İngiltere Ulusal İstatistik Ofisi (ONS), mayıs ayına ilişkin büyüme rakamlarını açıkladı.

Buna göre, martta yüzde 0,3 büyüyen ve nisanda yüzde 0,1 daralan İngiltere ekonomisi, mayısta yüzde 0,1 büyüme kaydetti. Bu artışta, hizmet sektörünün yüzde 0,3 büyümesi etkili olurken, imalat ve inşaat sektörleri mayısta sırasıyla yüzde 0,5 ve yüzde 0,8 daraldı.

İngiltere ekonomisi mart-mayıs aylarını kapsayan üç aylık dönemde ise önceki üç aylık döneme göre yüzde 0,7 büyüdü. Bu dönemdeki büyümede de hizmet sektöründeki yüzde 0,7'lik artış belirleyici oldu.

Böylece İngiltere ekonomisi üst üste 6 üç aylık dönemde büyüme kaydetti.

ONS Ekonomik İstatistikler Direktörü Liz McKeown verilere ilişkin değerlendirmesinde, ekonominin üç aylık dönemde hizmet sektörü öncülüğünde güçlü büyüme gösterdiğini belirterek, buna karşın elektrik üretimi, mimarlık ve mühendislik faaliyetlerinde daralma görüldüğünü ifade etti.

ABD Ticaret Temsilciliğinden (USTR) konuya ilişkin açıklama yapıldı.

Açıklamada, Başkan Donald Trump'ın talimatıyla, 1974 tarihli Ticaret Yasası'nın 301. Bölümü uyarınca Brezilya'nın belirli mallarına yüzde 25 gümrük vergisi uygulanacağı bildirildi.

Bu adımın USTR tarafından yürütülen bir yıllık soruşturma sonucunda atıldığına işaret edilen açıklamada, soruşturmada Brezilya'nın Amerikan işçileri, çiftçileri ve şirketleri için haksız rekabet yarattığı tespit edilen başlıca uygulamalarından bahsedildi.

Açıklamada, ABD'li teknoloji şirketlerini siyasi sansüre zorlama, yolsuzlukla mücadele uygulamalarında geri adım atma, yasa dışı ormansızlaşma ve etanol pazarına erişim engelleri gibi Brezilya'nın spesifik ihlallerine dikkat çekildi.

Ayrıca açıklamada, bu kararın USTR'nin iki halka açık oturum düzenlemesi, 360'tan fazla kamuoyu görüşü alması ve ABD'nin endişelerine çözüm bulmak amacıyla Brezilya hükümeti ile yoğun müzakerelerde bulunmasının ardından alındığı aktarıldı.

ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, konuya ilişkin değerlendirmesinde "Amerikan ekonomik çıkarlarını haksız ticaret uygulamalarına karşı korumak, Başkan Trump'ın 'Önce Amerika' politikalarının temelidir." ifadesini kullandı.

Brezilya'nın haksız ticaret uygulamalarının ABD'li işçilerin ve üreticilerin 210 milyonu aşkın tüketiciye sahip bu önemli pazara erişmesini engellediğine işaret eden Greer, şunları kaydetti:

"Bugünkü adım, Amerikalı işçilerin ve şirketlerin eşit şartlarda rekabet edebilmesini sağlamak amacıyla bu haksız ticaret uygulamalarını ele almak için gereklidir. Geçtiğimiz yıl boyunca Brezilya ile yürütülen kapsamlı müzakereler bu meseleleri çözüme kavuşturmadı ancak bu soruşturmada tespit edilen sorunlarda uzun zamandır ihtiyaç duyulan değişiklikleri gerçekleştirmek için Brezilya ile müzakerelere devam etmeye açığız."

IMF, Jean-Marc Natal ve Azim Sadikov tarafından kaleme alınan "Petrol piyasası savaş şokunu absorbe etti ancak tamponlar azalıyor" başlıklı bir blog yazısı yayımladı.

Yazıda, küresel petrol piyasasında son yılların en büyük arz kesintisinin fiyatları sert biçimde yukarı taşımasının beklendiği, ancak Orta Doğu'daki savaşın başlamasının ardından yaşanan ani yükselişten sonra ham petrol fiyatlarının kısa sürede varil başına 90 ila 100 dolar aralığında dengelendiği aktarıldı.

Bu seviyenin pek çok kişinin korktuğundan çok daha düşük olduğu belirtilen yazıda, ilk şokun etkisini hafifleten çeşitli faktörlerin bulunduğu ancak bu hareket alanının büyük bölümünün artık tüketildiği uyarısında bulunuldu.

Yazıda, mayıs ayı sonu itibarıyla normal küresel tüketimin yaklaşık 10 günlük miktarına eşdeğer olan 1,1 milyar varilden fazla ham petrolün piyasaya ulaşmadığı ve kesintinin aynı aşamasında ortaya çıkan arz açığının 1973 petrol krizi, İran-Irak Savaşı ve Körfez Savaşı dönemlerinde görülen arz açıklarını aştığı kaydedildi.

Daha düşük talep, daha yüksek üretim ve stokların kullanılmasının fiyatlarda daha büyük bir sıçramayı önlediği belirtilen yazıda, küresel ekonominin daha fazla zarar görmesini engellemek için arzın hızla toparlanmasının büyük önem taşıdığı aktarıldı.

Yazıda, dünyanın en kritik petrol geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer özgürlüğünün ne zaman etkin şekilde yeniden sağlanacağının ve nakliye faaliyetleri, sigorta hizmetleri ile piyasa aktörlerinin güveninin ne hızda toparlanacağının belirsizliğini koruduğu ifade edildi.

Sektör tahminlerinin, su yolunun tamamen yeniden açılmasının ardından petrol akışının önemli bölümünün yeniden başlamasının 2 ila 3 ayı bulabileceğini gösterdiği belirtilen yazıda, daha uzun vadeli bir diğer endişenin ise uzun süreli üretim durmalarının, özellikle kuyuların yeniden faaliyete geçirilmesi için finansmanın sınırlı olduğu yerlerde kalıcı üretim kayıplarına yol açabilmesi olduğu aktarıldı.

Yazıda, enerji şoklarının etkisinin hala hissedildiğine dikkat çekilerek, şunlar kaydedildi:

"Bu sefer ilk darbeyi hafifleten unsur, enerji piyasalarının manevra alanı olması ve darbeyi absorbe edebilmesiydi. Hürmüz Boğazı'nda gerilimler yeniden alevlenirken yedek kapasitenin devreye girmesi, talebin daralması ve stokların azalması nedeniyle bu manevra alanı artık daha küçük ve giderek daralıyor. Stoklar yenilenmediği takdirde, bir sonraki şok geldiğinde dünya daha zayıf bir konumda olacak."

Warsh, ABD Kongresinde yarıyıllık Para Politikası Raporu'na ilişkin sunumunun 2. gününde Senatonun Bankacılık, Konut ve Kentsel İşler Komitesi'nde düzenlenen oturuma katıldı.

Yaklaşık 2 saat süren oturumda, Warsh, Komite üyelerinin sorularını yanıtladı.

Yapay zeka yatırımlarının enflasyonu tetikleyen faktörlerden olup olmadığının sorulması üzerine Warsh, "Yapay zekanın yarattığı şok, hem talebi hem de arzı etkiliyor. Talep üzerindeki etkisini çok daha hızlı görüyoruz." dedi.

Warsh, bu etkinin sermaye yatırımlarında ve yükselen çip fiyatlarında görüldüğünü belirterek, ekonominin arz tarafında etkilerin ne zaman ortaya çıkacağına dair tahminlerde bulunduklarını aktardı.

Fed Başkanı Warsh, "Fiyatlardaki tek seferlik bir değişimi mutlaka enflasyonist olarak görmüyorum, çünkü arz tarafında bir tepki olduğunu düşünüyorum." diye konuştu.

Bu bakımdan bu durumun ekonominin arz tarafını daraltma eğiliminde olan bir dış çatışma ve bunun yaratabileceği etkilerden farklı olduğunu belirten Warsh, "Gelecek 12 ay içinde ölçülen fiyatlar artacak mı? Sanırım artacak. Bunun enflasyonist olup olmadığı ise Fed'e kalmış bir konu ve bu konuda bizim de söyleyeceklerimiz olacak." ifadelerini kullandı.

Yapay zekanın iş gücü piyasasına etkilerine ilişkin değerlendirmeleri de sorulan Warsh, bunun uzun vadede istihdam yaratacağına inandığını dile getirdi.

Warsh, yapay zekanın istihdam üzerinde yıkıcı etkisi olup olmayacağı ve yeni teknolojiler nedeniyle bazı işlerin tehlikeye girip girmeyeceği konusunda ise herhangi bir garanti ya da güvence veremeyeceğini kaydetti.

ABD'nin yapay zeka alanında en ileri seviyede olması dolayısıyla üretimde bir artış olacağına daha fazla güvendiğini belirten Warsh, "ABD kazanan olacak." şeklinde konuştu.

Warsh, ancak bu dönemin zorluklar ve risklerle dolu olduğuna işaret ederek, Fed'in maksimum istihdam ve fiyat istikrarı görevlerinin her ikisini de ciddiye aldıklarını vurguladı.

Fed Başkanı Warsh, "Zaman içinde verimlilik artışlarının yapısal olarak dezenflasyonist olacağına inanıyor muyum? İnanıyorum. Teknolojinin dokunduğu her şeyin nihayetinde ucuzlayacağına inanıyorum." dedi.

- Görevde olduğu sürece enflasyonun kalıcı olmayacağını vurguladı

ABD'de bu hafta açıklanan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ve Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) verilerine de değinen Warsh, "Herhangi bir merkez bankası, verilerin doğru yönde seyretmesinden memnun olurdu. Benim görüşüme göre, bunların hepsi temel enflasyonun durumuna ilişkin kusurlu göstergeler." diye konuştu.

Warsh, bu nedenle para politikasının işleyişini gözden geçirmek için oluşturulan çalışma gruplarından birinin verilere odaklanacağını aktardı.

Komite üyelerinin yüksek enflasyona ilişkin sorularını da yanıtlayan Warsh, bunun temel nedeninin para politikası olduğunu söyledi.

Warsh, enflasyonun geçici mi yoksa kalıcı mı olduğunun sorulması üzerine "Ben görevde olduğum sürece kalıcı olmayacak." yanıtını verdi.

Bu konuda yapacaklarını anlatan Warsh, Fed'in daha yüksek enflasyon seviyesinden rahatsızlık duymadığı algısını ortadan kaldırmak için çalışacaklarını, sorumluluğu üstleneceklerini ve ellerindeki araçları inceleyeceklerini kaydetti.

Fed, Amerikan ekonomisindeki mevcut duruma ilişkin değerlendirmelerin yer aldığı "Bej Kitap" raporunun temmuz sayısını yayımladı.

Raporda, mayıs sonu ve haziran ayında ekonomik faaliyetin 12 bölgenin 11'inde "hafif ila orta" hızda arttığı, bir bölgede ise değişim göstermediği belirtildi.

Özellikle yakıt fiyatlarındaki yüksek seyrin diğer kategorilerdeki satışları baskılamasıyla tüketici harcamalarının sınırlı bir artış gösterdiğine işaret edilen raporda, birkaç bölgede isteğe bağlı harcamalarda düşüş olduğu veya tüketicilerin daha uygun fiyatlı ürünlere yöneldiği aktarıldı.

Raporda, bazı bölgelerde Dünya Kupası ziyaretçilerinin desteğiyle turizm faaliyetlerinin arttığına değinildi.

Genel olarak ekonomik büyümenin gelecek aylarda devam etmesinin beklendiği ifade edilen raporda, birkaç bölgenin ise yakıt maliyetlerine ilişkin görünümde yüksek belirsizlik bulunduğunu belirttiği kaydedildi.

- "Ücret artışı çoğu bölgede hafif ila orta düzeyde gerçekleşti"

Raporda, istihdamın genel olarak arttığı, 5 bölgede istihdamda hafif, orta veya güçlü artışlar görülürken, 7 bölgede çok az değişim olduğu veya hiç değişim yaşanmadığı bildirildi.

İstihdamın, imalat, inşaat ve perakende dahil çeşitli sektörlerde arttığına değinilen raporda, birkaç bölgede istihdamın azaldığına dair bildirimler olsa da bu düşüşlerin sınırlı kaldığı belirtildi.

Raporda, ücret artışının çoğu bölgede hafif ila orta düzeyde gerçekleştiği ancak 2 bölgede yalnızca sınırlı ücret artışlarının görüldüğü kaydedildi.

- "Fiyat artışı beklentileri bölgeler arasında farklılık gösterdi"

Fiyatların genel olarak orta düzeyde arttığına işaret edilen raporda, "9 bölge orta düzeyde, 2 bölge güçlü ve bir bölge hafif fiyat artışı bildirdi. Önceki raporlama dönemine kıyasla fiyat artış hızı tüm bölgelerde aynı kaldı veya yavaşladı." ifadelerine yer verildi.

Raporda, iş gücü dışındaki girdi maliyetlerinin hizmetler, inşaat ve imalat dahil çeşitli sektörlerde arttığı ve bu durumun kısmen enerji, ulaşım ve hammadde maliyetlerindeki yükselişi yansıttığı belirtilerek, Fed'in görüştüğü bazı kesimlerin söz konusu maliyet artışlarını Orta Doğu'daki çatışma veya gümrük vergileriyle ilişkilendirdiği aktarıldı.

Tüketici fiyatlarının yükselmeye devam ettiğine değinilen raporda, "Önümüzdeki aylara ilişkin fiyat artışı beklentileri bölgeler arasında farklılık gösterdi. Bazı bölgelerde enflasyonun mevcut hızında devam etmesi, diğer bölgelerde kısmen düşen yakıt fiyatları nedeniyle enflasyonun yavaşlaması bekleniyor." ifadeleri kullanıldı.

Shakhsanam KURBANOVA

Endülüs Bölgesi Acil Durumlar Sorumlusu Antonio Sanz'ın açıklamasına göre yangın şu ana kadar 6.600 hektarlık alanı yakıp kavurdu. Yangın nedeniyle yerinden edilen kişi sayısı 1.448'e ulaşırken, bunlardan 164'ü resmi barınma merkezlerine yerleştirildi; diğerleri ise yakın bölgelerdeki Mojácar ve Vera gibi kasabalarda akrabalarının yanında veya otellerde kaldı. Kurbanların bir kısmının, alevlerin sardığı araçların içinde bulunduğu bildirildi.

YANGININ NEDENİ ÇÜRÜMÜŞ ELEKTRİK DİREĞİ

Soruşturma kayıtlarına göre yangının çıkış noktası, bir elektrik hattı kablosunun düşmesiyle ilişkilendiriliyor; bölgedeki bir direğin çürümüş ve özel mülkiyette olduğu yönünde bulgular basına yansıdı. Saatte 20-30 kilometre hızında esen, zaman zaman 40 kilometreye ulaşan güneybatı rüzgârı, söndürme çalışmalarını büyük ölçüde zorlaştırdı. Yangının doğu kesiminde, ekiplerin uyguladığı "teknik yangın" yöntemiyle olumlu sonuçlar alınırken, batıdaki daha engebeli arazide El Marchal yerleşimine doğru ilerleyen alevler endişe kaynağı olmaya devam etti.

KİMLİK TESPİTİ SÜRÜYOR, HAYVANLAR İÇİN KURTARMA SEFERBERLİĞİ

Guardia Civil'in Kriminalistik Biyoloji Departmanı, hayatını kaybeden 12 kişinin genetik profillerini çıkarmayı tamamladı, ancak otopsi süreci kimliklerin netleştirilmesi konusunda henüz sonuçlanmadı. Öte yandan hayvan koruma örgütleri, Guardia Civil ile koordineli şekilde yangın bölgesinde mahsur kalan evcil hayvanları kurtarmak için lojistik bir operasyon başlattı; vatandaşlardan kaybolan hayvanları bildirmeleri istendi. Endülüs yönetimi, yerinden edilen yaklaşık 600 kişinin Los Castaños, Almocaízar, Alfaix ve Los Gallardos kamp alanına güvenli dönüşünü de duyurdu.

Kanada Merkez Bankası , politika yapıcıların ekonominin toparlandığını ve petrol fiyatlarından kaynaklanan enflasyonun azaldığını görmesiyle, faiz oranlarını üst üste altıncı toplantısında da sabit tuttu.

Merkez Bankası Başkanı Tiff Macklem liderliğindeki yetkililer, Bloomberg anketindeki ekonomistlerin ve gecelik swap piyasalarındaki yatırımcıların beklentileriyle örtüşen bir şekilde, Çarşamba günü politika faizini yüzde 2,25'te tuttu.

Kanada Merkez Bankası para politikası raporunda, "Bir yıllık zayıflığın ardından Kanada ekonomisi iyileşme belirtileri gösteriyor" denildi. Rapora göre, büyümenin hızlanması ve enflasyonun son zirvesinden kademeli olarak düşmesi bekleniyor. Belirsizlik hâlâ yüksek.

Enflasyon hedef yüzde 2

Bankanın faiz açıklamasına göre, mevcut borçlanma maliyeti seviyeleri ekonomik toparlanmayı sürdürmek ve enflasyonu yüzde 2 hedefine geri getirmek için uygun olmaya devam ediyor. Açıklamada, "Yönetim Kurulu, Kanada ekonomisinin gücünü ve enflasyon görünümünü değerlendirmeye devam edecek ve gerektiğinde para politikasını ayarlamaya hazırdır" denildi.

Macklem, önceki iki faiz kararı öncesinde, Orta Doğu'daki çatışmanın devam etmesi ve yüksek enerji fiyatlarının genel enflasyona yol açması durumunda "ardışık" faiz artırımlarının gerekebileceği konusunda uyarıda bulunmuştu. Çarşamba günkü açılış konuşmasında ise bu ifadeyi kullanmaktan vazgeçti ve ABD'nin önemli yeni ticaret kısıtlamaları getirmesi durumunda faiz indirimine ihtiyaç duyulabileceği uyarısında bulundu.

Para politikası raporunda, banka ikinci çeyrekte yıllık bazda yüzde 2,5, üçüncü çeyrekte ise yüzde 1,5 büyüme beklediğini belirtti. Yılın başında yaşanan zayıflık yetkililerin 2026 büyüme tahminini yüzde 0,7'ye düşürmesine neden olurken, politika yapıcılar 2027 ve 2028 için tahminlerini yüzde 1,8'e yükseltti.

ABD Çalışma Bakanlığı, haziran ayına ilişkin ÜFE verilerini açıkladı. Buna göre, ÜFE haziranda bir önceki aya kıyasla yüzde 0,3 gerilerken, ağustostan bu yana ilk kez aylık bazda azalış kaydetti.

Piyasa beklentisi, üretici fiyatlarının aylık bazda değişim göstermemesi yönündeydi. ÜFE mayısta aylık yüzde 0,6 artmıştı. Üretici fiyatlarında yıllık bazdaki artış ise haziranda yüzde 5,5 oldu.

Piyasa beklentisi, üretici enflasyonunun yıllık bazda yüzde 6,2 olması yönündeydi. ÜFE mayısta yıllık yüzde 6 artmıştı.

- Çekirdek ÜFE de beklentilerin altında

Değişken gıda ve enerji fiyatlarını içermeyen çekirdek ÜFE haziranda aylık bazda yüzde 0,2 ve yıllık bazda yüzde 4,7 arttı.

Çekirdek üretici enflasyonunun aylık bazda yüzde 0,3, yıllık bazda yüzde 5,2 olması bekleniyordu.

Çekirdek ÜFE mayısta aylık bazda yüzde 0,1, yıllık bazda yüzde 4,6 yükselmişti.

ÜFE, üretimde kullanılan girdilerin fiyatlarını ölçerek nihai ürün fiyatlarına ve manşet enflasyona ilişkin ipuçları veriyor. ABD Merkez Bankası, ÜFE dahil tüm enflasyon göstergelerini takip ediyor.

ABD ile İran arasındaki çatışmalar, Ortadoğu'da hem deniz hem de hava taşımacılığını yeniden tehlikeye soktu.

