'nin durgun politika duruşu ve ABD dolarının güçlenmesi nedeniyle 1,08 seviyesinin altında kaldı.

KUTU KUTU

Gelecek Haftanın Gündem Konuları (3 – 7 Şubat 2025)

Türkiye- S&P Global/ISO PMI İmalat, Enflasyon, TCMB Enflasyon Raporu, Hazine Nakit Dengesi

ABD- ISM İmalat-İmalat Dışı PMI, ADP İstihdam Raporu, Dış Ticaret Dengesi, Tarım Dışı İstihdam

Avro Bölgesi- HCOB PMI İmalat-İmalat Dışı, Tahmini TÜFE, ÜFE

Çin- Caixin PMI İmalat-İmalat Dışı

Hakan DİKMEN

Bu hafta yatırımcılar için kazançlı bir haftaydı. Çünkü, yatırım araçlarından altın, borsa ve dolar kazandırdı.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 0,68 değer kazanarak 9.977,94 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 9.659,51 ve en yüksek 9.989,36 puanı gördü.

Aynı dönemde Borsa İstanbul mali endeksi yüzde 0,83 artarak 11.989,83 puan, hizmetler endeksi yüzde 0,45 değer kazancıyla 9.751,24 puan, sanayi endeksi 0,43 azalışla 12.950,16 puan, teknoloji endeksi yüzde 0,84 kazançla 14.618,74 puan oldu.

Çimsa Çimento en çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 8,76 ile Çimsa Çimento oldu. 

Çimsa Çimento’yu, yüzde 8,30 ile Alfa Solar Enerji ve yüzde 7,25 ile Anadolu Sigorta izledi. 

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 16,15 ile Şekerbank, yüzde 8,24 ile Batısöke Çimento Sanayi ve yüzde 7,85 ile Reeder Teknoloji olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 557 milyar 760 milyon lirayla Garanti BBVA, 451 milyar 643 milyon lirayla Koç Holding ve 418 milyar 830 milyon lirayla Türk Hava Yolları oldu.

Geçtiğimiz hafta, Dünya Bankası, Türkiye için büyüme beklentisini güncelledi. Dünya Bankası yayımladığı "Küresel Ekonomik Görünümler" adlı raporunda, Türkiye için 2025 yılı büyüme tahminini %3,6’dan %2,6’ya düşürürken, 2026 yılı için ise beklentisini %4,3’ten %3,8 düzeyine indirdi. Dünya Bankası ayrıca raporda, küresel ekonominin 2025 ve 2026 yılları için %2,7 olan büyüme tahminlerini revize etmedi. Yurt içinde açıklanan cari denge verisi, beş aylık fazla serisinin ardından ilk kez aylık bazda açık kaydetti. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) Ocak ayına ilişkin piyasa katılımcıları anketine göre önümüzdeki 12 ay için enflasyon beklentisi yüzde 27,07'den yüzde 25,38'e geriledi. Bu hafta açıklanan evlilik kredisi haberi sevinçle karşılandı. Evlenecek gençlere verilecek olan 150 bin TL faizsiz evlilik kredisi piyasalarda doping etkisi yapacak. İki yıl geri ödemesiz olan destek kredisi gençlerin yuva kurmalarını kolaylaştırırken mobilyadan beyaz eşyaya, halıdan düğün organizasyoncularına kadar hemen her sektöre katkı sağlayacak.

Petrol

Petrol, ABD Başkanı seçilen Donald Trump'ın ikinci dönemi öncesinde dördüncü haftalık yükselişine doğru ilerliyor. Brent ham petrolü bu hafta yüzde 2'den fazla artarak varil başına 82 dolara yükselirken, Batı Teksas Petrolü 79 dolar civarında seyrediyor. 

Döviz

Yıl sonu enflasyon tahmininin yükselten Deutsche Bank, doların 2025 yılı sonunda 43 lira olmasını bekliyor. 

Doların satış fiyatı yüzde 0,45 artışla 35,5700 lira, avronun satış fiyatı ise yüzde 0,60 artışla 36,5500 lira oldu.

Geçen hafta 43,3370 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,17 değer kaybederek 43,2650 liraya geriledi.

İsviçre frangı da önceki haftaya kıyasla yüzde 0,65 artışla 38,9100 liradan alıcı buldu.

Altın

Analistlerin yayınladıkları raporda, jeopolitik riskler ve diğer belirsizliklerin altın fiyatlarını bu yıl yeni bir rekora taşıyacağını öngörülüyor. 24 ayar külçe altının gram fiyatı geçen hafta yüzde 1,21 artışla 3 bin 97 liraya, cumhuriyet altınının fiyatı da yüzde 1,20 değer kazanarak 21 bin liraya yükseldi.

Küresel piyasalar tarafında, ABD borsalarında teknoloji sektörü öncülüğünde negatif, Avrupa borsalarında ise pozitif kapanışlar görüldü.

Almanya’da açıklanan aralık ayı TÜFE verisi aylık %0,5, yıllık %2,6 seviyesinde gerçekleşirken, İngiltere’de sanayi üretimi kasım ayında %0,4 oldu. ABD’de perakende satışlar Aralık 2024’te beklentilerin altında açıklandı. Aylık %0,4 seviyesinde oldu. Haftalık işsizlik maaşı başvuruları ise beklentilerin üzerinde yükselerek 217 bine ulaştı. Çin yıllık GSYH büyümesi beklentilerin üzerinde %5,4 olarak açıklanarak hükümetin yıllık büyüme hedefine ulaştı.  

ABD vadeli işlemlerde pozitif seyir görüldü. Asya tarafında olumlu büyüme verisi ardından alıcılı seyretti. Ama Çin borsası hariç onlarda negatif bir görünüm izleniyor.  Endekste yükselişlerde 10.000 seviyesi endeksin hedef seviyesi olarak takip edilmelidir. Olası gerilemelerde ise 9.700 seviyesi endeksin destek seviyesi olarak izlenmeye devam edilmelidir diyor analistler. 

Gelecek hafta

Gelecek haftanın gündem konuları, 20 Ocak - 24 Ocak 2025 tarihleri arasında şöyle olması bekleniyor.

Önümüzdeki hafta ekonomi konularının dışında dünya için önemli bir hafta. Çünkü Donald Trump'ın Pazartesi Başkanlık koltuğuna oturması uygulayacağı politikaların ekonomi üzerindeki olası etkileri tüm dünya ülkelerince merakla bekleniyor. 

Türkiye- Konut Satışları, Tüketici Güven Endeksi, TCMB PPK Faiz Kararı Toplantısı, Moody’s Kredi Notu Değerlendirmesi

ABD- S&P Global PMI İmalat- İmalat PMI, 2. El Konut Satışları var. Ama bakalım Trump 

Avro Bölgesi- Tüketici Güven Endeksi, HCOB PMI İmalat- İmalat Dışı, AMB Başkanı Lagarde'ın konuşması

Japonya- Sanayi Üretimi, Dış Ticaret Dengesi, TÜFE, Japonya Merkez Bankası (BOJ) Faiz Kararı Toplantısı

Hakan DİKMEN

Geçtiğimiz haftanın son gününe 9.933 puan ile pozitif başlayan BİST 100 endeksi, günün genelinde alıcılı seyrederek günü %1,11 değer artışıyla 10.001 puandan tamamladı. Toplam işlem hacmi 95,2 mlr TL olarak gerçekleşirken, endekse dahil olan 84 hisse değer kazandı, 14 hisse değer kaybetti. Puan bazlı en yüksek pozitif katkı AKBNK, ISCTR, SAHOL’den geldi. Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran %2,98 ile bankacılık oldu. Küresel piyasalar tarafında ABD piyasaları Ulusal Yas Günü sebebiyle kapalıydı, Avrupa piyasaları ise günü karışık kapanışlarla tamamladı.

Bu hafta kapanırken yurt içinde veri akışı sakindi. Yurt dışında Almanya’da sanayi üretimi kasım ayında bir önceki aya göre %1,5 ile beklentilerin üzerinde artış gösterdi. Avro Bölgesi’nde kasımda perakende satışlar beklentilerin altında %0,1 olarak açıklandı. Türkiye ve ABD istihdam verileri açıklandı. Dünya genelinde ve Türkiye'de işsizlik oranı azalsa da hâlâ beklenen seviyede değil.  Ülkede işsizlik oranı yüzde 4,2'den yüzde 4,1'e indi. Ekonomistler, işsizlik oranının sabit kalmasını bekliyordu.

Fed faizi serbest bırakabilir

İstihdam Verisinin ardından piyasalarda ABD Merkez Bankası'nın (Fed) ocak toplantısında faizi sabit bırakmasına kesin gözüyle bakılıyor.

Çin Merkez Bankası haftanın son günü, arzın talebi aştığı gerekçesiyle tahvil alımlarını durduracağını duyurdu. Merkez bankasının piyasa koşullarına bağlı olarak alımlara yeniden başlama zamanını daha sonra açıklayacağı belirtilirken, söz konusu adımın ülke para birimindeki değer kaybını önlemek amacıyla atıldığı değerlendiriliyor. Euro Alanı’nda dün açıklanan verilere göre, Kasım ayında perakende satışlardaki aylık artış beklentilerin altında kalarak %0,1 seviyesinde gerçekleşti. Öte yandan, bir önceki ay kaydedilen daralmanın %0,5’ten %0,3’e revize edilmesi Kasım’da beklenti altında kalan artışı bir miktar dengeledi. Ürün gruplarına bakıldığında, satışların gıda, içecek, tütün (%0,1) ve otomotiv yakıtında (%0,8) artması endeksi yukarı taşırken, otomotiv yakıtı hariç gıda dışı ürün satışlarındaki daralma (%0,6) endeksi sınırlandıran grup oldu. 

Perakende satış hacmi

Perakende satış hacmi Kasım’da bir önceki yılın aynı ayına göre %1,2 artarken, Ekim verisi de %1,9’dan %2,1’e revize edildi. Öte yandan, bölgenin en büyük ekonomisi Almanya’da Kasım ayına ilişkin sanayi üretimi aylık bazda %1,5 artışla %0,5 seviyesindeki beklentilerin üzerinde bir görünüm sundu. Üretimdeki yıllık daralma ise son iki aydır yatay seyreden %4,2 seviyesinden Kasım ayında %2,85 seviyesine geriledi. TCMB tarafından açıklanan menkul kıymet istatistiklerine göre, 3 Ocak haftasında yurt dışı yerleşiklerin fiyat ve kur hareketlerinden arındırılmış hisse senedi portföyü net 42,1 milyon USD, DİBS portföyü de net 148,7 milyon USD arttı. 3 Ocak haftası itibarıyla, TCMB’nin brüt ve net rezervleri sırasıyla 157,9 milyar USD ve 67,7 milyar USD düzeyine yükseldi. Dün Brent türü ham petrolün varil fiyatı İran’ın petrol ihracatında uygulayacağı yaptırımları konu alan haber akışının da etkisiyle %1,0 artışla günü kapatırken, altın yükselmeye devam ederek Aralık ortasından beri en yüksek seviyesine ulaştı. 

Altın ve dolar kazandırdı

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 1,63 değer kaybederek 9.910,61 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 9.865,74 ve en yüksek 10.159,14 puanı gördü. Aynı dönemde Borsa İstanbul mali endeksi yüzde 1,22 azalarak 11.891,62 puan, hizmetler endeksi yüzde 1,28 değer kaybıyla 9.707,89 puan, sanayi endeksi 1,82 azalışla 13.006,09 puan, teknoloji endeksi yüzde 2,83 kazançla 14.496,66 puan oldu.

CVK Maden İşletmeleri en çok prim yapan hisse oldu.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 13,99 ile CVK Maden İşletmeleri oldu. 

CVK Maden İşletmelerini yüzde 11,75 ile Margun Enerji ve yüzde 10,55 ile Şekerbank izledi. 

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 7,02 ile Mavi Giyim, yüzde 6,85 ile Anadolu Grubu Holding ve yüzde 6,56 ile Batısöke Çimento Sanayi olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 538 milyar 20 milyon lirayla Garanti BBVA, 462 milyar 801 milyon lirayla Koç Holding ve 405 milyar 30 milyon lirayla Türk Hava Yolları oldu.

Altın ve dolar yükseldi

24 ayar külçe altının gram fiyatı geçen hafta yüzde 1,59 artışla 3 bin 60 liraya, cumhuriyet altınının fiyatı da yüzde 1,58 değer kazanarak 20 bin 752 liraya yükseldi.

Döviz

Türk lirası ABD doları karşısında değer kaybederken, euro karşısında bir miktar değer kazandı.  Doların satış fiyatı yüzde 0,12 artışla 35,4110 lira, avronun satış fiyatı ise yüzde 0,19 azalışla 36,3310 lira oldu. Geçen hafta 43,8500 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,88 değer kaybederek 43,3370 liraya geriledi. İsviçre frangı da önceki haftaya kıyasla yüzde 0,59 azalışla 38,6580 liradan alıcı buldu.

Petrol

ABD yönetimi, Rusya'nın büyük petrol üreticilerinden Gazprom Neft ve Surgutneftegas'ı, 180'den fazla gemiyi, çok sayıda petrol tüccarını, petrol sahası hizmet sağlayıcısını ve enerji yetkilisini yaptırım listesine ekledi.

Petrol fiyatları, ABD yönetiminin Rusya'nın petrol üretimi ve ihracatını hedef alan yaptırımlarını yoğunlaştırmasının ardından arz endişelerinin etkisiyle yüzde 3'e yakın artışla son 3 ayın en yüksek seviyesine ulaştı.

Gelecek Haftanın Gündem Konuları (13 - 17 Ocak 2025)

Yoğun bir veri gündeminin izleneceği gelecek hafta ABD’de açıklanacak olan enflasyon verileri öne çıkıyor. Yurt içinde ise bütçe ve ödemeler dengesi ile hizmet üretimi verilerinin yanı sıra TCMB Piyasa Katılımcıları Anketi’nin sonuçları takip edilecek. 

Türkiye- Cari Denge, Bütçe Dengesi, Piyasa Katılımcıları Anketi

ABD- Enflasyon, Perakende Satışları, Konut Başlangıçları, Kapasite Kullanımı, Sanayi Üretim

Avro Bölgesi- Sanayi Üretimi, TÜFE

Çin- Dış Ticaret Dengesi, Büyüme, Sanayi Üretimi, Perakende Satışlar

Japonya- Dış Ticaret Dengesi, ÜFE

Hakan DİKMEN

Geçtiğimiz hafta piyasaları en çok meşgul eden konu asgari ücret açıklaması ve TCMB’nin toplantısı oldu. 2025 yılı için net asgari ücret 22.104 TL olarak belirlendi. TCMB politika faiz oranını 250 baz puan düşürerek %47,5’e indirdi. Ayrıca, faiz koridorunu da -/+300 baz puan aralığından -/+ 150 baz puan aralığına daralttı. Aralık ayında yurt içinde reel kesim güven endeksi gerilerken, sektörel güven endeksleri artış kaydetti. 

Noel haftası sebebiyle küresel piyasalarda sakin bir veri gündemi yaşandı. ABD’de Aralık ayında tüketici güven endeksi ve Kasım ayında dayanıklı mal siparişleri geriledi. Gelecek haftanın gündeminde yine yılbaşı kutlamaları nedeniyle pek fazla farklı bir beklenti yok. Ancak, yurt içinde açıklanacak olan enflasyon verileri ve ABD’de, Euro Alanı’nda ve yurt içinde açıklanacak olan PMI verileri takip edilecek.

Noel tatili

Avrupa ve bazı Asya-Pasifik endekslerinin Noel tatili nedeniyle kapalı olduğu günler, ABD hisse senedi endeksleri düşük hacimli bir seans geçirdi. S&P 500, 30 günlük ortalama işlem hacminin %44, Nasdaq ise %7 altında işlem gördü. Önümüzdeki hafta yine tatillerle geçecek günler. Ama gelin geçtiğimiz hafta piyasalarda neler oldu bir bakalım. Çarşamba günü ise FED, faizleri 0,25 baz puan indirerek 4,50% seviyesine çekti. Ancak FED’in 2025 yılına yönelik enflasyon beklentisi ve faiz indirimi tahminlerinin azalması, Dolar’ın gücünü artırdı ve kıymetli madenlerde satışlara neden oldu. Haftayı kapatırken Çekirdek Kişisel Tüketim Giderleri Fiyat Endeksi (PCE) verisi beklentinin altında kaldı. Böylece kıymetli madenlere talep yeniden arttı.

İngiltere’de 3. çeyrek büyüme verisi aşağı yönlü revize edildi. İngiltere’de yılın üçüncü çeyreği için öncü verilere göre çeyreklik bazda %0,1 düzeyinde açıklanan büyüme verisi, nihai verilere göre %0,0 olarak revize edildi. Buna paralel olarak, yıllık büyüme verisi de %1 düzeyinden %0,8 seviyesine güncellendi. 

Taze gıda maliyetlerini hariç tutan Tokyo çekirdek tüketici fiyat endeksi (TÜFE), Aralık ayında beklentilerin altında bir önceki yıla göre yüzde 2,4 arttı. Japonya’da Cuma günü açıklanan veriler piyasanın yakın vadeli faiz oranı artışı beklentilerini canlı tuttu. 

Altın ve borsa kazandırdı

Bu hafta yatırım araçlarından altın, borsa ve dolar kazandırdı.

20 ay aradan sonra faiz indirimi yaşadığımız bu hafta piyasalar faiz indirimini normal karşıladı. Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 3,09 değer kazanarak 10.025,47 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 9.562,36 ve en yüksek 10.055,06 puanı gördü. 

Aynı dönemde Borsa İstanbul mali endeksi yüzde 3,62 artarak 11.976,50 puan, hizmetler endeksi yüzde 2,37 değer kazancıyla 9.660,01 puan, sanayi endeksi 1,80 artışla 13.192,59 puan, teknoloji endeksi yüzde 2,71 kazançla 14.024,52 puan oldu.

Oyak Çimento en çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 10,50 ile Oyak Çimento oldu. 

Oyak Çimento'yu yüzde 10,10 ile Fenerbahçe Futbol AŞ, yüzde 9,72 ile Türkiye Sigorta izledi. 

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 7,19 ile Borusan Yatırım ve Pazarlama, yüzde 6,08 ile Papilon Savunma, yüzde 5,71 ile Katılımevim olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 546 milyar lirayla Garanti BBVA, 465 milyar 337 milyon lirayla Koç Holding ve 401 milyar 235 milyon lirayla Türk Hava Yolları oldu.

Altın ve Dolar yükseldi

Kapalıçarşı'da işlem gören 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı bu hafta yüzde 0,17 artışla 2 bin 964 liraya, cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 0,16 yükselişle 20 bin 108 liraya çıktı.

Doların satış fiyatı yüzde 0,09 artışla 35,2220 lira, avronun satış fiyatı ise yüzde 0,35 artışla 36,7810 lira oldu.

Geçen hafta 44,1800 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,14 değer kazanarak 44,2410 liraya yükseldi.

İsviçre frangı da önceki haftaya kıyasla yüzde 0,74 azalışla 39,1010 liradan alıcı buldu.

Brent petrol bir önceki seansı yüzde 0,4 gerileme göstererek kapatmasının ardından haftanın son işlem gününde yatay bir seyir izledi. Ham petrol, Ekim ortasından bu yana dar bir bantta sınırlı kalsa da, ılımlı bir yıllık kayıp yolunda.

Önümüzdeki Hafta Veri Gündemi

Gelecek hafta yurt içinde açıklanacak enflasyon, ekonomik güven endeksi ve imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) gibi önemli verilerle başlayacak. Ayrıca dünya genelinde açıklanacak imalat sanayi ve hizmet sektörü PMI verileri, ABD'deki ISM imalat sanayi PMI ve inşaat harcamaları ile Almanya'daki işsizlik oranı gibi veriler de takip edilecek.

Haftanın gündem konuları (30 Aralık- 3 Ocak)

Türkiye- Enflasyon, Ekonomi Güven Endeksi, Dış Ticaret Dengesi, S&P Global/ISO PMI İmalat

ABD- S&P Global PMI İmalat, İnşaat Harcamaları, ISM İmalat PMI, Bekleyen Konut Satışları

Avro Bölgesi- HCOB PMI İmalat

Çin- CFLP PMI İmalat- İmalat Dışı, Caixin PMI İmalat

Türkiye ekonomisinde 2024'de yaşanan bazı önemli gelişmeler şöyle:

1 OCAK

- Ticaret Bakanlığının yiyecek ve içecek hizmeti sunan işletmelerin tarife ve fiyat listelerini görünür şekilde kafe ve restoranların önüne koymasına ilişkin düzenlemesi yürürlüğe girdi.

2 OCAK

- Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 2023 yılı ihracat rakamlarına ilişkin, "2023 yılı ihracatımız geçen yıla göre yüzde 0,6 oranında artışla 255 milyar 809 milyon dolara ulaşarak, Cumhuriyet tarihimizin rekorunu kırmıştır." değerlendirmesinde bulundu.

- Türk Hava Yollarının (THY) markası AnadoluJet, THY'nin iştiraki olarak kurulan AJet Hava Taşımacılığı Anonim Şirketi (AJet) adı altında operasyonlarını gerçekleştirmek üzere işletme ruhsatı aldı.

3 OCAK

- Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Halkalı-İstanbul Havalimanı-Gayrettepe metro hatlarında kullanılacak sürücüsüz yerli metro setini teslim aldıklarını belirterek, "Üstelik bu yıl İstanbul Havalimanı-Gayrettepe Metrosu'nda bir ilk olarak, yerli ve milli metro sinyalizasyon sistemlerini kullanmaya başladık." dedi.

- Kamu görevlileri ile memur emeklilerinin aylık ve ücretlerinde ocak ayından geçerli olmak üzere toplamda yüzde 49,25, SSK ve Bağ-Kur emekli aylıklarında da yüzde 37,57 artış sağlandı. Aile yardımı ödeneği dahil en düşük memur maaşı 22 bin 17 liradan 32 bin 861 liraya, en düşük memur emekli aylığı 9 bin 876 liradan 14 bin 741 liraya yükseldi

5 OCAK

- ABD'nin Florida eyaletinden Ax-3 mürettebatıyla Uluslararası Uzay İstasyonu'na (ISS) hareket edecek Türkiye'nin ilk astronotu Alper Gezeravcı'nın karantina süreci başladı.

6 OCAK

- Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, deprem bölgesindeki yetiştiricilere 909 milyon lira bütçeli canlı hayvan ve arılı kovanı bedelsiz teslim ettiklerini bildirdi.

10 OCAK

- Rekabet Kurulu, WhatsApp kullanıcılarına yazılım güncellemesiyle getirilen veri paylaşım zorunluluğunun kaldırılması için Meta'ya tanıdığı sürenin dolması üzerine, şirkete 12 Aralık 2023'ten itibaren uygulanacak şekilde günlük 4,8 milyon lira para cezası uygulanmasını kararlaştırdı.

13 OCAK

- Türkiye'nin ilk uzay yolcusu Alper Gezeravcı'yı Uluslararası Uzay İstasyonu'na (ISS) taşımak için yola çıkacak Dragon kapsülü, Florida'daki 39A numaralı fırlatma rampasının hangarına ulaştı.

15 OCAK

- 2024 Yılı Yatırım Programı Resmi Gazete'de yayımlandı. Programda kamu tarafından yürütülecek projelerin toplam tutarı 7,3 trilyon lira, tahsis edilen ödenek 1 trilyon 7 milyar lira olarak belirlendi. Deprem tedbirleri projelerine 510 milyar lira ayrılırken, bu kapsamdaki ödeneklerin yüzde 28'i eğitim, yüzde 23'ünün sağlık için kullanılması öngörüldü.

19 OCAK

- ABD'nin Florida eyaletinde bulunan Kennedy Uzay Merkezi'ndeki Fırlatma Kompleksi 39A'dan gerçekleştirilen fırlatma işlemiyle Ax-3 misyonunun üyesi olan Türkiye'nin ilk astronotu Alper Gezeravcı'nın uzay yolculuğu başladı. Gezeravcı'nın uzay yolculuğu, yurt genelinde meydanlara kurulan dev ekranlardan heyecanla takip edildi.

20 OCAK

- Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Türkiye'nin ilk astronotu Alper Gezeravcı'nın, Uluslararası Uzay İstasyonu'na ulaşmasıyla ilgili, "Türkiye'nin istikbalini, istiklalini düşünen adımlar atmaya devam edeceğiz. Bu misyon, Türk gençliğine ve çocuklarına ilham kaynağı olacak." dedi.

26 OCAK

- Türkiye'nin ilk astronotu Alper Gezeravcı, "Ülkemi uluslararası alanda saygın bir bilim ve teknoloji gücü yapmak için gururla ilerlerken Ay-Yıldızlı bayrağımızla birlikte bir klasik haline gelen TEKNOFEST pozu da bana eşlik ediyor." ifadesini kullandı.

29 OCAK

- Türkiye'de en yüksek gelire sahip yüzde 20'lik grubun toplam gelirden aldığı pay, 2023'te bir önceki yıla göre 1,8 puan artarak yüzde 49,8'e yükseldi, en düşük gelire sahip yüzde 20'lik grubun aldığı pay 0,1 puan azalarak yüzde 5,9'a geriledi.

31 OCAK

- Türkiye'nin ilk astronotu Alper Gezeravcı'nın da içinde bulunduğu Axiom-3 (Ax-3) ekibini taşıyan Dragon kapsülü, ABD'nin Florida eyaleti açıklarında okyanusa iniş yaptı.

1 ŞUBAT

- Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, AFAD tarafından doğal afetler sonrasında genel hayata etkili afet bölgesi ilan edilen alanlarda imar, altyapı ve üstyapı çalışmaları için gerekli kaynağın sağlanması, yönetilmesi ve ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına aktarılması amacıyla Afet Yeniden İmar Fonu'nun kurulduğunu ve fonun Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı olacağını söyledi.

2 ŞUBAT

- Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Hafize Gaye Erkan görevden affını istedi.

3 ŞUBAT

- Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanlığı görevine, Başkan Yardımcısı Fatih Karahan atandı.

5 ŞUBAT

- Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), ocakta aylık bazda yüzde 6,7, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) yüzde 4,14 artış gösterdi. Yıllık enflasyon tüketici fiyatlarında yüzde 64,86, yurt içi üretici fiyatlarında yüzde 44,2 olarak gerçekleşti.

6 ŞUBAT

- Türkiye'nin nüfusu 2023 itibarıyla 85 milyon 372 bin 377 kişi oldu.

9 ŞUBAT

- Türkiye'nin ilk astronotu Alper Gezeravcı'nın da içinde bulunduğu Axiom-3 (Ax-3) ekibini taşıyan Dragon kapsülü, ABD'nin Florida eyaleti açıklarında okyanusa iniş yaptı. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Gezeravcı'nın Dünya'ya dönüşüyle ilgili, "Türkiye'nin insanlı ilk uzay bilim misyonu tamamlandı." ifadesini kullandı.

10 ŞUBAT

- TÜİK verilerine göre, Türkiye'de yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki oranı, 2023'te yüzde 10,2'ye çıktı ve Cumhuriyet tarihinde ilk kez çift haneyi gördü.