Avrupa Birliği Havacılık Güvenliği Ajansı (EASA), tırmanan gerilim nedeniyle bugün havayolu şirketlerini bölgede gerçekleştirilecek uçuşlar konusunda uyardı.

EASA uyarısında, Bahreyn, Kuveyt, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) hava sahasında ve Umman Körfezi suları üzerinde uçuş gerçekleştirilmesinden kaçınılmasını istedi, uyarının 29 Temmuz'a kadar geçerli olacağı kaydedildi.

Petrol fiyatları dört haftanın en yüksek seviyesine ulaştı

ABD ile İran arasında alevlenen ve bölgeye yayılan çatışmalar bölge halklarını ve aynı zamanda küresel ekonomiyi tehdit ediyor.

Çatışmaların odağında, küresel enerji tedariği açısından kilit öneme sahip Hürmüz Boğazı yer alıyor.

Hürmüz'ün yeniden savaş alanına dönmesiyle birlikte petrol fiyatları son dört haftanın zirvesine ulaştı.

ABD Başkanı Donald Trump'ın, cumartesi günü Hürmüz Boğazı'nı yeniden kapattığını duyuran İran'a tepki olarak attığı adımlar da endişeleri artırıyor.

ABD ve İran'ın karşılıklı Hürmüz restleşmeleri sürüyor

İran limanlarına ablukayı yeniden yürürlüğe koyacaklarını duyuran Trump, dün Hürmüz Boğazı'ndan sağlayacakları güvenli geçiş karşılığında ticari gemilerden ücret alacaklarını duyurmuştu.

ABD ordusunu artık "Hürmüz Boğazı'nın Koruyucusu" olacağını iddia eden Trump, bunun karşılığında, ticari gemilerle sevkiyatı yapılan kargo değerlerinin yüzde 20'si oranında bir ücret alacaklarını söylemişti.

Bunun üzerine İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi de bir açıklama yaparak "ABD Başkanı kesinlikle haklı. Ticari gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan güvenli ve emniyetli bir şekilde geçişini sağlayan her kim olursa olsun, bu hizmet karşılığında tazminat almalıdır" görüşünü savundu.

Arakçi ayrıca "İran, her zaman bu boğazın koruyucusu olmuştur ve sonsuza dek öyle kalacaktır. Yüzde 20 elbette çok fazla. Adil davranacağız" sözlerini kaydetti.

Trump bir gün sonra geri adım attı

Ancak Trump, bu planından bir gün sonra geri adım attı. Trump bugün Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda, "son derece verimli görüşmeler" yürüttüğünü belirterek, geçiş ücretinin yerine ABD ile Körfez ülkeleri arasında yapılacak ticaret ve yatırım anlaşmalarının devreye gireceğini duyurdu. Söz konusu yatırımların "büyük ölçekli" olacağını savunan Trump, hangi ülkelerle görüştüğüne dair bilgi vermedi.

Trump, Irak Başbakanı Ali el-Saidi ile düzenlediği basın toplantısında da "kimsenin Hürmüz için ücret talep etmemesi gerektiğini" söyleyerek, "Ücret konseptini sevmiyorum" ifadelerini kullandı. Bu açıklama, ABD'nin dün duyurduğu geçiş ücreti planının fiilen rafa kaldırıldığı şeklinde değerlendirildi.

İran'ın saldırısında bir Hintli gemici öldürüldü

Ama her iki taraf, Hürmüz'de güveni sağlayacak bir uzlaşı sağlamak yerine, karşılıklı saldırılarla bölgeyi daha büyük istikrarsızlığa sürüklüyor.

ABD, İran'ı vurmaya devam ederken, Tahran rejiminin de boğazda iki tankeri seyir füzeleri ile hedef aldığı bildirildi.

ABD'nin müttefiki BAE tankerine düzenlenen saldırıda bir Hint mürettebatın öldüğü, 10 Hint mürettebatın da yaralandığı açıklandı.

VDR'den Trump'a "hukuken kabul edilemez" tepkisi

Alman Armatörler Birliği (VDR), geçiş ücretinin "hukuken kabul edilemez" olduğunu ve bu tür bir uygulamanın "uluslararası sulardan serbest geçiş ilkesini zedeleyeceğini" duyurmuştu. 

VDR Başkanı Martin Kroeger, Wirtschaftswoche dergisine verdiği röportajda "Bugün Hürmüz Boğazı, yarın Malakka Boğazı... Bu nereye varacak?" sorusunu gündeme taşımıştı.

Kroeger, "sivil ticari deniz taşımacılığının, jeopolitik çatışmalarda bir piyon haline getirilmemesi gerektiğini de" sözleriyle tepkisini dile getirmişti.

Hapag-Llyod: Temelden yanlış

Alman Kargo devi ve dünyanın en büyük beşinci konteyner taşımacılığı şirketi Hapag-Llyod da bir açıklama ile Trump'a tepki göstermişti. 

Şirket, "Uluslararası sulardan geçiş için ücret almak temelden yanlış olur" açıklamasını yapmıştı. 

Açıklamada, Panama Kanalı ve Süveyş Kanalı gibi büyük altyapıların finansmanı için ücretlerin gerekçelendirilebileceğini, ancak savaş öncesinde küresel petrol ve gaz arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı için aynı argümanın geçerli olmadığı vurgulanmıştı.

ABD ücretsiz geçişi savunuyordu

Petrol ve doğal gaz tedariki için hayati bir güzergah olan Hürmüz Boğazı'nın kontrolü, ABD-İran çatışmasında başlıca gerilim noktalarından biri haline geldi.

Hürmüz Boğazı'ndaki çatışmalar enerji fiyatlarının yükselmesine yol açarken, küresel enflasyon endişelerini de körüklüyor.

Trump, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kontrol etme ve geçiş ücreti alma girişimlerine sert itirazlarda bulunmuştu.

Avrupa başkentleri de, ABD ve İsrail'in İran'a 28 Şubat'taki saldırısı öncesinde olduğu gibi tüm gemilerin, ücretsiz bir şekilde boğazdan geçmesinin sağlanması gerektiğini savunuyor.

ABD Başkanı Donald Trump'ın, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile "nihai barışın tesisi" hedefiyle altına imza attıkları İslamabad Mutabakat Zaptın'da her iki taraf, Hürmüz Boğazı'ndaki ablukalarını karşılıklı olarak kaldırmasını taahhüt etmişti.

Ayrıca İran'ın zaptın imzalanması sonrasında ticari gemilerin boğazdan güvenli geçişi için gerekli düzenlemeleri yapması, ticari gemilerin geçişinin hemen sağlanması ve 30 gün içinde de gerektiği takdirde deniz mayınların temizlenmesinin tamamlanması öngörülmüştü.

Trump, Fox News'e ABD'nin İran'a yönelik saldırılarını ve Hürmüz Boğazı'ndaki son durumu değerlendirdi.

İran'ı "çok sert vurduklarını" belirten Trump, "Kıyı boyunca, sahil şeridi boyunca sahip oldukları her şeye vuruyoruz." ifadesini kullandı.

Trump, "Bu gece onlara çok sert vuracağız. Yarın gece de onlara çok sert vuracağız. Ondan sonraki gece de onlara çok sert vuracağız. Masaya oturup müzakere etmezlerse tüm enerji santrallerini, tüm köprülerini yıkacağız." dedi.

Hürmüz Boğazı'nı "açık tutmak zorunda olduklarını" aktaran Trump, "Bir ücret talep edecektim ancak bunun yerine (Körfez ülkeleri) ABD'de çok para harcamayı tercih ediyorlar ki açıkçası bu daha iyi." dedi.

Trump, ayrıca Hürmüz'e yönelik saldırıların "kendisi yeter diyene kadar" devam edeceğini kaydetti.

İran'ın Basra Körfezi'ndeki ana petrol terminali olan Hark Adası'na iki kez saldırdıklarını belirten Trump, "Adayı ele geçirmeye gelince, eğer onları yeterince geriye ve yeterince derine kadar geri püskürtebilirsek, bunu yaparım." ifadesini kullandı.

Trump, İran ile müzakere etmenin tek yolunun "güç kullanmak" olduğunu savunarak kendilerinin de bunu yaptığını vurguladı.

Hürmüz Boğazı'nın geçmek isteyenlere açık olduğunu belirten Trump, sadece İran için kapalı olduğunu ifade etti.

ABD Başkanı Trump, İran'ın enerji santrallerini ve köprülerini hedef alma tehdidini daha önce de dile getirmiş ancak sivil hedeflerin vurulmasının savaş suçu olması eleştirileri yapılmış, bu seçenek devreye sokulmamıştı.

Fed, yarıyıllık Para Politikası Raporu'na ilişkin ABD Temsilciler Meclisi Finansal Hizmetler Komitesi'nde düzenlenen oturumda Warsh'un yapacağı konuşmanın metnini yayımladı.

Metinde Fed'in bir numaralı hedefinin "para politikasını doğru ya da mümkün olduğunca doğruya yakın belirlemek" olduğuna dikkati çeken Warsh, "Eğer politikayı doğru belirlersek, ki belirleyeceğiz, son beş yılın enflasyon artışı geçmişte kalacak." ifadesini kullandı.

Warsh, bir ay önce ilk Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısına başkanlık ettiğini anımsatarak, yüksek enflasyonun Amerikan haneleri ve işletmeleri üzerinde haksız bir yük olduğunun farkında olduklarını vurguladı.

Özellikle istikrarsız bir dünyada aylık fiyat dalgalanmaları kaçınılmaz olsa da daha uzun zaman dilimlerindeki temel enflasyonun büyük ölçüde para politikası tarafından belirlendiğine işaret eden Warsh, "Komitemizin üyelerinin sürekli yüksek seyreden enflasyona karşı hiçbir toleransı yoktur ve fiyat istikrarını yeniden tesis etme konusunda ortak bir kararlılığı paylaşıyoruz." ifadelerine yer verdi.

- "İşgücü piyasası genel olarak istikrarlı"

Warsh, Fed'deki çalışmalarının ekonomik koşulların doğru şekilde okunmasını gerektirdiğine değinerek, ABD'de ekonomik faaliyetin son gelişmeler karşısında direnç göstererek sağlam bir hızla genişlediğini kaydetti.

Ekonominin yapay zeka yatırımlarından ne ölçüde fayda sağlayacağını bilmediklerini ifade eden Warsh, Fed olarak bunun enflasyon ve işgücü piyasası üzerindeki etkilerini izlediklerini belirtti.

Warsh, ülkenin işgücü piyasasının genel olarak istikrarlı göründüğünü vurgulayarak, "İstihdam yaratımı, işgücü ile aynı hızda ilerliyor. İşsizlik oranı düşük ve geçtiğimiz yıl içinde çok az değişti. Nispeten daha az işten çıkarma, açık iş oranında sadece hafif bir dalgalanma ve nominal ücretlerde sağlam bir büyüme görüyoruz." değerlendirmesinde bulundu.

- "Çalışma gruplarının amacı Fed'i daha iyi kararlar alabilecek donanıma kavuşturmak"

Hedeflere hizmet ettiklerinden emin olmak için "mevcut uygulamalara yeni bir gözle bakmak ve kurumu ileriye taşımak" gibi bir görevleri olduğunu belirten Warsh, bu işi sistematik bir şekilde yürüttüklerini anlattı.

Warsh, para politikasının sürdürülmesinde merkezi öneme sahip beş alanın her birinde birer çalışma grubu oluşturduğunu, ekonominin içinden ve dışından en iyi beyinlerden bazılarını sürece dahil ettiklerini anımsatarak, "Buradaki amaç, Fed'i para politikasında daha iyi kararlar alabilecek donanıma kavuşturmak ve bu yüksek enflasyon yıllarını geride bırakmaktır." ifadesini kullandı.

Çalışma grupları hakkında bilgi veren Warsh, Fed'de yeni bir sayfa açtıklarını kaydetti.

ABD'de Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), haziranda aylık bazda yüzde 0,4 azalırken, yıllık bazda yüzde 3,5 ile beklentilerin altında arttı.

ABD Çalışma Bakanlığı haziran ayına ilişkin tüketici enflasyonu verilerini açıkladı. Buna göre, Amerikalı tüketicilerin yaşam maliyeti haziranda bir önceki aya kıyasla yüzde 0,4 azaldı. TÜFE aylık bazda Mayıs 2020'den bu yana ilk kez düşüş kaydetti.

Piyasa beklentileri TÜFE'nin bu dönemde aylık bazda yüzde 0,1 azalması yönündeydi. TÜFE, mayısta aylık yüzde 0,5 artmıştı. Ülkede TÜFE haziranda yıllık bazda ise yüzde 3,5 arttı. Piyasa beklentileri TÜFE'nin yıllık bazda yüzde 3,8 artması yönündeydi. Yıllık enflasyon mayısta yüzde 4,2 olarak kaydedilmişti.

- Enerji maliyetleri düştü

Enerji maliyetleri martta aylık yüzde 10,9, nisanda yüzde 3,8 ve mayısta yüzde 3,9 artmasının ardından haziranda yüzde 5,7 düştü.

Enerji endeksindeki düşüş, barınma ve gıda dahil diğer kalemlerdeki artışları dengeleyerek, aylık bazda TÜFE'deki gerilemenin en büyük belirleyicisi oldu.

Enerji endeksi haziranda yıllık bazda ise yüzde 15,7 arttı. Barınma maliyetleri haziranda aylık yüzde 0,1 ve yıllık yüzde 3,3 yükseldi. Gıda endeksi de aynı dönemde aylık bazda yüzde 0,2, yıllık bazda yüzde 3 arttı.

- Çekirdek enflasyon yatay seyretti

Değişken enerji ve gıda fiyatlarını içermeyen çekirdek TÜFE ise haziranda aylık bazda yatay seyrederken, yıllık bazda yüzde 2,6 arttı.

Piyasa beklentileri çekirdek enflasyonun aylık yüzde 0,2 ve yıllık yüzde 2,8 olması yönündeydi. Çekirdek TÜFE mayısta aylık yüzde 0,2 ve yıllık yüzde 2,9 artmıştı.

Alman basınında yer alan habere göre, Volkswagen Üst Yöneticisi (CEO) Oliver Blume çalışanlara şirket içi bir not gönderdi.

Notta, şirketin idari, altyapı ve destek birimlerindeki maliyetlerinin benzer otomobil üreticilerinin ortalamasının yaklaşık yüzde 20 üzerinde seyrettiğine dikkat çekildi.

İşgücü maliyetlerinde herhangi bir değişiklik yapılmaması halinde bu farkın kapatılması için ilave istihdam azaltılması gerekeceği belirtilen notta, tüm markalar, şirketler ve bölgelerde hangi düzenlemelerin gerekli ve uygulanabilir olduğunun değerlendirildiği, nihai kararın henüz verilmediği kaydedildi.

Notta, "Personel giderleri genel giderlerin yarısını oluşturduğundan, işgücü maliyetlerinde herhangi bir değişiklik olmadığını varsayan teorik bir hesaplama, dünya çapında yaklaşık 50 bin pozisyonun azaltılması anlamına gelir." değerlendirmesi yapıldı.

Volkswagen'in azalan talebe uyum sağlamak için Avrupa'daki üretim kapasitesini 500 bin araç düşürebileceği hatırlatılan notta, grubun Almanya'daki 4 fabrikada üretimi sonlandırabileceği ifade edildi.

Notta, daha iyi ürünlere rağmen maliyet ve fiyat açısından Çin'den gelen modellerle rekabette sıkıntı yaşandığı anımsatıldı.

Volkswagen Grubu daha önce 2030 yılına kadar Audi ve Porsche dahil çeşitli markalarında yaklaşık 50 bin kişilik istihdam azaltma planını açıklamıştı.

Olası yeni küçülmenin hayata geçirilmesi halinde toplam işten çıkarma sayısı 100 bine ulaşacak.

Waller, New York İşletme Ekonomisi Derneği'nde yaptığı konuşmada, ABD ekonomisinin görünümü ve bunun para politikası üzerindeki etkilerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Gümrük vergilerinden kaynaklanan yüksek mal maliyetlerine ve Orta Doğu'daki çatışmaların yol açtığı enerji fiyatı artışlarına rağmen, hanehalkı ve işletmelerin harcamalarının dirençli bir seyir izlediğine işaret eden Waller, istihdamın Fed'in hedefine yakın seyretmesiyle birlikte iş gücü piyasasının da istikrarını koruduğunu söyledi.

Waller, "Dolayısıyla, ekonominin reel tarafının iyi durumda olduğunu düşünüyorum. Ancak enflasyon ve para politikası konularında bir yol ayrımında olduğumuza inanıyorum." dedi.

Çekirdek enflasyonun ocak ayında yükselişe geçtiğine işaret eden Waller, Orta Doğu'daki çatışmaların petrol ve diğer emtiaların üretim ve nakliyesini sekteye uğratmasının ardından bu artışın hızlandığını kaydetti.

Waller, çekirdek enflasyonun sergilediği yüksek seyirden endişe duyduğunu ifade ederek, "Dolayısıyla asıl soru şu: Çekirdek enflasyon yukarı yönlü seyrini sürdürecek mi, yoksa yüzde 2'lik hedefimize doğru gerilemeye başlayacağı bir dönüm noktasına mı ulaştı? İzleyeceği yön, para politikasının seyri açısından çok farklı sonuçlar doğuracaktır." diye konuştu.

- "Politika açısından bir yol ayrımındayız"

Politikayı aşırı sıkılaştırmaktan ve resesyon riskini doğurmaktan kaçınmanın da önemine işaret eden Waller, yarın açıklanacak enflasyon verilerinin, para politikasının izleyeceği uygun yolu belirlemek adına inceleyeceği verilerden biri olacağını söyledi.

Waller, "Bu hafta çekirdek enflasyon verisi yine yüksek gelirse, FOMC'nin yakın vadede para politikasını sıkılaştırmayı değerlendirmesi gerekecektir." ifadesini kullandı.

Enflasyonu dizginlemek adına gereğinden erken tepki vermekten de kaçınmaları gerektiğinin altını çizen Waller, aynı zamanda müdahale etmekte geç kalarak 2021 ve 2022'de yapılan hataları tekrarlamamaları gerektiğini dile getirdi.

Waller, politika açısından bir yol ayrımında olduklarını vurgulayarak, atılacak doğru adımın, gelecek verilere bağlı olacağına dikkati çekti.

Mısır, milliyetçilerin uyarılarına rağmen, daha fazla sermaye çekmek amacıyla yabancıların gayrimenkul sahibi olmalarına getirilen sınırlamaları kaldıracak. 1996 tarihli bir yasa, yabancı uyrukluların en fazla iki mülke sahip olmasını ve bu mülklerin iki farklı şehirde bulunmasını şart koşuyor; ancak Mısır Başbakanı Moustafa Madbouli hükümeti, yabancıların diledikleri sayıda ve diledikleri yerde mülk sahibi olmalarına izin verecek.

Madbouli, Kahire'nin getirileri en üst düzeye çıkarmayı, döviz gelirlerini artırmayı ve son yirmi yılda Mısır çölünde filizlenen yeni şehirler ve kentsel yerleşimlerdeki çok sayıda konut biriminden yararlanmayı amaçladığı bir dönemde, bu adımın gelir akışlarını çeşitlendireceğini ve yabancı doğrudan yatırımı (FDI) çekeceğini söyledi. Bazı tahminlere göre bu konut birimlerinin sayısı 13 milyon civarında. Mısırlılar eskiden ülkenin bir milyon kilometrekarelik coğrafi alanının sadece %7'sinde, çoğunlukla Nil Deltası ve Vadisi'nde yaşıyorlardı. Son yıllarda inşa edilen yeni kentsel alanlar, ülkenin yaşanabilir alanını ikiye katladı.

Nakit paraya ihtiyaç var

Hükümet, yabancıların mülk sahibi olma kurallarını kolaylaştırmak için yeni bir çevrimiçi platform başlatacağını söylüyor. Kahire, Mısır gayrimenkulüne yabancı alıcıları teşvik ederek, emlak piyasalarını açarak önemli miktarda doğrudan yabancı yatırım çeken Türkiye ve Yunanistan gibi ülkeleri örnek alıyor. Mısır, uluslararası kredi kuruluşlarına olan kurtarma yükümlülüklerini karşılamak ve uluslararası piyasadan mal ve enerji satın almak için ihtiyaç duyduğu yabancı parayı toplamak için yoğun çaba sarf ediyor.