12 ŞUBAT

- Uluslararası Uzay İstasyonu'nda görevini tamamlayan Türkiye'nin ilk astronotu Alper Gezeravcı yurda döndü. Gezeravcı, "Devletimizin attığı bu güçlü adımlarla hak ettiğimiz özgüveni ayağa kaldırdık. Bundan sonra da çok daha koşar adımlarla ileri gitmeye devam edeceğiz." dedi.

20 ŞUBAT

- Türkiye'de işsizlik oranı 2023'ün dördüncü çeyreğinde yüzde 8,8 ile son 42 çeyreğin en düşük seviyesine gerilerken, erkeklerdeki işsizlik oranı veri setinin oluşturulduğu 2005'ten sonraki en düşük oran olarak kayıtlara geçti.

21 ŞUBAT

- Türk Havacılık Uzay Sanayii Genel Müdürü Temel Kotil, milli muharip uçak KAAN'ın, ilk uçuşunda 13 dakika havada kalarak 8000 feet irtifada 230 knot hıza ulaştığını bildirdi.

29 ŞUBAT

- Türkiye ekonomisi 2022'de yüzde 5,5, 2023'ün son çeyreğinde de yüzde 4,6 büyüme kaydetti.

4 MART

- TÜFE şubatta aylık yüzde 4,53, Yİ-ÜFE yüzde 3,74 artarken, yıllık enflasyon tüketici fiyatlarında yüzde 67,07, yurt içi üretici fiyatlarında yüzde 47,29 oldu

9 MART

- Kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Türkiye'nin kredi notunu "B"den "B+"ya, not görünümünü "durağan"dan "pozitif"e yükseltti. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, "12 yıl sonra gelen not artışında, Türkiye'nin uluslararası normlara uyan, kural bazlı ve öngörülebilir politikaları etkili oldu." ifadesini kullandı.

19 MART

- Arnavutköy-İstanbul Havalimanı Metro Hattı açıldı.

25 MART

- Türkiye'de işsizlik oranı, 2023'te bir önceki yıla göre 1 puan azalışla yüzde 9,4'e geriledi.

3 NİSAN

- Enflasyon, martta, aylık bazda yüzde 3,16, yıllık bazda yüzde 68,5 arttı, yurt içi üretici fiyat endeksindeki aylık artış yüzde 3,29, yıllık artış yüzde 51,47 olarak kayıtlara geçti.

9 NİSAN

- Ticaret Bakanlığı, Filistin'e saldırılarına devam eden İsrail'e yönelik 54 ürün grubunda ihracat kısıtlaması uygulanmasını kararlaştırdı.

11 NİSAN

- Ticaret Bakanlığı, Türkiye'nin küresel mal ihracatından aldığı payın 2023'te yüzde 1,08'e, hizmet ihracatından ise yüzde 1,3'e yükselerek tarihinin en yüksek seviyelerine çıktığını bildirdi.

2 MAYIS

- Ticaret Bakanlığı, İsrail'le ticaretin tamamen durdurulduğunu duyurdu.

3 MAYIS

- TÜFE, nisanda aylık bazda yüzde 3,18, yıllık bazda yüzde 69,8 oldu. Yİ-ÜFE, aylık yüzde 3,6, yıllık 55,66 arttı.

- Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Standard & Poor's, Türkiye'nin kredi notunu "B"den "B+"ya yükseltirken, kredi notu görünümünü "pozitif" olarak korudu.

13 MAYIS

- "Kamuda Tasarruf ve Verimlilik Paketi" kamuoyuyla paylaşıldı. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, "Kamunun tasarruf yapması ve verimliliği artırması, daha az bütçe açığına, daha az kamu borçlanmasına ve faiz yüküne, daha az cari açığa yol açacaktır." dedi.

22 MAYIS

- Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, X sosyal medya platformunun artık İstanbul merkezli temsilciliğiyle Türkiye'de faaliyetlerini sürdüreceğini duyurdu.

31 MAYIS

- Türkiye ekonomisi yılın ilk çeyreğinde yüzde 5,3 büyüdü. Böylece Türkiye ekonomisi üst üste 15 çeyrek büyümüş oldu.

3 HAZİRAN

- TCMB'nin swap hariç net rezervleri 66,5 milyar dolarlık iyileşmeyle artıya geçti.

- TÜFE, mayısta aylık bazda yüzde 3,37, yıllık bazda yüzde 75,45 arttı. Yİ-ÜFE aylık yüzde 1,96, yıllık yüzde 57,68 olarak artış kaydetti.

5 HAZİRAN

- Uluslararası marka değerlendirme kuruluşu Brand Finance, 2024 yılına ilişkin "Türkiye'nin En Değerli Markaları-Türkiye 125" çalışmasını tamamladı. Türk Hava Yolları (THY), 1 milyar 985 milyon dolarlık değeriyle 2018-2023 yıllarında olduğu gibi bu sene de "Türkiye'nin en değerli markaları" listesinin ilk sırasında yer aldı.

8 HAZİRAN

- Türkiye'nin ikinci astronotu Tuva Cihangir Atasever'in de içinde yer aldığı Virgin Galactic'e ait "VSS Unity" yörünge altı aracını taşıyan uçak, ABD yerel saatiyle 08.30'da (TSİ 17.30) New Mexico'daki Spaceport tesisinden havalandı. Atasever, yaklaşık 1 saat 10 dakika olarak planlanan uçuşta 7 bilimsel deney gerçekleştirdi.

14 HAZİRAN

- Türkiye İstatistik Kurumu, 2023 yılına ilişkin ölüm ve ölüm nedeni istatistiklerini açıkladı. Türkiye'de ölüm sayısı, Kahramanmaraş merkezli depremlerin meydana geldiği 2023'te bir önceki yıla göre yüzde 4,1 artarak 525 bin 814 oldu. Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat depremlerinde ölen Türk vatandaşlarının sayısı 45 bin 784 olarak kayıtlara geçti. Hayatını kaybedenlerin yüzde 53,9'unu erkekler, yüzde 46,1'ini kadınlar oluşturdu.

24 HAZİRAN

- Türk Hava Yolları (THY), havacılık derecelendirme kuruluşu Skytrax tarafından 9. kez "Avrupa'nın en iyi hava yolu şirketi" seçildi.

26 HAZİRAN

- Kripto varlık ekosistemine yönelik düzenleme içeren "Sermaye Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi", 26 Haziran'da TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilerek yasalaştı. Böylece Türkiye'de kripto varlıklara dair ilk yasal çerçeve oluşturuldu.

- Koç Holding'in kuruluş ve büyüme sürecinde önemli rol üstlenen 97 yaşındaki iş insanı Can Kıraç hayatını kaybetti.

28 HAZİRAN

- Türkiye, FATF gri listesinden çıkarıldı.

1 TEMMUZ

- Konut kiralarının artış oranlarına 2022'de getirilen yüzde 25 sınırı sona erdi.

3 TEMMUZ

- Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), haziranda aylık bazda yüzde 1,64, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) yüzde 1,38 artış gösterdi. Yıllık enflasyon tüketici fiyatlarında yüzde 71,6, yurt içi üretici fiyatlarında yüzde 50,09 olarak gerçekleşti.

- Kamu görevlileri ile memur emeklilerinin aylık ve ücretlerinde bu aydan geçerli olmak üzere toplamda yüzde 19,31, SSK ve Bağ-Kur emekli aylıklarında da yüzde 24,73 artış sağlandı.

- Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile mevcut defterdarlıklar kapatılırken vergi dairesi başkanlıklarının unvanı "defterdarlık" oldu ve illerde yeni kurulanlar Gelir İdaresi Başkanlığına bağlandı.

8 TEMMUZ

- Dünyanın en büyük elektrikli araç üreticisi Çinli BYD firması ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı arasında, Türkiye'de yatırıma yönelik yaklaşık 1 milyar dolarlık anlaşma imzalandı. Yıllık 150 bin araç kapasiteli elektrikli ve şarj edilebilir hibrit otomobil üretim tesisi ile sürdürülebilir mobilite teknolojilerine yönelik AR-GE merkezi kurulmasını içeren anlaşma kapsamında, tesisin 2026 sonunda üretime başlaması ve 5 bin kişiye doğrudan istihdam sağlaması bekleniyor.

9 TEMMUZ

- Türkiye'nin yerli ve milli haberleşme uydusu Türksat 6A uzaya fırlatıldı. Uydunun kullanılacak alt sistemleri, uydu yer istasyonu ve yazılımları milli imkanlarla geliştirilirken, Türksat 6A, Türkiye'nin yanı sıra Avrupa, Kuzey Afrika, Orta Doğu ve Asya'nın büyük bölümüne hizmet sunacak.

20 TEMMUZ

- Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Moody's'in Türkiye'nin kredi notunu ilk defa iki kademe artırdığını belirterek, "Uyguladığımız program sayesinde ülke kredi notumuzu 11 yıl sonra yükselten Moody's görünümü pozitif korudu." ifadesini kullandı.

30 TEMMUZ

- TÜİK, "Nüfus Projeksiyonları, 2023-2100" araştırmasının sonuçlarını açıkladı. Projeksiyona göre, Türkiye nüfusunun 2100 yılında 77 milyonun altına düşeceği tahmin ediliyor.

2 AĞUSTOS

- Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) tarafından sosyal medya platformu Instagram'a erişim engeli getirildi.

10 AĞUSTOS

- Türkiye'nin 58'inci havalimanı olan "Çukurova Uluslararası Havalimanı" Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın katılımıyla açıldı.

- Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, sosyal medya platformu Instagram'a erişim engelinin kaldırıldığını bildirdi.

18 AĞUSTOS

- Roketsan tarafından geliştirilen karadan karaya seyir füzesi silah sitemi Atmaca UM (Kara Atmaca), atışlı test çalışmalarında hedefini tam isabet vurarak, en uzun menzilli ve en uzun süreli uçuşunu gerçekleştirdi.

24 AĞUSTOS

- Ticaret Bakanı Ömer Bolat, doğrulanmış ilan düzenlemesinin konuttan sonra otomotivde devreye alınmasıyla yetki belgesi olmayan galericilerin ilan girişi yapamayacağına dikkati çekerek, "Sadece ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti yetki belgesine sahip işletmelerin yetkilendirilebilmesi mümkün olacak." dedi.

26 AĞUSTOS

- TÜBİTAK UZAY tarafından, Türkiye'nin ilk yerli ve milli haberleşme uydusu Türksat 6A için geliştirilen "elektrikli itki motoru" başarıyla ateşlenerek yer sabit yörüngede "uzay tarihçesi" kazandı.

27 AĞUSTOS

- Ticaret Bakanlığınca hazırlanan yönetmelikle ikinci el motorlu kara taşıtı satışlarında Güvenli Ödeme Sistemi'nin herkes tarafından kullanılması zorunlu hale getirildi.

28 AĞUSTOS

- Dünyanın önde gelen teknoloji firmaları arasında yer alan Baykar'ın Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar ve Genel Müdürü Haluk Bayraktar, 2021, 2022 ve 2023 yıllarında Türkiye'nin en çok vergi ödeyen isimleri oldu.

29 AĞUSTOS

- Bitkisel üretimde yeni destekleme modeli. 2025-2027 yıllarında yapılacak bitkisel üretime yönelik desteklemeler ile diğer bazı tarımsal desteklemelere ilişkin Cumhurbaşkanı Kararı, Resmi Gazete'de yayımlandı. İlk defa bitkisel üretim destekleri üç yıllık ve üretim döneminden önce açıklandı.

1 EYLÜL

- ANKA III mühimmatlı ilk uçuşunu gerçekleştirdi.

2 EYLÜL

- Türkiye ekonomisi yılın ikinci çeyreğinde yüzde 2,4 büyüdü. Böylece ülke ekonomisi üst üste 16 çeyrek büyümüş oldu.

3 EYLÜL

- TÜFE, ağustosta aylık bazda yüzde 2,47, Yİ-ÜFE yüzde 1,68 artış gösterdi. Yıllık enflasyon tüketici fiyatlarında yüzde 51,97, yurt içi üretici fiyatlarında yüzde 35,75 olarak gerçekleşti.

5 EYLÜL

- Yeni Orta Vadeli Program Resmi Gazete'de yayımlandı. 2025-2027 dönemini kapsayan programa göre, büyümenin 2025'te yüzde 4, 2026'da yüzde 4,5, 2027'de yüzde 5 olması öngörüldü. Enflasyon hedefi ise 2025 için yüzde 17,5, 2026 yılı için yüzde 9,7, 2027 için yüzde 7 oldu.

15 EYLÜL

- Emlakta "doğrulanmış ilan" uygulaması başladı. Ticaret Bakanı Ömer Bolat, konuyla ilgili, "Yeni düzenlememizle beraber sahte ilanların, ilan kirliliğinin, tüketici mağduriyetlerinin, yetki belgesiz ve kayıt dışı emlakçılık faaliyetlerinin önlenmesiyle piyasada fiyat istikrarının sağlanması amaçlanmaktadır." ifadelerini kullandı.

26 EYLÜL

- Hazine ve Maliye Bakanlığı düzenlemesiyle sosyal içerik üreticilerine uygulanan kolay vergileme imkanının kapsamı genişletildi. İnternet siteleri ve benzeri elektronik ortamlar üzerinden metin, görüntü, ses, video gibi içeriklerin paylaşılmasıyla elde edilen kazançlar da basit usulde vergileme kapsamına dahil edildi. İnternet ve benzeri elektronik ortamlar üzerinden bireysel kurs, veri işleme ve geliştirme, ürün tanıtımı gibi hizmet verenlere de kolay vergileme imkanı getirildi.

27 EYLÜL

- Ticaret Bakanlığı ile Türkiye Noterler Birliği işbirliğiyle ikinci el taşıt ticaretini daha güvenli hale getirmek amacıyla devreye alınan "Güvenli Ödeme Sistemi", vatandaşlar için de zorunlu hale getirildi.

2 EKİM

- Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının ana yürütücülüğünde düzenlenen, Anadolu Ajansının "Global İletişim Ortağı" olduğu TEKNOFEST Adana kapılarını açtı.

- Baykar tarafından geliştirilen Bayraktar TB3 SİHA, halka açık ilk uçuşunu TEKNOFEST Adana'da gerçekleştirdi.

- Tarım ve Orman Bakanlığı, taklit-tağşiş yapılan ve sağlığı tehlikeye düşürebilecek gıdalar listesini yayınladı.

3 EKİM

- TÜFE eylülde yüzde 2,97, Yİ-ÜFE yüzde 1,37 arttı. Yıllık enflasyon, tüketici fiyatlarında yüzde 49,38, yurt içi üretici fiyatlarında yüzde 33,09 oldu. TÜFE yıllık bazda Temmuz 2023'ten, Yİ-ÜFE de Mart 2021'den bu yana en düşük oran olarak kayıtlara geçti.

-TOGG Yönetim Kurulu Başkanlığı görevine Yönetim Kurulu Üyesi Fuat Tosyalı seçildi.

4 EKİM

- Mevsim etkilerinden arındırılmış özel kapsamlı TÜFE göstergeleri ilk kez yayımlandı, endeks eylülde aylık bazda yüzde 2,75 arttı.

15 EKİM

- Devlete kesinleşmiş 5 milyon lira ve üzerinde vergi borcu ve cezası bulunan mükelleflerin isimlerinin yer aldığı listelerin vergi dairelerince açıklanmasına başlandı.

18 EKİM

- İşletmelerin yanı sıra tüketiciler için de 7 bin liranın üzerindeki mal veya hizmet alımlarına ait ödemelerin banka ve finans kurumları aracılığıyla yapılması zorunluluğu getiren düzenleme yürürlüğe girdi.

1 KASIM

- Gelir İdaresi Başkanlığı, devlete 5 milyon liranın üzerinde vergi borcu olan 36 bin 806 mükellefin 914,9 milyar lira ödenmemiş vergi ve cezası bulunduğunu bildirdi.

- Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Türkiye'nin İsrail ile ticarete yönelik olarak gümrük sisteminin tamamen kapalı olduğunu belirterek, "Ülkemiz, mazlum Filistin halkının ihtiyaçlarını karşılamaya ve Filistin'in haklı davasında ekonomik olarak da yanında destek olmaya devam edecek." ifadesini kullandı.

4 KASIM

- TÜFE ekimde aylık bazda yüzde 2,88, yıllık bazda yüzde 48,58 oldu. Yİ-ÜFE aylık yüzde 1,29, yıllık yüzde 32,24 olarak kayıtlara geçti.

11 KASIM

- Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Ceyhan'dan İsrail'e petrol sevkiyatı yapıldığı yönündeki iddiaların "tamamen asılsız" olduğunu bildirdi.

18 KASIM

- Türkiye'de işsizlik oranı, yılın üçüncü çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre 0,1 puanlık azalışla yüzde 8,7 oldu.

19 KASIM

- Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, Bayraktar TB-3'ün kısa pistli bir gemiden kalkış ve iniş yapabilen ilk SİHA olarak dünya tarihine geçtiğini bildirdi.

29 KASIM

- Türkiye ekonomisi, yılın üçüncü çeyreğinde yıllık bazda yüzde 2,1 büyüme kaydetti.

1 ARALIK

- Kahramanmaraş merkezli depremlerden etkilenen Adıyaman, Hatay, Kahramanmaraş ve Malatya illeri ile Gaziantep'in İslahiye ve Nurdağı ilçelerindeki mükellefler için mücbir sebep hali sona erdi

3 ARALIK

- TÜFE, kasımda aylık yüzde 2,24, yıllık yüzde 47,09 arttı. Yİ-ÜFE aylık yüzde 0,66, yıllık yüzde 29,47 olarak kayıtlara geçti.

5 ARALIK

- Rekabet Kurulu, Meta Platforms, Inc. (Meta) hakkında yürütülen soruşturmanın alınan taahhüt üzerine sonlandırılmasına karar verdi.

8 ARALIK

- Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Türkiye'nin ilk yerli ve milli haberleşme uydusu Türksat 6A'nın mevcut yörüngesindeki testlerinin başarıyla tamamlandığını bildirerek, "2025 yılının ilk çeyreğinde de hizmete alarak ülkemizi uzay yarışında bir adım daha ileriye taşıyacağız." ifadesini kullandı.

13 ARALIK

- Tarım ve Orman Bakanlığı sahipsiz hayvanlara ilişkin esasları belirledi. Sahiplendiği hayvanı terk ettiği gerekçesiyle idari yaptırım uygulananlar ile aynı takvim yılı içerisinde birden fazla hayvanını kaybedenler, üç yıl süreyle bakımevlerinden hayvan sahiplenemeyecek.

Hakan DİKMEN

2024 yılının son haftasına doğru yol aldığımız şu günlerde, yaşadığımız haftanın önemli ekonomik gündemini ve veri açıklamalarını şöyle sıralayabiliriz. 

Bu hafta yatırım araçlarından sadece dolar kazandırdı.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 3,96 değer kaybederek 9.724,50 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 9.699,85 ve en yüksek 10.157,77 puanı gördü. Aynı dönemde Borsa İstanbul mali endeksi yüzde 3,38 düşerek 11.558,24 puan, hizmetler endeksi yüzde 3,78 değer kaybıyla 9.436,59 puan, sanayi endeksi 3,79 azalışla 12.958,72 puan, teknoloji endeksi yüzde 1,04 kayıpla 13.654,41 puan oldu.

En çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen, yüzde 6,24 ile Beşiktaş Futbol Yatırımları Sanayi ve Ticaret oldu. Bunu yüzde 5,09 ile Alfa Solar Enerji, yüzde 5,05 ile Oba Makarnacılık izledi. 

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler, yüzde 14,47 ile Agrotech Teknoloji, yüzde 14,09 ile Kontrolmatik Teknoloji, yüzde 11,22 ile Hektaş olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 526 milyar 680 milyon lirayla Garanti BBVA, 461 milyar 533 milyon lirayla Koç Holding ve 399 milyar 855 milyon lirayla Türk Hava Yolları oldu.

Dolar yükseldi

Doların satış fiyatı yüzde 0,69 artışla 35,1900 lira, avronun satış fiyatı ise yüzde 0,26 azalışla 36,6510 lira oldu. Geçen hafta 44,2520 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,16 değer kaybederek 44,1800 liraya düştü. İsviçre frangı da önceki haftaya kıyasla yüzde 0,59 artışla 39,3910 liradan alıcı buldu.

 24 ayar külçe altının gram fiyatı geçen hafta yüzde 1,14 azalışla 2 bin 959 liraya, cumhuriyet altınının fiyatı da yüzde 1,12 değer kaybederek 20 bin 75 liraya geriledi.

Merkez bankalarının kararlarının etkisiyle, küresel çapta önemli ekonomik gelişmeler ve piyasa hareketleri gözlendi. Genel olarak, bu hafta, 2025 yılı yaklaşırken piyasa dinamikleri için sahneyi hazırlayan önemli ekonomik göstergeler ve merkez bankası eylemleriyle geçirildi. Yatırımcılar artık bu gelişmelerin önümüzdeki aylarda küresel ekonomik toparlanmayı nasıl etkileyeceğini merak ediyor. Bu haftanın ülkemizde merakla beklenen asgari ücret toplantıları dizi film gibi izlendi. Komisyonun üçüncü toplantısında da rakam gündeme gelmedi. Ama başlangıçta pek rakam telefuz etmeyen masada işçileri temsil eden Türk-İş'in talebi yüzde 74'lük bir artışa işaret etti. Türk-İş'in asgari ücret talebi 29 bin 583 TL oldu. 

Küresel olarak Ekonomik Gelişmeler de Şöyle Sıralanabilir.

Federal Rezerv Toplantısı sonrası 18 Aralık'ta Federal Rezerv, federal fon oranında %4,75'ten %4,50'ye bir düşüş duyurdu. Bu karar, devam eden ekonomik belirsizliklerden etkilenmiş olup, yeni yönetimin 2025'te göreve başlamaya hazırlanmasıyla büyümeyi desteklemeyi amaçlamıştır. Fed'in açıklaması, önümüzdeki yıl daha fazla faiz indirimi beklentisiyle temkinli bir görünüme işaret ediyor.  

Veriler yayımlandı

ABD, Euro Bölgesi, İngiltere ve Japonya gibi büyük ekonomiler için Flash Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) raporları yayınlandı. Veriler karışık sonuçlar gösterdi, bazı bölgelerde artan siyasi gerginlikler ve ekonomik belirsizlikler nedeniyle üretim ve özellikle İngiltere PMI, son vergi artışlarının ardından iş güveninin azaldığını gösterdi. Enflasyon verileri birçok ülkede yayınlandı. Birleşik Krallık, önceki rakamlardan biraz daha düşük olan %2,3'lük yıllık enflasyon oranı bildirdi, Avro Bölgesi de enflasyon baskılarının yumuşadığına dair işaretler gösterdi. Bu eğilimler, merkez bankalarının 2025 yılına yönelik politikalarını etkilemesi açısından kritik önem taşıyor. Kasım ayı ABD perakende satış rakamları, ekonomik büyüme için hayati önem taşıyan tüketici harcamalarında bir toparlanma olduğunu gösterdi. Bu veriler, tüketici güvenini ve ekonomik sağlığı yansıttığı için yakından izlendi. 

Pazar performansları 

Buradan hareketle pazar performanslarına da şöyle bir bakalım.

Küresel borsa piyasaları Fed'in faiz indirimi duyurusuna olumlu tepki verdi. ABD endeksleri, yatırımcıların yeni yıla destekleyici bir para ortamı beklentisiyle kazanç elde ett. Avrupa piyasaları da siyasi istikrarsızlık ve enflasyon endişelerine rağmen dayanıklılık gösterdi. ABD doları, Fed'in duyurusunun ardından dalgalanmalar yaşadı. Para birimi tüccarları, doların Euro ve İngiliz Sterlini gibi diğer para birimlerine karşı gücünü etkileyebilecek potansiyel gelecekteki faiz indirimlerine odaklandı. Petrol fiyatlarına da bakacak olursak, devam eden jeopolitik gerginlikler ve dalgalanan talep tahminleri nedeniyle dalgalı kaldı. Yatırımcılar, 2025'in başlarında fiyatları etkileyebilecek tedarik zinciri kesintilerini takip etti. FOMC'nin Aralık ayı toplantısı, özellikle enflasyon ve işgücü piyasası dinamiklerine ilişkin ekonomiden gelen karışık sinyallere rağmen, para politikasına yönelik temkinli ancak proaktif bir yaklaşımın altını çizdi.

Gelecek haftanın gündem konuları (23- 27 Aralık 2024)

Türkiye- TCMB PPK Faiz Kararı Toplantısı, Reel Kesim Güven Endeksi, Kapasite Kullanımı

ABD- CB Tüketici Güven Endeksi, Dayanıklı Mal Siparişleri, Yeni Konut Satışları

İngiltere- Büyüme verileri izlenecek.

Japonya- Enflasyon, Sanayi Üretimi konularına odaklanılacak. 

Hakan DİKMEN

Bu hafta, Dünya borsaları sert yükseliş sonrası yavaşladı ve kendilerini dinlenmeye aldı. Ama, Borsa İstanbul durmadı ve haftayı yükseliş ile tamamladı. BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 4,44 değer kazanarak 10.081,00 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 9.573,86 ve en yüksek 10.098,10 puanı gördü.

Aynı dönemde Borsa İstanbul mali endeksi yüzde 4,26 yükselerek 12.013,45 puan, hizmetler endeksi yüzde 4,8 değer kazancıyla 9.710,53 puan, sanayi endeksi 3,58 artışla 13.244,74 puan, teknoloji endeksi yüzde 3,84 kazançla 14.044,69 puan oldu. Amerika Birleşik Devletleri tarım-dışı-istihdam verisi öncesi kar satışıyla sınırlı bir seviyeye indi. Wall Street hisseleri, Kasım ayındaki istihdam verilerinin büyümeyi göstermesinin ardından haftayı hafif yükselerek kapattı. Avrupa borsaları da yükselme yolunda ağır adımlarla gidiyor. Örneğin, Fransa’da hükümetin devrilmesine rağmen Borsa yükselişine devam ediyor. Çin borsası genişleyici mali paket açıklanacağı beklentisini satın alıyor.

Dolar bazlı ortalama aşıldı

Borsa İstanbul daha önce de yazdığımız gibi dünya piyasalarından bağımsız küçük adımlarla yükselişine devam ediyor. Piyasa yabancı yatırımcının son yedi ayın en güçlü hisse alışı ile moral buldu. 200 günlük dolar bazlı ortalamanın aşılması teknik olarak olumlu sonuçlar doğuruyor.

Anadolu Grubu hisseleri, sigortalar, THY, Türk Telekom dünkü yükselişte bayrak taşıyıcı konumda. Torunlar, Türk Traktör, Vestel sektörlerine göre pozitif ayrışıyor. Demir çelik ve GYO hisselerinde satış devam ediyor. Açığa satış yasağının BİST-50 için kaldırılacak olması ile Borsa İstanbul’da sınırlı pozitif bir tepki bekliyoruz. Ancak bu yükselişin devam etmesi için bankaların dışındaki hisselerde kalıcı bir yükseliş olması lazım. 

En çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 37,64 ile Peker Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı oldu.  Peker Gayrimenkul Yatırım Ortaklığını, yüzde 15,13 ile Coca-Cola İçecek, yüzde 13,93 ile Anadolu Efes izledi. 

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 7 ile Yeo Teknoloji Enerji, yüzde 5,41 ile Kontrolmatik Teknoloji, yüzde 4,91 ile Batıçim Batı Anadolu Çimento olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 540 milyar 120 milyon lirayla Garanti BBVA, 507 milyar 180 milyon lirayla Koç Holding ve 414 milyar 690 milyon lirayla Türk Hava Yolları oldu.

Yatırım fonları bu hafta yüzde 0,55 ve emeklilik fonları yüzde 0,56 değer kazandı.

Kategorilerine göre bakıldığında ise yatırım fonları içinde en çok kazandıran yüzde 4,89 ile "Kıymetli Maden" fonlar oldu.

Dolar yükseldi

24 ayar külçe altının gram fiyatı geçen hafta yüzde 0,47 azalışla 2 bin 951 liraya, cumhuriyet altınının fiyatı da yüzde 0,52 değer kaybederek 20 bin 10 liraya düştü.

Doların satış fiyatı yüzde 0,24 artışla 34,7800 lira, avronun satış fiyatı ise yüzde 0,67 artışla 36,9130 lira oldu.

Geçen hafta 44,0240 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 1,14 değer kazanarak 44,5260 liraya yükseldi.

İsviçre frangı da önceki haftaya kıyasla yüzde 0,89 yükselişle 39,7630 liradan alıcı buldu.

Geçtiğimiz hafta, küresel piyasalarda önemli gelişmeler yaşandı. Gündemde öne çıkan gelişmelerden ilki, OPEC+ grubunun petrol üretim kesintisini 2026 sonuna dek uzatma kararı oldu. Hindistan'ın Nifty 50 endeksi, haftayı %2.30'luk bir kazançla kapatırken, 11 puanlık küçük bir kayıpla 24,682 seviyesinde sonlandı. ABD'de S&P 500 endeksi 34 yeni 52 haftalık zirveye ulaşırken, Nasdaq Composite 109 yeni zirve kaydetti. Ayrıca, para piyasası fonlarındaki nakit benzeri varlıkların 6.77 trilyon dolara ulaşarak rekor kırdığı bildirildi.

Finansal piyasalar

Fed Başkanı Powell’ın ABD ekonomisinin seyrine ilişkin olumlu açıklamaları hafta genelinde hisse senedi piyasalarını yukarı yönlü destekledi. Fransa’da mevcut hükümetin güvenoyu alamaması ilk aşamada Avrupa piyasaları üzerinde olumsuz etki yaratmadı. Asya piyasalarında ise Güney Kore’de yaşanan siyasi kriz nedeniyle dalgalı bir seyir gözlendi. OPEC+ grubunun petrol üretim kesintisini 2026 sonuna kadar uzatma kararına rağmen küresel talep koşullarının genel olarak zayıf bir görünüm çizmesi ve İsrailHizbullah arasındaki ateşkesin jeopolitik gerilimleri azaltmasının etkisiyle Brent türü ham petrolün varil fiyatı haftalık bazda %1,2 düşüşle 72,1 USD düzeyine geriledi.

BIST-100 endeksi Perşembe kapanışı itibarıyla haftalık bazda %2,9 artarak 9.936 seviyesine yükseldi. Türkiye’nin 5 yıllık CDS risk primi 5 baz puan düşüşle 249 baz puan düzeyine geriledi. USD/TL haftalık bazda yatay seyrederken, EUR/TL %0,5 yükseldi.

Gelecek haftanın gündemi… 

Haftanın Gündem Konuları (9- 13 Aralık 2024)

Türkiye- Sanayi Üretimi, Cari Denge Yurt içinde sanayi üretimi, işsizlik oranı ve ödemeler dengesi verileri açıklanacak. 

Gelecek hafta piyasaların gündeminde ABD’de açıklanacak Kasım ayı enflasyon verilerinin yanı sıra ECB toplantısı öne çıkıyor. Ayrıca, TÜFE ve ÜFE açıklanacak

Avro Bölgesi- Avrupa Merkez Bankası (AMB) Faiz Kararı Toplantısı, Sanayi Üretimi

Japonya- GSYH, ÜFE, Sanayi Üretimi

Çin- TÜFE, ÜFE

Hakan DİKMEN

Geçtiğimiz haftayı sokaklar sahte Amerikan dolarlarının akıbetini konuşarak geçirdi. Aslında cebinde doları olmayan da olan da bu konuyu pek merak etti. Ama benim için korkutucu olan, bu tip dövizi yatırım aracı olarak kullananlar ne düşündüler acaba. 

Bu hafta Kasım ayının da sonunu bize gösteriyor. Ekonominin gerçekleri haftayı şöyle yaşadı. Bu hafta yatırım araçlarından borsa ve dolar kazandırdı.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 1,07 değer kazanarak 9.652,00 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 9.575,85 ve en yüksek 9.744,57 puanı gördü.

Aynı dönemde Borsa İstanbul Mali Endeksi yüzde 1,58 yükselerek 11.522,08 puan, Hizmetler Endeksi yüzde 1 değer kazancıyla 9.265,51 puan, Sanayi Endeksi 1,34 artışla 12.786,90 puan, Teknoloji Endeksi yüzde 1,92 artışla 13.524,68 puan oldu.

Papilon Savunma en çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 26,38 ile Papilon Savunma oldu.

Papilon Savunma'yı, yüzde 18,18 ile Agrotech Teknoloji, yüzde 14,78 ile Anadolu Sigorta izledi.

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 9,17 ile VakıfBank, yüzde 8,14 ile Fenerbahçe, yüzde 6,36 ile Kaleseramik olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 508 milyar 447 milyon lirayla Koç Holding, 506 milyar 100 milyon lirayla Garanti BBVA ve 393 milyar 300 milyon lirayla Türk Hava Yolları oldu.

Dolar yükseldi

Doların satış fiyatı yüzde 0,42 artışla 34,6950 lira, avronun satış fiyatı ise yüzde 1,76 artışla 36,6660 lira oldu.

Geçen hafta 43,2750 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 1,73 değer kazanarak 44,0240 liraya yükseldi.

İsviçre frangı da önceki haftaya kıyasla yüzde 1,99 yükselişle 39,4110 liradan alıcı buldu.

Haftayı kapatırken TÜİK verilerine göre, Hizmet Üretici Fiyat Endeksi (H-ÜFE) yıllık 55,34% arttı, aylık 0,24% arttığını da öğrenmiş olduk. Bu haftanın kapanışını konuşurken gelen bir haber de Türkiye ekonomisi yılın üçüncü çeyreğinde yıllık bazda 2,1% büyüdüğü yönünde oldu. 

Haftanın son günü enflasyonu ölçen başka bir gösterge olan Euro Bölgesi Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), açıklandı. Euro Bölgesinde ekimde yüzde 2 olan yıllık TÜFE, kasımda 2,3'e yükseldi. Küresel piyasalarda Asya borsaları hafif yükseliş ağırlıklı karışık bir seyir izliyor. Dolar son dönemdeki kazanımlarının bir kısmını bu hafta geri verdi. 

Piyasalarda bu hafta konuşulan başka bir konu da Çin ile ilgili. Çin Merkez Bankası’nın bankalar için zorunlu karşılık oranını bu yıl içinde 0,25-0,5 puan düşüreceği tahmin ediliyor. 

Bu hafta finansal piyasaların seyrinde Donald Trump’ın kabine tercihine ve uygulayacağı gümrük vergisi politikalarına yönelik haber akışı etkili oldu. Trump’ın göreve başlamasının ardından gümrük vergilerini artıracağı yönündeki haberler ABD hisse senedi piyasalarında olumlu etki yarattı. Kasım ayında, ABD seçimlerini “kripto dostu” olarak bilinen Donald Trump’ın kazanması sonrası, piyasanın öncü para birimi Bitcoin 100.000 dolar seviyesini zorladı. Bu ay yatırımcısına en çok kazandıran yatırım aracı da yine ay başından bu yana yatırımcısına 37,7% getiri sağlayan Bitcoin olarak gerçekleşti. 

Petrol

Petrol, OPEC+'nın dört gün boyunca önemli bir çevrimiçi toplantıyı 4 Aralık tarihine ertelemesinin ardından işlemcilerin üretim planlarına dair daha fazla ipucu beklemesiyle istikrarlı seyretti.

Brent ham petrolü, Perşembe günü sınırlı bir artışın ardından varil başına 73 dolara yakın işlem görürken, ABD ham petrolü 69 dolar seviyesinde.

Altın

ABD'nin gelecek dönemde önemli ticaret ortaklarına karşı koruyucu adımlar atacağına yönelik haber akışı ve açıklanan makroekonomik verilerden alınan sinyallerle varlık fiyatlamalarında yön arayışı devam ediyor. Spot piyasada haftanın son işlem gününde ons altın 2 bin 660 doları gördü. Dolar/TL kuru ve ons altın üzerinden yapılan hesaplamaya göre gram altın da 2 bin 965 TL'nin üzerinde seyrediyor. 24 ayar külçe altının gram fiyatı geçen hafta yüzde 1,17 azalışla 2 bin 965 liraya, Cumhuriyet altınının fiyatı da yüzde 1,15 değer kaybederek 20 bin 115 liraya düştü. 

Haftanın özeti

TCMB, politika faizini 8. kez sabit tuttu ve piyasa gevşeme sinyali aldı. Kur korumalı TL mevduatta düşüş devam ediyor. Avrupa borsalarında alış ağırlıklı bir seyir izleniyor. Küresel piyasalarda ABD ve Euro Bölgesi'nden gelen enflasyon verileri dikkatle izleniyor. İsveç Merkez Bankası'nın faiz kararı önemli bir gündem maddesi oldu. Enerji fiyatları, piyasalarda dalgalanmalara yol açtı. Yatırımcılar, gelişmekte olan piyasalara yönelik ilgi göstermeye başladı.

Gelecek haftanın gündemi

Gelecek hafta yurt içinde açıklanacak olan enflasyon verileri ile İSO Türkiye imalat PMI verisi yakından takip edilecek. Küresel veri gündeminde dünyanın önde gelen ekonomilerinde açıklanacak olan PMI verileri ile ABD’de açıklanacak olan tarım dışı istihdam verisi öne çıkıyor.  Euro Alanı GSYH Büyümesi, nihai, yıllık  Çin Caixin Hizmetler PMI

Hakan DİKMEN

Bu hafta yatırım araçlarından altın, borsa ve dolar kazandırdı. Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 1,71 değer kazanarak 9.549,89 puandan tamamladı. Bu başlıkların açılımını yapacağız ama önce size geçtiğimiz haftanın yaşanan finans haberlerini hatırlatalım. 

Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası bu hafta gerçekleştirdiği toplantısında politika faizini yine değiştirmeyerek %50 düzeyinde tuttu. Politika faizinin enflasyon gerçekleşmeleri ve beklentileri doğrultusunda gerekli sıkılığı sağlayacak düzeyde belirleneceğini de ifade etti. Yurt içinde açıklanan tüketici güven endeksi kasım ayında aylık %1,0 azalarak 79,8 oldu, TCMB politika faizinin %50 seviyesinde sabit tutulmasına karar verdi. 

Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası, Türk Lirası mevduat hesaplarına uygulanan zorunlu karşılık oranları artırırken, yabancı para mevduat için TL cinsinden tesis edilmesi gereken zorunlu karşılık oranı düşürdü. Buna göre, kısa vadeli TL mevduatta %15 olan oran %17'ye çıkarılırken, YP mevduat için TL tesis oranı da %5'ten yüzde %4'e düşürüldü. Zorunlu karşılıkların, 6 Aralık 2024'te tesis edileceği belirtildi. Ayrıca yapılan açıklamada, tüzel kişi TL mevduat payı hedefinin kaldırıldığı ve KKM’nin TL’ye geçişine ve yenilenmesine ilişkin toplam hedefin %75’ten %70’e indirildiği belirtildi.

Bu hafta yatırım araçlarından altın, borsa ve dolar kazandırdı.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 1,71 değer kazanarak 9.549,89 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 9.023,38 ve en yüksek 9.550,63 puanı gördü. Aynı dönemde Borsa İstanbul Mali Endeksi yüzde 4,94 yükselerek 11.342,83 puan, Hizmetler Endeksi yüzde 0,79 değer kaybıyla 9.173,72 puan, Sanayi Endeksi 1,17 artışla 12.617,73 puan, Teknoloji Endeksi yüzde 0,52 düşüşle 13.270,42 puan oldu. Yatırım fonları bu hafta yüzde 0,55 ve emeklilik fonları yüzde 0,56 değer kazandı. 

Koza Anadolu Metal Madencilik İşletmeleri en çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen, yüzde 16,96 ile Koza Anadolu Metal Madencilik İşletmeleri oldu.

Koza Anadolu Metal Madencilik İşletmelerini, yüzde 13,48 ile CW Enerji, yüzde 10,48 ile Akbank izledi.

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 9,44 ile Adel Kalemcilik, yüzde 6,30 ile Reeder Teknoloji, yüzde 6,16 ile Pegasus Hava Taşımacılığı olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 501 milyar 900 milyon lirayla Garanti BBVA, 492 milyar 725 milyon lirayla Koç Holding ve 385 milyar 710 milyon lirayla Türk Hava Yolları oldu.

Altın ve dolar yükseldi...

Ortadoğu’daki siyasi kaygılar ve yaşanan savaş 24 ayar külçe altının gram fiyatı geçen hafta yüzde 5,49 artışla 3 bin liraya, Cumhuriyet altınının fiyatı da yüzde 5,41 değer kazanarak 20 bin 350 liraya yükselmesine neden oldu.

Doların satış fiyatı yüzde 0,39 artışla 34,5500 lira, euronun satış fiyatı ise yüzde 0,80 azalışla 36,0330 lira oldu. Geçen hafta 43,5120 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,54 değer kaybederek 43,2750 liraya geriledi. İsviçre frangı da önceki haftaya kıyasla yüzde 0,20 düşüşle 38,6430 liradan alıcı buldu.

Tüketici güven endeksi düştü

Yurt dışı piyasalarda ise, Euro Bölgesi’nde tüketici güven endeksi Kasım ayında Eylül 2023’ten bu yana en hızlı gerilemesini kaydederek piyasa beklentisinin altında –13,7 düzeyinde gerçekleşti. Euro Alanı’nda nihai TÜFE enflasyonu Ekim’de aylık bazda %0,3, yıllık bazda %2,0 düzeyinde öncü veri paralelinde gerçekleşti. Bu dönemde, işlenmemiş gıda ürünlerinin fiyatları aylık %2,1 ile en hızlı yükselen kalem oldu. 

Bu hafta ABD’de politik gelişmeler bazen şaşarak bazen de oldukça sakin bir şekilde izlendi. Son dönemde açıklanan ve ekonomik aktivitede ılımlı seyre işaret eden verilerin yanı sıra gelecek Trump yönetiminin alabileceği kararların enflasyonda yukarı yönlü baskı yaratabileceği beklentisiyle Fed’in faiz indirimlerinin hız kaybetmesi bekleniyor. ABD’de ikinci el konut satışları ekim ayında aylık %3,4 artış gösterdi. Haftalık işsizlik maaşı başvuruları ise 213 bin seviyesinde beklentilerin altında gerçekleşti. S&P 500 endeksi yüzde 0,35 artışla 5.969,34 puana ve Nasdaq endeksi yüzde 0,19 kazançla 19.003,65 puana çıktı. ABD'de açıklanan veriler, güçlü ekonomik faaliyete işaret ederken pay piyasalarında pozitif seyir izlendi.

İngiltere’de yıllık TÜFE enflasyonu Eylül ayındaki %1,7 seviyesinden Ekim’de %2,3’e yükseldi. Böylece tüketici enflasyonu tekrar İngiltere Merkez Bankası’nın (BoE) hedefi olan %2 seviyesinin üzerine çıkarak ülkede enflasyonist risklerin devam ettiğinin nişanesi oldu. 

Gelecek hafta 

Gelecek hafta piyasaların gündeminde yurt içinde açıklanacak üçüncü çeyrek büyüme verisinin yanı sıra ABD’de açıklanacak çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi öne çıkıyor. Yurt içinde ayrıca reel kesim ve sektörel güven endeksleri takip edilecek. 

Türkiye-Reel Kesim Güven Endeksi, Kapasite Kullanımı, Dış Ticaret Dengesi, TCMB Toplantı Tutanakları, GSYH, TCMB Finansal İstikrar Raporu, ABD- Yeni Konut Satışları, GSYH, Dayanıklı Mal Siparişleri, Kişisel Gelirler-Harcamalar, Euro Bölgesi-Tüketici Güven Endeksi, Tahmini TÜFE, Japonya-İşsizlik Oranı, Tokyo TÜFE, Perakende Satışlar, Sanayi Üretimi.

Hakan DİKMEN

Bu hafta gündemi asgari ücret ve enflasyon gelişmeleri yönlendiriyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın 2025 bütçesi de bu hafta görüşüldü. ‘Ekonomik Öngörüler’ raporunu açıklayan AB Komisyonu, Türk ekonomisinin çok yüksek jeopolitik riskler ve belirsizlikler karşısında şu ana kadar nispeten başarılı bir sınav verdiğini belirtti. Genel olarak büyümenin ılımlı seyrettiği ve enflasyonun düştüğü yumuşak inişin ekonomi için temel senaryo olmaya devam ettiğini vurgulayan AB Komisyonu, Türkiye ekonomisinin büyüme öngörülerini ise 2024 için yüzde 3, 2025 için 3.2, 2026 için de yüzde 4 olarak metne yansıttı.

ABD’de seçim sonuçları sonrasında Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 2,23 değer kazanarak 9.389,62 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 9.128,63 ve en yüksek 9.501,13 puanı gördü.

Aynı dönemde Borsa İstanbul Mali Endeksi yüzde 5,22 yükselerek 10.809,12 puan, Hizmetler Endeksi yüzde 0,54 değer kazancıyla 9.247,15 puan, Sanayi Endeksi 0,68 artışla 12.471,46 puan, Teknoloji Endeksi yüzde 1,90 yükselişle 13.339,73 puan oldu.

Girişim Elektrik Sanayi en çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 15,54 ile Girişim Elektrik Sanayi oldu.

Girişim Elektrik Sanayi, yüzde 15,25 ile Tekfen Holding, yüzde 13,24 ile Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı izledi.

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 14,81 ile Adel Kalemcilik, yüzde 10,91 ile Karsan Otomotiv, yüzde 7,84 ile Ülker Bisküvi olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 474 milyar 600 milyon lirayla Garanti BBVA, 470 milyar 916 milyon lirayla Koç Holding ve 399 milyar 855 milyon lirayla Türk Hava Yolları oldu.

Dolar yükseldi

Doların satış fiyatı yüzde 0,14 artışla 34,4170 lira, avronun satış fiyatı ise yüzde 1,71 azalışla 36,3250 lira oldu.

Geçen hafta 44,4970 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 2,21 değer kaybederek 43,5120 liraya geriledi.

İsviçre frangı da önceki haftaya kıyasla yüzde 1,55 düşüşle 38,7190 liradan alıcı buldu.

Altın

Bu hafta altın fiyatları son iki ayın en düşük seviyesini test etti. Gram altın 2800’lü seviyeleri test ederken, ons altın 2536 dolar seviyesine kadar geriledi. İki hafta üst üste kayıp veren altında düşüş konusu dikkatle izleniyor. Altındaki düşüşün Donald Trump’ın uygulayacağı gümrük vergilerinin ABD’de enflasyonu artırma korkusuyla hızlandığı, bir de Fed beklendiği kadar faiz indirimi yapmazsa olabileceklere önlem kaygısıyla yapılan fiyatlandırmadan kaynaklandığı görülüyor. 24 ayar külçe altının gram fiyatı geçen hafta yüzde 4,40 azalışla 2 bin 844 liraya, Cumhuriyet altınının fiyatı da yüzde 4,35 değer kaybederek 19 bin 305 liraya düştü. 

Küresel bakış

Geçtiğimiz hafta küresel piyasalarda ABD Başkanlık seçimlerinin yansımaları etkili olmaya devam etti. ABD dolarının güçlenmesiyle DXY endeksi hafta içi 106,7 ile 1 yılı aşkın sürenin en yüksek düzeyine ulaştı. 

EUR/USD paritesi 1,0531 düzeyine gerilerken kıymetli maden ve endüstriyel metal fiyatlarında düşüşler görüldü. Durum böyle olunca da ons altın fiyatı 2.566 USD ile yaklaşık son 2 ayın en düşük seviyesine geriledi. Diğer taraftan, Trump’ın ekonomi politikalarının enflasyonist olabileceği algısı da 10 yıllık tahvil faizlerindeki yükselişi devam ettirdi. Trump’ın desteklediği Kripto para piyasalarına ilginin yoğunlaştığı haftada küresel ölçekte ticari korumacılığın artabileceği yönündeki beklentilerin güçlenmesi küresel hisse senedi piyasalarında satış baskısı yarattı.

Euro Alanı’nda revize edilen verilere göre GSYH büyümesi üçüncü çeyrekte bir önceki çeyreğe göre %0,4 ile iki yılı aşkın sürenin en yüksek seviyesinde kaydedildi. Bu dönemde yıllık büyüme de %0,9 oldu.

Çin ekonomisinde ekim ayında açıklanan canlandırma tedbirlerinin ardından iç talepte toparlanma gözlendi. Çin’de perakende satışlar Ekim’de yıllık bazda %4,8 ile beklentinin üzerinde ve son 8 ayın en yüksek seviyesinde artış kaydederek iç talebe ilişkin olumlu bir görünüm sundu. Aynı dönemde sanayi üretimindeki yıllık artış da %5,3 oldu. Öte yandan, konut piyasasında süregelen durgunluk paralelinde aynı dönemde ülkede konut fiyatları %5,9 ile son 9 yılın en hızlı gerilemesini kaydetti.

Gelecek haftanın gündemi…

Gelecek hafta küresel tarafta ABD ve Euro Alanı’nda açıklanacak olan Kasım ayına ilişkin öncü PMI verileri ile Çin Merkez Bankası’nın para politikası toplantısı piyasaların gündeminde öne çıkıyor. 

TCMB’nin Para Politikası Kurulu toplantısının da yakından takip edileceği yurt içinde Ekim ayı konut fiyat endeksi ve Kasım ayı tüketici güven endeksi verileri açıklanacak. 

Euro Bölgesi TÜFE, Tüketici Güven Endeksi, HCOB PMI İmalat-İmalat Dışı Japonya Dış Ticaret Dengesi, TÜFE.

Hakan DİKMEN

Geçtiğimiz hafta gündem oldukça yoğundu. Amerika Birleşik Devletleri Başkanlık seçimi ve bu seçimin sonucu piyasalarda farklı okumalara neden oldu. Ayrıca başta Almanya olmak üzere Avrupa da bu seçimlerden farklı sonuçlar çıkararak etkilendi.

Ülkemizde piyasaların gündeminde TCMB’nin yayımladığı yılın son Enflasyon Raporu ve Ekim ayı enflasyon verileri ile ABD Fed’in toplantısı ön plana çıktı. Yurt içinde tüketici fiyatları Ekim’de aylık bazda piyasa beklentilerinin üzerinde artış kaydederken, TCMB yılın son Enflasyon Raporu’nda enflasyon tahminlerini yukarı yönlü revize etti. Açıklanan hazine nakit dengesi Ekim ayında 167,3 Milyar TL açık verdi ve faiz dışı denge 41,0 Milyar TL açık olarak kaydedildi. Bu arada dünya ülkelerine uymayıp kış saati uygulaması yapmayan memleketim kupa maçlarını gece yarısı seyrettirdi bize. Ama kızmayın Enerji bakanlığından bu hafta yapılan açıklamada 2016'nın ekim ayından bugüne 11 milyar kilovatsaat enerji karşılığı 20 milyar liranın üzerinde tasarruf sağlandı. 

Bu hafta küresel piyasalar üzerinde öne çıkan haberler arasında Avrupa borsalarının çoğunda negatif bir seyrin olması dikkat çekti. İspanya dışındaki ülkelerde, Fed'in kararlarının ardından bir satış baskısı yaşandığı görülüyor. Ayrıca, S&P Global kredi notu, PMI verileri, ABD'den gelen çekirdek PCE ve tarım dışı istihdam verileriyle birlikte Japonya Merkez Bankası'nın (BoJ) alacağı karar da önemli gelişmeler arasında yer alıyor.

Trump etkisi

ABD’de Salı günü gerçekleştirilen başkanlık seçimlerini Donald Trump’ın kazanmasının ardından ABD dolarının değerinde ve hisse senedi piyasalarında hızlı artışlar gözlendi. Fed piyasa beklentilerine paralel olarak politika faizini 25 baz puan indirdi. 

Bir çok ülkede merkez bankaları faiz kararı toplantıları  gündemde ön plana çıktı. İngiltere Merkez Bankası politika faizini piyasa beklentileriyle uyumlu olarak %4,75’e indirdi. ABD Merkez Bankası da piyasa beklentilerine paralel olarak faizi 25 bp indirerek %4,50 - %4,75 aralığına çekti. Fed’in yaptığı açıklamada istihdam ve enflasyon hedeflerine ulaşılmasına yönelik risklerin kabaca dengede olduğu belirtilirken, işgücü piyasası koşullarında rahatlama görüldüğü bildirildi. Kararın ardından Başkan Powell yaptığı konuşmada ekonomiye yönelik aşağı yönlü risklerin bazılarında azalma olduğunu ve gelecek verilerle Aralık ayında faizler konusunda karar vereceğini belirtti.

Yabancı Portföy Yatırımcıları (FPI'ler) Ekim ayında satış çılgınlıklarını sürdürdüler ve Finans ve Petrol & Gaz sektörleri çıkışın yükünü çekti. Bu eğilim, daha ucuz piyasalara doğru bir kaymaya bağlandı ve Hindistan borsa performansını etkiledi.

ABD borsa piyasası, S&P 500'ün 45 yeni 52 haftalık zirve ve üç yeni dip kaydetmesiyle karışık bir performans sergiledi. Nasdaq Composite 156 yeni zirve ve 59 yeni dip kaydetti.

Japonya'nın Hanehalkı Harcama Endeksi: Bu ekonomik göstergenin 8 Kasım'da yayınlanması planlanıyor.

Bu hafta yatırım araçları

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 3,37 değer kazanarak 9.184,82 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 8.566,62 ve en yüksek 9.195,83 puanı gördü. Aynı dönemde Borsa İstanbul Mali Endeksi yüzde 2,21 yükselerek 10.273,31 puan, Hizmetler Endeksi yüzde 4,80 değer kazancıyla 9.197,88 puan, Sanayi Endeksi 2,16 artışla 12.387,20 puan, Teknoloji Endeksi yüzde 0,48 düşüşle 13.090,86 puan oldu.

Kontrolmatik Teknoloji en çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 17,50 ile Kontrolmatik Teknoloji oldu.

Kontrolmatik Teknolojiyi, yüzde 12,82 ile Astor Enerji, yüzde 11,30 ile Çelebi Hava Servisi izledi.