Yerel düşünce kuruluşu Başkent Ekonomik Çalışmalar ve Araştırma Merkezi Başkanı Halid el-Şafi, “Yabancı yatırımlar ülkemizi uluslararası yükümlülüklerini yerine getirebilecek mali güce kavuşturuyor” dedi. Ayrıca, ekonominin farklı sektörlerine yönelik doğrudan yabancı yatırım akışının ulusal işgücü için iş imkanları yarattığını da sözlerine ekledi. “Bu akış aynı zamanda Mısır'ın kredi notunu iyileştirerek yerel yatırım ortamına olan güveni artırıyor.”

Mısır, varlıklarını yabancı alıcılara, özellikle Körfez ülkelerindeki egemen varlık fonlarına pazarlayarak bugüne kadar on milyarlarca dolar topladı. Varlık satışları, Mısır'ın Akdeniz ve Kızıldeniz kıyılarındaki en değerli lokasyonlardaki arazileri de içeriyor ve bu satışlardan elde edilecek gelir, 2022 ve 2024 yıllarında Uluslararası Para Fonu'ndan (IMF) alınan kurtarma kredilerinin geri ödemelerine yardımcı olacak.

Konut balonu

Yerel emlak piyasasının durgunluğu göz önüne alındığında, zamanlama talihsiz. Bazı ekonomistler, emlak fiyatlarındaki dramatik artış ve yerel talebin yetersizliği nedeniyle olası bir konut balonuna işaret ediyor. Bu durum, özellikle emlakların mevcut fiyatları şişirilmişse, hükümetin yabancı alıcılara kapıyı açma kararının zamanlamasını açıklayabilir.

Kahire, gayrimenkul piyasasındaki talebi canlandırmaya çalışarak, Mısır'ın gayri safi yurtiçi hasılasının (GSYİH) %10'undan fazlasını oluşturan ve ulusal işgücünün %15'ine kadarını istihdam eden inşaat sektörüne yardımcı olmak için müdahalede bulunuyor. İnşaatla bağlantılı veya dolaylı olarak milyonlarca ek iş imkanı da mevcut.

Arz ve talep arasındaki fark, Mısır'ın son yirmi yıldır aşırı inşaat yaptığını gösteriyor. Gerekçeler arasında nüfus artışı, ülkenin yaşanabilir alanının genişletilmesi ve Nil Vadisi ve Deltası üzerindeki baskıyı azaltmak için nüfusun yeniden dağıtılması yer alıyor. Şimdi ise bu gerekçenin hatalı olduğuna dair endişeler var.

Bağımsız gayrimenkul uzmanı Halid el-Asvani, "Üzgünüm ama bu inşaat patlamasının Mısırlıların çoğunun gerçek ihtiyaçlarıyla hiçbir ilgisi yoktu," dedi. "O yıllarda inşa edilen kentsel yerleşimlerin çoğu, öncelikle sadece çok parası olanlar için yatırım fırsatları yaratmayı amaçlıyordu."

Arz ve talep

Mısır'ın son 20 yılda yeni şehirler ve kentsel yerleşimler inşa etme çabasıyla ne kadar para harcadığı bilinmiyor. Bu şehirler arasında, neredeyse Singapur şehri büyüklüğünde bir çöl başkenti, Nairobi ve Tahran da bulunuyor. Bir diğeri ise Akdeniz kıyısındaki II. Dünya Savaşı alanı Yeni Alamein. Aynı kentsel patlama, zenginler için pahalı konut birimleri ve mülkler içeren düzinelerce yeni güvenlikli siteye yol açtı. Ortalama maaşların 200 dolardan az olduğu bir ülkede bunlar kötü bir karar olarak görülebilir.

Emlak fiyatlarının çok yüksek olması ve Mısırlıların çoğunun mali imkanlarının yetersiz kalması, hükümetin döviz hedeflerine rağmen yabancı alıcıların neden artık bir zorunluluk haline geldiğini açıklayabilir. Yine de, bazı milliyetçi Mısırlılar artan yabancı mülkiyeti konusunda endişelerini dile getirdiler. Yabancı sermayenin gayrimenkule akmasının fiyatları daha da yükselteceğini ve konutları, şu anda karşılayabilecek durumda olan Mısırlılar için bile ulaşılmaz hale getireceğini savunuyorlar.

2023'ten beri, yüz binlerce Sudanlı iç savaştan kaçarak Mısır'a yerleşti ve getirdikleri parayla mülk satın aldı veya kiraladı. Bu durum fiyatları etkiledi ve hem müteahhitler hem de ev sahipleri için bir kazanç kaynağı oldu, ancak yerel halk üzerinde de baskı yarattı. Mısır'ın başka yerlerinde de Suriyeli, Libyalı ve Yemenli önemli topluluklar var; onlar da savaştan kaçarak mülk satın aldı veya kiraladı. Mısır şu anda yaklaşık 10,5 milyon mülteci ve sığınmacıya ev sahipliği yapıyor ve hepsinin de yaşayacak bir yere ihtiyacı var. Mülkiyet kurallarındaki değişikliğin onları nasıl etkileyeceği henüz belli değil.

Trump, ABD'nin Hürmüz Boğazı'nı kontrol edeceğini ve bunun karşılığında ödeme alacağını söyledi.

ABD Başkanı, son dakika açıklamasında, Amerika Birleşik Devletleri'nin muhtemelen Hürmüz Boğazı'nın kontrolünü ele geçireceğini ve bu hayati su yolunu kontrol etme karşılığında tazminat alması gerektiğini söyledi.

Trump, Fox News'un "Fox & Friends" programında yaptığı telefon görüşmesinde, "Boğazı alıyoruz, elimizde tutacağız ve muhtemelen biz yöneteceğiz. Boğazın koruyucusu olacağız. Belki de buna boğazın koruyucu meleği diyeceğiz. Ve bunun karşılığında tazminat almalıyız" dedi.

İran, 'Hürmüz kapatıldı' demişti

İran devlet medyası dün İran Devrim Muhafızları’nın Hürmüz’ü bir sonraki duyuruya kadar kapattığını duyurdu ancak ABD ordusu bu iddiayı reddetti.

CENTCOM, sosyal medyada yaptığı bir paylaşımda, "ABD kuvvetleri, İran'ın haksız saldırganlığına, tacizine, tehditlerine ve keyfi açıklamalarına rağmen seyrüsefer özgürlüğünün sağlanması için konuşlandırılmış ve hazır durumdadır" ifadelerine yer verdi.

ABD Başkanı Donald Trump, pazar günü yayınlanan NBC News'in "Meet the Press" programında verdiği röportajda Hürmüz Boğazı'nın açık olduğunu söyledi.

Son çatışmaların nedeni ne?

Son çatışmaların nedeni, ABD ve İran'ın 17 Haziran'da imzaladıkları geçici barış anlaşması uyarınca Hürmüz Boğazı'nın nasıl yeniden açılması gerektiği konusundaki çelişkili yorumları olarak belirtiliyor.

ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a saldırmasından önce, dünya petrol arzının yaklaşık yüzde 20'si Hürmüz Boğazı'ndan geçiyordu. İran'ın mart ayı başlarında boğazdaki gemilere saldırmaya başlamasının ardından trafik düştü, ancak Washington ve Tahran geçici anlaşmayı imzaladıktan sonra geçişler yeniden artmıştı.

ABD ile İran arasında gerilim tekrar tırmanırken, İran Devrim Muhafızları Ordusu Donanması, dün yaptığı açıklamada "yabancı müdahalenin yol açtığı istikrarsız güvenlik durumu nedeniyle, Hürmüz Boğazı'nın ikinci bir duyuruya kadar kapatıldığını" duyurdu.

İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı'nın deniz trafiğine yeniden açılmasının tek şartının, ABD ordusunun Boğaz'daki müdahalelerine son vermesi ve kıyı devletlerinin kendi kara suları üzerindeki egemenliğine saygı göstermesi olduğunu bildirirken, izinsiz geçmeye çalışan 2 gemiye müdahalede bulunulduğunu açıkladı.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari bir gemiye ateş açan İran'a karşı bu hafta üçüncü saldırı turunu başlattı.

ABD/İsrail-İran Savaşı öncesi Boğaz'dan günlük ortalama 130 gemi geçerken, bu sayı savaş sürecinde yüzde 90'dan fazla azalmıştı. ABD ile İran arasında 14 Haziran'da varılan mutabakat sonrası gemi geçişleri günlük ortalama 70'in üzerine çıkmıştı.

Ancak bölgede artan gerilim ve gemilere yönelik yeni saldırılar, toparlanma eğilimi gösteren Hürmüz Boğazı trafiğinin yeniden keskin şekilde yavaşlamasına yol açtı.

AA muhabirinin veri analitik şirketi Kpler'den edindiği verilere göre, Boğaz'dan dün yalnızca 14 ticari gemi geçiş yaptı. Bu gemiler arasında İran'dan yaklaşık 2 milyon varil ham petrol taşıyan Humanity, 500 bin varil kirli petrol ürünleri yüklü Burg Star ve Kuveyt'ten 500 bin varil kirli petrol ürünleri yüklenen Capetan Andreas tankerleri yer alıyor.

Suudi Arabistan'dan Hindistan'a giden ve gübre yüklü olduğu tahmin edilen Minoan Courage gemisi de dün Boğaz'ı geçen gemiler arasında bulunuyor. Boğaz'dan dün geçiş yapan diğer gemilerin çoğunun boş olduğu tahmin ediliyor.

Hürmüz Boğazı'nın ikinci bir duyuruya kadar kapatıldığının açıklanmasından önceki 11 Temmuz'da Boğaz'dan 24 ve 10 Temmuz'da 20 ticari geminin geçiş yaptığı görülüyor. ABD ile İran arasında varılan mutabakat sonrası en yoğun trafik 76 gemiyle 24 Haziran'da kaydedilmişti.

Küresel ticaretin stratejik geçiş noktası konumunda bulunan Hürmüz Boğazı'nda mutabakat sonrası özellikle petrol ticaretinde hızlanma görülmüştü. Ancak Boğaz'ın dün yeniden kapanmasının ardından ham petrol ticareti sadece İran petrolüyle sınırlı kaldı.

İran basınına göre, İran ordusu, bölgedeki "düşman üslerine" füze ve İHA'larla geniş çaplı misilleme saldırıları gerçekleştirdi.

İran Devrim Muhafızları Ordusundan yapılan açıklamada ise şunlar kaydedildi:

"Bahreyn'deki Şeyh İsa Üssü'nde bulunan ABD ordusuna ait helikopter bakım ve onarım merkezleri, P-8 elektronik harp uçağının hangarı ve insansız hava araçları komuta ve kontrol merkezi ile Ürdün'deki Prens Hasan Hava Üssü'nde bulunan büyük füze depoları ve yakıt tesisleri füzeler ve insansız hava araçlarıyla hedef alındı. Ayrıca Kuveyt'in Ali Al-Salem kentindeki ABD üssünde bulunan yakıt depoları ve Patriot hava savunma sistemi ile Ahmed el-Ceber Üssü'ndeki stratejik FPS radar sistemi de misilleme saldırılarının hedefi oldu."

Devrim Muhafızları, karşı saldırıların devam edeceği ve Hürmüz Boğazı'nın İran'a ait olduğu uyarısında bulundu.

2 gemiye müdahale

İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO), sistemlerini kapatarak Hürmüz Boğazı'ndan izinsiz geçmeye çalışan 2 gemiye müdahalede bulunulduğunu açıkladı.

Bahreyn'de İran saldırısı nedeniyle sirenler çalarken yetkililer halka güvenli bölgelere gitmeleri çağrısında bulundu.

Ürdün basını: İran'ın füze saldırısı nedeniyle başkent Amman'da uçuşlar askıya alındı.

CENTCOM: '140 hedefi vurduk'

CENTCOM, dün yaptığı açıklamada İran'a yönelik yeni başlatılan saldırılara ilişkin bilgileri paylaştı.

En son açıklamasında CENTCOM şunları kaydetti:

"CENTCOM, 12 Temmuz'da İran'a yönelik yeni bir saldırı dalgasını tamamladı. Operasyonda, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen uluslararası deniz taşımacılığına yönelik saldırılarını sürdürme kapasitesini zayıflatmak amacıyla, çok sayıda noktadaki onlarca hedef hassas güdümlü mühimmatlarla vuruldu."

Önceki açıklamada açıklamada ise "CENTCOM kuvvetleri, bugün (ABD) doğu yakası yerel saatiyle 17.00'de, Hürmüz Boğazı'ndan serbestçe geçiş yapan sivil denizcilere ve ticari gemilere saldırma kapasitesini zayıflatmayı sürdürmek amacıyla, İran'a yönelik yeni saldırılar başlattı." ifadelerine yer verilmişti.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), önceki açıklamasında İran'ın Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilere yönelik saldırılarına karşılık düzenlediğini belirttiği son operasyonda yaklaşık 140 askeri hedefi vurduğunu duyurmuştu.

Shakhsanam KURBANOVA

Cyclospora cayetanensis adlı tek hücreli parazitin neden olduğu enfeksiyon, genellikle kontamine gıda veya suyla bulaşıyor. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi (CDC), salgının kaynağını belirlemek için soruşturma yürütüyor; şu ana kadar kesin bir kaynağa dair kamuya açık bir doğrulama yapılmadı.

Vaka sayısının 1.000'i geçmiş olması, bölgesel ölçekte görülen cyclosporiasis salgınları arasında dikkat çekici bir büyüklüğe işaret ediyor. Sağlık yetkilileri, semptom gösteren kişilerin tıbbi yardım almasını ve gıda güvenliği uyarılarını takip etmesini öneriyor.

Shakhsanam KURBANOVA

Salgının en çok vurduğu Ituri bölgesinde tükenmiş sağlık çalışanları, salgının başladığı Mayıs ayından bu yana maaş alamadıklarını öne sürerek bu hafta greve gitti. Resmi bir grev ilan edilmemiş olsa da bazı çalışanlar görevlerini bırakmış durumda; bölgede çalışanlar bir tedavi merkezinin önünde lastik yakarak protesto düzenledi.

Yetkililer, virüsün kontrol altına alınabildiğinden daha hızlı yayıldığını belirtiyor. Sağlık çalışanlarının iş bırakması, salgına karşı zaten zeminde zayıflayan müdahaleyi daha da kırılgan hale getirdi ve uzmanlar, ödemelerin gecikmesinin saha kapasitesini doğrudan tehdit ettiği konusunda uyarıyor.

Katar Savunma Bakanlığı, ülkeye yönelik devam eden füze saldırıları nedeniyle hava savunma sistemlerinin aktif hale geldiğini belirtti.

İran'ın Körfez ülkelerine yönelik saldırısı sonrası başta Katar olmak üzere bölge ülkelerinde sirenler çaldı.

Katar'da füze saldırısı sonrası İçişleri Bakanlığı tarafından bölge sakinlerinin telefonlarına "ulusal acil durum" uyarısı gönderildi.

İran'dan düzenlenen füzeler nedeniyle hava savunma sistemlerinin aktif hale geldiği Katar'da başta başkent Doha olmak üzere birçok bölgede patlama sesleri duyuldu.

Öte yandan Katar Savunma Bakanlığı'ndan yapılan yazılı açıklamada, hava savunma sistemlerinin füze saldırıları nedeniyle devreye girdiği ifade edildi.

İran Devrim Muhafızları Ordusu Donanması, "yabancı müdahalenin yol açtığı istikrarsız güvenlik durumu nedeniyle, Hürmüz Boğazı'nın ikinci bir duyuruya kadar kapatıldığını" duyurmuştu.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz Boğazı'nda bir ticari geminin hedef alınması sonrası İran'a karşı bir dizi saldırı düzenlediğini açıklamıştı.

Öte yandan Bahreyn İçişleri Bakanlığı, İran saldırıları nedeniyle ülke genelinde bir kez daha sirenlerin çaldığını duyurarak halka güvenli bölgelere yönelmeleri çağrısında bulundu.

Bahreyn İçişleri Bakanlığının, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yapılan açıklamada, saldırılar nedeniyle ülke genelinde bir kez daha sirenlerin çaldığı belirtildi.

Açıklamada, halktan sakin olmaları, en yakın güvenli yere yönelmeleri ve haberleri resmi kanallardan takip etmeleri istendi.

Bakanlık kısa bir süre önce, ülkeyi hedef alan saldırılar nedeniyle sirenlerin çaldığını duyurmuştu.

İran resmi haber ajansı İRNA’ya göre, Huzistan Eyaleti Vali Yardımcısı Veliullah Heyat, üç şehrin ABD tarafından vurulduğunu belirtti.

Mahşer, Hindican ve Abadan'ın ABD tarafından hedef alındığını bildiren Heyat, söz konusu şehirlere çeşitli sayıda füzenin isabet ettiğini kaydetti.

Heyat, saldırılarla ilgili incelemelerin devam ettiğini ve olası hasara ilişkin açıklamanın daha sonra yapılacağın duyurdu.

Öte yandan, İran Silahlı Kuvvetleri, Ürdün’de Prens Hasan üssündeki ABD’ye ait MQ-9 insansız hava aracı deposunun hedef alındığını duyurdu.

İran Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri tarafından yapılan açıklamada, Hürmüz Boğazı'nda yabancı müdahale ve gemilerin "yetkisiz rotalarda" seyretmeye çalışmasının güvenlik sorunlarına yol açtığı öne sürüldü.

Daha önce yabancı müdahalelerin ve gemilerin rotalarının izinsiz şekilde belirlenmesine karşı uyarıda bulunulduğu belirtilerek, birkaç saat önce bazı gemilerin bu uyarıları dikkate almadığı ve "yetkisiz rotalarda" ilerlemeye çalıştığı ifade edildi.

Uyarılara rağmen rotasını değiştirmeyen ve deniz güvenliğini tehlikeye attığı öne sürülen gemilerden birinin, Devrim Muhafızları Ordusu Donanması tarafından uyarı atışlarıyla durdurulduğu aktarılarak, "Bu olay sonucunda ve yasadışı yabancı müdahale nedeniyle ortaya çıkan bu istikrarsız güvenlik durumu sebebiyle, Hürmüz Boğazı ikinci bir duyuruya kadar kapatılacak." denildi.

Açıklamada, Hürmüz Boğazı bölgesinde Amerikan müdahaleleri sona erene kadar hiçbir gemiye geçiş izni verilmeyeceği belirtilerek, "Amerikan-Siyonist düşmanın topraklarına girmesine izin veren ülkeler, bu müdahalenin sonuçlarından sorumlu tutulacaktır." ifadelerine yer verildi.

ABD Başkanı Donald Trump, kendisine yönelik bir suikast girişiminin gerçekleşmesi halinde İran'ın "daha önce hiç görülmemiş seviyede bombalanmasını" istediğini açıkladı.

Trump, New York Post gazetesine verdiği röportajda, İran'ın kendisine yönelik suikast planlarını hayata geçirmesi ihtimaline karşı gerekli talimatları verdiğini söyledi.

Tahran yönetiminin böyle bir adım atması halinde çok ağır sonuçlarla karşılaşacağını belirten Trump, uzun süredir İran'ın hedef listesinde yer aldığını da ifade etti.

Trump, İran'ın suikast girişiminde bulunması durumunda ülkenin "daha önce hiç görülmemiş seviyede bombalanması için talimat verdiğini" dile getirdi.

İsrail'in bu hafta ABD Başkanı'na yönelik olası bir suikast planına ilişkin istihbarat aldığı yönündeki haberler de Trump'a soruldu. Trump, İran'ın bu yönde yeni bir planı bulunmadığını ancak yıllardır Tahran'ın ölüm listesinde "ilk sırada" yer aldığını söyledi.

Haberde ayrıca, İran'ın, 2020 yılında General Kasım Süleymani'nin öldürüldüğü operasyonun ardından Trump'ı hedef listesine aldığı hatırlatıldı.