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 32,84 ile Reeder Teknoloji, yüzde 17,36 ile Agrotech Teknoloji, yüzde 14,21 ile Batıçim Batı Anadolu Çimento olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 461 milyar 160 milyon lirayla Garanti BBVA, 434 milyar 652 milyon lirayla Koç Holding ve 400 milyar 545 milyon lirayla Türk Hava Yolları oldu.

Altın

Haftalardır caka satan Altın, Fed'in ABD seçimleri sonrası ilk toplantısında politika faizini 25 baz puan indirmesinin ardından değer kaybetti.  

24 ayar külçe altının gram fiyatı geçen hafta yüzde 1,85 azalışla 2 bin 975 liraya, Cumhuriyet altınının fiyatı da yüzde 2,03 değer kaybederek 20 bin 182 liraya düştü.

Döviz

Doların satış fiyatı yüzde 0,10 artışla 34,3690 lira, avronun satış fiyatı ise yüzde 1 azalışla 36,9560 lira oldu.

Geçen hafta 44,5410 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,10 değer kaybederek 44,4970 liraya geriledi.

İsviçre frangı da önceki haftaya kıyasla yüzde 0,45 düşüşle 39,3280 liradan alıcı buldu.

Kripto piyasasının en büyük varlığı Bitcoin, Donald Trump'ın ABD seçimlerinde ipi göğüslemesinin ardından tekrar rekor tazeledi. Fed'in ABD seçimleri sonrası ilk toplantısında politika faizini 25 baz puan indirmesinin ardından 76 bin 956 doların üzerine çıkarak tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı ve sonrasında gerileme gösterdi. 

Kasım ayı da geldi gidiyor. Geçtiğimiz ayın piyasa karnesi şöyle sonuçlandı. Ekim ayında en yüksek reel getiri yüzde 3,2 ile külçe altında gerçekleşti. Mevduat faizi yüzde 2.03 oranında reel getiri kazandırırken BİST 100 endeksi yüzde 10,81 oranlarında yatırımcısına kaybettirdi.

KUTU KUTU

Gelecek hafta

Gelecek hafta yurt içinde merkezi yönetim bütçesi ile ödemeler dengesi verilerinin yanı sıra TCMB Piyasa Katılımcıları Anketi’nin sonuçları açıklayacak. 

Haftaya ayrıca ABD’de açıklanacak olan Ekim ayı enflasyon verileri Perakende Satışlar, Sanayi Üretimi yakından takip edilecek. 

Euro Bölgesi Sanayi Üretimi, GSYH, AMB Toplantı Tutanakları açıklanacak.

Çin Sanayi Üretimi, Perakende Satışlar izlenecek.

Japonya Dış Ticaret Dengesi, ÜFE, GSYH, Sanayi Üretimi

Hakan DİKMEN

Geçtiğimiz hafta Küresel piyasalarda ABD tarafından gelen veriler öne çıktı. Ülkemizde ise, piyasalar haftayı bitirirken S&P'nin not artışı ile mutlu oldu bu durum  önemli bir gelişme olarak kaydedildi. Bie de Ticaret Bakanı Ömer Bolat, "Ekim ayında Cumhuriyet tarihimizin en yüksek ekim ayı ihracatı rekorunu kırmış bulunuyoruz." dedi. Bunlar moral veren güzel haberler olarak haftamıza renk kattı. 

Amerika Birleşik Devletlerindeki kasırga, ülkemizdeki Cumhuriyet Bayramı piyasaların çalışmasını etkiledi. ABD'de Ekim ayında tarım dışı istihdam 12 bin ile beklentilerin oldukça altında arttı. Verilerde ABD'deki kasırgaların bir de yaşanan grevlerin etkili olduğu izlendi. 

Euro Bölgesi

Euro Bölgesi ekonomisi üçüncü çeyrekte beklentilerin üzerinde büyüme kaydetti. Euro Bölgesi’nde açıklanan öncü verilere göre bölge ekonomisi yılın üçüncü çeyreğinde çeyreklik bazda %0,4 ile beklentilerin 0,2 puan üzerinde performans sergileyerek 2022 yılının ikinci çeyreğinden bu yana en hızlı büyümesini kaydetti. Bölge ekonomisi yıllık bazda da %0,9 ile son 1,5 yılın en hızlı büyümesini kaydetti. Euro Alanı’nda TÜFE enflasyonu aylık bazda beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Öncü verilere göre Euro Alanı’nda tüketici fiyat endeksi Ekim’de aylık ve yıllık bazda sırasıyla %0,3 ve %2,0 artış kaydederek beklentilerin 0,1 puan üzerinde gerçekleşti. Enflasyonun alt kırılımlarına bakıldığında ilgili dönemde yıllık bazda %3,9 yükselen hizmet fiyatlarının bir önceki aya göre değişim göstermemesi dikkat çekti. Enerji fiyatları ise yıllık bazda %4,6 azaldı. ECB Başkanı Lagarde, bu yıl, 2025 veya 2026’da Bölge ekonomisine yönelik resesyon emaresi görmediklerini ifade etti. Lagarde ayrıca, faiz oranlarının şimdiye kadarki en hızlı şekilde artırıldığını ve enflasyonu kısa sürede önemli ölçüde düşürmeyi başardıklarını söyledi. 

Enflasyon beklentileri geriledi

Yurt içinde bir yıl sonrasına ilişkin enflasyon beklentileri Ekim’de geriledi. TCMB’nin açıkladığı verilere göre sektörel enflasyon beklentileri geçtiğimiz ay geriledi. Bu dönemde 12 ay sonrasına yönelik enflasyon beklentileri hanehalkı için 4,4 puan, reel sektör için 1,6 puan, piyasa katılımcıları için 0,1 puan azaldı. Gelecek 12 aylık dönemde enflasyonun düşeceğini bekleyen hane halkı oranı ise 0,7 puan gerileyerek %28,3’e düştü. Aynı dönemde ekonomik güven endeksi de Ekim’de 98’e yükselerek son beş ayın en yüksek değerini aldı.Hem beklentisi düşüyor hem de ekonomik güven artıyor. Bu bizim ülkemiz dışında başka bir ülkede görülmesi zor bir durum. 

Bakanlarımızın devamlı açıklamalarıyla dolu dolu bir hafta yaşadık. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, yeni düzenleme ile enerjide yüksek tüketim grubunda olan meskenlerin elektrik fiyatını maliyetine uygun şekilde ödeyeceklerini belirtti. Yani Yüksek tüketim grubu elektriği maliyetine göre ödeyecek.

Altın yine kazandırdı

Bu haftanın kazananı ve kaybedenini merak ediyorsanız hemen okuyabilirsiniz. Bu hafta yatırım araçlarından altın ve dolar kazandırdı. Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı ortalama yüzde 0,26 kayıpla tamamladı.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 0,26 değer kaybederek 8.885,00 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 8.846,07 ve en yüksek 9.051,60 puanı gördü.

Aynı dönemde Borsa İstanbul Mali Endeksi yüzde 0,04 değer kaybederek 10.051,20 puan, Hizmetler Endeksi yüzde 0,17 düşüşle 8.776,35 puan, Sanayi Endeksi 0,52 artışla 12.125,36 puan, Teknoloji Endeksi yüzde 5,43 kazançla 13.154,35 puan oldu.

Adel Kalemcilik en çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 16,77 ile Adel Kalemcilik oldu.

Adel Kalemciliği yüzde 16,48 ile Altınay Savunma, yüzde 14,25 ile Europower Enerji izledi.

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 7,75 ile Arçelik, yüzde 5,04 ile Garanti BBVA, yüzde 4,44 ile Otokar olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 443 milyar 520 milyon lirayla Garanti BBVA, 424 milyar 762 milyon lirayla Koç Holding ve 376 milyar 740 milyon lirayla Türk Hava Yolları oldu.

ABD’deki istihdam verileri

Altın ve dolar yükseldi

Aslında altın fiyatları, ABD tarım dışı istihdam verisinin ardından biraz dalgalanma yaşadı. Veri sonrası 2.761 dolara kadar yükselen ons altın, yüzde 0,05 düşüşle 2.742 dolardan işlem gördü. 24 ayar külçe altının gram fiyatı geçen hafta yüzde 0,53 artışla 3 bin 31 liraya, Cumhuriyet altınının fiyatı da yüzde 0,60 değer kazanarak 20 bin 600 liraya yükseldi.

Döviz kurları kasıma yatay seyirle başladı

Dolar Türk Lirası karşısında, ayın ilk işlem gününe 34,33 civarında başladı. Euro ise paramız karşısında kasım ayına  37,31 seviyesinde başladı. Doların satış fiyatı yüzde 0,14 artışla 34,3360 lira, avronun satış fiyatı ise yüzde 0,31 artışla 37,3300 lira oldu. Geçen hafta 44,5600 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,04 değer kaybederek 44,5410 liraya geriledi. İsviçre frangı da önceki haftaya kıyasla yüzde 0,23 düşüşle 39,5050 liradan alıcı buldu.

Gelecek haftanın gündemi

Gelecek hafta da yoğun bir gündemin takip edileceği aşikar.  Amerika Birleşik Devletleri’nde gerçekleştirilecek seçimlerin yanı sıra Fed’in Kasım ayı toplantısı piyasaların odağında olacak.

Ayrıca, yurt içinde hafta başında açıklanacak enflasyon verileri ile birlikte Cuma günü TCMB’nin yayımlayacağı yılın son Enflasyon Raporu merakla beklenip yakından takip edilecek.

Hakan DİKMEN

Geçtiğimiz hafta, bizi üzen saldırıların ve dünyadaki karmaşanın artması BRICS toplantısı savaşlar gündemi rahatsız ederek belirledi. Geçen hafta içeride asgari ücret ile ilgili yapılan açıklamalar çok konuşuldu. Hatta bazı dış kaynakların yılda bir kez artış olsun demesi kızgınlığa neden oldu. IMF'nin Türkiye'nin büyüme tahminini aşağı çekmesi de diğer konuşulan konulardandı. Bir de küresel piyasaların gözü Fed'in Bej Kitap raporundaydı. Küresel piyasalarda siyasi alandaki belirsizlikler riskli varlıklar üzerinde baskı yaratıyor. Piyasa aktörleri ABD seçimlerine ilişkin gelişmeleri de yakından izliyor. 

Yabancı yatırımcı hisse sattı

Yurt dışı yerleşikler 18 Ekim haftasında 74 milyon dolarlık hisse satışı yaptı. Böylece yabancı yatırımcı üç haftadır üst üste hisset satarken tahvilde küçük de olsa alıma geçti.

Bu son günlerde İMF burnunu daha çok ülkemizdeki piyasalara sokmaya başladı. Belki de zaten vardı da geçtiğimiz hafta biraz daha dillenmeye başladı. IMF 2025 küresel büyüme tahminini 0,1 puanlık aşağı yönlü revizyonla yüzde 3,2'ye çekti. 2024 küresel büyüme tahmini de yüzde 3,2 oldu. Türkiye'ye ilişkin büyüme tahmini ise 2024 için yüzde 3 olarak belirlendi. Bir önceki tahmininde IMF, Türkiye'nin 2024 büyüme tahminini yüzde 3,6 olarak açıklamıştı. Haftayı Amerika Birleşik Devletleri’nde toplantılar sinsilesiyle geçiren Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan ABD'de yatırımcılara yüzde 25'lik asgari ücret artışının enflasyon görünümüyle tutarlı olduğu mesajını verdi. Aklıma bir türkü geldi. Nakaratı şöyleydi.” Karakolda doğru söyler Mahkemede şaşar”...

Altın, borsa ve dolar kazandırdı

Yatırım araçların tarafına baktığımızda, altın, borsa ve dolar kazandırdı.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 1,31 değer kazanarak 8.908,47 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 8.642,18 ve en yüksek 8.921,64 puanı gördü. Aynı dönemde ise, Borsa İstanbul Mali Endeksi yüzde 0,41 değer kazandı 10.014,44 puandan kapattı haftayı. Hizmetler Endeksi yüzde 2,01 yükselişle 8.791,72 puan, Sanayi Endeksi 1,40 artışla 12.062,77 puan, Teknoloji Endeksi yüzde 2,29 kazançla 12.476,38 puan oldu bu hafta.

Europower Enerji en çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 19,03 ile Europower Enerji oldu.

Europower Enerji’yi, yüzde 15,23 ile Yeo Teknoloji Enerji, yüzde 14,08 ile Astor Enerji izledi. Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenleri de merak ediyorsanız hemen yazalım. Yüzde 7,96 ile Türkiye Halk Bankası, yüzde 6,22 ile Otokar, yüzde 6,14 ile Kardemir (D) olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 467 milyar 40 milyon lirayla Garanti BBVA, 438 milyar 456 milyon lirayla Koç Holding ve 380 milyar 880 milyon lirayla Türk Hava Yolları oldu.

Altın ve dolar yükseldi

Altın fiyatları, Dünyada yaşanan güvensiz piyasa ortamını güvenli liman varlıklara talebin sürmesiyle arttı. Gram ve çeyrek altın fiyatları, ons altının performansına paralel seyretti. 24 ayar külçe altının gram fiyatı geçen hafta yüzde 0,80 artışla 3 bin 15 liraya, Cumhuriyet altınının ons fiyatı da yüzde 0,37 değer kazanarak 20 bin 477 liraya yükseldi.

Doların satış fiyatı yüzde 0,12 artışla 34,2890 lira, Euronun satış fiyatı ise, yüzde 0,03 azalışla 37,2160 lira oldu.

Geçen hafta 44,7100 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,34 değer kaybederek 44,5600 liraya geriledi.

İsviçre frangı da önceki haftaya kıyasla yüzde 0,06 yükselişle 39,5980 liradan alıcı buldu.

Petrol

Gündemi dolu bir hafta demiştik. Bu hafta Ortadoğu'daki gerginlikler ve OPEC+ dışındaki üreticilerin üretim artışı ve kartelin kısıtlamaları hafifletme planları nedeniyle piyasanın önümüzdeki günlerde  bir fazlalıkla karşı karşıya kalabileceği endişe oluşturuyor. Piyasalar, İsrail'in İran'a saldırmasının ülkenin ham petrol ihracatını azaltabileceği, enerji maliyetlerini artırabileceği ve daha geniş bir bölgesel çatışma riskini yükseltebileceği konusunda endişeli. Durum böyle olunca da ülkemzde hemen Motorine zam geldi. Brent petrol fiyatlarında dalganlanma, benzin ve motorin fiyatlarını  da değişkenlik göstermesine neden oluyor. Uluslararası Enerji Ajansı, bu hafta Çin'in yavaşlaması ve elektrikli araç kullanımının artması nedeniyle küresel talep büyümesinin zayıflamaya devam edeceği konusunda uyardı.

Gelecek hafta

Gelecek Haftanın Piyasa Takvimi de şöyle (28 Ekim – 1 Kasım 2024)

Türkiye –Dış Ticaret Dengesi, Yabancı Ziyaretçi Sayısı, S&P ISO PMI İmalat

ABD – CB Tüketici Güven Endeksi, ADP İstihdam Raporu, GSYH, Kişisel Gelirler- Harcamalar, Tarım Dışı İstihdam, İşsizlik Oranı, İnşaat Harcamaları, ISM İmalat PMI

Avro Bölgesi – Tüketici Güven Endeksi, GSYH, Tahmini TÜFE, İşsizlik Oranı

Japonya – İşsizlik Oranı, Perakende Satışlar, Sanayi Üretimi, BOJ Faiz Kararı Toplantısı

Çin- PMI İmalat- İmalat Dışı

Hakan DİKMEN

Geçtiğimiz hafta piyasalarda dolu dolu geçti. Neredeyse her gün bir gündemi etkileyen olay oldu. Ama bu hafta açıklanan TCMB politika faizini beklentiler paralelinde %50 seviyesinde tuttu. Bunun yanında Merkezi yönetim bütçesi Eylül’de 100,5 milyar TL açık verdi. Yurt içinde konut satışları Eylül ayında ivme kazanırken, konut fiyat endeksi reel bazda gerilemeye devam etti. IMF, Türkiye için 4. Madde kapsamındaki değerlendirmelerini tamamladı.

Dünyada neler oldu diye bakacak olursak, Çin’de gerçekleşen veri akışı ekonomik aktivitenin seyrine ilişkin bazı soruları gündeme getirdi. Çin ekonomisi Temmuz-Eylül çeyreğinde yüzde 4,6 ile beklentilerin üzerinde büyüdü, ancak ülkenin yüzde 5’lik büyüme hedefinin altında kaldı. 

Amerika Birleşik Devletleri’nde Eylül ayına ilişkin veriler ekonomik aktiviteye ilişkin karışık bir görünüm sundu. 

Japonya'nın temel enflasyon göstergesi, bu ayın sonlarında yapılacak merkez bankası toplantısı öncesinde, beş ay içinde ilk kez Eylül ayında yavaşladı. 

Avrupa’ya geldiğimizde ise, Euro Alanı’nda açıklanan veriler dezenflasyon sürecine ilişkin olumlu bir görünüm sunuyor. Öte yandan, Fransa Merkez Bankası Başkanı Francois Villeroy de Galhau, enflasyon riski ile ilgili yaptığı açıklamada, önümüzdeki yıl ECB'nin (Avrupa Merkez Bankası) yüzde 2'lik hedefini aşma konusunda olduğu kadar, kalıcı olarak hedefin altında kalma riskinin de bulunduğu konusunda uyardı.  

İngiltere’de enflasyon tahminlerin altında yüzde 1,7 seviyesinde arttı. Böylelikle ülkede enflasyon 2021'den bu yana en düşük seviyeyi gördü. Verilerin açıklanmasının ardından sterlin dolar karşısında 1,30 seviyesinin altını test etti.

Avrupa Merkez Bankası beklendiği gibi 25 baz puanlık faiz indirimine gitti. Banka enflasyondaki hızlı gerilemenin bölgenin hız kesen ekonomisine destek sağlamasına olanak vermesi üzerine, bu yıl faiz oranlarını üçüncü kez düşürmüş oldu. 

Bu hafta kazandıranlar

Altın kazandırdı ama Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı ortalama yüzde 0,93 kayıpla tamamladı. Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı 8.793,61 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 8.680,72 ve en yüksek 9.070,02 puanı gördü.

Aynı dönemde Borsa İstanbul Mali Endeksi yüzde 2,08 değer kaybederek 10.014,44 puan, Hizmetler Endeksi yüzde 0,69 yükselişle 8.618,30 puan, Sanayi Endeksi 0,07 artışla 11.896,11 puan, Teknoloji Endeksi yüzde 3,59 kazançla 12.196,96 puan oldu.

Tekfen Holding en çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 11,31 ile Tekfen Holding oldu.

Tekfen Holding’i, yüzde 10,53 ile Borusan Yatırım ve Pazarlama, yüzde 9,63 ile Borusan Boru Sanayi izledi.

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 9,72 ile Akbank, yüzde 8,11 ile Şok Marketler Ticaret, yüzde 7,40 ile Anadolu Efes Biracılık olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 465 milyar 780 milyon lirayla Garanti BBVA, 447 milyar 586 milyon lirayla Koç Holding ve 369 milyar 840 milyon lirayla Türk Hava Yolları oldu.

Yurt dışında yerleşik kişilerin yıl başından itibaren hisse portföyünde satışları 2,35 milyar Amerikan Doları olurken, bu dönemde DIBS portföyünde ise nette 14,08 milyar USD alış gerçekleşti.

Altın

Orta Doğu'daki artan çatışmalar ve ABD seçim yarışı konusundaki endişeler yatırımcıları güvendikleri yatırım elemanlarına yönelttiğinden, altın ons başına ilk kez 2.711 doların üzerine çıktı. 24 ayar külçe altının gram fiyatı geçen hafta yüzde 2,29 artışla 2 bin 991 liraya, Cumhuriyet altınının fiyatı da yüzde 1,35 değer kazanarak 20 bin 280 liraya yükseldi.

Döviz

Doların satış fiyatı yüzde 0,10 azalışla 34,2490 lira, avronun satış fiyatı ise yüzde 0,77 azalışla 37,2260 lira oldu.Geçen hafta 44,8300 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,27 değer kaybederek 44,7100 liraya geriledi. İsviçre frangı da önceki haftaya kıyasla yüzde 1,03 düşüşle 39,5730 liradan alıcı buldu.

Petrol

Petrol de son durumlardan etkilenen yatırım araçlarından. Hamas liderinin ölümünün ardından Orta Doğu'ya odaklanarak yükselişe geçti. Brent petrol varil başına 75 dolara yakın işlem görürken, ABD ham petrolü ise 71 dolara yükseldi 

Gelecek hafta 

Gelecek hafta yurt içinde reel kesim güven endeksi ve kapasite kullanım oranı verileri ile sektörel güven endeksleri açıklanacak. Ayrıca, gündemde ABD’de ve Euro Alanı’nda açıklanacak öncü PMI verileri öne çıkarken, IMF’nin yayımlayacağı Dünya Ekonomik Görünüm Raporu takip edilecek. Japonya ise, Tokyo TÜFE verilerini gelecek hafta görecek. 

Mutlu haftalar diliyoruz. 

Hakan DİKMEN

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı ortalama yüzde 2,56 kayıpla tamamladı. Ekim ayının da ortasına geldik. Günlerin hızla geçip gittiği ve savaşların bir türlü bitmediği dünyamızda, bu hafta da Orta Doğu’da süren gerilim ve beklentilerin üzerinde açıklanan ABD enflasyonu nedeniyle küresel hisse senedi piyasaları ortaya karışık bir tablo sundular. BIST-100 endeksi gelişmekte olan ülkelerin piyasalarına paralel olarak haftalık bazda % 1,6 oranında geriledi. Türkiye’nin 5 yıllık CDS risk primi 9 baz puan azalışla 269 baz puan seviyesine indi.  Ama paramız yani Türk Lirası, USD ve euro karşısında değer kazandı. Geride kalan haftada yurt içinde kredi kartlarında 750 TL'lik savunma sanayii katkı payı düzenleme hazırlığı ve sanayi üretimi verisi dikkat çekti. 

Cari işlemler hesabı 4,3 milyar USD fazla verdi

Geçtiğimiz hafta ülkemizde cari işlemler Ağustos ayında 4,3 milyar USD ile 2019’dan bu yana en yüksek fazlasını verdi. Aynı dönemde sanayi üretimindeki yıllık daralma % 5,3 ile belirginleşirken, perakende satış hacmi % 13,3 artış kaydetti. TCMB Piyasa Katılımcıları Anketi’nin sonuçlarına göre Ekim’de piyasanın yılsonu enflasyon beklentilerinde artış gözlendi.

Cari işlemler hesabı Haziran ve Temmuz aylarının ardından Ağustos'ta da dış ticaret açığında yıllık bazda kaydedilen gerilemenin son bulması bunda da  olumlu görünüm sergileyen turizm gelirlerinin desteği bu dönemi 4.3 Milyar USD ile kapamasına neden oldu. Bu durum da  piyasa beklentileri paralelinde ve son 5 yılın en yüksek düzeyinde gerçekleşti. Cari açığımızı merak ediyorsanız yılın ilk 8 aylık döneminde 9,7 milyar Amerikan dolarına, 12 aylık kümülatif verilere göre de 11,3 milyar USD seviyesine gerilemiş oldu. Yine Ağustos ayında portföy yatırımlarında 881 milyon USD, diğer yatırımlardan da 2,2 milyar USD net sermaye çıkışı kaydedildi.

TCMB tarafından yayımlanan Piyasa Katılıcıları Anketi’nin Ekim ayı sonuçlarına göre yılsonu TÜFE enflasyonu beklentisi bir önceki aya göre 1,0 puan yükselerek % 44,11 oldu. 

Piyasa katılımcılarının yılsonuna ilişkin USD/TL beklentisi de bir miktar gerileyerek 36,63 oldu. Katılımcıların 2024 yılına ilişkin büyüme beklentisi %3,1 seviyesinde bulunuyor.

Bu arada 50 milyon liranın altındaki ciroya sahip işletmelerin enflasyon muhasebesinden muaf tutulacağı açıklanırken gündeme gelen, yatırım harcamalarının da muaf tutulmasına yönelik düzenlemede sona gelindiği öğrenildi.

Emtia Fiyatları

Petrol fiyatları, arz kesintileri ve jeopolitik belirsizliklerle yükseldi. 

Altın fiyatları ise yatırımcıların riskten kaçınması nedeniyle dalgalandı.

Kripto Para Piyasaları

Kripto para birimleri, düzenleyici belirsizlikler nedeniyle dikkat çekici bir volatilite yaşadı. Bitcoin fiyatında dalgalanmalar görüldü.

ABD’de bu hafta açıklanan Eylül ayı TÜFE verisi piyasa beklentilerinin üzerinde gerçekleşti. Fed’in son toplantısına ilişkin tutanaklar yetkililerin 50 baz puanlık faiz indiriminin gelecekte yapılacak faiz indirimlerine yönelik bir gösterge olmayacağı konusunda hemfikir olduklarını gösterdi. 

Avrupa’da ise,  Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) 11-12 Eylül‘de düzenlediği toplantısına ilişkin tutanaklarda üyelerin kademeli bir gevşemeyi bekledikleri zaten bunun da böyle olmasının çok daha hayırlı olacağını savundular. Enflasyonun çekirdek göstergelerde ve hizmet sektöründe daha yapışkan olabileceğine ve beklentiler paralelinde düşmeyebileceğine işaret edildi. Ayrıca, açıklanan bu tutanaklarda, manşet enflasyondaki son gerilemenin büyük ölçüde enerji fiyatlarındaki düşüşten kaynaklandığı kaydedildi.

Çin, Türkiye'nin otomotivde getirdiği ek gümrük vergisini ve diğer kısıtlamaları korumacı olarak nitelendirirken şikayetini Dünya Ticaret Örgütü'ne (DTÖ) taşıdı. 

BIST 100 değer kaybetti

Piyasalara baktığımızda, bu hafta yatırım araçlarından altın ve dolar kazandırdı.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 2,56 değer kaybederek 8.876,22 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 8.836,95 ve en yüksek 9.195,49 puanı gördü. Aynı dönemde Borsa İstanbul Mali Endeksi yüzde 2,15 değer kaybederek 10.227,10 puan, Hizmetler Endeksi yüzde 2,53 düşüşle 8.559,66 puan, Sanayi Endeksi 2,20 azalışla 11.888,03 puan, Teknoloji Endeksi yüzde 5,95 kayıpla 11.774,76 puan oldu.

Tekfen Holding en çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 27,02 ile Tekfen Holding oldu. Tekfen Holding’i, yüzde 10,18 ile Otokar, yüzde 9,26 ile Oba Makarnacılık izledi. Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 16,58 ile MLP Sağlık, yüzde 12,77 ile Beşiktaş, yüzde 10,16 ile 1000 Yatırımlar Holding olarak sıralandı. Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 501 milyar 480 milyon lirayla Garanti BBVA, 444 milyar 35 milyon lirayla Koç Holding ve 365 milyar 355 milyon lirayla Türk Hava Yolları oldu.

Altın ve dolar yükseldi

24 ayar külçe altının gram fiyatı geçen hafta yüzde 0,17 artışla 2 bin 924 liraya, Cumhuriyet altınının fiyatı da yüzde 0,08 değer kazanarak 20 bin 10 liraya yükseldi.

Doların satış fiyatı yüzde 0,09 artışla 34,2830 lira, euronun satış fiyatı ise yüzde 0,28 azalışla 37,5140 lira oldu.

Geçen hafta 44,8900 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,13 değer kaybederek 44,8300 liraya geriledi.

İsviçre frangı da önceki haftaya kıyasla yüzde 0,24 yükselişle 39,9850 liradan alıcı buldu.

Gelecek haftanın gündemi

Gelecek haftaya Avrupa piyasaları negatif bir başlangıç ile merhaba diyebilir. ABD piyasalarının da haftaya satıcılı başlaması bekleniyor. Ons altın ise haftaya satışlarla 2.644 $ seviyelerinin hafif altından başlar diyor analistler. Veri tarafında ise bu hafta Çarşamba günü açıklanacak olan Federal Açık Piyasa Komitesinin (FOMC) toplantı tutanakları piyasaların en önemli gündemi olarak takip edilecek. Perşembe günü de AMB Toplantı Tutanakları yayımlanacak.

TCMB ve ECB toplantıları öne çıkıyor. Ayrıca, yurt içinde açıklanacak olan merkezi yönetim bütçe dengesi ile ABD’de açıklanacak olan sanayi üretimi, inşaat izinleri ve perakende satış verileri piyasalarca yakından izlenecek. Avrupa Birliğinde ise, Sanayi Üretimi, TÜFE, Avrupa Merkez Bankası (AMB) Faiz Kararı Toplantısı gelecek hafta gündemi işgal edecek. Almanya’nın Zew Beklenti Endeksi de gelecek hafta konularından. Japonya’da Sanayi Üretimi, Kapasite Kullanım Oranı, Dış Ticaret Dengesi, TÜFE verileri merakla bekleniyor. 

Hakan DİKMEN

Bu hafta küresel piyasalarda hareketli bir hafta yaşandı. Yurt içinde ise PMI verilerinin takip edildiği haftada veriler iktisadi faaliyete ilişkin genel olarak olumsuz bir tablo çizdi. Aylık TÜFE enflasyonu %2,97 ile beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Dış ticaret açığı Eylül’de 5,1 milyar USD oldu. ABD'den gelen veriler, Federal Rezerv (Fed) üzerinde etkili oldu. Ayrıca, piyasaların odağında Orta Doğu kaynaklı artan jeopolitik riskler yer aldı. Örneğin, Brent petrolünün varil fiyatı bu hafta yüzde 10'dan fazla artış göstererek 78,30 doları aştı. Euro Bölgesi'nde ise ÜFE verisi aylık %0,6 olarak gerçekleşti.

Bu hafta yatırım araçlarından sadece dolar kazandırdı.

BIST 100 değer kaybetti

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 6,83 değer kaybederek 9.109,34 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 8.850,42 ve en yüksek 9.757,93 puanı gördü.

Aynı dönemde Borsa İstanbul Mali Endeksi yüzde 8,52 değer kaybederek 10.451,60 puan, Hizmetler Endeksi yüzde 5,70 düşüşle 8.781,92 puan, Sanayi Endeksi 5,91 azalışla 12.155,88 puan, Teknoloji Endeksi yüzde 1,65 kayıpla 12.520,09 puan oldu.

Papilon Savunma en çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 11,69 ile Papilon Savunma oldu. Papilon Savunmayı yüzde 10,75 ile Oba Makarnacılık, yüzde 9,63 ile Enerya Enerji izledi. Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 18,78 ile Karsan Otomotiv, yüzde 16,78 ile Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı, yüzde 16,32 ile Odaş Elektrik olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 485 milyar 100 milyon lirayla Garanti BBVA, 447 milyar 78 milyon lirayla Koç Holding ve 377 milyar 775 milyon lirayla Türk Hava Yolları oldu.

Bu hafta dolar yükseldi

Doların satış fiyatı yüzde 0,28 artışla 4,2530 lira, euronun satış fiyatı ise yüzde 1,58 azalışla 37,6180 lira oldu.

Geçen hafta 45,7720 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 1,93 değer kaybederek 44,8900 liraya yükseldi.

İsviçre frangı da önceki haftaya kıyasla yüzde 1,65 düşüşle 39,8890 liradan alıcı buldu.

Altın

24 ayar külçe altının gram fiyatı geçen hafta yüzde 0,14 azalışla 2 bin 919 liraya, Cumhuriyet altınının fiyatı da yüzde 0,29 değer kaybederek 19 bin 994 liraya düştü.

Orta Doğu’da artan gerilim nedeniyle hafta boyunca küresel hisse senedi piyasalarında yatırımcı iştahının azaldığı ve volatilitenin yükseldiği gözlendi.

MSCI Dünya endeksi haftalık bazda %1,4 oranında gerilerken, MSCI Gelişmekte Olan Ülkeler endeksindeki düşüş %0,1 ile nispeten sınırlı oranda gerçekleşti. Küresel ölçekte ekonomik aktiviteye ilişkin göstergelerin zayıf bir tablo çizmesine rağmen jeopolitik endişelerin etkisiyle Brent türü ham petrolün varil fiyatı Perşembe gününü %7,8’lik hızlı bir artışla 77,6 USD seviyesinde tamamladı.

Bu hafta küresel piyasaların seyrinde belirleyici olan jeopolitik endişelerin Türkiye’deki yatırımcı algısını daha olumsuz etkilediği izlendi. BIST-100 endeksi haftalık bazda %9 oranında gerileyerek 8.898 seviyesine indi.

Böylece endekste 3 Nisan’dan bu yana ilk kez 9.000 seviyesinin altında gün kapanışı kaydedildi. Türkiye’nin 5 yıllık CDS risk primi 10 baz puan artarak 276 baz puan seviyesine yükselirken; TL, USD ve euro karşısında değer kazandı.

Gelecek haftanın gündem konuları 

Türkiye - Hazine Nakit Dengesi, Sanayi Üretimi, Cari Denge, TCMB Piyasa Katılımcıları Anketi izlenecek. 

Sanayi üretimi, işsizlik oranı, perakende satışlar, ödemeler dengesi verileri ve TCMB Piyasa Katılımcıları Anketi’nin sonuçları açıklanacak. 

ABD’de açıklanacak Eylül ayı enflasyon verileri piyasaların gündeminde ön sıralarda yer alacak. IMF’nin açıklayacağı Dünya Ekonomik Görünüm Raporu ve Fed Tutanakları da yakından takip edilecek. ABD – Dış Ticaret Dengesi, Toptan Stoklar, FOMC Toplantı Tutanakları, TÜFE, ÜFE, Michigan Tüketici Güven Endeksi

Euro Bölgesi - Perakende Satışlar, AMB Toplantı Tutanakları

Japonya - Dış Ticaret Dengesi, ÜFE

Almanya - Fabrika Siparişleri, Sanayi Üretimi, TÜFE

Hakan DİKMEN

Gelecek yıla ait Sektörel enflasyon beklentileri geriledi. TCMâB tarafından yayımlanan veriye göre 12 ay sonrasına ilişkin yıllık enflasyon beklentileri, piyasa katılımcılarında 1,2 puan azalarak %27,5 seviyesine, reel sektörde 2,7 puan azalarak %51,1 seviyesine, hanehalkında ise 1,5 puan azalarak %71,6 seviyesine geriledi. Öte yandan, gelecek 12 aylık dönemde enflasyonun düşeceğini bekleyen hanehalkı oranı %29,0 düzeyine indi.

OECD ara dönem değerlendirmesinde Türkiye için büyüme öngörüsünü aşağı, enflasyon tahminini yukarı yönlü revize etti. ABD’de Fed’in yakından takip ettiği enflasyon göstergesi çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi Ağustos’ta beklentilerin altında artış kaydetti. Ülkede Ağustos ayına ilişkin veriler beklentiye kıyasla ılımlı bir tabloya işaret ederken, Eylül ayı öncü göstergeleri ekonomik aktivitede zayıflamanın sinyalini verdi. 

Euro Alanı’nda da öncü PMI verileri olumsuz bir görünüm sundu. Hafta başında büyümeyi desteklemek için kapsamlı bir teşvik paketi açıklayan Çin Merkez Bankası daha sonra faiz indirimine gitti. Geçtiğimiz hafta Yurt içinde BDDK ve TCMB finansal istikrarın desteklenmesi amacıyla koordineli olarak bir dizi yeni düzenleme açıkladı. Eylül ayında enflasyon beklentileri sektörlerin tamamında gerilerken, ekonomik güven endeksi artış kaydetti. 

Altın ve dolar kazandırdı

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 1,24 değer kaybederek 9.777,46 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 9.696,01 ve en yüksek 10.108,15 puanı gördü.

Aynı dönemde Borsa İstanbul Mali Endeksi yüzde 1,26 değer kazanarak 11.425,56 puan, Hizmetler Endeksi yüzde 3,92 düşüşle 9.312,38 puan, Sanayi Endeksi 2,48 azalışla 12.919,61 puan, Teknoloji Endeksi yüzde 1,72 değer kaybıyla 12.729,62 puan oldu.

En çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 5,84 ile Ereğli Demir Çelik oldu.

Ereğli Demir Çeliği yüzde 5,65 ile Akbank, yüzde 5,44 ile Türkiye İş Bankası (C) izledi.

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 12,63 ile BİM Birleşik Mağazalar, yüzde 11,56 ile Batıçim Batı Anadolu Çimento, yüzde 10,75 ile Europen Endüstri olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 516 milyar 600 milyon lirayla Garanti BBVA, 474 milyar 720 milyon lirayla Koç Holding ve 403 milyar 305 milyon lirayla Türk Hava Yolları oldu.

Altın ve dolar yükseldi

24 ayar külçe altının gram fiyatı geçen hafta yüzde 1,99 artışla 2 bin 923 liraya, Cumhuriyet altınının fiyatı da yüzde 4,85 değer kazanarak 20 bin 52 liraya yükseldi.

Doların satış fiyatı yüzde 0,12 artışla 34,1570 lira, avronun satış fiyatı ise yüzde 0,40 yükselişle 38,2210 lira oldu.

Geçen hafta 45,3030 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 1,04 artarak 45,7720 liraya yükseldi.

İsviçre frangı da önceki haftaya kıyasla yüzde 1,04 artışla 40,5600 liradan alıcı buldu.

Gelecek hafta

Gelecek hafta piyasaların odağında Eylül ayı enflasyon verisinin yanı sıra ABD’de açıklanacak istihdam verileri ile Euro Alanı enflasyonu yer alacak. Yurt içinde ayrıca imalat PMI verisi de açıklanacak.

Haftalık ve yıllık değişim

Kapalıçarşı'da işlem gören altın türleri ile serbest piyasada alınıp satılan bazı yabancı para birimlerinin TL bazında geçen hafta ve bu hafta sonu fiyatları ile haftalık bazda ve geçen yılın sonuna kıyasla değişim oranları (yüzde) şöyle:

Bu hafta yatırım araçlarından altın, borsa ve dolar kazandırdı.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 2,22 değer kazanarak 9.900,25 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 9.567,10 ve en yüksek 10.008,72 puanı gördü.

Aynı dönemde Borsa İstanbul Mali Endeksi yüzde 4,35 değer kazanarak 11.283,77 puan, Hizmetler Endeksi yüzde 0,94 yükselişle 9.691,97 puan, Sanayi Endeksi 0,96 artışla 13.248,15 puan, Teknoloji Endeksi yüzde 0,20 değer kazancıyla 12.952,71 puan oldu.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 13,53 ile Koza Anadolu Metal Madencilik oldu. 

Koza Anadolu Metal Madenciliği yüzde 11,40 ile Gübre Fabrikaları, yüzde 10,73 ile Tümosan Motor ve Traktör Sanayi izledi. 

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 13,48 ile Batıçim Batı Anadolu Çimento, yüzde 12,52 ile Borusan Boru Sanayi ve yüzde 5,04 ile Borusan Yatırım ve Pazarlama olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 500 milyar 640 milyon lirayla Garanti BBVA, 470 milyar 916 milyon lirayla Koç Holding ve 413 milyar 310 milyon lirayla Türk Hava Yolları oldu.

Altın ve dolar yükseldi

24 ayar külçe altının gram fiyatı geçen hafta yüzde 1,92 artışla 2 bin 866 liraya, Cumhuriyet altınının fiyatı da yüzde 3,33 değer kazanarak 19 bin 124 liraya yükseldi.

Doların satış fiyatı yüzde 0,56 artışla 34,1150 lira, avronun satış fiyatı ise yüzde 1,17 yükselişle 38,0680 lira oldu.

Geçen hafta 44,5930 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 1,59 artarak 45,3030 liraya yükseldi.

İsviçre frangı ise önceki haftaya kıyasla yüzde 0,07 artışla 40,1440 liradan alıcı buldu.

Haftalık ve yıllık bazda değişim

Kapalıçarşı'da işlem gören altın türleri ile serbest piyasada alınıp satılan bazı yabancı para birimlerinin TL bazında geçen hafta ve bu hafta sonu fiyatları ile haftalık bazda ve geçen yılın sonuna kıyasla değişim oranları (yüzde) şöyle: 

Hakan DİKMEN’in analizi

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 0,88 değer kaybederek 9.685,49 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 9.274,55 ve en yüksek 9.838,01 puanı gördü.

Aynı dönemde Borsa İstanbul Mali Endeksi yüzde 2,57 değer kaybederek 10.813,17 puan, Hizmetler Endeksi yüzde 0,07 düşüşle 9.601,34 puan, Sanayi Endeksi 0,46 azalışla 13.122,02 puan, Teknoloji Endeksi yüzde 0,23 değer kaybıyla 12.927,46 puan oldu.  Endekste yer alan 66 hissede yükseldi, 31 hisse haftayı negatif tamamladı.

En çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 26,51 ile Borusan Boru Sanayi oldu.

Borusan Boru Sanayi’yi, yüzde 8,79 ile Şekerbank, yüzde 7,92 ile Pegasus Hava Taşımacılığı izledi.

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 12,18 ile Şok Marketler, yüzde 10,45 ile CW Enerji ve yüzde 9,42 ile Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 466 milyar 200 milyon lirayla Garanti BBVA, 444 milyar 289 milyon lirayla Koç Holding ve 403 milyar 305 milyon lirayla Türk Hava Yolları oldu.

Yurt içinde TCMB tarafından açıklanan verilere göre, 2024 yılı Temmuz ayında cari işlemler hesabı, piyasa beklentisinin üstünde, 566 milyon Amerikan Doları fazla verdi. Türk lirası ABD doları karşısında değer kazanırken, Euro karşısında değer kaybetti. 2 ve 10 yıllık gösterge tahvillerin getirileri sırasıyla    % 42,18 ve % 28,75 düzeylerinde kaydedilirken, Türkiye’nin CDS primi 4 baz puan düşerek 270 baz puan oldu.

Yabancı yatırımcılardan satış

Yabancı yatırımcılar 6 Eylül haftasında net 863,7 milyon Amerikan Doları DIBS satışı yaptı.

TCMB tarafından açıklanan haftalık menkul kıymet istatistiklerine göre, sona eren haftada, yurt dışında yerleşik kişilerin mülkiyetindeki hisse senedi portföyü (piyasa fiyatı ve kur hareketlerinden arındırılmış), net 50,6 milyon dolar düşüş göstermişti. Ama, yine geçtiğimiz haftalarda toplam Devlet İç Borçlanma Senedi (DİBS) portföyü ise net 863,7 milyon USD geriledi. Böylece yurt dışında yerleşik kişilerin yıl başından itibaren hisse portföyünde satışları 1,91 milyolr USD olurken, bu dönemde DIBS portföyünde ise nette 11,22 milyar USD alış gerçekleşti.

Piyasanın enflasyon beklentileri Eylül’de geriledi. TCMB tarafından yayımlanan Piyasa Katılımcıları Anketi’ne göre Eylül’de piyasanın enflasyon beklentisi cari yılsonu için % 43,31’den % 43,14 düzeyine, 12 ay sonrası için % 28,71’den %2 7,49 düzeyine geriledi. Piyasa katılımcılarının yılsonuna ilişkin USD/TL beklentisi de bir miktar gerileyerek 37,16 oldu. Ankete göre piyasa önümüzdeki 3 aylık süreçte TCMB’nin faiz indirimlerine başlamasını bekliyor.

Altın yükseldi

24 ayar külçe altının gram fiyatı geçen hafta yüzde 2,29 artışla 2 bin 812 liraya, Cumhuriyet altınının fiyatı da yüzde 0,89 değer kazanarak 18 bin 507 liraya yükseldi.

Döviz 

Doların satış fiyatı yüzde 0,16 azalışla 33,9250 lira, Euronun satış fiyatı ise yüzde 0,19 düşüşle 37,6260 lira oldu.

Geçen hafta 44,7780 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,41 azalarak 44,5930 liraya düştü.

İsviçre frangı ise önceki haftaya kıyasla yüzde 0,35 azalışla 40,1150 liradan alıcı buldu.

OPEC küresel petrol talebi tahminlerini aşağı yönlü revize etti

OPEC, Eylül ayına ilişkin değerlendirme raporunda günlük küresel petrol talebi artış beklentilerini 2024 için 2,03 milyon varile, 2025 için 1,74 milyon varile düşürdü. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) ise, 2024 ve 2025 yılları için sırasıyla 900 bin ve 950 bin şeklinde olan günlük petrol talebi artış tahminlerinde herhangi bir değişikliğe gitmedi. Her iki kurum da raporlarında Çin’in petrol talebindeki daralmanın devam ettiğine dikkat çekti. Hafta içinde petrol fiyatlarında gözlenen düşüşte genel olarak küresel petrol talebine ilişkin zayıf beklentilerin etkili olduğu izlenirken, ABD’deki olumsuz hava koşulları petrol fiyatlarındaki aşağı yönlü baskıyı sınırlandırdı.

Gelecek haftanın gündem konuları (16- 20 Eylül 2024)

Önümüzdeki haftanın gündeminde TCMB’nin ve Fed’in toplantıları öne çıkıyor. Yurt içinde merkezi yönetim bütçesinin ve brüt borç stokunun yanı sıra konut satış ve fiyat istatistikleri açıklanacak. Diğer gelecek hafta gündemi teşkil edecek izleyeceğimiz konular da ülkelerine göre şöyle sıralanıyor. 

Türkiye: TCMB PPK Faiz Kararı Toplantısı, Bütçe Dengesi, Konut Satışları, Tüketici Güven Endeksi

ABD: Sanayi Üretimi, Kapasite Kullanımı, Cari Denge, İnşaat İzinleri, Haftalık İşsizlik Maaşı Başvuruları

Euro Bölgesi: Dış Ticaret Dengesi, Enflasyon, Tüketici Güven Endeksi

İngiltere: İngiltere Merkez Bankası(BOE) Faiz Kararı, Enflasyon

Japonya: Dış Ticaret Dengesi, Japonya Merkez Bankası (BOJ) Faiz Kararı Toplantısı, Enflasyon

Hakan DİKMEN

Geçtiğimiz haftayı verilerin çokça açıklandığı bir hafta olarak görebiliriz. Eylül ayının ilk haftasını da yaşadığımız geçen hafta okula dönüş ve kış dönemine girerken birçok sektördeki yaz rehavetinin bitmesine yeni atılımlarına tanık olduk. Ülkemiz için en dikkat çeken haftanın ekonomik gündeminde Orta Vadeli Program, büyüme ve enflasyon rakamları yer aldı.  Güzel bir haber de Fitch Türkiye'nin kredi notunu yükseltti.

Geçtiğimiz hafta küresel piyasalar haftanın son günü açıklanan tarım dışı istihdam rakamına odaklandı.

Yabancı yatırımcılar 30 Ağustos haftasında net 682,9 mn Amerikan Doları DIBS alışı yaptı. TCMB tarafından açıklanan haftalık menkul kıymet istatistiklerine göre, 30 Ağustos ile sona eren haftada, yurt dışında yerleşik kişilerin mülkiyetindeki hisse senedi portföyü piyasa fiyatı ve kur hareketlerinden arındırılmış şekliyle, net 371 mn Amerikan Doları artış gösterirken, aynı haftada toplam Devlet İç Borçlanma Senedi (DİBS) portföyü ise net 682,9 mn Amerikan Doları arttı. Böylece yurt dışında yerleşik kişilerin yıl başından itibaren hisse portföyünde satışları 1,47 mlr Amerikan Doları olurken, bu dönemde DIBS portföyünde ise nette 12,08 mlr Amerikan Doları alış gerçekleşti.

Tüketici enflasyonu düştü

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz 2025-2027 dönemine ilişkin enflasyon, istihdam, büyüme gibi temel makro ekonomik hedeflerin yer aldığı Orta Vadeli Programı geçtiğimiz hafta kamuoyuna açıkladı. 2024 yılı büyüme beklentisi yüzde 4'ten yüzde 3,5'a çekilirken enflasyon beklentisi yine bu yıl için yüzde 33'ten yüzde 41,5'e çıkarıldı. Cari açık bu yıl için yüzde 3,1'den yüzde 1,7'e düşürüldü.

Geçtiğimiz ay yani Ağustos ayında Türkiye'de yıllık tüketici enflasyonu, sıkı para politikası ve baz etkisiyle yüzde 51,97 ile son bir yılın en düşük seviyesine geriledi. 

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yapılan açıklamada da büyüme sıkılaşma etkisiyle yavaşladığını görüyoruz. İkinci çeyreğe ilişkin dönemsel gayrisafi yurt içi hasıla ikinci çeyrekte yıllık yüzde 2,5 ile beklentilerin altında bir büyüme performansına işaret etti. Çeyreklik bazda da büyüme yüzde 0,1 ile sınırlı oldu. Küresel gıda fiyatları Ağustos ayında yıllık yüzde 1,1 düşüş kaydederken Türkiye'de gıda enflasyonu yıllık yüzde 44,4 artış gösterdi. Yani gıdada alanında kendi kendine yeten 7 ülkeden biriyken bugün geldiğimiz durum içler acısı. 

Fitch’in kararı

Hiç güzel bir haber yok mu derseniz, Fitch’in Türkiye kararını açıklaması hemen aklımıza geliyor. Girişte de yazdığımız gibi Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Türkiye’nin kredi notunu B+’dan BB-‘ye yükseltti. Ancak, görünüm durağan.

Bu hafta yatırım araçlarından kazandıran sayısı az. 

Pek kazandırmayan hafta diye attığımız haftanın başlığının nedenleri de şöyle. Euro, Sterlin ve İsviçre frangı kazandırırken, borsa, altın ve dolar kaybettirdi. Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi de, haftayı ortalama yüzde 0,63 kayıpla tamamladı

Bu hafta yatırım araçlarından sadece Euro, Sterlin ve İsviçre frangı kazandırdı.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 0,63 değer kaybederek 9.771,16 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 9.768,60 ve en yüksek 10.159,21 puanı gördü.

Aynı dönemde Borsa İstanbul Mali Endeksi yüzde 1,16 değer kazanarak 11.098,73 puan, Hizmetler Endeksi yüzde 0,41 düşüşle 9.607,60 puan, Sanayi Endeksi 0,95 azalışla 13.182,19 puan, Teknoloji Endeksi yüzde 1,70 değer kaybıyla 12.957,42 puan oldu.

Borusan Boru Sanayi öne çıktı

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 20,08 ile Borusan Boru Sanayi oldu.

Borusan Boru Sanayi’yi, yüzde 14,03 ile Katılımevim, yüzde 13,32 ile VakıfBank izledi.

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 9,06 ile Tofaş, yüzde 8,37 ile Reeder Teknoloji ve yüzde 7,23 ile Anadolu Efes Biracılık olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 468 milyar 633 milyon lirayla Koç Holding, 464 milyar 100 milyon lirayla Garanti BBVA ve 404 milyar 685 milyon lirayla Türk Hava Yolları oldu.

Altın ve dolar düştü

24 ayar külçe altının gram fiyatı geçen hafta yüzde 0,29 azalışla 2 bin 749 liraya, Cumhuriyet altınının fiyatı da yüzde 2,02 değer kaybederek 18 bin 343 liraya düştü.

Doların satış fiyatı yüzde 0,26 azalışla 33,9790 lira, Euronun satış fiyatı ise yüzde 0,03 yükselişle 37,6970 lira oldu.

Geçen hafta 44,7650 lira olan İngiliz Sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,03 artarak 44,7780 liraya çıktı.

İsviçre frangı ise önceki haftaya kıyasla yüzde 0,42 artışla 40,2540 liradan alıcı buldu.

Döviz mevduatlarında artış ivmesi sürüyor. Yurt içi yerleşiklerin döviz mevduatları son Ağustos haftasında parite etkisiyle 3,4 milyar dolar arttı. Parite etkisinden arındırıldığında ise artışın 2 milyar dolar olduğu izlendi.

Küresel finansal piyasalar…

Haftanın ilk işlem gününde kapalı olan ABD piyasaları, Salı günü açıklanan verilerin yanı sıra teknoloji hisselerinde gözlenen satışların etkisiyle olumsuz bir görünüm sergiledi. ABD tarım dışı istihdam verisi öncesinde yatırımcıların temkinli bir yaklaşımıyla haftanın kalanında borsa endekslerindeki düşüşler ivme kaybederek devam etti. 

Hafta boyunca talebe yönelik endişelerle gerileyen Brent petrol fiyatları, OPEC+ ülkelerinin Ekim'de yapılması planlanan petrol üretim artışını 2 ay erteleme konusunda anlaşmasının ardından da toparlanma kaydedemedi. Böylece, Brent türü ham petrolün varil fiyatı Perşembe günü itibarıyla geçtiğimiz Cuma gününe kıyasla %7,8 düşüşle 72,7 USD seviyesine geriledi. Ons altın fiyatları ise haftayı 2.500 USD düzeyinin üzerinde kapattı.

BIST-100 endeksi hafta içinde 10.000 seviyesinin üzerini test etse de Perşembe gününü geçtiğimiz hafta kapanışına kıyasla sınırlı bir artışla 9.937 düzeyinden kapattı. TL, USD karşısında hafif değer kazandı. Türkiye’nin 5 yıllık CDS risk primi 6 baz puan azalarak

269 baz puan oldu.

Gelecek haftanın gündem konuları

Türkiye: Sanayi Üretimi, Cari Denge, TCMB Piyasa Katılımcıları Anketi

ABD: Toptan Stoklar, Enflasyon, Haftalık İşsizlik Maaşı Başvuruları, Hazine Nakit Dengesi

Euro Bölgesi: ECB Faiz Kararı Toplantısı

Japonya: Büyüme, Sanayi Üretimi, Kapasite Kullanım Oranı

Çin: Enflasyon, Dış Ticaret Dengesi

Hakan DİKMEN

Haftanın önemli olayları arasında size ilk hatırlatacağımız Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın haftalık rezervlerini 150 milyar 413 milyon olarak açıkladığı bilgisi dikkat çekiyor. 

Küresel piyasalarda ise bu hafta, Çin Merkez Bankası’nın  “pas”  dediği faiz kararı, ABD ekonomisinin ikinci çeyrek büyüme rakamları ve Euro Bölgesi'nde enflasyon verileri önemli haberlerden oldu. 