Hürmüz Boğazı'nda bu hafta yaşanan karşılıklı saldırılarla birlikte ABD ile İran arasındaki gerilimin yeniden yükseldiği belirtilirken, ABD saldırısında hayatını kaybeden eski İran lideri Ali Hamaney'in cenaze törenine katılanların Trump karşıtı sloganlar attığı ve Hamaney'in intikamının alınmasını istediği aktarıldı.

ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabından açıklama yaptı. Trump açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

İran, görüşmeleri sürdürmemizi istedi. Biz de bunu kabul ettik. Ancak ABD, kendilerine hiçbir tereddüde yer bırakmayacak şekilde ateşkesin sona erdiğini açıkça bildirdi.

İran’dan ‘gelecek haftaya’ yalanlama

Öte yandan İran'da müzakere heyetine yakın bir kaynak, ABD ile görüşmelerin gelecek hafta yapılacağı yönündeki haberleri yalanladı.

Yarı resmi Fars Haber Ajansı’na göre kaynak, Pakistan'ın başkenti İslamabad'daki görüşmeler için hazırlıkların tamamlandığına dair iddiaların ve teknik görüşmelerin gelecek hafta devam edeceği yönündeki haberlerin gerçeği yansıtmadığını aktardı.

Son 24 saatte yaşananlar

ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik saldırı tehdidinin ardından ABD ordusunun gece saatlerinde başlayan bombardımanında, İran'ın Hürmüz Boğazı yakınındaki bölgeleri hedef alındı.

Saldırılarda, ülkenin güneyinde bulunan Hürmüzgan eyaletine bağlı Sirik ve Bender Abbas kentleri ile Ebu Musa Adası, Sistan ve Beluçistan eyaletine bağlı Çabahar ve Kunarek kenti, Buşehr eyaletine bağlı Buşehr şehri hedef alındı.

Buşehr’in güneyinde bulunan bir askeri üs iki füze ile vurulurken, Çabahar kentindeki iki deniz trafiği kontrol kulesi saldırıların hedefi oldu. Buşehr Nükleer Santrali'nin ise saldırılarda zarar görmediği açıklandı. Ayrıca yine Çabahar’da bulunan İmam Ali Hastanesi'ne de şarapnel parçaları isabet etti.

İran'dan mesaj

ABD saldırıları karşısında İran lideri Ayetullah Mücteba Hamaney'in danışmanı Muhsin Rızai, ABD'nin ülkeye saldırılarına ilişkin, "Saldırgan düşman ve işbirlikçileri şiddetle cezalandırılacak" ifadesini kullandı.

Öte yandan İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi, ABD'nin İran'ın güneyine yönelik saldırıları hakkında, "ABD'liler, onlara ezici bir karşılık vereceğimizi bilmeli" dedi.

ABD'li bir savunma yetkilisi, İran'ın güneyinde ve Buşehr Nükleer Tesisi yakınlarında meydana gelen patlamaların ABD güçleri tarafından gerçekleştirilmediğini söyledi. Yetkili, bölgede arabuluculuk girişimlerinin sürdüğünü ve Washington'ın gerilimin daha fazla tırmanmasını istemediğini belirtti.

Katar öncülüğünde arabuluculuk

Diplomatik kaynaklara göre Katar başta olmak üzere Pakistan ve bazı bölge ülkeleri, ABD ile İran arasında temaslarını yoğunlaştırdı. Tarafların yeniden müzakere masasına dönmesi için telefon diplomasisi yürütülürken, teknik heyetler arasındaki görüşmeler de kesintiye uğramadan devam ediyor.

California Kuzey Bölge Mahkemesi'nde açılan davada, OpenAI'ın Apple'a ait ürün tasarımları, üretim süreçleri ve tedarik zinciri stratejilerini ele geçirmek için koordineli bir çaba yürüttüğü iddia edildi.

Apple mahkemeye sunduğu dosyada, OpenAI'ın donanım stratejisinin "baştan aşağı çalıntı ticari sırlara dayandığını" ve "yasa dışı olduğunu" savunurken, OpenAI'a katılan eski çalışanları Tang Yew Tan ve Chang Liu'yu suçladı.

Dava dosyasında, Tan'ın henüz Apple'da çalışan ve OpenAI'a iş başvurusunda bulunan adaylardan, mülakatlara Apple'a ait gizli donanım parçalarını getirmelerini istediği, Liu'nun da eski bir çalışma arkadaşının bilgisayarı üzerinden Apple ağına sızarak piyasaya sürülmemiş ürünlere ait onlarca gizli donanım dosyasını indirdiği öne sürüldü.

OpenAI'ın, Apple'dan ayrılma sürecindeki çalışanlara şirketin sistemlerine erişim sürelerini uzatabilmeleri için özel taktikler verdiği iddia edilen dosyada, OpenAI'ın donanım firmalarından Apple tarafından icat edilen özel bir metal kaplama tekniğini uygulamalarını istediğini ve bu firmaları "Apple'ın izni olduğuna" inandırarak yanılttığı iddia edildi.

Dosyada Apple, ticari sırların kullanımının derhal durdurulması, tüm gizli ve tescilli materyallerin iade edilmesi ve uğradığı zarara karşılık maddi tazminat ödenmesi talebinde bulundu.

Banka tarafından ABD Kongresi için yılda iki kez hazırlanan yarı yıllık Para Politikası Raporu'nun temmuz sayısı yayımlandı.

Fed Başkanı Kevin Warsh'un haftaya Kongre'de sunacağı raporda, enflasyonun bu yıl yükseldiği ve enerji dahil arz şoklarının bir yansıması olarak yüzde 2'lik uzun vadeli hedefin üzerinde kalmaya devam ettiği belirtildi.

Raporda, işsizlik oranının çok az değişmesi ve düşük seviyede kalmasıyla, iş gücü piyasasının genel olarak istikrarını koruduğu aktarıldı.

Reel Gayri Safi Yurt İçi Hasıla'nın (GSYH) ilk çeyrekte ılımlı bir hızda büyüdüğüne işaret edilen raporda, hanehalkı tüketimindeki artışın sınırlı düzeyde kaldığı kaydedildi.

Raporda, "Genel hatlarıyla, kısmen Orta Doğu'daki çatışmalardan kaynaklanan yüksek belirsizliğe rağmen ekonomik faaliyet sağlam bir hızda genişlemektedir." ifadesi kullanıldı.

Yılın geri kalan kısmında bağımsız çalışma gruplarının Fed'in para politikasının yürütülmesinde temel teşkil eden beş alanı inceleyeceği anımsatılan raporda, her bir çalışma grubunun mevcut uygulamaları inceleyeceği, alternatifleri değerlendireceği ve nihai karar Banka'da olmak üzere önerilerde bulunacağı aktarıldı.

- "Uzun vadeli enflasyon beklentileri hedef ile uyumlu"

Raporda, fiyat artışlarına katkıda bulunan faktörler arasında, ithal ürünlerin maliyetini artıran geçmiş gümrük vergisi zamları, Orta Doğu'daki çatışmaların petrol arzını sekteye uğratmasıyla fırlayan enerji fiyatları ve yapay zeka odaklı yüksek teknoloji ürünlerine duyulan yoğun talebin yer aldığı belirtildi.

Yılın başlarında enerji fiyatlarında görülen ani yükselişin ardından, kısa vadeli enflasyon beklentilerine ilişkin bazı göstergelerin yukarı yönlü hareket ettiğine değinilen raporda, uzun vadeli enflasyon beklentilerine dair göstergelerin çoğunun ise Banka'nın yüzde 2'lik hedefiyle büyük ölçüde uyumlu seyir izlediği vurgulandı.

Raporda, iş gücü piyasasının bir soğuma döneminin ardından istikrara kavuştuğu, arz ve talebin kabaca dengede olduğu kaydedildi.

İlk çeyrekteki reel GSYH artışını, yüksek teknolojiye yönelik güçlü yatırım büyümesi ve geçen yılın dördüncü çeyreğindeki hükümet kapanmasının ardından federal alımlardaki toparlanmanın desteklediği ifade edilen raporda, konut piyasasının ise durgun kalmaya devam ettiği bildirildi.

Raporda, imalat sektöründe üretimin, veri merkezlerinin inşasıyla ilgili mallara yönelik artan talebi yansıtacak şekilde artış gösterdiği belirtilerek, ekonominin üretim kapasitesinin sağlam bir hızda artıyor gibi göründüğü aktarıldı.

- "Finansal sistem genel olarak sağlam ve dirençli kaldı"

Yılın başından bu yana Hazine tahvili getirilerinin arttığına dikkat çekilen raporda, piyasadaki faiz oranı beklentilerinin de yukarı yönlü hareket ettiği vurgulandı.

Raporda, ABD finansal sisteminin genel olarak sağlam ve dirençli kalmaya devam ettiği ve kırılganlıkların yılın başından bu yana neredeyse hiç değişmediği ifade edildi.

Varlık değerlemelerinin hisse senedi, şirket borçları ve konut amaçlı gayrimenkul piyasalarında tarihsel normların üzerinde kalmaya devam ettiğine değinilen raporda, bazı özel kredi araçlarının temerrütler ve dayanak varlıkların kalitesi hakkındaki endişelerle ilk çeyrekte kayda değer çıkış talepleriyle karşılaştığı anımsatıldı.

Raporda, bazı özel kredi fonlarından çıkışlara sınırlama getirildiğine işaret edilerek, özel kredi piyasalarının normal şekilde işlemeye devam ettiği belirtildi.

Dış ekonomik aktivitedeki büyümenin, kısmen Orta Doğu çatışmasının ve ABD gümrük vergilerinin getirdiği ters rüzgarları yansıtacak şekilde, 2026'nın ilk yarısında genel olarak durgun olduğu ifade edilen raporda, ancak bu olumsuzlukların yapay zeka ile ilgili yatırımlardaki ani artışla kısmen dengelendiği kaydedildi.

AB Komisyonu, Meta hakkında yürütülen soruşturmada Facebook ve Instagram'da bağımlılık yapıcı tasarımların Dijital Hizmetler Yasası'nı ihlal ettiğine dair ön bulgulara ulaşıldığını açıkladı.

Açıklamada, Facebook ve Instagram'da kullanılan sonsuz kaydırma, otomatik oynatma, anlık bildirimler ve yüksek düzeyde kişiselleştirilmiş öneri sistemlerinin kullanıcıların fiziksel ve ruhsal sağlığı üzerinde oluşturduğu risklerin yeterince değerlendirilmediğinin tespit edildiği bildirildi.

Özellikle sonsuz kaydırma, otomatik oynatma ve kişiselleştirilmiş içerik önerilerinin kullanıcıların platformda daha uzun süre kalmasına yol açtığı kaydedilen açıklamada, bunların sağlıksız kullanım alışkanlıklarını ve zorlayıcı kullanım davranışlarını teşvik ettiği belirtildi.

Açıklamada, Meta'nın çocukların gece saatlerinde Instagram veya Facebook'ta geçirdikleri süreye ilişkin mevcut bilgileri göz ardı ettiğine işaret edilerek, "Meta'nın mevcut risk azaltma önlemleri bağımlılık yapıcı tasarımından kaynaklanan risklerle etkili bir şekilde mücadele edilmediğini göstermektedir." ifadesi kullanıldı.

Meta'nın Facebook ve Instagram'ın tasarımında değişikliğe gitmesi gerektiği belirtilen açıklamada, söz konusu bulguların soruşturmanın nihai sonucunu oluşturmadığı ve Meta'nın savunmasını sunma hakkı bulunduğu anımsatıldı.

Açıklamada, soruşturma sonunda Komisyonun ihlal kararı vermesi halinde Meta'ya küresel yıllık cirosunun yüzde 6'sına kadar idari para cezası uygulanabileceği hatırlatıldı.

Fed'den yapılan açıklamaya göre, çalışma grupları, para politikasının genel işleyişi açısından merkezi öneme sahip alanları inceleyecek.

İletişim, bilanço politikası, veri, verimlilik ve istihdam ile enflasyon çerçeveleri alanlarında oluşturulan bu gruplar, ekonomistler, iş dünyası liderleri ve eski merkez bankası yetkilileri gibi alanlarında uzman kurum dışı danışmanlarca ortaklaşa yönetilecek.

Fed çalışanlarının desteğiyle bağımsız şekilde faaliyet gösterecek gruplar, kanıtları izleme, açık geri bildirimde bulunma ve Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) için titizlikle hazırlanmış bulgular ortaya koyma görevini üstlenecek.

Fed'in politika değerlendirmelerini ve kararlarını belirsizlik ortamında nasıl ilettiğini inceleyecek İletişim Çalışma Grubu'nda, Washington Üniversitesi Foster İşletme Okulu Öğretim Görevlisi Peter Fisher, Brezilya Merkez Bankasının eski Başkanı Arminio Fraga ile İngiltere Merkez Bankasının eski Başkanı Mervyn King yer alacak.

Bankanın mevcut bilanço politikasının maliyetlerini, faydalarını ve kurumsal etkilerini değerlendirecek Bilanço Politikası Çalışma Grubu'nda, Harvard Üniversitesi Ekonomi Profesörü Karen Dynan, Hindistan Merkez Bankasının Eski Başkanı Raghuram Rajan ile eski Fed Yönetim Kurulu Üyesi Jeremy Stein bulunacak.

Fed'in politika kararlarında kullandığı reel ekonomik göstergelerin kalitesini ve güncelliğini artırmaya odaklanacak Veri Çalışma Grubu'nda, Harvard Üniversitesi Ekonomi Profesörü Raj Chetty, Walmart'ın eski Üst Yöneticisi Doug McMillon ile Chicago Üniversitesi Ekonomi Profesörü Kevin Murphy görev yapacak.

Yapay zeka dahil yeni genel amaçlı teknolojilerin ekonomik etkilerini değerlendirecek Verimlilik ve İstihdam Çalışma Grubu'nda, Andreessen Horowitz'in Kurucu Ortağı Marc Andreessen, Stanford Üniversitesi Ekonomi Profesörü Charles Jones ve Microsoft bünyesindeki Xbox Üst Yöneticisi Asha Sharma yer alacak.

Fed'in enflasyonun itici güçlerini nasıl ele aldığını ve bunlara nasıl yanıt verdiğini yeniden ele alacak Enflasyon Çerçeveleri Çalışma Grubu'nda, Harvard Üniversitesi Ekonomi Profesörü ve Ekonomik Danışmanlar Konseyi'nin eski Başkanı Greg Mankiw, Nobel ödüllü New York Üniversitesi Ekonomi Profesörü Thomas Sargent ve Uluslararası Ödemeler Bankasının (BIS) eski Ekonomik Danışmanı William White görev alacak.

Fed Başkanı Kevin Warsh, konuya ilişkin açıklamasında, bankanın fiyat istikrarı ve maksimum istihdamı sağlama kararlılığının sarsılmaz olduğunu vurguladı.

ABD ekonomisinin son nesil boyunca önemli ölçüde değiştiğini ve bu değişimin hiçbir zaman şu anda olduğu kadar belirgin olmadığını belirten Warsh, şunları kaydetti:

"Her çalışma grubu, politika yapıcıların kullandığı araç ve yöntemlerin, analitik araçların ve politika yaklaşımlarının iyileştirilip iyileştirilemeyeceğini titizlikle değerlendirecek. Hedef çok net; Fed'in bu kritik dönemde hedeflerimize ulaşmak için en iyi konumda olmasını sağlamak."

Shakhsanam KURBANOVA

Vatikan’dan çıkan bir kararname, Katolik Kilisesi'nin yarım asrı aşan en derin kırığını resmiyet kazandırdı. Vatikan'ın doktrin ofisi, Aziz Pius X Cemiyeti'nin (SSPX) İsviçre'deki Econe seminerinde dört yeni piskoposu atmasının ardından örgütü "şizmatik" ilan ederek tüm piskoposlarını, rahiplerini ve resmi üyelerini aforoz etti.

Kararın ağırlığı, öngörülen asgari yaptırımların çok ötesine geçmesinden kaynaklanıyor. Dicastery for the Doctrine of the Faith'in açıklaması, örgüt rahiplerinin bundan böyle şizmatik sayılacağını ve aforoz kapsamında değerlendirileceğini; bu rahipler tarafından kıyılan nikahların ve yürütülen günah çıkarma törenlerinin geçersiz olduğunu ilan etti. Bu hüküm, Papa Francis döneminde SSPX'e tanınmış ayrıcalıkların tamamını bir çırpıda sildi.

ÉCÔNE'DAKİ DÖRT SAATLİK TÖREN

Kriz, Temmuz'da İsviçre'nin Econe köyündeki seminerde patlak verdi. Tören beş saat sürdü; aralarında 1.000'i aşkın din adamı ve 15.000 kadar inancının olduğu kalabalık bir törenle SSPX, dört yeni piskoposu atadı. Papa Leo XIV, atamalar öncesinde örgüte "Geri dönün!" çağrısında bulunmuştu ve bu eylemin "son derece ağır bir günah" teşkil edeceğini uyarmıştı.

Törende okunan bir bildiride örgüt, kendisine yönelik "her türlü ceza veya yaptırımın geçersiz olacağını" ilan etti. Atamayı gerçekleştiren Piskopos Alfonso de Galarreta, bu sahneyi daha önce bir kez yaşamıştı: De Galarreta, 1988'de de Papa II. Jean Paul'ün onayı olmaksızın piskopos atanan dört isimden biriydi ve o dönem de aforoz edilmişti.

TARİHİN TEKERRÜRÜ, AMA DAHA SERT

1988'deki aforozlar, Papa Benedict XVI tarafından 2009'da diyaloğu teşvik etmek amacıyla kaldırılmıştı. Ancak SSPX hiçbir zaman Kilise içinde yasal statü kazanamadı; 2026'daki yeni atamalarla birlikte piskoposlar yeniden aforoz edildi, örgüt ikinci kez şizmatik ilan edildi ve Papa Francis döneminde tanınan tüm sakrament yetkileri geri alındı.

Rakamlar, kararın erişim alanını somutlaştırıyor. Kararname, örgütün 77 ülkedeki 751 rahibini doğrudan kapsıyor; SSPX toplamda 1.500 üye, 264 öğrenci ve 150.000-200.000 arasında sadık inancıyla küresel ölçekte faaliyet gösteren bir yapı.

Türkiye, Kanada, Arnavutluk, Belçika, Yunanistan, Letonya, Lüksemburg, Romanya ve Ukrayna 7 Temmuz'da yaptıkları ortak yazılı açıklama ile "Savunma, Güvenlik ve Dayanıklılık Bankası"nı (DSRB) kurma niyetlerini ilan etti.

Dokuz ülkenin güçlerini birleştirerek kuracağı bankanın merkezi Kanada'da olacak. Faaliyete başlaması için ise 2027'ye işaret ediliyor.

Ortak yazılı açıklamada, "savunma, güvenlik ve dayanıklılık önceliklerinin desteklenmesi için kamu ve özel sermayenin teyakkuza geçirilmesine" ihtiyaç duyulduğu vurgulandı.

Açıklamada ayrıca DSRB kısaltması ile anılan bankanın kurucu maddeleri için Kanada'nın Montreal şehrinde müzakereler yürütüldüğü belirtildi.

Bankanın amacının "sermayeye erişimi genişletmek, finansman maliyetini düşürmek ve üye devletlerin sanayi kapasitesinin artırılmasını desteklemek" olarak sıralandı.

Bankanın kurucu ülkeleri, "DSRB'nin savunma üretimi artırmaya yönelik diğer ulusal ve çokuluslu araçları kopyalamasını değil desteklemesini amaçlıyoruz" ifadelerini kullandı.

Ankara'daki NATO Liderler Zirvesi'nde proje hakkında konuşan Kanada Başbakanı Mark Carney, "DSRB yatırımların önünü açacak, savunma sanayi tabanımızı güçlendirecek ve Kanada ile müttefiklerimizin daha tehlikeli ve bölünmüş bir dünyadaki sınamaları aşması için gerekli kapasiteyi sağlayacak" diye konuştu.

Kanada hariç başka G7 ülkesi yok

DSRB'nin dokuz üyesi arasında Kanada hariç başka bir G7 ülkesinin yer almaması, bankanın ekonomik gücü ve kapasitesinin sınırlı kalabileceğine dair yorumlara neden oldu.

Reuters'a konuşan Kanada Dışişleri Bakanı Anita Anand, bankanın yeni üyelere açık olacağını vurguladı.