Eylül ayı doğalgaz tarifesinde herhangi bir değişiklik yapılmadığı, ABD'de kişisel tüketim harcamalarının Temmuz'da arttığı yer alıyor. Buna göre, ABD'de GSYH yılın ikinci çeyreğinde yıllıklandırılmış olarak yüzde 3,0 arttı. Piyasa beklentisi ekonominin ikinci çeyrekte yüzde 2,8 büyüyeceği yönündeydi. Almanya'da işsizlik oranının hafif yükseldiği ama, Euro Bölgesi'nde işsizliğin düştüğü görülüyor. Buna göre, AB'de haziran ayında yüzde 6 olan mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı, Temmuz’da aynı seviyeyi korudu. Euro Bölgesi'nde ise Haziran’da yüzde 6,5 olan işsizlik oranı Temmuz ayında yüzde 6,4 seviyesinde ölçüldü. Euro Bölgesi'nde temmuzda yüzde 2,6 olan yıllık enflasyon, ağustosta yüzde 2,2'ye indi. TÜFE, ağustosta aylık bazda yüzde 0,2 artış gösterdi. Piyasa beklentileri de ağustosta Euro Bölgesi'nde yıllık enflasyonun yüzde 2,2 olması yönündeydi.

Almanya'da gelen son enflasyon verileri dikkat çekti. Ülkede AB uyumlu manşet enflasyon ilk okuma sonuçlarına göre yıllık yüzde 2 arttı. Bloomberg anketine katılan ekonomistlerin beklentisi artışın yüzde 2,2 olması yönündeydi. Temmuz ayında ülkede yıllık enflasyon yüzde 2,6 olarak kaydedilmişti.

Alman borsasıyla birlikte kıta piyasasının ana endekslerinden biri olan Stoxx Europe 600 endeksi de rekor seviyeleri gördü.

Dünya piyasaları

Rusya'nın yaptırımlar nedeniyle yaşadığı ödeme sorunları sürüyor. Ancak dünya ekonomisi ve piyasasından kopmak istemeyen Rusya kripto paraları uluslararası ödemelerde deneysel olarak kullanmaya bugün başlayacak. Rusya Merkez Bankası 2022'de savaştan hemen önce hazırladığı raporda kripto paraların tümüyle yasaklanmasını istemişti. Ancak kripto paralar, Ukrayna savaşının ardından Rus bankalarının SWIFT ödeme sisteminden çıkarılması nedeniyle giderek yaygınlaştı. 

Hafta içinde Dow Jones endeksi rekor kapanış gerçekleştirirken, S&P 500 endeksi ve Nasdaq endeksi yüzde 0,16 yükseldi. ABD'de endeks vadeli kontratlar karışık seyirle devam ediyor.

Avrupa borsalarında da Fransa hariç alış ağırlıklı bir seyir öne çıkarken, Almanya ekonomisi yılın ikinci çeyreğinde çeyreklik bazda yüzde 0,1 daraldı.

Fed'in eylülden itibaren faiz indirimlerine yeşil ışık yakmasının ardından Avrupa Merkez Bankasının (ECB) sene sonuna kadar en az iki faiz indirimine gideceğine kesin gözüyle bakılıyor. Beklentiler toplamda üç faiz indirimi. 

Yurt içi piyasalar

Gelelim bizim piyasalara: Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı ortalama yüzde 1,71 kazançla tamamladı

Yatırım araçlarından borsa, altın ve dolar kazandırırken, Euro ve sterlin kaybettirdi

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 1,71 değer kazanarak 9.833,22 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 9.523,25 ve en yüksek 9.888,40 puanı gördü.

Aynı dönemde Borsa İstanbul Mali Endeksi yüzde 1,39 değer kazanarak 10.970,93 puan, Hizmetler Endeksi yüzde 1,55 artışla 9.646,97 puan, Sanayi Endeksi 1,02 primle 13.308,57 puan, Teknoloji Endeksi de yüzde 2,57 yükselişle 13.181,67 puan oldu.

En çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 13,66 ile Batıçim Batı Anadolu Çimento oldu.

Batıçim Batı Anadolu Çimento’yu, yüzde 7,32 ile Pegasus Hava Taşımacılığı, yüzde 7,04 ile Çimsa Çimento izledi.

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 11,91 ile Kayseri Şeker Fabrikası, yüzde 11,04 ile Koza Altın İşletmeleri ve yüzde 7,44 ile Teknosa İç ve Dış Ticaret olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 472 milyar 437 milyon lirayla Koç Holding, 471 milyar 660 milyon lirayla Garanti BBVA ve 414 milyar 690 milyon lirayla Türk Hava Yolları oldu.

Bu hafta Dolar da yükseldi...

Doların satış fiyatı yüzde 0,20 artışla 34,0690 lira, Euronun satış fiyatı ise yüzde 0,82 düşüşle 37,6870 lira oldu.

Geçen hafta 44,8650 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,22 azalarak 44,7650 liraya düştü.

İsviçre frangı ise önceki haftaya kıyasla yüzde 0,10 artışla 40,0860 liradan alıcı buldu.

Altın yükselmeye devam ediyor.

Gram altın rekor seviyesinde direniyor. Ons altın, aylık kazanç yolunda yatırımcılarını güldürdü. Bu arada gram altından da rekor geldi. 24 ayar külçe altının gram fiyatı geçen hafta yüzde 0,33 artışla 2 bin 757 liraya, Cumhuriyet altınının fiyatı da yüzde 2,28 değer kazanarak 18 bin 722 liraya yükseldi.

Petrol

Brent petrolde arz endişesi yaşanıyor. Orta Doğu'da devam eden çatışmaların geniş alana yayılabileceği endişesi, Libya'daki üretim kesintileri ve Irak'ın olası üretim azaltma planları nedeniyle küresel arzın daralabileceği endişeleri etkili oldu. Bu da petrol fiyatlarının az da olsa yukarı yönlü hareket etmesine yol açarken Brent petrolün varili, uluslararası piyasalarda 79,17 dolardan işlem görüyor. 

Gelecek haftanın gündem konuları 

Türkiye – PMI İmalat, Büyüme, Enflasyon, Hazine Nakit Dengesi

ABD – PMI İmalat, Dış Ticaret Dengesi, Tarım Dışı İstihdam, İşsizlik Oranı

Avro Bölgesi – PMI İmalat, Enflasyon, Büyüme

Almanya – İmalat PMI, Hizmet PMI, Fabrika Siparişleri

Hakan DİKMEN

Bu hafta da diğer haftalar gibi ekonomi dünyası için önemli bir hafta oldu. Küresel ekonomi konusunda çalışan hemen hemen herkesin aklındaki soru, zayıflayan işgücü piyasası karşısında mevcut faiz oranlarında çeyrek puanlık bir indirimin yeterli olup olmayacağı. Fed Başkanı Powell Jackson Hole Ekonomi Politikası Sempozyumu'nda yaptığı konuşmada, para politikasında 'ayarlama' için zamanın geldiğini belirtti. Hatta koşulların pandemi öncesinden daha az sıkı olduğunu söyledi. Önümüzdeki hafta için bu satırlar belirleyici olacaktır. Yine yaşadığımız hafta yurt içinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası‘nın faiz kararı öne çıktı. TCMB, ağustosta politika faizini %50’de sabit tuttu. Kurul, parasal sıkılaştırmanın gecikmeli etkilerini de göz önünde tutarak politika faizinin sabit kalmasına karar verirken , enflasyon üzerindeki yukarı yönlü risklere karşı ihtiyatlı duruşunu tekrarladı.

Şimşek’in açıklaması

Haftanın başka ilginç bir haberi de hakkındaki istifa ettiği iddiaları üzerine açıklama yapan Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, "Anlaşılan yapılan resmi açıklamalar yetmemiş, bir de buradan yazayım. İstifa etmedim. Dolaşıma koyulan senaryolar doğru değildir" dedi. Yani adamcağız inandırmak için oldukça çaba sarf etti. Herşey böyle komik bir şekilde ilerlerken, Türkiye'de ilk faiz indiriminin Eylül ayında gerçekleşeceğini öngören Goldman Sachs, dolara yönelimin ivme kazanması ve enflasyonist baskılardaki artışın, faiz indirim döngüsünde gecikmeye yol açabileceğini söyledi. 

Tarım araziniz varsa aman dikkatli olun Devlet üst üste iki yıl işlenmeyen tarım arazisini kiraya verecek. Resmi Gazete'de yayımlanan karara göre, mülkiyeti gerçek / tüzel kişilere ait olan ve 2 yıl işlenmeyen tarım arazileri bakanlık tarafından tarımsal amaçla kiralanabilecek. Kur korumalı mevduatlarda 16 Ağustos haftasında 55,2 milyar TL'lik düşüş kaydedildi. Böylece bir önceki haftaya göre çözülme hızlandı. 

Borsa’da kayıp yüzde 1,57

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı ortalama yüzde 1,57 kayıpla tamamladı

Bu hafta yatırım araçlarından altın ve dolar kazandırdı.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 1,57 değer kaybederek 9.668,10 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 9.651,21 ve en yüksek 10.109,96 puanı gördü.

Aynı dönemde Borsa İstanbul Mali Endeksi yüzde 0,14 değer kaybederek 10.820,52 puan, Hizmetler Endeksi yüzde 2,85 azalışla 9.499,61 puan, Sanayi Endeksi 2,01 kayıpla 13.174,18 puan, Teknoloji Endeksi de yüzde 4,69 değer kaybıyla 12.850,99 puan oldu.

Koza Altın İşletmeleri en çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 17,65 ile Koza Altın İşletmeleri oldu.

Koza Altın İşletmelerini, yüzde 13,13 ile Petkim AŞ, yüzde 5,47 ile Yapı ve Kredi Bankası izledi.

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 11,68 ile Anadolu Efes, yüzde 10,61 ile Coca-Cola İçecek ve yüzde 9,73 ile Katılımevim Tasarruf Finansman AŞ olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 469 milyar 648,3 milyon lirayla Koç Holding, 457 milyar 800 milyon lirayla Garanti BBVA ve 407 milyar 100 milyon lirayla Türk Hava Yolları oldu.

Altın ve dolar yükseldi

Altın fiyatları, ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell'ın Jackson Hole'da yaptığı açıklamaların ardından yukarı yönlü hareketini hızlandırdı ons altın, 2.518 dolara kadar yükseldi.

24 ayar külçe altının gram fiyatı geçen hafta yüzde 2,23 artışla 2 bin 748 liraya, Cumhuriyet altınının fiyatı da yüzde 3,21 değer kazanarak 18 bin 305 liraya yükseldi.

Doların satış fiyatı yüzde 0,89 artışla 34,000 lira, Euronun satış fiyatı da yüzde 2,53 yükselişle 38,0000 lira oldu.

Geçen hafta 43,4530 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 3,25 artarak 44,8650 liraya yükseldi.

İsviçre frangı ise önceki haftaya kıyasla yüzde 3,17 artışla 40,0460 liradan alıcı buldu.

Küresel piyasalar 

Yurt dışında Fed Başkanı Jerome Powell’ın Jackson Hole’da verdiği mesajlar yakından takip edildi demiştik.  Geçen haftanın ilginç bir ekonomik atılımı da Japon hanım yatırımcılardan geldi. Japon bireysel yatırımcılar yeniden Japon yeni karşısında Meksika pezosu ve Türk lirası pozisyonlar açmaya başladı. Bir başka deyişle Japon ev hanımları tekrar Türk Lirası almaya başladı. Japonya’da taze gıda hariç TÜFE temmuzda yıllık %2,7 arttı Tüketici güven endeksi ağustos ayında 76,4 oldu

Küresel piyasalarda takip edilen imalat PMI verileri, ABD’de 48, Almanya’da 42,1 ve Avro Bölgesi’nde 45,6 ile beklentilerin altında açıklandı. Avro Bölgesi’nde tüketici güven endeksi, ağustosta geçen aya göre 0,4 puan azalarak -13,4’e geriledi. ABD’de haftalık işsizlik maaşı başvuruları 232 bin artış göstererek beklentilere paralel gerçekleşti.

Gelecek haftanın gündem konuları 

Haftaya yurt içinde reel kesim güven endeksi, kapasite kullanım oranı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu (PPK) toplantı özeti ile dış ticaret dengesi verileri, yurt dışında ise Japonya'da tüketici güven endeksi ve Tokyo Tüketici Fiyat Endeksi(TÜFE), Almanya'da büyüme ve TÜFE, Avro Bölgesinde tüketici güven endeksi ve TÜFE, ABD'de dayanıklı mal siparişler ve büyüme başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini dile getiren analistler, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 9.600 ve 9.500 puanın destek, 9.800 ve 9.900 seviyelerinin direnç konumunda olduğunu kaydetti. 

Tablo Şöyle...

Türkiye – Reel Kesim Güven Endeksi, Kapasite Kullanımı

ABD – GSYH, Dayanıklı Mal Siparişleri, Kişisel Gelirler-Harcamalar, Michigan Tüketici Güven Endeksi

Avro Bölgesi – Tüketici Güven Endeksi, Reel Kesim Güven Endeksi

Almanya – GSYH, TÜFE, İşsizlik Oranı. IFO İş Dünyası İklim Endeksi (ağustos) 

Japonya – TÜFE, Sanayi Üretimi, Tüketici Güven Endeksi, Perakende Satışlar

Hakan DİKMEN

Bu hafta yatırım araçlarından altın, dolar, euro ve sterlin kazandırdı. Ama, Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı ortalama yüzde 0,86 kayıpla tamamladı.

TCMB'nin attığı adımlar ve açıklanan veriler izlenerek geçti haftamız. Küresel piyasalarda ABD'den gelen veriler de geçen haftanın öne çıkan gündem maddeleri oldu. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası sterilizasyon için Takasbank para piyasasında işlem yapacak.  Banka bu hafta Kore Merkez Bankası ile ikili para takası anlaşmasını yenilendi.  Bu hafta piyasa katılımcıları anketinin Ağustos versiyonunda piyasanın yıl sonu tüketici fiyatları (TÜFE) beklentisi yüzde 42,95'ten yüzde 43,31'e yükselirken 12 ay sonrasına ilişkin TÜFE beklentisi yüzde 28,71 oldu.

Piyasalarda Global risk alma iştahı artarak devam ediyor. Bu ivmeyi de korumak için çabalıypr.  Analistler sakin olma çağrısı yapıyor. 

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 0,86 değer kaybederek 9.821,96 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 9.708,34 ve en yüksek 10.078,12 puanı gördü.

Aynı dönemde Borsa İstanbul Mali Endeksi yüzde 0,42 değer kazanarak 10.835,25 puan, Hizmetler Endeksi yüzde 1,27 azalışla 9.778,52 puan, Sanayi Endeksi 1,36 kayıpla 13.444,88 puan, Teknoloji Endeksi de yüzde 0,49 değer kaybıyla 13.483,86 puan oldu.

Şekerbank en çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 10,29 ile Şekerbank oldu.

Şekerbank’ı, yüzde 9,94 Batıçim Batı Anadolu Çimento, yüzde 7,37 ile Akbank izledi.

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 10,49 ile Anadolu Grubu Holding, yüzde 9,83 ile Tukaş Gıda Sanayi ve yüzde 9,29 ile Kardemir (D) olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 460 milyar 11 milyon lirayla Koç Holding, 457 milyar 800 milyon lirayla Garanti BBVA ve 405 milyar 30 milyon lirayla Türk Hava Yolları oldu.

Altın

Altın, rekora koşuyor demiştik, bu hafta bir rekor yaşandı. ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz oranlarını düşürmeye yaklaştığına dair beklentiler göstermesi yüzde 1,2’lik artışla tüm zamanların en yüksek seviyesine çıktı.

Spot altın haftanın son işlem gününde ons başına 2.487 dolardan işlem görüyor. Ons altın ve Dolar/TL ile yapılan hesaplamaya göre gram altın da 2.696 TL seviyesinde.

Enflasyonun parasal gevşemeye geçmeden önce yüzde 2 hedefine doğru hareket etmesi gerektiğini vurgulayan Fed yetkililerinin önümüzdeki ay faiz oranlarını düşürmesi bekleniyor. Öte yandan bu yıl kaç indirim yapılacağı konusunda görüşler bölünmüş durumda.

Değerli metal bu yıl yaklaşık yüzde 19 yükseliş gösterdi. Altının yükseliş eğilimini destekleyen diğer faktörler arasında merkez bankaları ve Çinli tüketicilerden gelen artan satın alımlar ile Orta Doğu ve Ukrayna'daki çatışmalar yer aldı.

Altın gibi dolar da yükseldi

24 ayar külçe altının gram fiyatı geçen hafta yüzde 2,63 artışla 2 bin 688 liraya, Cumhuriyet altınının fiyatı da yüzde 2,46 değer kazanarak 17 bin 735 liraya yükseldi.

Doların satış fiyatı yüzde 0,49 artışla 33,7010 lira, Euronun satış fiyatı da yüzde 1,16 yükselişle 37,0610 lira oldu.

Geçen hafta 42,7580 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 1,63 artarak 43,4530 liraya yükseldi.

İsviçre frangı ise yatay seyirle 38,8170 liradan alıcı buldu.

Küresel piyasalar

Geçtiğimiz hafta dünya piyasalarında neler olduğunu size kısaca hatırlatmak isteriz. 

ABD'de Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), Temmuz’da aylık bazda yüzde 0,2 ile piyasa beklentilerine paralel artış gösterdi. 

ABD ekonomisi resesyona koşmuyor, ivme kaybediyor, bu da istenmeyen bir durum değil. Para politikası bu amaçla sıkılaştırılır, beklenir, süreç izlenir. 

Wall Street endekslerinde geçen hafta yaşanan çalkantının ardından finansal piyasalar ABD’nin resesyona girmesini daha yüksek bir ihtimal olarak görmeye başladı. 

Japonya ekonomisi ikinci çeyrekte yıllık bazda beklenenden çok daha hızlı bir şekilde büyüdü.

İngiltere'de perakende satışlar Temmuz'da beklentilerin altında yüzde 0,5 artış gösterdi. 

Bank of America'nın yaptığı yeni analize göre, Avrupa Hisse Senedi Fonları Geçtiğimiz Hafta Ekim 2023'ten Bu Yana En Yüksek Para Çekme İşlemini Yaşadı. Bankaya göre, yatırımcılar bu fonlardan 2,4 milyar dolar gibi kayda değer bir meblağ çekerek, art arda on ikinci hafta net para çekme işlemine ve Ekim 2023'ten bu yana tek bir haftada çekilen en büyük miktara işaret etti. 

Gelecek haftanın gündem konuları 

Türkiye TCMB PPK Faiz Kararı Toplantısı, Tüketici Güvenİ, Yabancı Ziyaretçi Sayısı

ABD Fed Toplantı Tutanakları, Haftalık İşsizlik Maaşı Başvuruları, S&P Global PMI İmalat, Fed Başkanı Powell'ın basın toplantısı, Jackson Hole Ekonomi Politikası Sempozyumu gerçekleştirilecek

Avro Bölgesi  Enflasyon, HCOB PMI İmalat, Tüketici Güven Endeksi

Almanya ÜFE

Japonya Enflasyon

Hakan DİKMEN

Hızla gecen bir haftanın sonunda merakla beklenen üçüncü enflasyon raporu bildiğiniz gibi kaldı. TCMB, bu hafta açıkladığı yılın üçüncü Enflasyon Raporu’nda enflasyon tahminlerini değiştirmedi. Orta vadede enflasyonun yüzde 5 seviyesinde istikrar kazanacağı tahmini de yerinde duruyor.

Buna göre 2024 için yüzde 38 (yüzde 34-42 aralığında), 2025 için yüzde 14 (yüzde 7-21aralığında) ve 2026 için de yüzde 9 olarak belirlen tahminler korundu.

Fakat yerinde durmayan TÜFE bazlı reel efektif döviz kuru yükselmeye devam etti.

TCMB tarafından açıklanan verilere göre Temmuz’da aylık bazda 0,9 puan artarak 62,9 seviyesinde kaydedilen TÜFE bazlı reel efektif döviz kuru Mart 2021’den bu yana en yüksek değerini aldı.

BIST-100 haftayı kayıpla tamamladı

Piyasalar haftaya baskı altında başladı. İzleyen günlerde satış baskısının azalmasına karşılık BIST-100 endeksi de haftayı kayıpla tamamladı.

Bu hafta TL, USD ve EUR karşısında gerilerken, 2 yıl vadeli gösterge tahvilin faizi yükseliş kaydetti. Türkiye’nin CDS risk primi ise haftalık bazda geriledi.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 5,40 değer kaybederek 9.907,38 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 9.733,35, en yüksek 10.193,88 puanı gördü.

Aynı dönemde Borsa İstanbul Mali Endeksi yüzde 8,17 değer kaybederek 10.789,80 puan, Hizmetler Endeksi yüzde 1,83 azalışla 10.904,50 puan, Sanayi Endeksi 4,63 kayıpla 13.630,44 puan, Teknoloji Endeksi de yüzde 5,76 değer kaybıyla 13.550,15 puan oldu.

En çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 22,95 ile Katılımevim Tasarruf Finansman AŞ oldu.

Katılımevim Tasarruf Finansman AŞ’yi, yüzde 4,73 ile Batıçim Batı Anadolu Çimento, yüzde 3,52 ile Türk Hava Yolları izledi.

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 15,97 ile Kontrolmatik Teknoloji, yüzde 12,69 ile Yapı ve Kredi Bankası ve yüzde 12,45 ile Türkiye İş Bankası (C) olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 471 milyar 423 milyon 447 bin lirayla Koç Holding, 464 milyar 520 milyon lirayla Garanti BBVA ve 416 milyar 415 milyon lirayla Türk Hava Yolları oldu.

Altın ve dolar yükseldi

24 ayar külçe altının gram fiyatı geçen hafta yüzde 0,92 artışla 2 bin 619 liraya, Cumhuriyet altınının fiyatı da yüzde 1,11 değer kazanarak 17 bin 310 liraya yükseldi.

Doların satış fiyatı yüzde 1,03 artışla 33,5360 lira, Euronun satış fiyatı da yüzde 1,15 yükselişle 36,6370 lira oldu.

Geçen hafta 42,6050 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,36 artarak 42,7580 liraya yükseldi.

İsviçre frangı ise önceki haftaya kıyasla yüzde 0,65 yükselişle 38,8160 liradan alıcı buldu.

Küresel Piyasalar

Küresel piyasalar bu haftaya ABD’de resesyon endişeleriyle başladı. Önceki hafta ABD’de tarım dışı istihdam artışının beklentilerin oldukça altında kalmasına ek olarak Japonya Merkez Bankası’nın (BoJ) faizleri arttırmasının ardından değer kazanan yen ile kredili işlem yapanların pozisyonlarını kapatmaya yönelmeleri küresel piyasalarda güçlü bir satış dalgasına neden oldu.

Yen’in güçlenmesinden Japonya’nın ihracatının olumsuz etkileneceği beklentileriyle satışların ihracatçı şirketlerde yoğunlaştığı Nikkei endeksi 1987’den bu yana en hızlı günlük düşüşünü kaydetti.

Euro Alanı’nda yoğun bir veri gündemi takip edildi.

Euro Alanı’nda üretici fiyatları Haziran’da aylık bazda %0,5 yükselirken, söz konusu artışta enerji fiyatlarındaki %1,6’lık yükseliş belirleyici oldu. Aynı dönemde bölgede perakende satışlar ise aylık bazda %0,3 daralarak talep üzerindeki baskıların sürdüğüne işaret etti. Nihai verilere göre hizmetler PMI 51,9 ile öncü veriyi teyit etse de son dört ayın en düşük değerini alarak sektördeki büyümenin ivme kaybettiğini gösterdi. Yatırımcı güvenini ölçen Sentix endeksi de Ağustos ayında - 13,9 ile piyasa beklentisinin (-8,0) oldukça altında ve Ocak ayından bu yana en düşük düzeyinde gerçekleşti.

Gelecek haftanın gündemi

Gelecek hafta yoğun bir veri takvimi bulunuyor.

Yurt içinde cari işlemler ve bütçe dengesinin yanı sıra perakende satışlar ve istihdam verileri yakından takip edilecek.

Ayrıca, TCMB Piyasa Katılımcıları Anketi’nin Ağustos ayı sonuçlarını açıklayacak.

Küresel piyasaların veri gündeminde ise,

ABD’de açılanacak olan enflasyon ve perakende satışlar verileri izlenmesi için öne çıkıyor.

Hakan DİKMEN

Bu hafta da dünyada kavgalı dövüşlü günler yaşandı. Bu olayların arasında Gram altın, haftanın son işlem gününde 2.642 Türk Lirası'na kadar yükselerek rekor kırdı. Küresel piyasalar tarafında ise ABD ve Avrupa piyasalarının genelinde satıcılı kapanışlar görüldü. ABD'de endeksler yüzde 2'ye yakın değer kaybetti. Dow Jones endeksi, yüzde 1,51 azalışla 39.737 puana düştü.

S&P 500 endeksi yüzde 1,84 kayıpla 5.346 puana gerilerken, Nasdaq endeksi yüzde 2,45 azalarak 16.773 puana indi.

Faiz oranları değişti

Günler bir bir geçiyor. Temmuz ayını da bitirdik. Önümüzde koca bir Ağustos ayı var. Temmuz ayında Dünya genelinde enflasyon endişesi zayıflamaya devam ederken önemli merkez bankalarından bazıları faiz oranlarında değişikliğe gitti.

Küresel ekonomilerin yaklaşık 3 yıldır süren enflasyonla mücadelesinde yavaş yavaş sona yaklaşıldığı görüşü güven kazandı. Bazı Merkez Bankaları henüz para politikası duruşunu değiştirmese de piyasalarda yumuşama sinyalleri temmuz ayında da güçlendi.

Bunun yanı sıra bazı büyük ekonomiler, karşılaştıkları makroekonomik olumsuzluklara karşı faiz artırımı da dahil bir dizi önlem almaya devam etti.

Bu hafta yatırım araçları

Geçtiğimiz hafta yatırım araçlarından altın gibi dolar da kazandırdı. Ancak, Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı ortalama yüzde 3,84 kayıpla tamamladı.

Küresel piyasalar tarafında ise ABD ve Avrupa piyasalarının genelinde satıcılı kapanışlar görüldü. Dünya piyasalarda da takip edilen imalat PMI verileri, ABD’de 49,6, Avro Bölgesi’nde 45,8 ve Almanya’da 43,2 olarak ölçüldü. İngiltere Merkez Bankası, politika faizini beklentilere paralel 25 bp indirerek %5’e gördü ve böylece Mart 2020’den bu yana ilk kez politika faizini indirmiş de oldu. Veri takviminde ABD’de tarım dışı istihdam, işsizlik oranı, fabrika siparişleri takip ediliyor.

Borsa’da durum

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 3,84 değer kaybederek 10.473,47 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 10.415,62, en yüksek 10.880,04 puanı gördü.

Aynı dönemde Borsa İstanbul Mali Endeksi yüzde 4,42 değer kaybederek 11.750,16 puan, Hizmetler Endeksi yüzde 2,68 azalışla 10.088,90 puan, Sanayi Endeksi 3,25 kayıpla 14.291,91 puan, Teknoloji Endeksi de yüzde 2,80 değer kaybıyla 14.378,60 puan oldu.

Kontrolmatik Teknoloji en çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 10,80 ile Kontrolmatik Teknoloji oldu. 

Kontrolmatik Teknoloji’yi, yüzde 9,14 ile Limak Doğu Anadolu Çimento, yüzde 8,35 ile Tukaş Gıda Sanayi ve Ticaret izledi.

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 15,78 ile Arçelik, yüzde 12,01 ile Agrotech Teknoloji ve yüzde 10,73 ile Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 529 milyar 495 milyon 513 bin lirayla Koç Holding, 521 milyar 640 milyon lirayla Garanti BBVA ve 402 milyar 270 milyon lirayla Türk Hava Yolları oldu.

Altın ve dolar yükseldi

24 ayar külçe altının gram fiyatı geçen hafta yüzde 2,57 artışla 2 bin 595 liraya, Cumhuriyet altınının fiyatı da yüzde 3,13 değer kazanarak 17 bin 120 liraya yükseldi.

Doların satış fiyatı yüzde 0,69 artışla 33,1940 lira, avronun satış fiyatı da yüzde 1,15 yükselişle 36,2200 lira oldu.

Geçen hafta 42,4040 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,47 artarak 42,6050 liraya yükseldi.

İsviçre frangı ise önceki haftaya kıyasla yüzde 3,27 yükselişle 38,5660 liradan alıcı buldu.

Haftanın gündem konuları

Türkiye Enflasyon, Hazine Nakit Dengesi, Enflasyon Raporu, Sanayi Üretimi

ABD ISM İmalat Dışı PMI, Dış Ticaret Dengesi, Toptan Stoklar,

Avro Bölgesi HCOB PMI İmalat Dışı, ÜFE, Perakende Satışlar

Almanya HCOB PMI İmalat Dışı, Fabrika Siparişleri, Sanayi Üretimi, TÜFE

Japonya Cari Denge, Dış Ticaret Dengesi

Hafta kapanırken son gün büyük bir BT kesintisi dünya çapında işletmeleri, bankaları, havayollarını, medya kuruluşlarını ve acil durum hizmetlerini sekteye uğrattı. 

Merkezi yönetim bütçe açığı yılın ilk yarısında 747,2 milyar TL düzeyinde gerçekleşti. Konut fiyatları Mayıs ayında reel bazda gerilemeye devam ederken, konut satışları Haziran’da ipotekli satışlar öncülüğünde düşüşünü sürdürdü. . Bu ayda bütçe gelirleri geçen yılın aynı ayına kıyasla % 120,4 artışla 591,2 milyar TL’ye ulaşırken, bütçe harcamaları yıllık bazda %77,6 yükselerek 866,5 milyar TL oldu. Haziran’da faiz dışı bütçe açığı da 176 milyar TL düzeyinde kaydedildi. Böylece, ilk 6 ayda yıllık bazda %54,6 genişleyen bütçe açığı 747,2 milyar TL ile yılsonu hedefinin %28,2’si oranında gerçekleşti. Moody’s kredi notumuzu ilk defa iki kademe artırdı. Ülke kredi notumuzu 11 yıl sonra yükselten Moody’s görünümü pozitif korudu.

Bu haftanın önemli olaylarından biri olan Eski ABD Başkanı ve Cumhuriyetçi Parti’nin 2024 seçimlerindeki adayı Donald Trump’a yönelik gerçekleştirilen suikast girişiminin Trump’ın seçimleri kazanacağı yönündeki beklentileri arttırmasıyla ABD doları haftaya gelişmekte olan ülke para birimlerine karşı değer kazanarak başladı.

Bu hafta Altın, Fed'in bu yıl faiz indirimine ilişkin daha güçlü tahminleri olması ve ABD siyasetine yönelik belirsiz görünüm nedeniyle 17 Temmuz’da bir rekora imza attı.

Bu hafta borsa kazandırdı

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 0,83 değer kazanarak 11.156,20 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 11.045,57, en yüksek 11.252,11 puanı gördü.

Aynı dönemde Borsa İstanbul Mali Endeksi yüzde 1,01 değer kazanarak 12.758,97 puan, Hizmetler Endeksi yüzde 2,04 artışla 10.596,15 puan, Sanayi Endeksi 0,52 kazançla 14.814,83 puan, Teknoloji Endeksi de yüzde 0,47 değer kazancıyla 14.237,31 puan oldu.

1000 Yatırımlar Holding en çok prim yapan hisse oldu.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 11,78 ile 1000 Yatırımlar Holding oldu.

1000 Yatırımlar Holding’i, yüzde 9,81 ile Tukaş Gıda Sanayi ve Ticaret, yüzde 9,61 ile de Eczacıbaşı İlaç izledi.

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 8,66 ile Katılımevim Tasarruf Finansman AŞ, yüzde 7,95 ile Göltaş Göller Bölgesi Çimento ve yüzde 7,52 ile Koza Anadolu Metal Madencilik olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 571 milyar 84 milyon lirayla Koç Holding, 551 milyar 40 milyon lirayla Garanti BBVA ve 438 milyar 249 milyon lirayla Türkiye İş Bankası (C) oldu.

Altın ve dolar düştü

Hafta içinde artış yaşamasına rağmen 24 ayar külçe altının gram fiyatı geçen hafta yüzde 0,27 azalışla 2 bin 552 liraya, Cumhuriyet altınının fiyatı da yüzde 0,12 değer kaybederek 16 bin 720 liraya geriledi.

Doların satış fiyatı yüzde 0,05 azalışla 33,0580 lira, Euronun satış fiyatı da yüzde 0,05 düşüşle 36,0230 lira oldu.

Geçen hafta 42,9240 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,35 azalarak 42,7720 liraya düştü.

İsviçre frangı ise önceki haftaya kıyasla yüzde 0,53 yükselişle 37,1770 liradan alıcı buldu.

Küresel haberler

Amerika Birleşik Devletleri’nde Jeopolitik huzursuzluk teknoloji hisselerini ve onlarla birlikte piyasanın geri kalanını aşağı çekmeye devam ederken hisse senetleri dün yine düştü . En büyük kaybedenlerden biri, geliri ve likiditesi azaldığı için yeniden yapılandırma görüşmelerine başlayan Beyond Meat oldu.

IMF Dünya Ekonomik Görünüm Raporu’nun Temmuz ayı güncellemesini yayınladı. ABD’de NY Fed imalat endeksi sektörün üçüncü çeyreğe zayıf başladığına işaret etti. ECB Temmuz ayı toplantısında beklentiler paralelinde faiz oranlarında değişiklik yapmadı.

Avrupa Merkez Bankası faizleri pas geçti. Avrupa Merkez Bankası (AMB) refinansman, mevduat ve marjinal fonlama faizlerini sırasıyla yüzde 4,25, 3,75 ve 4,50 seviyesinde sabit bıraktı.

Avrupa borsalarında Almanya hariç pozitif kapanışlar görüldü.

Euro Alanı’nda açıklanan nihai verilere göre, Haziran ayında TÜFE enflasyonu aylık ve yıllık bazda sırasıyla %0,2 ve %2,5 ile piyasa beklentileri ve ay başında açıklanan öncü veriler paralelinde gerçekleşti. Hizmet fiyatlarındaki %4,1’lik artış yıllık enflasyonu yukarı çekerken, çekirdek TÜFE enflasyonu yıllık bazda %2,9 ile beklentilerle uyumlu seviyede gerçekleşti.

ECB Enflasyon Hedefi enflasyonu Haziran’da aylık bazda % 0,1, yıllık bazda % 2,0 düzeyinde gerçekleşti. Böylece, ülkede yıllık tüketici enflasyonu üst üste ikinci ayda İngiltere Merkez Bankası’nın %2’lik hedef seviyesinde kalarak faiz indirimine gidilip gidilmeyeceği yönündeki tartışmaları arttırdı. Ülkede çekirdek TÜFE ise aylık ve yıllık bazda sırasıyla %0,2 ve %3,5 ile manşet enflasyonun üzerinde seyretmeye devam etti.

Gelecek hafta

Gelecek hafta yurt içinde TCMB toplantısının yanı sıra Temmuz ayı tüketici ve sektörel güven endeksleri takip edilecek.  Bu toplantıda politika faizinde bir değişiklik yapması beklenmiyor. Ayrıca, yurt içinde tüketici ve sektörel güven endeksi açıklanacak. Başlık olarak sayarsak, PPK Faiz Kararı, Tüketici Güveni, Reel Kesim Güveni, Kapasite Kullanımı...

Hazine ve Maliye Bakanlığı, haftaya 3 tahvil ihalesi düzenleyecek, 1 kira sertifikasının doğrudan satışını gerçekleştirecek. Bakanlığın yayımladığı iç borç ihraç takvimine göre, 22 Temmuz'daki ilk ihalede, 2 yıl (574 gün) vadeli 6 ayda bir kupon ödemeli, sabit kuponlu devlet tahvili yeniden ihraç edilecek. Aynı gün, 5 yıl (1743 gün) vadeli, 6 ayda bir kupon ödemeli, TÜFE'ye endeksli devlet tahvilinin yeniden ihracı gerçekleştirilecek. 23 Temmuz'da düzenlenecek ihalede ise 9 yıl (3360 gün) vadeli, 6 ayda bir kupon ödemeli, sabit kuponlu devlet tahvili yeniden ihraç edilecek. Aynı gün 2 yıl (728 gün) vadeli, 6 ayda bir kira ödemeli kira sertifikasının da doğrudan satışı yapılacak.

ABD ve Euro Alanı’nda Temmuz ayı öncü PMI verileri açıklanacak.

Çin Merkez Bankası Toplantısı da gelecek hafta Pazartesi günü yapılacak.

ABD – 2.El Konut Satışları, PMI İmalat – İmalat Dışı, Çeyreksel Büyüme, Kişisel Gelir- Harcamalar

Avro Bölgesi – Tüketici Güveni, PMI İmalat

Almanya – PMI İmalat- İmalat Dışı, IFO İş Ortamı Güven Endeksi

Japonya – Enflasyon

Bu hafta dünyada bizi ilgilendiren önemli uluslararası toplantılar vardı. Cumhurbaşkanımız bu toplantılara katılarak birçok konuda dünyaya mesajlarını verdi ve ekonomimizin iyiye doğru gittiğini anlattı. Coğrafyamızda barıştan yana durmamız ve de savaşan ülkeleri barıştırma gücüne sahip olmamız, diğer ülkelerin ilgisini üzerimize doğru çevirmesine neden oluyor. Dünyaca meşhur bir elektrikli otomobil firmasının da ülkemizde yatırım kararı alması haftanın en güzel haberlerini oluşturdu.

Cari açık

Yurt içinde, cari açık Mayıs’ta 1,2 milyar USD düzeyinde gerçekleşti. Aynı dönemde sanayi üretimi yıllık bazda % 0,1 oranında gerilerken, işsizlik oranı % 8,4’e indi. Mayıs’ta ticaret ve perakende satış hacim endekslerindeki ivme kaybı devam etti.

Bu hafta küresel piyasalarda ABD’de açıklanan Haziran ayı enflasyon verilerinin yanı sıra Fed Başkanı Powell’ın açıklamaları yakından takip edildi. ABD’de yıllık TÜFE enflasyonu artışının enflasyonist baskıların yavaşladığına işaret etmesi faiz indirim beklentilerini destekledi.

Çinli elektrikli araç üreticisi BYD ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı arasında yatırım anlaşması imzalandı. Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre yapılan anlaşma çerçevesinde, BYD’nin Türkiye’de yaklaşık 1 milyar dolar yatırımla, yıllık 150 bin araç kapasiteli elektrikli ve şarj edilebilir hibrit otomobil üretim tesisi ile sürdürülebilir mobilite teknolojilerine yönelik Ar-Ge merkezi kurması öngörülüyor.

Bu arada büyük tartışmalara yol açan TUİK enflasyonu konusunda açıklama yapan, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Başkanı Erhan Çetinkaya zam ertelemelerinin Haziran enflasyonunu etkilediğini söyleyerek, erken faiz indiriminden endişelenen yabancı yatırımcılara destek olarak bugüne kadarki en olumlu mesajını verdi.

Bu hafta yatırım araçlarından altın, borsa ve dolar kazandırdı.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 1,96 değer kazanarak 11.064,85 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 10.708,98, en yüksek 11.113,55 puanı gördü.

Aynı dönemde Borsa İstanbul Mali Endeksi yüzde 2,03 değer kazanarak 12.631,68 puan, Hizmetler Endeksi yüzde 2,70 artışla 10.383,96 puan, Sanayi Endeksi 1,13 kazançla 14.737,87 puan, Teknoloji Endeksi de yüzde 3,70 değer kazancıyla 14.171,09 puan oldu.

Agrotech Teknoloji en çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 21,95 ile Agrotech Teknoloji oldu.

Agrotech Teknoloji’yi, yüzde 21,77 ile Gübre Fabrikaları, yüzde 15,33 ile Kaleseramik izledi. Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 10,96 ile Peker Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı, yüzde 6,29 ile TOFAŞ ve yüzde 6,17 ile TürkTraktör olarak sıralandı. Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 583 milyar 256 milyon lirayla Koç Holding, 556 milyar 500 milyon lirayla Garanti BBVA ve 427 milyar 499 milyon lirayla Türkiye İş Bankası (C) oldu.

Altın ve dolar yükseldi

24 ayar külçe altının gram fiyatı geçen hafta yüzde 2,20 artışla 2.559 liraya, Cumhuriyet altınının fiyatı da yüzde 2,12 kazançla 16 bin 740 liraya yükseldi.

Doların satış fiyatı yüzde 1,09 artışla 33,0750 lira, avronun satış fiyatı da yüzde 1,83 yükselişle 36,0410 lira oldu.

Geçen hafta 41,8550 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 2,55 artarak 42,9240 liraya yükseldi.

İsviçre frangı ise önceki haftaya kıyasla yüzde 1,55 yükselişle 36,9820 liradan alıcı buldu.

Küresel piyasalar

Küresel piyasalar tarafında ise ABD borsalarında karışık seyir görülürken, Avrupa borsalarında pozitif kapanışlar görüldü.

Almanya’da açıklanan haziran ayı enflasyon verisi aylık %0,1 ve yıllık %2,2 ile beklentilere paralel geldi. İngiltere’de sanayi üretimi mayısta aylık %0,2, yıllık %0,4 olarak açıklandı.  ABD’de haziran ayı enflasyon verileri ise beklentilerin altında, aylık -%0,1, yıllık %3,0 seviyesinde gerçekleşti.

Haftalık işsizlik maaşı başvuruları ise beklentilerin altında 222 bin olarak açıklandı. ABD’de beklentilerin altında açıklanan verilerin ardından 10 yıllık tahvil faizi %4,19 seviyelerine gerilerken, dolar endeksi 104,13 seviyelerine gevşedi, ons altın ise % 2’ye yakın yükselerek 2.410 USD üzerine ulaştı.

ABD’de bu hafta açıklanan TÜFE verileri enflasyonist baskıların hafiflediğine işaret ederek faiz indirimlerine ilişkin beklentileri destekledi. Öte yandan, son dönemde güçlü performans sergileyen teknoloji hisselerinde yoğunlaşan kâr satışları nedeniyle S&P 500 endeksi zayıf bir görünüm sergiledi. ABD 10 yıllık Hazine tahvil faizi haftalık bazda 8 baz puan düşerek %4,19 seviyesine gerilerken, Brent türü ham petrolün varil fiyatı ise haftayı % 1,3’lük düşüşle 85,4 USD seviyesinde tamamladı.

KUTU KUTU

Haftanın gündem konuları

Gelecek hafta bütçe dengesi ve konut sektörüne ilişkin veriler öne çıkıyor. Cari denge verisi açıklanacak. ECB’nin para politikası toplantısı yakından takip edilecek. Bütçe dengesi ve konut sektörüne yönelik veriler de açıklanacak. 19 Temmuz’da Moody’s’in Türkiye’ye ilişkin yapacağı değerlendirme de piyasaların odağında yer alacak.

ABD NY Fed İmalat Endeksi Euro Alanı Sanayi Üretimi, aylık Mayıs -%1,0 -%0,1

Çin GSYH Büyüme, yıllık 2024 ikinci çeyrek notları, Perakende Satışlar, yıllık durumu ki Haziran % 3,3  % 3,7 Çin Sanayi Üretimi, yıllık Haziran % 5,0 % 5,6

Türkiye (TR) Bütçe Dengesi TR Konut Satışları, TR Konut Fiyat Endeksi TR Hizmet Üretim Endeksi

ABD Perakende Satışlar, ABD Yeni Konut Başlangıçları, adet Haziran 1,305 milyon 1,277 milyon

ABD Sanayi Üretim Endeksi, ABD Kapasite Kullanım Oranı ve Philadelphia Fed İş İklimi Endeksi Konut Başlangıçları, Sanayi Üretimi, Perakende Satışlar, Fed’in Bej Kitap Raporu

ECB Toplantısı

Euro Alanı TÜFE Enflasyonu

Sanayi Üretimi, Enflasyon

AMB Faiz Kararı Toplantısı

Almanya ÜFE Enflasyonu

İngiltere Perakende Satışlar 

Yılın ikinci yarısında ekonomik büyümede toparlanma, enflasyonda yavaşlama ve faiz oranlarında düşüş bekleniyor. Ekonomik performansın bu şekilde bölünmesini ekonomistler 2024'ü "iki ekonominin yılı" olarak adlandırıyor. Dünya Bankası'nın Ocak 2024 Küresel Ekonomik Beklentiler raporuna göre, küresel ekonominin 2024 yılı sonuna kadar 30 yılın en yavaş yarım on yıllık GSYİH büyümesini kaydetmesi bekleniyor. Bunun nedeni, artan jeopolitik gerginlikler, büyük ekonomilerde yavaşlayan büyüme, durgun küresel ticaret ve sıkı finansal koşullar gibi çeşitli faktörler olarak gösteriliyor.

2024'ün ilk yarısı küresel olarak karışık ekonomik performansla karakterize edildi. Geldik üçüncü çeyreğe. İşte ilk hafta da geçti bile. Bakalım geçtiğimiz hafta piyasalarda ve ekonomi dünyasında neler olmuş. 

Borsa altın ve dolar kaybettirirken Euro kazandırdı

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı ortalama yüzde 1,91 kazançla tamamladı

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 1,91 değer kazanarak 10.851,78 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 10.254,36, en yüksek 10.944,72 puanı gördü.

Aynı dönemde Borsa İstanbul Mali Endeksi yüzde 2,41 değer kazanarak 12.380,73 puan, Hizmetler Endeksi yüzde 0,32 artışla 10.111,02 puan, Sanayi Endeksi 1,47 kazançla 14.573,13 puan, Teknoloji Endeksi yüzde 0,63 değer kaybıyla 13.665,97 puan oldu.

Emlak Konut GYO en çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 13,90 ile Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı oldu. 

Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ortaklığını, yüzde 11,11 ile Oyak Çimento, yüzde 11,00 ile Anadolu Grubu Holding izledi. 

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 12,04 ile Mia Teknoloji, yüzde 10,22 ile Şekerbank ve yüzde 9,20 ile Türkiye Sigorta olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 581 milyar 988 milyon lirayla Koç Holding, 514 milyar 80 milyon lirayla Garanti BBVA ve 425 milyar 40 milyon lirayla Türk Hava Yolları oldu.

Altın yükseldi

24 ayar külçe altının gram fiyatı geçen hafta yüzde 2,12 artışla 2.504 liraya, Cumhuriyet altınının fiyatı da yüzde 1,19 kazançla 16 bin 393 liraya yükseldi.

Döviz

Doların satış fiyatı yüzde 0,30 azalışla 32,7190 lira, Euronun satış fiyatı da yüzde 0,77 yükselişle 35,3940 lira oldu.

Geçen hafta 41,4710 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,93 artarak 41,8550 liraya yükseldi.

İsviçre frangı ise önceki haftaya kıyasla yüzde 0,18 düşüşle 36,4170 liradan alıcı buldu.

Hafta piyasalarda böyle seyrederken bu hafta Kripto varlık düzenlemesi de yürürlüğe girdi. Yurt dışında ise ABD istihdam verileri radardaydı. Rezervlerde 'pozitif' ivme sağlandı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) swap hariç net rezervi 31 Mayıs haftasında 1,5 milyar dolarla artıya geçti.

İmalat Göstergesi bizi bu hafta biraz üzdü. İSO Türkiye imalat satın alma yöneticileri endeksi (PMI) Haziran'da 47,9’a gerileyerek, üçüncü ay üst üste eşik değer olan 50’nin altında kaldı ve 2024'ün en düşük seviyesine indi. 

Kripto yasası duyurusu yapıldı.  Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), kripto varlıklara yönelik düzenlemeleri kapsayan Sermaye Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un yürürlüğe girmesinin ardından kripto varlıklara ilişkin sürecin ayrıntılarını açıkladı.

Sekiz ayın en düşük Enflasyonu... Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Haziran ayına ilişkin tüketici ve üretici fiyat endekslerini yayımladı. Veriler aylık bazda bir yılın en yavaş enflasyonuna işaret etti. Yıllık enflasyon da Haziran ayında sekiz ayın ardından ilk kez geriledi.

TL'nin reel değeri 2,5 yılın zirvesinde

TÜFE bazlı reel efektif döviz kuru 61,90 ile 2021 Eylül ayından bu yana en yüksek seviyeye çıktı. 

Küresel Ekonomi

Japonya'nın ekonomik beklentileri için bir şok yaşandı. Mayıs ayında hanehalkı harcamaları geçen yılın aynı ayına göre %1,8 oranında azaldı. Aslında hafif bir artış yönündeki piyasa beklentilerine cevap veremedi.  Beklenen %0,1'lik artıştan daha şiddetli olan bu düşüş, diğer mallara yönelik harcama kapasitesini azaltan yüksek gıda maliyetlerine bağlandı.

ABD istihdamına ilişkin Haziran ayı verilerinin açıklanmasının ardından dolar endeksi, 105 seviyesinin altına geriledi.

Tarım Dışı İstihdam verisi, Haziran ayında önceki ayın verisi revize edildikten sonra 206 bin artışla daha düşük kalmasına rağmen bu rakam, 191 bin kişi artış beklentisinin üzerinde geldi. Diğer yandan Nisan ve Mayıs aylarındaki istihdamın toplamda 111 bin daha düşük şekilde revize edildiği görülürken beklentinin üzerinde gelen istihdam verisine rağmen piyasalar sakin kaldı. Ayrıca İşsizlik Oranı da %4 beklentinin üzerinde %4,1 olarak açıklandı. Ortalama saatlik kazançlar da beklenti doğrultusunda gerçekleşti.

Nasdaq hisselerinin yılın ikinci yarısının başlamasıyla birlikte düşüş göstermesi bekleniyor.

Brent petrolün varili, uluslararası piyasalarda 87,09 dolardan işlem görüyor. 87,59 dolara kadar yükselen Brent petrolün varil fiyatı, haftayı 87,43 dolar seviyesinde tamamladı. 

Gelecek Haftanın Gündem Konuları

(8 - 12 Temmuz 2024)

Türkiye – Sanayi Üretimi, Cari Denge

ABD – Fed Başkanı Powell'ın konuşması, Enflasyon, Hazine Bütçe Dengesi

Almanya – Enflasyon, Cari Denge

Japonya – Cari Denge, Dış Ticaret Dengesi, Sanayi Üretimi

Küresel yatırımcıları ülkemizden uzak tutan Gri liste kabusu sona erdi. Bu konuda son yılların en hızlı çalışmaları yapıldı. Bu çalışmalar semeresini gösterdi ve geçtiğimiz haftayı kapatırken Gri Listeden çıkıyor olmamız aldığımız güzel bir haber olarak bizi sevindirdi. 

Bir diğer sevindiren haber de Çiftçilerimiz için geldi. Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, 2 milyar 150 milyon 36 bin lira tarımsal destekleme ödemesini, haftanın son günü çiftçilerin hesaplarına aktardıklarını bildirdi. PPK toplantısında beklendiği gibi faizlerde bir değişiklik olmadı. İlave makro ihtiyati tedbirler ve miktarsal sıkılaşma adımı atılmadı. Merkez Bankası’nın para politikasında yeterli sıkılaşma sağladığını ve geç sonbahara kadar bekleyeceği düşünülüyor. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, politika faizini beklentiler dahilinde değiştirmeyerek yüzde 50 seviyesinde sabit tuttu. 

Politika faizini sabit bırakan Merkez Bankası'nın iki yeni kararı daha Resmi Gazete'de yayımlandı. Buna göre kaldıraç oranına dayalı zorunlu karşılık yükümlülüğü sonlandırıldı. Karar ile bankaların mevduat tarafında elinin rahatlayacağı kaydedildi. Ekonomistler, mevduat faizlerinde son dönemlerde yaşanan dalgalanmalara dikkat çekiyordu. Diğer karar ise ticari kredilere yönelik oldu. Karar ile bankalar, ticari kredilerin erken kapatılmasında ödeme ücreti tahsil edebilecek. 

TCMB verilerine göre üç aya kadar vadeli TL mevduatlarda ağırlıklı ortalama faiz 21 Haziran haftasında yüzde 58,38 olarak kaydedildi. Böylelikle mevduat faizlerinde üç ay sonra yüzde 60'ın altı görüldü. 

Yine hafta kapanırken gelen bir habere göre, Dünya Bankası, Türkiye'yi kuraklığa karşı desteklemek amacıyla 600 milyon dolarlık finansmanı onayladı. Umarım bu para yerini bulur ve ülkemizin kuraklığını önlemek için kullanılır. 

Piyasalar

Bu hafta yatırım araçlarından borsa altın ve dolar kaybettirirken Euro kazandırdı

Borsa uzun bir aradan sonra yatırımcısını biraz üzdü. Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı ortalama yüzde 1,15 kayıpla tamamladı

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 1,15 değer kaybederek 10.647,91 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 10.486,70, en yüksek 10.824,21 puanı gördü.

Aynı dönemde Borsa İstanbul Mali Endeksi yüzde 0,71 değer kaybederek 12.089,04 puan, Hizmetler Endeksi yüzde 1,82 azalışla 10.078,89 puan, Sanayi Endeksi 0,80 kayıpla 14.361,62 puan, Teknoloji Endeksi yüzde 3,73 değer kaybıyla 13.752,68 puan oldu.

Şekerbank en çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 16,16 ile Şekerbank oldu. 

Şekerbank’ı, yüzde 11,66 ile Anadolu Efes, yüzde 8,79 ile İş Yatırım Menkul Değerler izledi. 

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 15,93 ile Agrotech Teknoloji, yüzde 11,04 ile Reeder Teknoloji ve yüzde 10,38 ile Kaleseramik şeklinde sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 575 milyar 141 milyon lirayla Koç Holding, 472 milyar 80 milyon lirayla Garanti BBVA ve 426 milyar 75 milyon lirayla Türk Hava Yolları oldu.

Kaybedenler kulübünde geçtiğimiz hafta Altın ve dolar da vardı.