İngiltere merkezli Royal United Services Institute (RUSI) adlı düşünce kuruluşundan analist Linus Terhorst ise proje ile ilgili şu değerlendirmeyi yaptı:

"Bu bir başlangıç, ancak daha büyük Avrupalı oyunculardan destek görmeyi bekliyor olabilirlerdi. Prensipte mevcut taahhütlerle süreci başlatabilirler."

Bankanın kurucu ülkeleri, yaklaşık 134 milyar dolar (yaklaşık 6,2 trilyon lira) sermaye toplayarak müttefiklerin savunma yatırımlarına katkıda bulunmayı hedefliyor.

Projenin hayata geçmesi için tarafların bankaya dair planları kendi ülkelerinde onaylatmaları gerekiyor.

Trump, 36.⁠ ⁠NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi için bulunduğu Türkiye'den ABD'ye dönüş yolunda Air Force One uçağında gazetecilere yaptığı açıklamada, ABD'nin İran'a yönelik son askeri operasyonlarını, NATO Ankara Zirvesi'ni ve ABD-Türkiye ilişkilerini değerlendirdi.

Trump, ABD'nin İran'a yönelik saldırılarına ilişkin "Onlar bize her vurduğunda biz 20 katıyla karşılık vereceğimizi söyledim ve dün gece bunu yaptık." dedi.

İran'ın da bazı adımlar attığını ancak bunların ABD saldırılarına karşılık niteliğinde olduğunu belirten Trump, "Askeri açıdan zaten kazandık. Ellerinde çok az şey kaldı." ifadelerini kullandı.

Trump, "Bir anlaşma yapmayı çok istiyorlar. Kısa süre önce aradılar. Anlaşmayı o kadar çok istiyorlar ki. Sadece buna değer olup olmadıklarını bilmiyorum. Yapılacak bir anlaşmaya sadık kalacaklarından emin değilim. Sorun da bu." diye konuştu.

İran'ın ticari gemilere yönelik saldırılarının sorulması üzerine ise Trump, "Dürüst olmak gerekirse bu biraz çılgınca. Biraz dengesiz davranıyorlar ama yine de anlaşmayı çok istiyorlar." yanıtını verdi.

- "Türkiye ile çok iyi ticaret anlaşmaları yaptık"

Donald Trump, NATO Ankara Zirvesi'nin son derece verimli geçtiğini belirterek, Türkiye ile ilişkilerden de övgüyle söz etti.

"İki çok iyi gün geçirdik." diyen Trump, "Türkiye ile çok iyi ticaret anlaşmaları yaptık. Çok iyi bir ortak oldular." ifadelerini kullandı. Trump, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan için "Bu arada kendisi harikaydı." dedi.

- Trump, Suriye ve Ukrayna liderleriyle yaptığı görüşmelerden memnun

ABD Başkanı, zirve kapsamında görüştüğü Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara hakkında da olumlu değerlendirmelerde bulundu.

Şara'nın ülkesini birleştirme konusunda başarılı olduğunu ifade eden Trump, "Harika bir iş çıkardı. Suriye'yi birleştirdi." açıklamasında bulundu.

Trump ayrıca Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile de "çok iyi bir görüşme" gerçekleştirdiğini söyledi.

- NATO Ankara Zirvesi için birlik ve beraberlik vurgusu

Zirvede Avrupa müttefiklerinin savunma harcamaları konusunda önemli adımlar attığını ifade eden Trump, "Bugün büyük bir birlik ve beraberlik vardı. NATO gerçekten uzun bir yol katetti." değerlendirmesinde bulundu.

ABD'nin yıllardır ittifak içinde adil olmayan bir mali yük üstlendiğini savunan Trump, Avrupa ülkelerinin daha fazla savunma harcaması yapma yönünde taviz verdiğini söyledi.

Trump, "Bugünkü toplantı birçok meseleyi çözdü. İnsanlar ABD'ye uzun zamandır adil davranılmadığını anladı." ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı ayrıca İran konusunun "bir savaş değil, İran'ın nükleer silahlardan arındırılması meselesi" olduğunu iddia ederek, "Bence herkes bundan memnun olmalı." dedi.

Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiği, ABD’nin İran’a üst üste ikinci gün düzenlediği saldırıların ardından Perşembe günü neredeyse durma noktasına geldi.

Bloomberg’in gemi takip verilerine göre, dünyanın en önemli enerji geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nda gözlemlenen hareketlilik büyük ölçüde İran’ın onay verdiği kuzey rotasında gerçekleşirken, ABD’nin desteklediği Umman koridorunda ise dikkat çekici bir sessizlik yaşandı.

Büyük gemiler arasında boğazdan geçen yalnızca ABD yaptırımları altındaki bir süper tanker ile İran bayraklı bir konteyner gemisi gözlemlendi. Ancak bazı gemilerin takip cihazlarını kapatarak geçiş yapmış olabileceği de belirtiliyor.

Veriler, Hürmüz Boğazı’nda gemi kümelenmelerinin oluştuğunu gösterirken, bunun navigasyon sistemlerine yönelik elektronik karıştırma faaliyetlerine işaret edebileceği değerlendiriliyor.

Trafikteki bu yavaşlama, İran’ın gemilere yönelik art arda düzenlediği saldırıların ardından ABD’nin gerçekleştirdiği operasyonlar ve ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile ateşkesin sona erdiğini açıklaması sonrasında yaşandı.

Çarşamba günü boğazdan her iki yönde toplam 14 emtia taşıyan gemi geçti. Bu rakam, haziran ortasında varılan geçici barış anlaşmasından bu yana görülen en düşük günlük seviye oldu.

Fed, Federal Açık Piyasa Komitesinin (FOMC) 16-17 Haziran'da düzenlenen toplantısına ilişkin tutanakları yayımladı.

Politika faizinin beklentiler doğrultusunda yüzde 3,5-3,75 aralığında sabit tutulduğu son toplantının tutanakları, Fed yetkililerinin faiz artışı gerektirebilecek risklere işaret ettiğini gösterdi.

İş gücü piyasası koşullarının istikrarlı kalmaya devam ettiğine işaret edilen tutanaklarda, reel Gayrisafi Yurt İçi Hasıla'nın (GSYH) sağlam bir hızda büyümeyi sürdürdüğü aktarıldı.

Tutanaklarda, haziranda bu yıl ve gelecek yıla dair enflasyon tahminlerinin, Orta Doğu'daki çatışmalardan kaynaklanan yüksek enerji fiyatları ile diğer girdi maliyetlerini ve yapay zeka alanındaki genişlemenin tüketici fiyatları üzerindeki etkilerini yansıtacak şekilde nisan ayındaki toplantıya kıyasla daha yüksek olduğu kaydedildi.

GSYH büyümesine yönelik tahminin ise gelen verileri yansıtarak daha düşük olduğuna değinilen tutanaklarda, "Yetkililerin çoğu, yüzde 2'nin üzerinde geçen birkaç yıllık enflasyonun ardından, yüksek seyreden enflasyon oranlarının devam etmesinin enflasyon beklentilerini ve ücret ile fiyat belirleme kararlarını etkilemeye başlayabileceği ihtimaline dikkat çekti." ifadesi kullanıldı.

- Yetkililer, politika faizinin uygun seviyesi konusunda ayrıştı

Tutanaklarda, tüm yetkililerin bu toplantıda politika faizinin mevcut aralığının korunmasını desteklediği belirtilerek, şunlar kaydedildi:

"Yetkililer genel olarak, toplantılar arası dönemde alınan bilgilerin, fiyat istikrarına yönelik yukarı yönlü risklerin yüksek seyretmeye devam ettiğini, maksimum istihdama ulaşmaya yönelik aşağı yönlü risklerin ise bir miktar hafiflediğini gösterdiğini değerlendirdi. Bu gelişmeler ışığında birkaç yetkili, faiz oranı hedef aralığının yükseltilmesi için bir gerekçe bulunduğunu, ancak bu toplantıda mevcut hedef aralığının korunmasını desteklediklerini ifade etti."

Toplantıda gelecekteki para politikası adımları için bir dizi senaryonun tartışıldığına işaret edilen tutanaklarda, çoğu yetkilinin enflasyonist baskıların dağılacağı ve enflasyonun yakında yüzde 2'ye dönmeye başlayacağı senaryolar üzerinde durduğu aktarıldı.

Tutanaklarda, "Bununla birlikte çoğu yetkili, istikrarlı iş gücü piyasası koşullarında, yapay zeka kaynaklı güçlü talep, Orta Doğu'daki çatışma veya gümrük vergilerinin etkileri nedeniyle enflasyonun yüksek seyretmeye devam edeceği senaryolara da dikkat çekti. Bu yetkililerin neredeyse tamamı, söz konusu senaryolarda enflasyonu yüzde 2 seviyesine geri döndürmek için bir miktar politika sıkılaştırmasının muhtemelen gerekli olacağını belirtti." ifadelerine yer verildi.

Birçok yetkilinin bu yılın sonunda politika faizinin uygun seviyesinin mevcut hedef aralığı içinde veya biraz altında olacağını ifade ettiğine değinilen tutanaklarda, diğer birçok yetkilinin ise uygun seviyenin mevcut aralığın üzerinde olacağını değerlendirdiği kaydedildi.

- Karar metnindeki değişikliklere işaret edildi

Tutanaklarda, yetkililerin çoğunluğunun FOMC karar metninin kısaltılmasının avantajları olduğunu belirttiği ifade edilerek, bazı yetkililerin de Komitenin iletişim araçlarını ve uygulamalarını gözden geçirme fırsatını memnuniyetle karşıladıklarının altı çizildi.

FOMC üyelerinin karar metninin Komitenin gelecekteki faiz oranı kararlarının olası yönüne ilişkin "gevşeme eğilimi" ima eden dili tekrarlamaması konusunda da mutabık kaldığına işaret edilen tutanaklarda, "Üyeler, toplantı sonrası karar metninin Komitenin ikili görev hedeflerine ulaşma konusundaki kararlılığını yansıtacağı ve fiyat istikrarını sağlayacağını vurgulayacağı konusunda hemfikir oldular." ifadesi kullanıldı.

IMF'den yapılan açıklamaya göre IEA, IMF, Dünya Bankası ve DTÖ başkanları, Orta Doğu'daki savaşın enerji, ticaret ve ekonomi üzerindeki etkilerine kurumların vereceği yanıtı en üst düzeye çıkarmak amacıyla nisan ayında oluşturulan üst düzey koordinasyon grubunun çalışmaları kapsamında 7 Temmuz'da bir araya geldi.

Toplantının ardından yayımlanan ortak açıklamada, bazı ekonomilerde büyümenin yavaşlamasına ve enflasyonun yükselmesine rağmen küresel ekonominin Orta Doğu'daki savaşın yarattığı şoka karşı genel olarak dayanıklılığını koruduğu belirtildi.

Açıklamada, savaşın etkilerinin ülkeler ve bölgeler arasında eşit olmayan bir şekilde hissedildiği, enerji arzını, gıda güvenliğini, çeşitli emtiaları ve ekonomik faaliyetleri etkilediği, büyüme ve fiyat istikrarına ilişkin kaygıları derinleştirdiği ifade edildi.

Çatışmanın çözümüne yönelik ilerleme sağlanması ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması yönündeki çabaların desteklendiği belirtilen açıklamada, haziran ayındaki son toplantıdan bu yana yakıt ve gübre fiyatlarının gerilediği kaydedildi.

Açıklamada, "Belirsizlik yüksek kalmaya devam ediyor ve savaşın etkileri uzun sürebilir. Enerji piyasaları ve mal taşımacılığı hala zorluklarla karşı karşıya." değerlendirmesinde bulunuldu.

Ortak açıklamada, hükümetlere ve uluslararası topluma Hürmüz Boğazı'nda ve küresel ölçekte seyrüsefer serbestisi ilkesini korumaları, ekonomik toparlanmayı desteklemeleri, istihdamı ve geçim kaynaklarını korumaları, liman altyapısının geliştirilmesi ve ticaretin kolaylaştırılmasıyla enerji ve gıda güvenliğini güçlendirmeleri, ayrıca gelecekte yaşanabilecek şoklara karşı dayanıklılığı artırmak için işbirliğini sürdürmeleri çağrısı yapıldı.

Kurumların enerji, ticaret ve ekonomik gelişmeleri üyeleriyle birlikte yakından izlemeyi sürdüreceği belirtilen açıklamada, gerektiğinde ilave adımlar atılmasına hazır olunacağı ve durumun seyrine göre ülkelere sağlanan desteğin uyarlanmasına devam edileceği bildirildi.

Saldırılarda, ülkenin güneyinde bulunan Hürmüzgan eyaletine bağlı Sirik ve Bender Abbas kentleri ile Ebu Musa Adası, Sistan ve Beluçistan eyaletine bağlı Çabahar ve Kunarek kenti, Buşehr eyaletine bağlı Buşehr şehri hedef alındı.

Buşehr’in güneyinde bulunan bir askeri üs iki füze ile vurulurken, Çabahar kentindeki iki deniz trafiği kontrol kulesi saldırıların hedefi oldu.

Buşehr Nükleer Santrali'nin ise saldırılarda zarar görmediği açıklandı.

Ayrıca yine Çabahar’da bulunan İmam Ali Hastanesi'ne de şarapnel parçaları isabet etti.

ABD saldırıları karşısında İran lideri Ayetullah Mücteba Hamaney'in danışmanı Muhsin Rızai, ABD'nin ülkeye saldırılarına ilişkin, "Saldırgan düşman ve işbirlikçileri şiddetle cezalandırılacak." ifadesini kullandı.

Öte yandan İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi, ABD'nin İran'ın güneyine yönelik saldırıları hakkında, "ABD'liler, onlara ezici bir karşılık vereceğimizi bilmeli." dedi.

NATO liderlerinin Ankara’da bir araya geldiği bu hafta, ittifakın geleceğine dair perde arkasında oldukça kritik bir diplomasi trafiği yürütülüyor.

Bloomberg'e konuşan konuya yakın kaynaklara göre, her yıl düzenli olarak gerçekleştirilen liderler zirvesinden uzaklaşma fikri yüksek sesle konuşulmaya başlandı.

Bu tartışmaların fitilini ateşleyen en büyük unsur ise ABD Başkanı Donald Trump’ın ittifaka yönelik bitmek bilmeyen sert eleştirileri oldu. Türkiye’nin başkentine yalnızca Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile olan yakın ilişkisi nedeniyle geldiğini açıkça ifade eden Trump, Ankara'daki temasları sırasında da askeri ittifakı küçümseyen ve varlığını sorgulayan çıkışlarını sürdürdü. Trump'ın bu tavrı, müttefikler arasında bir sonraki zirveye dair ciddi bir endişe dalgası yarattı.

Arnavutluk'ta yapılması planlanıyordu

Normal şartlar altında bir sonraki yıl Arnavutluk’ta yapılması planlanan zirvenin ertelenmesi seçeneği ciddi bir formül olarak masada duruyor.

Gizli yürütülen görüşmelere dair bilgi veren kaynaklar, bu hamlenin temel amacının Trump’a müttefikleri kamuoyu önünde hırpalayacağı yeni bir kürsü ve platform vermemek olduğunu belirtiyor.

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin, ittifakı küresel gündemin üst sıralarında tutmak adına her yıl bu buluşmaların devam etmesini istediği ve Trump’ı ikna etmek için üye ülkelerin savunma harcamalarındaki devasa artışları öne çıkardığı bildiriliyor. Ancak bu taktiğin şu ana kadar Trump üzerinde ne derece etkili olduğu henüz netlik kazanmış değil.

Zirvenin ertelenmek istenmesinin ardında yatan tek siyasi gerekçe Trump’ın kişisel sert retorikleri değil; bir sonraki ev sahibi Arnavutluk’un bütçe karnesi de ittifak içinde huzursuzluk yaratıyor.

Arnavutluk, NATO’nun uzun süredir taahhüt ettiği "GSYİH’nin en az %2’sini savunmaya ayırma" hedefini yakın zamana kadar yakalayamayan ve ittifakın en az harcama yapan ülkeleri arasında yer alan bir profile sahip.

Liderler, bu durumun Trump’ın bütçe adaletsizliği üzerinden ittifaka daha da yüklenmesine yol açmasından çekiniyor. Stratejik gerilimin en somut göstergesi ise Ankara Zirvesi'nin çarşamba günü onaylanacak olan sonuç bildirgesinde yatıyor; taslak metinle ilgili bilgi sahibi bir kaynağa göre sonuç bildirisinde bir sonraki zirvenin tarihine veya yerine dair hiçbir atıfta bulunulmuyor.

Sürecin nasıl şekilleneceğine dair en net kurumsal açıklama ise üst düzey NATO askeri yetkilisi Giuseppe Cavo Dragone’den geldi.

Bloomberg TV’ye konuşan Dragone, zirvenin Arnavutluk’ta yapılacağını doğrularken, bu buluşmanın önümüzdeki yıl mı yoksa bir sonraki yıl mı gerçekleşeceği konusunun şu anda ittifak içinde hararetle tartışıldığını resmen kabul etti.

Orta Doğu ve Doğu Avrupa'da jeopolitik risklerin zirve yaptığı bir dönemde, NATO’nun kendi içindeki en büyük mali donör olan ABD ile ilişkileri yönetmek adına kurumsal takvimini değiştirme noktasına gelmesi, askeri ittifakın Trump dönemi boyunca ne kadar kırılgan bir dengede ilerleyeceğini gözler önüne seriyor.

IMF, Dünya Ekonomik Görünüm Raporu'nu güncelledi.

Fon "Savaş ve Teknolojinin Kesişiminde Küresel Ekonomi" başlığıyla yayımladığı raporda, küresel ekonominin 2026'da yüzde 3 ve 2027'de yüzde 3,4 oranında büyümesinin tahmin edildiği belirtildi.

Raporda, söz konusu oranların 2024-2025 döneminde kaydedilen ortalama yüzde 3,5'lik büyüme oranının altında kaldığına dikkati çekildi.

IMF, nisan ayında yayımladığı tahminlerinde küresel ekonominin bu yıl yüzde 3,1 ve gelecek yıl yüzde 3,2 büyüyeceğini öngörmüştü.

Büyümedeki ılımlı yavaşlamanın, Orta Doğu'daki savaşın etkilerinin yapay zekadaki ilerlemeler ve bu teknolojinin yaygınlaşmasıyla küresel teknoloji döngüsündeki talep kaynaklı ivmelenmeyle kısmen dengelenmesini yansıttığı kaydedilen raporda, etkilerin ülkelerin savaşa olan maruziyetine ve teknoloji değer zincirindeki konumuna bağlı olarak farklılık gösterdiği aktarıldı.

- Enflasyon beklentileri dezenflasyon eğiliminin duraksadığına işaret ediyor

Raporda, küresel manşet enflasyonun 2025'teki yüzde 4,1 seviyesinden 2026'da yüzde 4,7'ye yükselmesi, ardından 2027'de yüzde 3,9'a gerilemesinin beklendiği belirtilerek, nisan ayındaki tahminlere kıyasla hafif yukarı yönlü revize edilen bu beklentilerin 2024 başından bu yana devam eden dezenflasyon eğiliminin duraksadığına işaret ettiği vurgulandı.

Ekonomik görünüme ilişkin risklerin nisan ayına kıyasla daha dengeli hale gelmiş olsa da hala aşağı yönlü olduğu aktarılan raporda, Orta Doğu'da çatışmaların yeniden tırmanma olasılığının büyük göründüğü ve böyle bir gelişmenin emtia fiyatlarındaki dalgalanmayı artırabileceği, tedarik zincirlerini tehdit edebileceği, fiyatları artırabileceği ve finansal koşullar üzerinde baskı oluşturabileceği kaydedildi.

Raporda ayrıca, ticaret alanındaki parçalanmanın hız kazanabileceği, ekonomik üretimi olumsuz etkileyebileceği ve fiyatları artırabileceğine işaret edildi.

Teknoloji kaynaklı beklentilerde olası bir düzeltmenin de aşağı yönlü riskleri artırdığı vurgulanan raporda, zayıflamış politika tamponlarının bu riskleri daha da büyütebileceği aktarıldı.