24 ayar külçe altının gram fiyatı geçen hafta yüzde 0,24 azalışla 2.452 liraya, Cumhuriyet altınının fiyatı da yüzde 0,67 kayıpla 16 bin 200 liraya düştü.

Doların satış fiyatı yüzde 0,05 azalışla 32,8170 lira, avronun satış fiyatı da yüzde 0,02 yükselişle 35,1220 lira oldu.

Geçen hafta 41,5390 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,16 azalarak 41,4710 liraya düştü.

İsviçre frangı ise önceki haftaya kıyasla yüzde 0,72 düşüşle 36,4840 liradan alıcı buldu.

Petrol

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun nisan ayına ilişkin "Petrol Piyasası Sektör Raporu"na göre, Türkiye'nin toplam petrol ithalatı içinde en büyük kalemi oluşturan ham petrolde ithalat yüzde 37,5 artarak 2 milyon 748 bin 991 ton olarak gerçekleşti. Bu dönemde motorin türleri ithalatı yüzde 1,72 artışla 1 milyon 75 bin 992 tona çıktı. 

Küresel Piyasalar

Bu hafta dünyanın gözü kulağı Biden ile Trump’ın gündeme damgasını vuran televizyon tartışmalarıydı. Trump’ın genel olarak daha ikna edici bulunduğu münazara sonrası, seçim bahislerinde Trump’ın kazanma ihtimali %55’ten %61’e yükseldi. Eğer Trump kazanırsa dünyayı çok daha başka bir ekonomik senaryo bekliyor.

Küresel piyasalarda, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) gelecek dönemde atacağı adımlara ilişkin daha fazla ipucu aranması ve banka yetkililerinin temkinli sözle yönlendirmeleriyle karışık bir seyir izleniyor.

Asya-Pasifik piyasaları, Japon yeninin neredeyse 38 yılın en düşük seviyesine gerilemesinin ardından geçtiğimiz hafta düştü. 

Gri Listeden çıktık şimdi ne olacak? 

Türkiye’nin gri listeden çıkarılması bir başarı olarak kabul edilmekle birlikte, uluslararası kuruluşlar tarafından izleme süreci devam edecektir. FATF’in belirlediği kriterler çerçevesinde, Türkiye'nin aldığı önlemler ve attığı adımlar yakından takip edilecek ve sürdürülebilir uygulamaların önemi vurgulanacaktır. Finansal şeffaflık ve güvenin korunması hem içeride hem de dışarıda sürekli bir çaba gerektirecek ve bu da Türkiye'nin uluslararası düzeydeki taahhütlerini devam ettirmesi anlamına gelmektedir. Türkiye'nin bu yoldaki adımları, önümüzdeki dönemlerde ekonomisinin kalkınmasında stratejik bir öneme sahip olacaktır.

 Katılım Emeklilik Digizoo katkılarıyla, DB Positive ve Sosyalink Podcast Agency iş birliğiyle hazırlanan “Gelecek Benim” podcast serisinin 5’inci bölümünün konuğu, Yazar ve Akademisyen Prof. Dr. Necmi Gürsakal oldu. Moderatör Cenk Doğar’ın konuğu olan Gürsakal, programda yapay zeka çağında eğitim sisteminin nasıl evrildiğini ve çocukların gelecekteki öğrenme ihtiyaçlarının neler olacağını anlattı.

Prof.Dr. Gürsakal, ortaokul ve lisede herkese veri biliminin temel ilkelerini öğretmekle işe başlamak gerektiğini belirterek, şunları söyledi: “Futboldan örnek vermem gerekirse, futbolun sadece kuralları değil aynı zamanda sahası da değişti. Çocukların artık hangi bölümü okuyacağından ziyade kendini ne ile donatacakları meselesi önemli. Daha esnek davranmak ve bazı konularda çok ısrarcı olmamak önemli. Her şey gerçekten çok hızlı değişiyor. Teknolojinin hızına hukuk yetişemiyor, siyaset yetişemiyor. Hepsi bunu geriden takip ediyor. Yapay zekayla ilgili doğru düzgün bir yasa ne bizde ne Amerika'da ne de Avrupa'da var. Gayretler var ama hep arkadan takip ediliyor. Geçen yıl ‘Beynimdeki Çip’ diye bir kitabım çıktı. Kalbe takılan pil, kalbin bizim bildiğimiz şekilde çalışmasını sürdürmesine yardım ediyor. Fakat beyne takılan çip orada rahat durmaz, insan hacklenir de başka şeyler de olur. Sağlıkla ilgili tarafını destekliyorum ama sağlığın ötesinde benim beynime çip takıldığı zaman ben insan değilim artık.”

Başarı öğrenmeyi öğrenmekle gelecek

İhtiyatlı bir iyimserlik içinde olmak gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Gürsakal, ailelerin çocuklarını öğrenmeyi öğrenmeye teşvik etmelerinin çok önemli olduğunu belirterek şöyle devam etti: “Çocukları öğrenmeyi öğrenmeye teşvik edersek teknoloji ne kadar hızlı değişirse değişsin her şeyi yapabilirler, yakalayabilirler. Teknolojiye karşı insana yine gerek olacak. Öte yandan bizim bildiğimiz anlamda satır satır bilgileri ezberleyerek tekrarlayan bir insana çok fazla gerek olduğunu da sanmıyorum. Olaylara daha değişik, eleştirel bakanlar, veriyi iyi yorumlayanlar ileride teknoloji ne yaparsa yapsın kazanacaklar. Dönem onların dönemi olacak. Gençlere yeni şeyler öğrenmelerini, olaylara farklı şekilde bakmalarını öneririm.” 

Değişimi iyi takip etmek gerekiyor 

Velilerin de öğrencilerin de ne olup bittiğini çok iyi bir şekilde izlemeleri ve esnek kararlar alarak o tarafa manevra yapmaları gerektiğini anlatan Gürsakal, Aileler “Çocuğum neyi seviyor? Bunu belirlemeliler. Çünkü bir işte başarılı olmak için sevgi gerekiyor. Bunu belirlemek kolay değil ama veli bunun peşine düşerse çocuk bazı noktalarda dirense bile veli de bazı noktalarda hata yapsa bile bir noktada uzlaşacaklardır. Bizde hep moda olan işler veya çok para kazandıran işler üstünden gidilir. Bir vinç operatörü 150 bin TL aylık alabiliyor. Yine elektrik tesisatıyla, inşaatla, kalıpçılıkla ilgili bazı alanlarda çalışacak insan bulmak zorlaştı ama buna karşın çok sayıda mühendis var. Bunlar neye işaret ediyor? Ebeveynin oturup düşünmesi lazım. Ebeveyne ilk tavsiye etmemiz gereken şeylerden birisi; iş piyasası konusunda sağlam bilgi edinmeleri, iş piyasasını iyice görüp, anlamaları. Değişimi iyi takip etmek gerekir. Yeni bir çağın eşiğindeyiz. Savaşlar bile değişti. Teknoloji savaşı değiştirdi. Bu gerçekleri görüp bunlara göre hareket etmek lazım.” Yapay zeka konusununun en fazla bilimi, eğitimi ve sağlığı ilgilendirdiğini belirterek, “Buralarda çok önemli değişiklikler göreceğiz. Bu konularla gerek yabancı gerekse bizim kamuoyumuz yeterince ilgili değil. Ama bunun biraz hareketlenmesi lazım. Bu nasıl olacak? Bizim hayatımızı nasıl etkileyecek? sorusunu veliler sorduğu zaman, veliler ve onların eğitim gören çocukları da bu işten kârlı çıkacak” dedi.

Ülkemizde bazen işler günlük mutlulukla ilerliyor. Bu hafta başında Hükümet’in bir süredir “çok sınırlı” olarak nitelenen işlem vergisi üzerinde çalışması merak konusuydu. Piyasalar ne olacak diye bakıyordu. Hatta, bu hafta başında Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz hisse işlemlerinde onbinde bir ya da iki verginin söz konusu olabileceğini dile getirmişti. Hafta kapanırken Maliye Bakanı Şimşek “vergide etkinliği ve adaleti artırmaya, kayıt dışılığı azaltmaya yönelik vergisel düzenlemeleri içeren paketin” yakın zamanda TBMM’ye sunulacağını bildirdi. Bu da düşünülen vergilerin ertelendiğinin bir haberi oldu. Bazen Bayram bazı sektörlere erken de gelebiliyor! Bir iyi haber de SP Global Ratings’ten geldi. SP Global’in derecelendirdiği 15 Türk şirketinin not dağılımının son birkaç çeyrekte iyileştiği belirtildi. Şirketlerin bu yıl stratejik büyüme projelerine yatırım yapmaya devam etmesi bekleniyor. 

Borsa, altın, dolar kazandırdı 

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 3,28 değer kazanarak 10.471,32 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 9.958,11, en yüksek 10.575,98 puanı gördü. Aynı dönemde Borsa İstanbul Mali Endeksi yüzde 2,39 değer kazanarak 11.745,79 puan, Hizmetler Endeksi yüzde 4,92 artışla 9.974,16 puan, Sanayi Endeksi 2,07 kazançla 14.150,32 puan, Teknoloji Endeksi yüzde 0,11 değer kazancıyla 13.681,19 puan oldu. 

En çok prim yapan hisse Mavi Giyim 

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 14,52 ile Mavi Giyim oldu. 

Mavi Giyim’i, yüzde 12,16 ile Koza Anadolu Metal Madencilik, yüzde 12,06 ile BİM Birleşik Mağazalar izledi. Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 7,02 ile Alfa Solar Enerji, yüzde 6,93 ile Girişim Elektrik Sanayi ve yüzde 6,81 ile Kontrolmatik Teknoloji şeklinde sıralandı. Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 551 milyar 557 milyon lirayla Koç Holding, 440 milyar 580 milyon lirayla Garanti BBVA ve 430 milyar 215 milyon lirayla Türk Hava Yolları oldu.

Altın ve dolar yükseldi 

24 ayar külçe altının gram fiyatı geçen hafta yüzde 2,04 artışla 2.45 liraya, cumhuriyet altınının fiyatı da yüzde 0,44 kazançla 15 bin 970 liraya yükseldi. Doların satış fiyatı yüzde 1,31 artışla 32,6860 lira, avronun satış fiyatı da yüzde 0,01 düşüşle 34,9060 lira oldu. 

Geçen hafta 41,1030 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,75 artarak 41,4100 liraya yükseldi. İsviçre frangı ise önceki haftaya kıyasla yüzde 1,95 yükselişle 36,7000 liradan alıcı buldu. Küresel ekonomi Dünya ekonomisini ilgilendiren ve bu yıl İtalya’da gerçekleştirilen G7 Liderler Zirvesi’nin sonuç bildirisi yayınlandı. Küresel ekonominin dayanıklılık gösterdiği vurgulandı bildiride. Jeopolitik gerginlikler, enerji fiyatlarındaki değişkenlik ve tedarik zincirlerinin düzgün işleyişindeki aksaklıklar en kısa zamanda giderilmeli denildi.

Ama kendileri çalıp kendileri oynadıkları bir dünyada Cumhurbaşkanımızın da dediği gibi bir gün dünya devletleri 7 devletten büyük olacak. Bakalım o zaman ne olacak? Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un parlamento için erken seçim çağrısı yapması Fransa piyasalarında son birkaç yılın en büyük sarsıntısına neden oldu. CAC 40 endeksi yüzde 6’dan fazla değer kaybıyla, Mart 2022'den bu yana en büyük haftalık kaybını yaşadı. ABD hisselerinin çoğunluğu enflasyon güncellemeleri ve Fed faiz tahminleriyle dolu büyük bir haftanın sonunda düşerken , teknoloji hisseleri Cuma günü Nasdaq'ı üst üste beşinci rekor kapanışa taşıdı. 

Almanya'da iflas eden şirket sayısı, yüksek enerji fiyatları ve artan kredi faiz oranları nedeniyle bu yılın ocak-mart döneminde 2023’ün aynı dönemine göre yüzde 26,5 artarak 5 bin 209 oldu. Çin Ulusal İstatistik Bürosu (UİB), ülkede fiyat artışlarına ilişkin Mayıs 2024 verilerini açıkladı. Buna göre, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 0,3 yükselirken, Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) yüzde 1,4 geriledi. Ticaret Bakanlığı, Çin'den ithal edilen araçlara yüzde 40 ek vergi getirmişti. Bu hamlenin ardından Çin'den Türkiye'ye bir çağrı geldi. Türkiye'nin ayrımcı tarifelere son vermesini isteyen Çin Ticaret Bakanlığı, "Türkiye'nin elektrikli otomobil tarifesine dair aldığı karara şiddetle karşıyız" açıklamasında bulundu.  

Bayram haftasında neler bekleniyor? 

Ülkemiz uzun bir tatile giriyor. Bazılarımız iyi bayram edecekler. Kurban Bayramı tatili nedeniyle Borsa İstanbul, 20 Haziran Perşembe günü açılacak.

 Haftanın gündem konuları

Türkiye – Tüketici Güveni, 

Bütçe Dengesi ABD - Perakende Satışlar, 

Sanayi Üretimi, Cari Denge, 

Konut Başlangıçları, İnşaat İzinleri, PMI İmalat- İmalat Dışı, 2 El Konut Satışları 

Avro Bölgesi – TÜFE, Tüketici Güven Endeksi, HCOB PMI İmalat 

Almanya – Zew Beklenti Endeksi, ÜFE 

Japonya – Dış Ticaret Dengesi, TÜFE

Çin – Sanayi Üretimi, Perakende Satışlar

İngiltere Merkez Bankası (BoE) faiz kararı

Haziran ayının ilk haftasında yılın ilk yarısı ile ilgili bilgiler, istatistikler bu hafta peyder pey piyasaya sunuldu. TCMB'nin yayımladığı menkul kıymet istatistiklerine göre, 31 Mayıs haftasında yurt dışı yerleşiklerin fiyat ve kur hareketlerinden arındırılmış hisse senedi portföyü 528,8 milyon USD azalırken, DİBS portföyü 312,6 milyon USD artış kaydetti. Aynı tarih itibarıyla, TCMB’nin brüt rezervleri bir önceki haftaya göre 1,4 milyar USD artarak 143,6 milyar USD, net rezervleri de 5,1 milyar USD artarak 45,5 milyar USD oldu.

TÜFE enflasyonu Mayıs’ta % 75,45 ile Kasım 2022’den bu yana en yüksek seviyesinde gerçekleşti. Aynı dönemde İSO Türkiye İmalat PMI 48,4 düzeyine gerileyerek Nisan’ın ardından Mayıs’ta da küçülme sinyali verdi. Öncü dış ticaret verilerine göre, Mayıs’ta yıllık bazda % 48,6 daralan dış ticaret açığı 6,5 milyar USD düzeyinde kaydedildi.

Bu hafta hangi yatırım aracı ne kadar kazandırdı?

Borsa İstanbul'da işlem gören hisse senetleri haftalık bazda ortalama yüzde 2,51, Euro/TL yüzde 0,36, altının gram fiyatı yüzde 1,19 değer kaybederken, Dolar/TL yüzde 0,15 değer kazandı.

Dolar Kazandırdı ama, Borsa İstanbul haftanın son işlem gününü düşüşle tamamladı.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı ortalama yüzde 2,51 kayıpla tamamladı. Önceki kapanışa göre 140,71 puan azalırken, toplam işlem hacmi 71,3 milyar lira oldu.

Bu hafta yatırım araçlarından sadece dolar kazandırdı.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 2,51 değer kaybederek 10.138,97 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 10.112,40, en yüksek 10.610,18 puanı gördü.

Aynı dönemde Borsa İstanbul Mali Endeksi yüzde 4,27 değer kaybederek 11.472,07 puan, Hizmetler Endeksi yüzde 0,14 azalışla 9.506,16 puan, Sanayi Endeksi 2,40 kayıpla 13.862,93 puan, Teknoloji Endeksi yüzde 2,56 değer kazancıyla 13.665,98 puan oldu.

MİA Teknoloji en çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 19,08 ile MİA Teknoloji oldu.  MİA Teknoloji’yi, yüzde 17,00 ile Ülker, yüzde 6,18 ile Petkim izledi.

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 13,71 ile Agrotech Teknoloji, yüzde 11,39 ile Doğuş Otomotiv ve 10,69 ile Akbank şeklinde sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 540 milyar 146 milyon lirayla Koç Holding, 419 milyar 790 milyon lirayla Garanti BBVA ve 417 milyar 450 milyon lirayla Türk Hava Yolları oldu.

Dolar yükseldi

24 ayar külçe altının gram fiyatı geçen hafta yüzde 1,19 azalışla 2.401 liraya, cumhuriyet altınının fiyatı da yüzde 1,79 kayıpla 15 bin 900 liraya geriledi.

Doların satış fiyatı yüzde 0,15 artışla 32,2630 lira, avronun satış fiyatı da yüzde 0,36 düşüşle 34,9060 lira oldu.

Geçen hafta 41,1200 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,04 azalarak 41,1030 liraya geriledi.

İsviçre frangı ise önceki haftaya kıyasla yüzde 0,65 yükselişle 35,7640 liradan alıcı buldu.

Küresel Piyasalar

ECB, 6 Haziran’da gerçekleştirdiği toplantısında politika faizini beklentiler paralelinde 25 baz puan indirdi. ABD’de Mayıs’ta tarım dışı istihdam 272 bin kişi artarken, işsizlik oranı % 4,0 düzeyinde gerçekleşti.

ECB’nin faiz indirim kararı doğrultusunda diğer başlıca merkez bankalarının da yıl içinde faiz indirimlerine gideceği yönündeki beklentilerin güçlenmesiyle Brent türü ham petrolün varil fiyatı dün günü yükselişle tamamladı. Altının ons fiyatı da günlük bazda % 0,18 artış kaydetti.

Çin’de açıklanan veriler ülke ekonomisinde toparlanmanın sürdüğünü gösterdi. Çin’de bu hafta biterken açıklanan dış ticaret verilerine göre Mayıs döneminde yıllık bazda ihracat beklentileri artarak % 7,6 genişlerken, ithalat % 1,8 artış gösterdi. İhracatın beklentileri aşan performansıyla ülkenin dış ticaret fazlası bu ayda 82,6 milyar USD seviyesine ulaştı.

Rusya Merkez bankası, çoğu tahminle eşleşen kilit faiz oranını % 16'da bıraktı. Ancak, Politika yapıcılar yaklaşan yeni toplantıda faiz artırımının mümkün olduğunu söylüyor. İşler Putin’in istediği gibi gidiyor yorumları yapılıyor.

ALTIN

Haftalardır yatırımcısını güldüren altın için temkinli davranmak gerekiyor. Jeopolitik risk haber akışında zayıflama ve makro verilerin ön planda olduğu bir dönem yaşadığımız için dikkatli bakmalıyız duruma. Altın fiyatları izah ettiğim gibi bu dönemde ABD 10 yıllık tahvil faizi ve dolar talebi ile ters korelasyona girmiş görünüyor.

Veri odaklı seyir fiyatlamalarda etkili oluyor. Verilerin sonuçlarına göre hızlı yön değişiklikleri devam ediyor. FED faiz indirim beklentileri her gün değişiklik gösteriyor. O yüzden şu an gördüğümüz iştahın devamlılığı kısa dönem için belirsizliğini koruyor.

Altında kısa vadede yön kararsız kalabiliyor (makro veriler belirgin sapma göstermezlerse). 2.275-2.440 Usd bandı sürebilir. Hafta kapanırken 2.378 Usd seviyesindeki ons altında 2.350 ve 2.225 Usd seviyeleri destek, 2.375 ve 2.400 Usd direnç seviyeleri olarak izlenebilir.

Gelecek Hafta

Gelecek hafta Çarşamba günü sonuçlanacak Fed toplantısı ile ABD’de açıklanacak enflasyon verileri küresel gündemde öne çıkıyor. Aynı gün toplantıdan önce tüketici enflasyon verileri açıklanacak. Anlayacağınız haftanın ortası piyasalar için oldukça kritik bir gün olacak. Enflasyon rakamları ve FED üyelerinin faiz indirim beklentilerini yansıtan nokta grafik önemli başlıklar olarak karşımıza çıkıyor.

Büyük merkez bankalarından yılın ikinci yarısında gevşeme adımları gelmeye başladı. Kanada Merkez Bankası bu hafta 25 baz puan faiz indirimine gitti. Hafta kapanırken de piyasa beklentilerine paralel Avrupa Merkez Bankası refinansman faiz oranını 25 baz puan indirerek %4,25 seviyesine çekti. Bu alanda çalışan analistler içi, Faiz politikalarının Avrupa ve Amerika’da nasıl ilerleyeceği önemli. Zamanlama, miktar, devamlılık anlamında uyum olup olmayacağı da önemli. İndirim sürecinin geleceğini, devamını makro verilerin belirleyeceğini, veriden veriye fiyatların ve sürecin etkilenebileceğini düşünmeye devam eden analistler gelecek hafta yaşanacakları merakla bekliyor. 

Aylar bir bir geçip gidiyor. Bu yılın ilk yarısı da bitti. Türkiye ekonomisi 2024 yılının ilk çeyreğinde yıllık bazda %5,7 büyüdü. Ancak bu büyüme tüketimle oldu. Büyümeye en yüksek katkı 5,5 puanla tüketimden geldi. Sektörel güven endeksleri Mayıs ayında karamsar bir tablo çizdi. Ekonomik güven endeksi Nisan’ın ardından Mayıs’ta da biraz geriledi. Yurt içine yönelik portföy girişleri gücünü korurken, TCMB rezervlerindeki iyileşme sürdü. Net ihracat 1,6 puan ile 2022 yılının üçüncü çeyreğinden bu yana ilk kez büyümeye pozitif katkı sağladı.

Bu hafta başlıca merkez bankalarının izleyecekleri para politikalarına ilişkin ipuçları izlendi. Anlaşıldı ki, ABD’de faiz indirimi beklentileri Kasım ayında yoğunlaşacak. ECB’nin ise gelecek hafta faiz indirimlerine başlaması bekleniyor. Gelecek hafta yurt içinde Mayıs ayına ilişkin enflasyon ve imalat sanayii PMI verileri açıklanacak. Küresel veri gündeminde ise ECB toplantısının yanı sıra ABD Mayıs ayı tarım dışı istihdam verisi öne çıkıyor. Ekonomik güven endeksi Mayıs’ta düştü.

Euro Bölgesi’nden TÜFE arttı

Euro Bölgesi’nde TÜFE Mayıs’ta beklentilerin üzerinde yıllık yüzde 2,6 artış gösterdi. Başekonomist Philip Lane'e göre Avrupa Merkez Bankası (AMB) gelecek ay faiz indirimine başlama yolunda ancak 2024 yılına kadar para politikasını kısıtlayıcı bölgede tutması gerekecek.

Geçtiğimiz hafta,  Fed yetkililerinin faiz oranlarının bir süre daha yüksek kalmasının uygun olacağını söylemesi, küresel hisse senedi piyasalarında şahin açıklamaların etkisiyle satış baskısının arttığı izlendi. ABD'de kişisel tüketim harcamaları Nisan’da beklentilerin altında yüzde 0,2 artış gösterdi.

Son dönemde hızlı rezerv biriktiren Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) swap hariç net rezervi dört yıl sonra pozitif bölgeye getirdi.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 2,59 değer kaybederek 10.400,48 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 10.358,55, en yüksek 10.758,92 puanı gördü.

Aynı dönemde Borsa İstanbul Mali Endeksi yüzde 2,15 değer kaybederek 11.983,60 puan, Hizmetler Endeksi yüzde 1,50 azalışla 9.519,73 puan, Sanayi Endeksi 4,73 kayıpla 14.204,45 puan, Teknoloji Endeksi yüzde 3,70 değer kaybıyla 13.324,45 puan oldu.

Bankacılık endeksi yüzde 0,11 değer kazanırken, holding endeksi yüzde 2,59 değer kaybetti.

En çok prim yapan Garanti

Türkiye Garanti Bankası en çok prim yapan hisse oldu.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 8,61 ile Türkiye Garanti Bankası oldu.

Türkiye Garanti Bankasını, yüzde 8,50 ile Turkcell, yüzde 6,62 ile Vestel Beyaz Eşya izledi.

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler yüzde 12,54 ile Reeder Teknoloji, yüzde 12,39 ile Enerjisa Enerji ve 12,19 ile Bera Holding şeklinde sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 604 milyar 50 milyon lirayla Koç Holding, 452 milyar 760 milyon, Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 3,60 ile iletişim, en çok kaybettiren yüzde 2,67 ile kimya petrol plastik oldu.

Altın yükseldi

24 ayar külçe altının gram fiyatı geçen hafta yüzde 0,37 artışla 2.430 liraya, cumhuriyet altınının fiyatı da yüzde 1,33 kazançla 16 bin 190 liraya yükseldi.

Altın bu yıl yüzde 14 artarak büyük ölçüde Fed'in 2024'te parasal genişlemeye gideceğine dair iyimserliğin etkisiyle geçen hafta tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı. Ancak altın, enflasyonun nasıl gittiğine dair yeni bir öngörü eksikliği nedeniyle bu hafta büyük ölçüde dar bir bantta işlem gördü. 

Döviz de artışla kapattı haftayı.

Doların satış fiyatı yüzde 0,04 azalışla 32,2160 lira, avronun satış fiyatı da yüzde 0,21 yükselişle 35,0330 lira oldu.

Geçen hafta 41,0600 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,15 artarak 41,1200 liraya yükseldi.

İsviçre frangı ise önceki haftaya kıyasla yüzde 1,39 yükselişle 35,7640 liradan alıcı buldu.

Küresel Piyasalar

Analistler, küresel pay piyasalarında, ABD’de açıklanan verilerin ardından karışık bir seyir izlendiğini belirtti.

AA Finans Enflasyon Beklenti Anketi'ne katılan ekonomistler, mayıs ayında Tüketici Fiyat Endeksi'nin (TÜFE) yüzde 3,04 artacağını tahmin ediyor.

Ekonomistlerin mayıs ayı enflasyon beklentilerinin ortalamasına göre, bir önceki ay yüzde 69,80 olan yıllık enflasyonun yüzde 74,89'a çıkacağı öngörülüyor.

Gelecek haftanın gündemi…

Gelecek hafta, yurt içinde enflasyon, yurt dışında ise ABD'de istihdam raporu verileri ile Avrupa Merkez Bankasının (ECB) faiz kararı başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edilecek. Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 10.600 ve 10.700 seviyelerinin direnç, 10.300 ve 10.200 puanın destek konumu olacak. .

Mayıs ayına ilişkin TÜFE enflasyonu ve imalat sanayii PMI verileri ile ABD’de tarım dışı istihdam verileri açıklanacak. Haftaya ayrıca, ECB toplantısı takip edilecek. 

Döviz de artışla kapattı haftayı

Doların satış fiyatı yüzde 0,04 azalışla 32,2160 lira, avronun satış fiyatı da yüzde 0,21 yükselişle 35,0330 lira oldu. Geçen hafta 41,0600 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,15 artarak 41,1200 liraya yükseldi. İsviçre frangı ise önceki haftaya kıyasla yüzde 1,39 yükselişle 35,7640 liradan alıcı buldu.