- ABD'nin bu yılki büyüme tahmini değişmedi, Avro Bölgesi'nin aşağı yönlü revize edildi

Ülkelerin ekonomik büyüme tahminlerinin de paylaşıldığı raporda, gelişmiş ekonomiler grubunda yer alan ABD ekonomisine ilişkin büyüme beklentisinin bu yıl için yüzde 2,3 olarak korunurken, gelecek yıl için yüzde 2,1'den yüzde 2,2'ye çıkarıldığı aktarıldı.

Avro Bölgesi ekonomisine ilişkin büyüme tahmininin bu yıl için yüzde 1,1'den 0,9'a indirildiği belirtilen raporda, bölge ekonomisinin gelecek yıla ilişkin büyüme tahmininin yüzde 1,2'de sabit tutulduğu kaydedildi.

Raporda, Almanya'nın büyüme tahmininin bu yıl için yüzde 0,8'den yüzde 0,7'ye ve gelecek yıl için yüzde 1,2'den yüzde 1'e düşürüldüğü, Fransa ekonomisine ilişkin büyüme beklentisinin de bu yıl için yüzde 0,9'dan yüzde 0,6'ya indirilirken, gelecek yıl için yüzde 0,9 olarak korunduğu bildirildi.

İtalya ekonomisine ilişkin büyüme tahminlerinin bu yıl ve gelecek yıl için yüzde 0,5'te tutulduğu belirtilen raporda, İspanya ekonomisine dair büyüme tahminlerinin de bu yıl için yüzde 2,1 ve gelecek yıl için yüzde 1,8 olarak korunduğu aktarıldı.

Raporda, İngiltere ekonomisinin büyüme beklentisinin bu yıl için yüzde 0,8'den yüzde 1'e çıkarılırken, gelecek yıl için yüzde 1,3'te tutulduğu, Kanada ekonomisinin büyüme öngörüsünün bu yıl için yüzde 1,5'ten yüzde 1,1'e ve gelecek yıl için yüzde 1,9'dan yüzde 1,7'ye düşürüldüğü, Japonya ekonomisinin büyüme tahmininin ise bu yıl için yüzde 0,7'den yüzde 0,6'ya çekilirken, gelecek yıl için yüzde 0,6'dan yüzde 0,7'ye çıkarıldığı belirtildi.

- Çin'in büyüme tahminleri yükseltildi

IMF'nin raporunda, yükselen piyasalar ve gelişmekte olan ülke ekonomileri grubunda ise Çin ekonomisine ilişkin büyüme beklentisinin bu yıl için yüzde 4,4'ten yüzde 4,6'ya, gelecek yıl için yüzde 4'ten yüzde 4,1'e çıkarıldığı bildirildi.

Hindistan ekonomisinin bu yıla ilişkin büyüme tahmini yüzde 6,5'ten yüzde 6,4'e indirilirken, gelecek yıla ilişkin tahminin yüzde 6,5'ten yüzde 6,7'ye çıkarıldığı kaydedilen raporda, Rusya ekonomisine dair büyüme beklentisinin ise bu yıl ve gelecek yıl için yüzde 1,1 olarak tutulduğu aktarıldı.

Raporda, ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta başlattığı saldırıların hedefi olan İran ekonomisinin bu yıl yüzde 5,4 daralmasının, 2027'de ise yüzde 2,9 büyümesinin beklendiği bildirildi.

IMF, nisan ayındaki tahminlerinde İran ekonomisinin bu yıl yüzde 6,1 daralmasını, gelecek yıl ise yüzde 3,2 büyümesini öngörmüştü.

- Türkiye ekonomisinin bu yıl yüzde 2,9 büyümesi tahmin ediliyor

Raporda, Türkiye ekonomisinin bu yıl yüzde 2,9, gelecek yıl yüzde 3,6 büyümesinin beklendiği bildirildi.

IMF nisan ayındaki tahminlerinde Türk ekonomisinin 2026'da yüzde 3,4 ve 2027'de yüzde 3,5 büyümesini öngörmüştü.

Lüksemburg merkezli AB Genel Mahkemesi, Apple'ın AB Komisyonunun App Store ve iOS'u "geçit bekçisi" olarak belirleyen ve ek sorumluluklar getiren kararına karşı açtığı davaya ilişkin hükmünü açıkladı.

Kararda, AB Komisyonunun 5 Eylül 2023'te Apple'ı App Store ve iOS bakımından "geçit bekçisi" olarak tanımlayan kararının hukuka uygun olduğu ifade edildi.

Mahkeme, Apple'ın App Store'un farklı cihazlar için sunulan sürümlerinin ayrı temel platform hizmetleri olarak değerlendirilmesi gerektiği yönündeki savunmasını kabul etmedi.

Kararda, iPhone, iPad ve diğer Apple cihazlarındaki uygulama mağazalarının farklı cihazlara hizmet vermesine rağmen aynı amaca sahip olduğu, uygulama geliştiricileri ile son kullanıcıları buluşturarak yazılım uygulamalarının dağıtımını sağladığı ve bu nedenle tek bir temel platform hizmeti oluşturduğu ifade edildi.

Mahkeme, Apple'ın iOS ekosistemini daha kapalı tutmasına yönelik hukuki itirazlarını da reddederek, AB Komisyonunun iOS'u "geçit bekçisi" olarak belirleme kararını onadı.

Böylece Apple'ın iOS ve App Store'a ilişkin DMA kapsamındaki yükümlülükleri yürürlükte kalmaya devam edecek.

Öte yandan mahkeme, Apple'ın iMessage hizmetine ilişkin açtığı davaları usulden reddetti.

AB'nin Dijital Piyasalar Yasası, dijital platformlarda rekabeti artırmak amacıyla büyük teknoloji şirketlerine çeşitli yükümlülükler getiriyor.

"Geçit bekçisi" olarak belirlenen şirketler, alternatif uygulama mağazalarına erişim, veri paylaşımı ve birlikte çalışabilirlik gibi alanlarda özel kurallara uymak zorunda bulunuyor.

DMA, 2024 yılında tam olarak uygulanmaya başlanmış ve Apple da bu kapsamda iPhone'larda alternatif uygulama mağazalarına ve üçüncü taraf ödeme sistemlerine belirli ölçüde izin vermek zorunda kalmıştı.

Tesnim Haber Ajansı, Karargah tarafından yapılan yazılı açıklamayı yayımladı.

ABD'nin yükümlülüklerine bağlı kalmayarak, eski ülke lideri Ali Hamaney'in naaşının Irak'ta bulunduğu sırada İran'ın güneyindeki bazı noktaları hedef alarak ateşkesi ve mutabakatı ihlal ettiği belirtilen açıklamada, Hürmüz Boğazı'nın işleyişi ve yönetimine müdahaleye izin verilmeyeceği belirtildi.

Açıklamada, Hürmüz Boğazı'ndan ticaret gemileri ve petrol tankerlerinin güvenli geçişi için tek emniyetli güzergahın İran tarafından belirlenen rota olduğu ifade edildi.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemilere yönelik saldırılarına misilleme olarak boğaz yakınlarındaki 80'den fazla askeri hedefin vurulduğunu duyurmuştu.

İran, gece saatlerinde düzenlenen saldırılara karşılık olarak Bahreyn ve Kuveyt'teki 85 ABD askeri tesisinin hedef alındığını bildirmişti.

OECD, İş Gücü Piyasası Görünümü Raporu'nu "Meslek ve Gelirlerde Bölgesel Eşitsizlikler" temasıyla yayımladı.

Buna göre, bu yılın ilk çeyreğinde yüzde 72,1'e ulaşan istihdam oranları OECD genelinde tarihi yüksek seviyelere çıktı.

İş gücü piyasaları son bir yılda dayanıklılığını korumasına rağmen, işsizlikteki hafif artış, istihdam eğilimlerinin yatay seyretmesi ve devam eden yapısal iş gücü açıkları nedeniyle piyasada yeni zayıflama işaretleri görüldü.

OECD ülkelerinde ortalama işsizlik oranı Mart 2025'teki yüzde 5,5 seviyesinden Mart 2026'da yüzde 5,8'e yükseldi. Genç işsizlik oranı ise nüfusun geri kalanına göre bazı ülkelerde daha yüksek seviyelere ulaşıyor.

Ayrıca reel ücretlerdeki toparlanmada da yavaşlama başladı. OECD ülkelerinin üçte birinde reel ücretler, enflasyonda sıçrama görülen 2022'den önceki seviyelerin hala altında bulunuyor.

Jeopolitik belirsizlikler, yüksek tarife oranları ve enerji maliyetlerinin enflasyonun artmasına ve iş gücü piyasası ile ücretlerdeki toparlanmanın daha da yavaşlamasına yol açacağı tahmin ediliyor.

- İstihdamda bölgesel farklar yüksek

OECD ülkelerinin yarısından fazlasında küçük bölgeler arasında istihdam oranlarındaki fark 20 puanın üzerine çıkabiliyor.

Düşük istihdam oranına sahip bölgelerden yüksek istihdam oranına sahip bölgelere çok az kişi taşınıyor. Taşınanlar ise çoğunlukla istihdam edilme ihtimali daha yüksek kişiler oluyor. Bu durum, iş gücü hareketliliğinin bölgesel eşitsizlikleri azaltma kapasitesini sınırlıyor.

OECD ülkelerinin çoğu 2010'ların başından beri belirli bir yakınsama kaydetmiş olsa da bölgeler arasındaki farklar hala büyük ve bu farklılıklar büyük ölçüde ekonomik fırsatların bölgeler arasında eşitsiz dağılmasını yansıtıyor. Başkent bölgeleri genellikle daha iyi fırsatlar sunuyor. Geride kalan bölgelerde yaşayanlar daha düşük gelire ve gelir basamaklarında yükselmek için daha sınırlı fırsatlara sahip olabiliyor.

Bölgeler arasındaki iş gücü piyasası farkları yaşam standartlarında eşitsizliklere de yol açıyor.

Rapora göre, beceri ve eğitim yatırımları karşılığını veriyor ancak getiriler mesleklere, çalışma uygulamalarına ve eğitim tasarımına bağlı olarak değişkenlik gösteriyor.

OECD'nin Yetişkin Becerileri Araştırması'nın (PIAAC) 2022-2023 dönemine ilişkin bulguları, sayısal becerilerin ve örgün eğitimin istihdam ve ücretler açısından hala güçlü belirleyiciler olduğunu gösteriyor ancak bu unsurların etkisi son on yılda zayıfladı.

Eğitim ve becerilerin ücretlerle olan ilişkisinin önemli bir bölümü mesleki ayrışma yoluyla gerçekleşiyor. Eğitim ve beceriler, daha yüksek ücretli mesleklere erişimi kolaylaştırarak kazançları artırıyor.

ABD Başkanı Donald Trump, Ukrayna’da dört yılı aşkın süredir devam eden savaşın sona ermesine yönelik çözümün “insanların düşündüğünden daha yakın” olduğunu söyledi.

Trump, bu hafta NATO zirvesi kapsamında Türkiye’de yapılacak görüşmelerde Ukrayna konusunun ele alınacağını belirtti.

Trump, hafta sonu Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ile yaptığı telefon görüşmelerinin ardından açıklamalarda bulundu. Ancak çatışmanın sona yaklaşmış olduğuna dair somut bir gerekçe paylaşmadı.

Bu açıklamaların ardından Rusya, gece boyunca Kiev ve çevresini füze ve insansız hava araçlarıyla hedef aldı. Saldırılarda en az 28 kişi hayatını kaybetti.

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov ise Moskova’da yaptığı açıklamada, Ukrayna savaşının çözümüne ilişkin ABD’nin tutumunda bir değişiklik görmediklerini söyledi.

Buna karşın Zelenski, Financial Times gazetesine verdiği röportajda, Ukrayna’nın son dönemde elde ettiği askeri başarıların ardından Trump’ın savaşa artık farklı bir gözle baktığını düşündüğünü ifade etti.

Trump, Beyaz Saray’da gazetecilere yaptığı açıklamada, “Bu konuda insanların fark ettiğinden çok daha yakınız. Başkan Putin’in savaşı bitirmek istediğini çok güçlü şekilde söyleyebilirim.” dedi.

ABD Başkanı, 4 Temmuz Bağımsızlık Günü’nde Putin ile “iyi bir telefon görüşmesi” gerçekleştirdiğini de belirtti. Kremlin’e göre yaklaşık 85 dakika süren görüşmede Trump, barışa giden yolu bulma konusunda destek teklifinde bulundu.

Trump ayrıca, “Başkan Zelenski de artık bu savaşın bitmesini istiyor. NATO zirvesine gideceğiz ve bunu konuşacağız. Bence bunu başaracağız. Bu savaşı sona erdireceğiz. Gerçekten korkunç bir durum.” ifadelerini kullandı.

Trump’ın çarşamba günü Ankara’da düzenlenecek NATO Zirvesi kapsamında Zelenski ile bir araya gelmesi planlanıyor. ABD’li bir yetkili, görüşmenin amacının savaşı sona erdirmeye yönelik yeni bir diplomatik girişim başlatmak olduğunu söyledi. Aynı yetkili, Trump’ın Zelenski ile görüştükten sonra Putin ile yeniden temas kurmasının da beklendiğini belirtti.

Shakhsanam KURBANOVA

Dünya petrolünün yaklaşık yüzde yirmisinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nın geleceği Londra ve Paris'ten eş zamanlı açıklanan ortak bildiriyle yeni bir aşamaya taşındı. İngiltere Başbakanı Keir Starmer ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un imzaladığı ortak bildiride Umman Sultanlığının egemenlik sularının güvenli navigasyona açık tutulması için İngiltere ve Fransa ile iş birliği yapma konusunda anlaşmaya vardığı açıklandı; iki ülke, gerektiğinde Hürmüz'deki serbest geçişi desteklemek amacıyla çok uluslu askeri misyonu konuşlandırmaya hazır olduklarını da kamuoyuyla paylaştı.

ATEŞKES VAR, MAYINLAR HÂLÂ ORADA

Anlaşmanın aciliyeti somut bir tehditten besleniyor. Fransa, ateşkesin altı haftası geçmesine rağmen ABD-İran savaşından kalan mayınların Hürmüz'u teknik olarak açık ama yapısal olarak kırılgan bıraktığını öne sürerek mayın arama gemileri, fırkateynler ve deniz devriye uçağından oluşan bir deniz kuvvetleri paketini bölgeye sevk etti. Ticari sigorta şirketleri güzergahı "sigortalanmaz" olarak değerlendirmeye devam ediyor; bu durum taşımacılık maliyetlerini Avrupa ve Asya'ya yansıyor.

Sayılar durumun ekonomik ağırlığını gözler önüne seriyor. Suudi Arabistan, ABD ile İran'ın 17 Haziran'da mutabakat muhtırasını imzalamasından 2 Temmuz'a kadar geçen iki haftada Hürmüz üzerinden yaklaşık 34 milyon varil ihraç etti; bu rakam savaş dönemine kıyasla iki katın üzerinde. Referans ham petrol fiyatı olan Brent, mart ayındaki zirve noktasından yüzde 39 geriledi.

UMMAN’IN STRATEJİK KONUMU

Umman, ABD ile İran arasındaki müzakerelerin yürütüldüğü gizli kanalı işletmiş ve Haziran mutabakatının tutulmasını sağlayan tarafsız zemin işlevi görmüştü. İngiltere-Fransa bildirisinin Umman'ı yalnızca Batı deniz operasyonları için bir platform olarak değil, egemenliği tescillenecek bağımsız bir aktör olarak çerçevelemesi bilinçli bir tercih; bu çerçeveleme İran kamuoyu için düşünülmüş. ABD, Umman'ın İran adına bir geçiş ücreti sistemi kurmasına yardım ettiğinin görülmesi halinde "saldırgan" biçimde yaptırım uygulayacağını önceden ilan etmişti; bu tablo Umman'ın denge politikasını daha da hassas kılıyor.

Mayınların müzakere süreci kapanmadan temizlenip temizlenemeyeceği, müzakerelerin başarıyla sonuçlanıp sonuçlanmayacağından bütünüyle farklı bir soru. Mayın arama gemileri, teknik olarak açık, yapısal olarak kırılgan ve ticari açıdan felç olmuş bir boğaza doğru ilerliyor. Aciliyet gerçek; kesinlik ise değil. 

Macron ise X üzerinden paylaştığı açıklamada Fransa'nın Hürmüz'daki mayın temizleme kapasitesini devrede tutmaya devam edeceğini, bununla birlikte uçak gemisi Charles de Gaulle'ün Toulon limanına döndüğünü de belirtti.

ABD'de tarım dışı istihdam haziranda 57 bin kişi artarak piyasa beklentilerinin altında gerçekleşti. İstihdamda, profesyonel ve ticari hizmetler, sosyal yardım ve sağlık hizmetleri alanlarında artış eğilimi sürerken eğlence ve konaklama sektöründe ise istihdam kaybı yaşandı.

Nisan ayında kaydedilen artış 179 binden 148 bine, mayıs ayında yaşanan artış ise 172 binden 129 bine revize edildi. İşsizlik oranı da haziranda, piyasa beklentisi olan yüzde 4,3'ün aksine yüzde 4,2'ye geriledi.

Analistler, işgücüne katılım oranındaki düşüşün işsizlik oranının gerilemesinde etkili olduğunu, bu düşüşün gelecek aylarda tersine dönerek işsizlik oranını yeniden yükseltme riski taşıdığını belirtti.

Beklentilerin altında gelen istihdam verileri, Fed'in gelecek dönemde faiz patikasında daha esnek hareket edebileceğine yönelik fiyatlamaları desteklerken, yatırımcıların faiz artırımı beklentilerini de aşağı çekti. İstihdam raporunun ardından Fed'in eylül ayında faiz artırımına gitme ihtimali yüzde 67'den yüzde 63'e geriledi.

Önde gelen merkez bankası yetkililerinin açıklamalarının da yakından izlendiği haftada, 2026 Avrupa Merkez Bankası Merkez Bankacılığı Forumu'nun kapanış günündeki politika panelinde konuşan Fed Başkanı Kevin Warsh, enflasyon beklentileri ile enflasyona ilişkin risklerin son haftalarda gerilediğini belirterek, "Piyasalardaki oynaklık artmadı, azaldı, tahvil getirileri yükselmedi, geriledi, enflasyon beklentileri de düştü." diye konuştu.

Warsh, "Bu merkez bankasının yüzde 2'nin üzerinde bir enflasyon hedefiyle rahat edeceğini düşünenler varsa sanırım hayal kırıklığına uğrayacaklar." dedi.

Bu gelişmelerle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi 11 baz puan artışla yüzde 4,49'a çıkarken, Fed'in faiz oranlarını yakın zamanda artıracağına dair öngörülerin zayıflamasıyla dolar endeksi haftayı yüzde 0,5 azalışla 100,8 seviyesinden tamamladı.

- Değerli metallerde zayıf istihdam verisi desteği

ABD'de tarım dışı istihdamın beklentilerin altında kalması, Fed'in faiz artırımı ihtimalini ve dolar endeksini düşürerek değerli metallere alım getirdi.

Faiz artırımı ihtimalinin azalması, faiz getirisi olmayan değerli metalleri elde tutmanın maliyetini düşürerek özellikle gümüş ve paladyuma yönelik güçlü alımları beraberinde getirdi.

Bu gelişmelerle birlikte değerli metallerde ons bazında fiyatlar gümüşte yüzde 5,9, paladyumda yüzde 5,4, altında yüzde 2,5 ve platinde yüzde 0,9 arttı.

- Baz metallerde arz ve talep dinamikleri ayrıştı

Baz metallerde ise zayıf dolar kaynaklı makro destek ile emtia bazında farklılaşan arz görünümü fiyatlamalarda etkili oldu.

Bakırda, zayıf istihdam verisinin ardından altın ve gümüşle birlikte gelen alımlar fiyatları destekledi.

Alüminyumda, Hürmüz Boğazı'ndaki taşımacılığın normalleşmesiyle Körfez Bölgesi'nden arzın yeniden piyasaya girme beklentisi ile Çin ve Endonezya'daki üretim artışı satış baskısı oluşturdu.

Nikelde Endonezya'nın maden kotalarına ilişkin gevşeme sinyalleri ve Çin'de zayıf seyreden paslanmaz çelik talebi satışları desteklerken, çinkoda kar satışları öne çıktı.

Bu gelişmelerle birlikte baz metallerde tezgah üstü piyasada libre bazında fiyatlar çinkoda yüzde 1,3 ve bakırda yüzde 0,5 artarken, alüminyumda yüzde 3,5, nikelde yüzde 2,4 ve kurşunda yüzde 0,7 geriledi.

- Brent petrolde jeopolitik iyimserlik hakim

Enerji grubuna bakıldığında, Hürmüz Boğazı'ndaki ticari taşımacılığın normalleşmesi petrol fiyatlarını aşağı çekerken, ABD'deki sıcak hava tahminleri doğal gaz fiyatlarını destekledi.

Suudi Arabistan ile Birleşik Arap Emirlikleri'nin ihracatını savaş öncesi seviyelere yaklaştırması, petrol fiyatları içindeki risk priminin gerilemesine neden oldu.

Doğal gaz ise ABD'de etkili olan sıcak hava dalgasının soğutma amaçlı talebi artırmasıyla petrolden ayrıştı. Buna karşın üretimin ve stokların yüksek seyretmesi yükselişi sınırladı.

Bununla birlikte, haftalık bazda doğal gazın İngiliz termal birimi cinsinden fiyatı yüzde 0,4 artarken, Brent petrolün varil fiyatı yüzde 2,1 düşüşle 72 dolara indi.

- Tahıllarda buğday USDA verileriyle ayrıştı

Tarım emtialarında tamamlanan haftada, ABD Tarım Bakanlığının (USDA) haziran ayı çeyreklik stok ve ekim alanı raporları fiyatlamalarda etkili oldu.

Buğdayda, ABD'nin haziran başı stoklarının beklentilerin altında kalması ve ekim alanının tahminlerin gerisinde açıklanmasıyla alıcılı bir seyir izlendi.

Bu gelişmelerle birlikte Chicago Ticaret Borsası'nda kile başına fiyatlar buğdayda yüzde 1,8 artarken, pirinçte yüzde 2,3, soya fasulyesinde yüzde 0,8 ve mısırda yüzde 0,2 geriledi.

- Kahvede Brezilya'daki hasat gecikmeleri sert yükselişe neden oldu

Yumuşak emtialarda tamamlanan haftada, hava koşulları kaynaklı arz endişeleri fiyatlamalarda öne çıktı.

Kahve fiyatları, Brezilya’da yeniden etkili olan yağışların hasadı geciktirmesi ve borsada kayıtlı arabica kahve stoklarının 377 bin 465 çuvalla Mart 2024’ten bu yana en düşük seviyeye gerilemesiyle yükseldi.

El Nino hava olayının Brezilya'da eylül-ekim döneminde ağaçların çiçeklenme sürecini geciktirerek 2026/2027 sezonu rekoltesini olumsuz etkileyebileceği endişesi de yükselişi destekledi.

Kakaoda, Fildişi Sahili'nde liman girişlerinin geçen yılın yüzde 18,4 üzerinde seyretmesiyle güçlü arz görünümü ve zayıf talep sinyalleri, iki haftalık sert yükselişin ardından bir miktar geri çekilmeye yol açtı.

ABD'de Intercontinental Exchange'te libre bazında fiyatlar kahvede yüzde 10,6, şekerde yüzde 2,1 ve pamukta yüzde 1 artarken, kakaonun ton başına fiyatı yüzde 1,5 geriledi.

Yunan İtfaiye Teşkilatından yapılan açıklamaya göre, dün akşam çıkan orman yangınında alevler, bir geri dönüşüm tesisi ile tekstil fabrikasına sıçradı.

Orman yangınının, büyük ölçüde kontrol altına alınmasının ardından çalışmalar fabrika ile tesise yoğunlaştırıldı.

Yangına 160 itfaiyeci, 5 yaya ekibi, 52 araç ile çok sayıda gönüllü müdahale ederken, günün ilk ışıklarıyla birlikte 2 yangın söndürme uçağı ve 2 helikopter de çalışmalara katıldı.

Yetkililer, geri dönüşüm tesisinden yükselen yoğun siyah dumanın Selanik'in büyük bölümünü kapladığını ifade etti.

Dumanın 20 kilometreden daha geniş bir alana yayıldığına işaret eden yetkililer, kent genelinde yanmış plastik kokusunun hissedildiğini belirtti.

Yetkililer, dumanın olası toksik etkisi nedeniyle vatandaşlara pencerelerini kapalı tutmaları, zorunlu olmadıkça dışarı çıkmamaları, özellikle yaşlılar, çocuklar ve solunum yolu rahatsızlığı bulunanların dikkatli olmaları çağrısında bulundu.

Uşakov, gazetecilere yaptığı açıklamada, ABD tarafının önerisiyle yaklaşık 1,5 saatlik telefon görüşmesinin başında Putin'in Trump ve Amerikan halkının bağımsızlık gününü kutladığını belirtti.

Her iki başkanın Rusya'nın Amerikan devletinin gelişimine yaptığı katkıyı hatırlattığını ve iki ülkeyi birbirine bağlayan ortak sayfalara saygı duymanın önemini vurguladıklarını kaydeden Uşakov, 2. Dünya Savaşı sırasındaki ittifakın da görüşmede anımsandığını aktardı.

Bu yıl her iki liderin 4. defa görüştüğünü ve görüşmenin iş odaklı ve çok yapıcı geçtiğini bildiren Uşakov, ikili ve uluslararası gündemdeki güncel konuların açıkça müzakere edildiğini dile getirdi.

Uşakov, "Başkanlar doğal olarak, Trump'ın 7-8 Temmuz'da Türkiye'de yapılacak NATO zirvesine katılımı da dahil olmak üzere Ukrayna sorunu konusuna değindiler. ABD Başkanı Trump, (Ukrayna'da) çatışmalara hızlı bir şekilde son verilmesini ve krize barışçıl çözümler bulunmasını kolaylaştırmaya hazır olduğunu yineledi." diye konuştu.

Trump'ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner'in arabuluculuk çabalarına devam edeceğini ve uygun bir zamanda Moskova'ya gelmeye hazır olduklarını aktaran Uşakov, Rus tarafının çatışmaya diplomatik bir çözümden yana olduğunu yineledi.

Avrupalı yöneticilerin, cephedeki durum ve temas hattı boyunca yaşananlar hakkında yanlış algıyla hareket ettiklerini, çatışmanın uzatılması için çaba gösterdiğini söyleyen Uşakov, Rusya Devlet Başkanı Putin'in Rus ordusunun güvenle cephe hattında birbiri ardına yerleşim yerlerini almasını ve savaş alanındaki gerçek durumu Trump'a anlattığını dile getirdi.

Uşakov, görüşmede, İran çevresindeki duruma ilişkin olarak Putin'in, ABD ve İran arasında varılan mutabakat zaptına dayalı müzakere sürecine dair umudunu dile getirdiğini ifade etti.

ABD Başkanı Trump'ın ise Rus tarafının dengeli tutumu ve yapıcı önerileri için teşekkür ettiğini aktaran Uşakov, ikili ilişkilerden bahsederken, her iki liderin askeri, siyasi ve ekonomik konular da dahil olmak üzere temasların devam etmesinin önemini vurguladıklarını bildirdi.

Uşakov, "Burada, ülkelerimiz arasında karşılıklı yarar sağlayan işbirliği için muazzam fırsatlar açıkça görülmektedir. Bunu başarmak için Trump'ın da vurguladığı gibi, Ukrayna sorununun en kısa sürede çözülmesi gerekiyor." dedi.

Görüşmede özellikle, ileriki günlerde Baykonur Uzay Üssü'nden Uluslararası Uzay İstasyonu'na ortak bir Rus-Amerikan mürettebatının gönderilmesinin sembolik önemine dikkat çekildiğini anlatan Uşakov, bunun iki süper gücün birlikte çalışma ilgisini teyit eden somut bir örnek olduğuna işaret etti.

Trump'ın St. Petersburg'daki Ermitaj Müzesi'ne olan kişisel hayranlığını dile getirdiğini, futbol konusunun da görüşmede ele alındığını ve Putin'in Dünya Kupası'nda ABD'ye başarılar dilediğini kaydeden Uşakov, "Liderler, iletişimde kalma ve yakında tekrar görüşme konusunda anlaştılar. Trump'ın Rusya'yı ziyaret etmek için sürekli bir daveti olduğunu hatırlatmak isterim." ifadelerini kullandı.

ABD'nin başkenti Washington DC'de, ülkenin kuruluşunun 250. yılı ve 4 Temmuz Bağımsızlık Günü kutlamaları şiddetli fırtına nedeniyle yarıda kesildi.

Kutlamalar kapsamında Ulusal Anıt Alanı'nda toplanan katılımcılar, şiddetli hava koşulları tehdidi nedeniyle Gizli Servis ve Ulusal Muhafızlar eşliğinde alandan uzaklaştırıldı.

Yetkililer, katılımcılara yakın binalarda sığınak aramaları konusunda teşvikte bulunurken, etkinlik çerçevesinde “Amerika’ya Selam" başlığı altında yapılacak hava gösterilerinin de iptal edildiği belirtildi.

-“Yağmurun 250. yıl kutlamalarımızı engellemesine izin vermeyeceğim”

ABD Başkanı Donald Trump ise sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, hava koşulları ne olursa olsun program çerçevesinde konuşmasını yapacağını duyurdu.

Trump, “Fırtınalar her duruma şans, ayrıca olayları biraz daha heyecanlı hale getirirler. Bekleyeceğiz, sabah saat 2.00 veya bir saat sonra olması fark etmez. Geçecek gibi görünüyor, her zaman geçer. Ne olursa olsun orada olacağım." dedi.

Gece geç saatlere kadar dışarıda kalsalar bile konuşmasını gerçekleştireceğini belirten Trump, "Yağmurun 250. yıl kutlamalarımızı engellemesine izin vermeyeceğim." ifadesini kullandı.

Trump'ın yerel saatle 22.00 civarında Ulusal Anıt Alanı'nda toplanan katılımcılara 4 Temmuz Bağımsızlık Günü nedeniyle konuşma yapması bekleniyordu.

Saldırılarda hayatını kaybeden Hamaney ve aile bireyleri için Tahran’da cenaze töreni düzenlendi.

İmam Humeyni Musalla Camisi’ndeki özel alanda eda edilen cenaze namazını Ayetullah Cafer Sobhani kıldırdı.

Sabahın erken saatlerinde ellerinde bayraklarla tören alanına gelen yüzbinlerce İranlı, cenaze namazında hazır bulundu.

Cenaze törenine, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan başta olmak üzere askeri ve siyasi yetkililer ile din adamları katıldı.

Yarın başkent sokaklarında veda töreni düzenlenmesinin ardından Hamaney'in naaşı Kum kentine götürülecek.

OECD'nin yayımladığı Ukrayna Altyapı Politikası İncelemesi başlıklı raporda, Ukrayna'nın 2026-2035 döneminde yaklaşık 588 milyar dolarlık yeniden yapılanma ve toparlanma finansmanına ihtiyaç duyulduğu kaydedildi.

Raporda, ülkenin altyapı yatırımlarını stratejik önceliklerle uyumlu şekilde planlaması, proje hazırlık kapasitesini artırması ve uluslararası finansman kaynaklarından daha etkin yararlanması gerektiği vurgulandı.

Yeniden yapılanma sürecinin başarısı için kamu-özel sektör iş birliklerinin geliştirilmesi, yatırım ortamının iyileştirilmesi ve dijital proje yönetim sistemlerinin yaygınlaştırılmasının önemine işaret edilen raporda, altyapı projelerinin planlama aşamasından işletme sürecine kadar tüm yaşam döngüsünün etkin şekilde yönetilmesinin kamu kaynaklarının verimli kullanılması açısından kritik olduğu kaydedildi.

Raporda, olağanüstü savaş koşullarına rağmen makroekonomik istikrarın korunmasına yönelik adımların Ukrayna'nın özel sektör yatırımlarını çekme kapasitesini güçlendirdiği, buna karşın savaş kaynaklı riskler, mali kısıtlar, finansal sistemdeki yapısal sorunlar ve yönetişim alanındaki zafiyetlerin özel sektörün altyapı yatırımlarına katılımını sınırlandırmayı sürdürdüğü belirtildi.

OECD raporunda, bu engellerin aşılması için yatırım ortamını güçlendirecek reformların sürdürülmesi, kamu-özel iş birliği (PPP) kapasitesinin geliştirilmesi, yerel finans piyasalarının derinleştirilmesi ve altyapı yatırımlarında Avrupa Birliği standartlarıyla uyumlu sürdürülebilirlik ile iklim dayanıklılığı kriterlerinin yaygınlaştırılması gerektiği vurgulandı.

- "Türk firmaları Ukrayna'nın yeniden yapılanmasına uzun vadeli bir bakış açısıyla katkı sağlayacak"

Konuya ilişkin AA muhabirine değerlendirmelerde bulunan Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Türkiye-Ukrayna İş Konseyi Başkanı Ziya Uzel, Ukrayna'nın yeniden inşa sürecinin yalnızca savaşın yaralarını sarmayı değil, aynı zamanda daha dayanıklı, sürdürülebilir ve modern bir ekonomik altyapının oluşturulmasını da hedeflediğini belirtti.

Uzel, "Türk müteahhitlik sektörü, dünyanın farklı coğrafyalarında bugüne kadar başarıyla tamamladığı projeler, güçlü teknik kapasitesi ve zorlu koşullarda çalışma tecrübesiyle bu sürecin en önemli paydaşlarından biri olmaya hazır." diye konuştu.

DEİK Türkiye-Ukrayna İş Konseyi olarak, Türk firmalarının Ukrayna'nın yeniden yapılanmasına uzun vadeli bir bakış açısıyla katkı sağlayacağına inandıklarını belirten Uzel, "Altyapı, ulaşım, enerji, sağlık, eğitim, konut ve sanayi tesisleri gibi birçok alanda sahip olduğumuz bilgi birikimi ve uygulama kabiliyeti, Ukrayna'nın ihtiyaç duyduğu hızlı ve kaliteli dönüşüme önemli katkılar sunacak." değerlendirmesinde bulundu.

Uzel, şunları kaydetti:

"Bu süreçte kamu ve özel sektör arasında güçlü iş birliklerinin kurulması, uluslararası finansman mekanizmalarının etkin şekilde işletilmesi ve şeffaf ihale süreçlerinin oluşturulması büyük önem taşıyor. Türk müteahhitler, Ukraynalı iş ortakları ve uluslararası kuruluşlarla iş birliği içinde, sadece projeleri tamamlayan değil, aynı zamanda ekonomik kalkınmayı ve bölgesel istikrarı destekleyen kalıcı çözümler üretmeyi hedefliyor. Türkiye ile Ukrayna arasındaki stratejik ortaklığın, yeniden yapılanma döneminde daha da güçleneceğine ve iki ülke iş dünyası için yeni fırsatlar oluşturacağına inanıyoruz."

Yılın ilk yarısında Asya’nın önde gelen endeksleri arasında en yüksek getiriyi yüzde 101,1 ile Güney Kore’de Kospi sağladı. Kospi’yi yüzde 39,2 ile Japonya’da Nikkei 225 ve yüzde 3,2 ile Çin’de Şanghay bileşik endeksi izledi. Hong Kong’da Hang Seng endeksi ise bu dönemde yüzde 10,7 değer kaybetti.

Güney Kore’de Kospi endeksi, 2025 yılını 4.214,17 puandan tamamlamasının ardından 30 Haziran 2026’da 8.476,48 puana yükseldi. Böylece endeks yılın ilk yarısında yüzde 101,1 değer kazandı.

Kospi, yılın ilk yarısında en düşük seviyesini 2 Ocak’ta 4.216,68 puanla, en yüksek seviyesini ise 19 Haziran’da 9.385,59 puanla gördü. Endeks, ilk yarıyı yıl içi zirvesinin yüzde 9,7 altında tamamlarken, dip seviyesinden 30 Haziran kapanışına kadar yüzde 101 yükseldi.

Japonya’da Nikkei 225 endeksi de aynı dönemde 50.339,48 puandan 70.062,32 puana çıkarak ilk yarıda yüzde 39,2 yükseldi.

Endeks, yıl içinde 31 Mart’ta 50.558,91 puanla en düşük, 22 Haziran’da 72.831,73 puanla en yüksek seviyesini kaydetti.

Çin’de Şanghay bileşik endeksi, 30 Haziran’da 4.094,397 puana ulaştı. Endeksin ilk yarı getirisi yüzde 3,2 olarak gerçekleşti.

Hong Kong’da Hang Seng endeksi ise bölgedeki diğer önemli endekslerden negatif ayrıştı. Endeks, 2025 yıl sonundaki 25.630,54 puandan 30 Haziran’da 22.881,02 puana gerileyerek ilk yarıda yüzde 10,7 değer kaybetti.

Hang Seng, yılın ilk yarısında en yüksek seviyesini 29 Ocak’ta 28.056,10 puanla, en düşük seviyesini ise 26 Haziran’da 22.518 puanla gördü. Endeks, 30 Haziran itibarıyla yıl içi zirvesinin yüzde 18,4 altında ilk yarıyı tamamladı.

- Güney Kore yapay zeka rallisinin merkezi oldu

Asya piyasalarında ilk yarının en dikkat çekici performansı Güney Kore’de görüldü.

Samsung Electronics ve SK Hynix’in yapay zeka sistemlerinde kullanılan gelişmiş bellek çiplerine yönelik küresel talebin başlıca yararlanıcıları arasında yer alması, Kospi endeksindeki yükselişin temel unsurlarından biri oldu.

Yapay zeka işlemcilerinde kullanılan yüksek bant genişliğine sahip bellek ürünlerine yönelik talebin artması, Güney Koreli yarı iletken üreticilerinin sipariş ve gelir beklentilerini destekledi. Çip ihracatındaki güçlü seyir de ülkenin dış ticaret görünümüne olumlu yansıdı.

SK Hynix’in yüksek bant genişliğine sahip bellek pazarındaki güçlü konumu ve Güney Koreli teknoloji şirketlerine yönelik iyimser beklentiler, yabancı yatırımcıların ülke piyasasına ilgisini artırdı.

Kospi’de kısa sürede yaşanan sert yükseliş, kredili hisse işlemleri ile kaldıraçlı yatırım ürünlerine yönelik talebin hızla artmasına neden oldu. Ülkedeki denetleyici ve düzenleyici kurumların kaldıraçlı borsa yatırım fonlarına ilişkin uyarılarının ardından endekste sert bir düzeltme yaşandı.

Buna karşın yapay zeka çiplerine yönelik güçlü talep, teknoloji şirketlerinin olumlu finansal görünümü ve yabancı yatırımcı girişleriyle Kospi, ilk yarıda yüzde 100'ün üzerinde değer kazanarak Asya'nın önde gelen endeksleri arasında en yüksek getiriyi sağlayan endeks oldu.

- Japonya’da teknoloji şirketleri ve zayıf yen etkili oldu

Japonya’da Nikkei 225 endeksi, yarı iletken ekipmanı ve teknoloji şirketlerindeki yükselişin yanı sıra zayıf yenin ihracatçı şirketlerin karlarını desteklemesiyle güçlü bir performans gösterdi.

Tokyo Electron ve Advantest gibi yarı iletken sektörü şirketleri, yapay zeka altyapısına ve çip üretim kapasitesine yönelik yatırımların artmasından olumlu etkilendi.

Japonya Merkez Bankası, haziran toplantısında politika faizini yüzde 0,75’ten yüzde 1’e çıkararak yaklaşık 31 yılın en yüksek seviyesine yükseltti. Banka, ekonomik görünüm ve enflasyonun tahminleri doğrultusunda ilerlemesi halinde faiz artırımlarına devam edilebileceğine işaret etti.

Faiz artırımına karşın ABD Merkez Bankasının para politikasında şahin tutumunu sürdüreceğine yönelik beklentilerin dolar talebini desteklemesiyle dolar/yen paritesi 162,84’e çıkarak son 40 yılın en yüksek seviyesini gördü.

Bu gelişme, Japon yetkililerin döviz piyasasına yeniden müdahale edebileceğine ilişkin beklentileri gündeme getirdi.

- Çin’de iç talep ve gayrimenkul baskısı sürdü

Çin’de sanayi üretimi ile yüksek teknoloji ürünlerinin imalatındaki büyüme Şanghay bileşik endeksini desteklese de zayıf tüketim ve gayrimenkul sektöründeki sorunlar yükselişin sınırlı kalmasına neden oldu.

Ülkede sanayi üretiminin yılın ilk beş ayında yüzde 5,4 artması, lityum iyon batarya, endüstriyel robot ve üç boyutlu yazıcı üretimindeki güçlü yükseliş teknoloji ve ileri imalat şirketlerine yönelik ilgiyi artırdı.

Buna karşın zayıf iç talep, gayrimenkul yatırımlarındaki düşüş ve konut fiyatlarındaki gerilemenin devam etmesi, Çin ekonomisinin büyüme görünümüne ilişkin endişelerin sürmesine yol açtı.

Pekin yönetiminin piyasalarda aşırı spekülasyonu önlemek amacıyla denetimleri artırması da risk iştahını sınırlandırarak kısa vadeli fiyat hareketlerinin daha dengeli kalmasına neden oldu.

Hong Kong’da ana endeksin zayıf kalmasına karşın halka arz piyasasında güçlü bir toparlanma görüldü. Bölgede şirketlerin ilk yarıda halka arzlardan sağladığı kaynak yaklaşık 21,6 milyar dolara ulaşırken, bu tutar geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 51 arttı.

Çinli yapay zeka, yarı iletken, robotik ve otonom sürüş şirketlerinin Hong Kong’da işlem görmeye yönelmesi halka arz faaliyetlerini destekledi. Buna karşın Çin’in sermaye çıkışlarına yönelik kontrolleri, gayrimenkul sektöründeki sorunlar ve küresel fonların Çin varlıklarına temkinli yaklaşması Hang Seng endeksi üzerinde baskı oluşturdu.

Şirketten yapılan açıklamada, yeni yapının derin sektör bilgisi, değişim yönetimi ve sürekli iyileştirme deneyimini kurumsal düzeyde yapay zeka mühendisliği uzmanlığıyla birleştireceği belirtildi.

Açıklamada, yeni organizasyonla dünya genelindeki müşterilere yapay zeka tabanlı dönüşüm süreçlerinde destek sağlanacağı aktarıldı.

Söz konusu yapının sektördeki en büyük ve sonuç odaklı mühendislik organizasyonu olacağı vurgulanan açıklamada, bu girişim için 2,5 milyar dolarlık yatırım yapılacağı kaydedildi.

Açıklamada, müşterilerle birlikte ölçülebilir iş sonuçlarına dayalı yapay zeka sistemlerinin tasarlanması, geliştirilmesi, devreye alınması ve sürekli iyileştirilmesi için 6 bin uzmanın görevlendirileceği bildirildi.

ABD'de tarım dışı istihdam haziranda 57 bin kişi artarak beklentilerin altında gerçekleşirken, işsizlik oranı yüzde 4,2'ye geriledi.

ABD Çalışma Bakanlığı, haziran ayına ilişkin istihdam raporunu açıkladı. Buna göre, ülkede tarım dışı sektörlerde istihdam haziranda 57 bin kişi arttı. Piyasa beklentilerinin altında gerçekleşen tarım dışı istihdamın bu dönemde 114 bin kişi artması öngörülüyordu.

İstihdam, profesyonel ve ticari hizmetler, sosyal yardım ve sağlık hizmetleri alanlarında artış eğilimini sürdürürken, eğlence ve konaklama sektöründe ise istihdam kaybı yaşandı.

Tarım dışı istihdama ilişkin nisan ve mayıs verilerinde aşağı yönlü revizyona gidildi. Tarım dışı istihdamda nisanda kaydedilen artış 179 binden 148 bine, mayıs ayında yaşanan artış 172 binden 129 bine düşürüldü.

- İşsizlik oranı geriledi

ABD'de işsizlik oranı haziranda yüzde 4,2'ye geriledi. Piyasa beklentileri bu dönemde işsizlik oranının mayısta olduğu gibi yüzde 4,3 seviyesinde gerçekleşmesi yönündeydi.

Ülkedeki işsiz sayısı haziranda 213 bin azalarak 7 milyon 94 bine indi. İş gücüne katılma oranı da 0,3 puan azalışla yüzde 61,5'e düştü.

Haftalık ortalama çalışma saati, haziranda değişim göstermeyerek 34,3 oldu. ABD Merkez Bankasının dikkatle izlediği ortalama saatlik kazanç aynı dönemde aylık bazda yüzde 0,3 ve yıllık bazda yüzde 3,5 artarak 37,64 dolara ulaştı.

Haziranda piyasa beklentilerine paralel artan ortalama saatlik kazanç, mayısta aylık bazda yüzde 0,3 ve yıllık bazda yüzde 3,4 artmıştı.

Lüksemburg merkezli AB Adalet Divanı, Google ile çatı şirketi Alphabet'in, AB Genel Mahkemesi'nin 2022 yılında verdiği karara yönelik itirazını reddetti.

Mahkeme kararında, Google'a Android işletim sistemi kapsamında hakim durumunu kötüye kullanmasına ilişkin verilen cezanın hukuka uygun olduğu belirtilerek, Google ve Alphabet'in temyiz başvurusunun reddedildiği bildirildi. Böylece Google'a uygulanan 4,1 milyar avroluk para cezası kesinleşti.

AB Komisyonu, 2018 yılında aldığı kararda Google'ın Android işletim sistemi kullanan mobil cihaz üreticilerini çeşitli sözleşmeler ve lisans koşullarıyla Google Arama ve Chrome tarayıcısını cihazlara önceden yüklemeye zorlayarak hakim konumunu kötüye kullandığı sonucuna varmıştı. Bu nedenle Komisyon, Google'a 4,34 milyar avro tutarında rekor para cezası kesmişti.

AB Genel Mahkemesi ise 2022 yılında Komisyonun bazı değerlendirmelerini kısmen iptal etmiş ancak Google'ın rekabet kurallarını ihlal ettiğine hükmederek para cezasını 4,1 milyar avroya indirmişti.

Son kararıyla AB Adalet Divanı, Genel Mahkeme'nin değerlendirmesini hukuka uygun bularak cezanın yeniden belirlenen tutarıyla yürürlükte kalmasına karar verdi.

Trump, Kuzey Dakota'da katıldığı siyasi etkinlikte yaptığı konuşmada, NATO üyesi İspanya’nın özellikle İran’a yönelik askeri harekata ve ittifak yükümlülükleri konusunda yeterli destek vermediğini ima etti.

Madrid yönetimine sitem eden Trump, "İspanya NATO üyesi ama iyi NATO üyesi değil." ifadesini kullandı.

Trump, eski ABD Başkanı Theodore Roosevelt'in İspanyollara karşı yürüttüğü muharebelere değinerek, onun kazandığı zaferlerle İspanyol hattının yarıldığını anlattı.

İspanya’nın tarihsel olarak etkili olduğu Küba, Porto Riko, Filipinler ve Guam gibi bölgeleri sıralayan Trump, "(İspanya) Bize iyi davranmıyorlar. Yakında buraların elinizden kayıp gittiğini görünce anlayacaklar. Hepsi bir zamanlar bizimdi." diye konuştu.

Trump, yıl başından bu yana ablukayı sıkılaştırıp, yaptırımlar uyguladığı Havana yönetimi hakkında da "Ve Küba’dan bahsetmişken onlarca yıl sonra bize doğru geliyor." diye konuştu.

Panama Kanalı’na da değinen Trump, kanalın ABD tarafından inşa edildiğini, daha sonra devredilmesini ise “stratejik bir hata” olduğu yönündeki görüşünü tekrarladı ve Çin’in bölgedeki etkisine karşı Washington’un harekete geçeceğini söyledi.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, Katar’ın Doha kentinde gerçekleştirilen müzakere turunun tamamlandığını duyurdu.

Garibabadi, görüşmelerde ABD’nin Lübnan’daki savaşın sona ermesine ilişkin mutabakat çerçevesindeki yükümlülüklerini ihlal etmesinin ele alındığını belirtti. İran heyetinin, mutabakattaki tüm taahhütlerin tek bir paket olduğunu ve ayrı ayrı değerlendirilemeyeceğini vurguladığı ifade edildi.

Ayrıca, ihlallerin izlenmesi amacıyla oluşturulan izleme grubunun yarın acil bir iletişim kanalı kurmasına karar verildiği ve bu kanal üzerinden anlaşmaya ilişkin ihlallerin raporlanacağı bildirildi.

Warsh, Portekiz’in Sintra kentinde düzenlenen 2026 Avrupa Merkez Bankası Merkez Bankacılığı Forumu’nun kapanış günündeki politika panelinde konuştu.

Para politikasına ilişkin ileriye dönük yönlendirme vermeyeceğini belirten Warsh, Fed’in dört hafta sonra yapacağı toplantıda açıklanacak veriler ile son gelişmelerin değerlendirileceğini söyledi.

Warsh, “Toplantıda kapsamlı bir tartışma yürüteceğiz ancak şu aşamada bundan daha fazlasını söyleyemem.” ifadesini kullandı.

Son dört haftada enflasyon görünümünde iyileşme yaşandığına dikkati çeken Warsh, “Enflasyon beklentileri düştü, enflasyona ilişkin riskler de geriledi.” dedi.

Piyasaların Fed’in politika yaklaşımını anlamadığı yönündeki eleştirilere katılmadığını belirten Warsh, “Piyasalardaki oynaklık artmadı, azaldı, tahvil getirileri yükselmedi, geriledi, enflasyon beklentileri de düştü. İnsanların bizi anlamadığını duyuyorum ancak aslında oldukça iyi anladıklarını düşünüyorum.” diye konuştu.

ABD’de yapay zeka kaynaklı gelişmelerin sermaye harcamalarında güçlü artışa yol açtığını vurgulayan Warsh, “Yapay zeka şoku, ABD’de sermaye harcamalarında bir patlamaya neden oluyor. Bunu öncelikle talep tarafında görüyoruz ancak bir noktada arz tarafında da göreceğimizden eminim.” değerlendirmesinde bulundu.

Yapay zeka yatırımlarının kısa vadede talebi artırdığını ancak enflasyonist etkinin daha geniş bir mal ve hizmet grubuna yayılıp yayılmayacağının izlenmesi gerektiğini söyleyen Warsh, şirketlerin gelecekte ekonominin üretim kapasitesinin genişleyeceği beklentisiyle yatırım yaptığını anlattı.

Kevin Warsh, “Şu anda geleceğe yatırım yapıyorlar çünkü ekonominin arz tarafının genişleyeceğini öngörüyorlar. Bunun gerçekleşmesi halinde para politikası açısından çok büyük sonuçları olacaktır.” ifadelerini kullandı.

Yapay zekanın üretim, istihdam ve enflasyon üzerindeki etkilerinin merkez bankalarının temel gündemlerinden biri olduğuna işaret eden Warsh, ABD’nin orta vadede bu dönüşümün başlıca kazananlarından biri olacağını söyledi.

Warsh, “ABD, verimlilik kaynaklı ekonomik büyümeden korkmuyor. Ancak bu dönüşümün ekonomik sonuçlarını sıfır toplamlı bir oyun olarak görmüyoruz. Başka bir ülkenin başarısız olmasını istemiyoruz. Ekonomik büyümenin geniş tabanlı olmasını istiyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.

- Fiyat istikrarı ve Fed’in bağımsızlığı

ABD’de iş gücü piyasalarının istikrarlı, ekonomide talebin sağlam, sermaye harcamaları ile verimlilik görünümünün güçlü olduğunu belirten Kevin Warsh, yapay zekanın sağlayacağı kazanımların henüz tam ortaya çıkmadığını kaydetti.

Merkez bankalarının temel sorumluluklarından birinin fiyat istikrarını sağlamak olduğunu vurgulayan Warsh, “Hepimiz fiyat istikrarı işindeyiz. Bu, tek görevimiz olmayabilir ancak hepimiz fiyatların çok yüksek olduğunu görüyoruz.” dedi.

ABD Başkanı Donald Trump’ın faiz indirimine yönelik baskı yapabileceğine yönelik bir soruyu yanıtlayan Warsh, “Bu merkez bankasının yüzde 2’nin üzerinde bir enflasyon hedefiyle rahat edeceğini düşünenler varsa, sanırım hayal kırıklığına uğrayacaklar.” ifadesini kullandı.

ABD’de fiyat istikrarını sağlayacaklarını vurgulayan Warsh, taktik ve stratejiye ilişkin ayrıntıların ise daha sonra şekilleneceğini kaydetti.

Fed’in bağımsızlığına ilişkin soruyu da yanıtlayan Warsh, “Çok uzun zamandır bağımsız bir merkez bankasıyız. Bu dönemde de bağımsız bir merkez bankası olacağız ve bu konuda hiçbir değişiklik görmeyeceksiniz.” değerlendirmesinde bulundu.

Fed bünyesinde para politikasına farklı bakış açıları kazandırılması amacıyla beş çalışma grubu oluşturulduğunu aktaran Warsh, dış uzmanların isimlerinin gelecek hafta açıklanabileceğini bildirdi.

Küresel finans krizinin izlerini hâlâ taşıdığını söyleyen Warsh, merkez bankalarının para politikası, denetim, düzenleme ve ödeme sistemlerinde temel reformları yeniden değerlendirmesi gerektiğini dile getirdi.

ABD’de son dört çeyrekte yapısal verimlilik artışının yüzde 2’nin yüksek seviyelerinde seyrettiğine dikkati çeken Warsh, potansiyel büyümenin yükselmiş olabileceğini söyledi.

Warsh, “Fed fiyat istikrarı görevini yerine getirebilirse, ABD ekonomisinin büyüme potansiyeli konusunda hiç bu kadar iyimser olmamıştım.” ifadesini kullandı.

Bu iyimserliğin gelecek 6 ila 9 aylık para politikasına nasıl yansıyacağını söylemek için henüz erken olduğunu belirten Warsh, piyasalara sürekli yönlendirme yapılmaması gerektiğini söyledi.

- “Fed bilançosu küçülmeli”

Fed Başkanı Warsh, 2011’de Fed’den ayrıldığı dönemden bugüne kadar Fed bilançosunun daha küçük olmasını istediğini belirterek, "Para politikasının ağırlıklı olarak faiz oranları üzerinden yürütülmesi gerektiğini uzun süredir savunuyorum.” dedi.

Faiz politikasının ekonominin geneline daha doğrudan aktarıldığını kaydeden Warsh, bilanço politikasının ise çoğunlukla varlık fiyatları ve sinyal etkisi üzerinden çalıştığını söyledi.

Warsh, kararların kapsamlı şekilde ele alınacağını ve finansal piyasalar değişiklikleri anlayana kadar uygulanmayacağını belirterek, “Bu büyük bilançoya yaklaşık 18 yılda ulaştık. Onu uygun büyüklüğe indirmek 18 haftadan daha uzun sürecektir.” dedi.

Kevin Warsh, Fed bilançosunun maliye politikası sınırına yaklaştığını düşündüğünü ancak sonuçları önceden belirlemek istemediğini sözlerine ekledi.

Lagarde, Portekiz'in Sintra kentinde düzenlenen 2026 ECB Merkez Bankacılığı Forumu’nun kapanış gününde gerçekleştirilen "Politika Paneli"nde ekonomi, yapay zeka ve enflasyona ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu.

Merkez bankalarının piyasaları gelecekteki faiz adımlarına dair önceden yönlendirdiği "ileriye dönük yönlendirme" modeline mesafeli durduğunu aktaran Lagarde, "Geçmişe dair tek bir pişmanlığım varsa, o da ileriye dönük yönlendirmeler nedeniyle kendimi bağlı ve kısıtlanmış hissetmiş olmamdır." diye konuştu.

Lagarde, piyasa katılımcılarına seslenerek, yatırımcıların artık hazır reçeteler beklemek yerine ekonomik göstergelere odaklanması ve merkez bankasının karar alma sürecini analiz ederek "ev ödevlerini yapmaları" gerektiğini vurguladı.

Ekonomik tahminlerde radikal bir değişikliğe gidilmesi gerektiğine işaret eden Lagarde, tek bir baz senaryoya bağlı kalmak yerine, risklerin ağırlığını ölçen esnek modellerin kullanılmasını ve enflasyon değerlendirmelerine farklı senaryolar ile risk analizlerinin dahil edilmesini savundu.

- "Faiz artışı kaçınılmaz bir karardı"

ECB'nin son zamanlarda diğer büyük merkez bankaları arasında faiz artıran tek banka olmasına yönelik eleştirileri de yanıtlayan Lagarde, ellerinde faiz artırımı için "kusursuz bir para politikası görünümü" olduğunu belirtti.

Lagarde, enflasyon göstergelerinin açıkça yukarıyı işaret ettiği bir ortamda bu hamlenin yönetim konseyinde oy birliğiyle alınan kaçınılmaz bir karar olduğunu söyledi.

Avrupa ekonomisinin bir stagflasyon sarmalına girdiğine yönelik iddiaları reddeden Lagarde, mevcut ekonomik tablonun 1970'li yıllarla karşılaştırılmasının yapısal olarak yanlış olduğunu vurguladı. 1970'lerdeki krizlerin aksine Avro Bölgesi’nde istihdam piyasasının son derece güçlü olduğunu belirten Lagarde, işsizlik oranlarının tarihi düşük seviyelerde seyrettiğini hatırlattı. Büyüme oranlarında küresel riskler nedeniyle bir yavaşlama olduğunu kabul eden Lagarde, buna rağmen ekonominin tam bir duraklama veya küçülme döneminde olmadığını ifade etti.

ECB Başkanı Lagarde, küresel ekonomideki risklerin birkaç hafta öncesine kıyasla artık "çok daha geniş ölçüde dengelendiğini" belirterek, "Bir stagflasyon ortamında değiliz ve enflasyon cininin şişeden dışarı çıkmasına kesinlikle izin vermeyeceğiz." dedi.

- Yapay zeka ekonomide radikal değişim oluşturabilir

Teknolojik dönüşüme ve merkez bankalarının yeni ölçüm araçlarına açık olması gerektiğine de değinen Lagarde, yapay zekanın yayılma hızını yakından izlediklerini bildirdi.

Lagarde, teknolojinin hızı ve derinliğinin ekonomik modelleri baştan aşağı değiştirebileceğine işaret ederek, "Eğer yapay zeka beklediğimiz üretkenlik artışını sağlarsa, gelecekte bizi radikal bir değişim bekliyor." diye konuştu. Ancak bu sürecin fiyat istikrarına etkisi konusunda temkinli konuşan Lagarde, yapay zekanın ilk etapta dezenflasyonist mi yoksa enflasyonist bir etki mi yaratacağının henüz net olmadığını sözlerine ekledi.

- İngiltere Merkez Bankasından 2008 uyarısı

Panele katılan İngiltere Merkez Bankası (BoE) Başkanı Andrew Bailey de devlet tahvili ve hisse senedi piyasalarındaki değerlemelere dikkati çekerek, küresel finansal sistemde 2008 krizini andıran endişe verici riskler olduğu uyarısında bulundu.

Faiz indiriminin şu an gündemlerinde olmadığını kaydeden Bailey, "ileriye dönük yönlendirme" döneminin sona ermesi gerektiğini ve piyasaların merkez bankalarının reaksiyon fonksiyonunu anlamasının önemini vurguladı. Yapay zekanın finansal piyasalar üzerindeki risklerini yönetmek için ülkelerin daha güçlü bir küresel iş birliği yapması gerektiğini aktaran Bailey, bu modellerin risklerden arındırılarak sisteme dahil edilmesi için sağlam düzenlemelere ihtiyaç duyulduğunu belirtti.

Shakhsanam KURBANOVA

Güney Kore Merkez Bankası'nın değerlendirmesine göre, yüksek petrol fiyatları büyüme üzerinde 0,4 puanlık bir baskı yaratacak; ancak yapay zekâ çipi ihracatındaki sıçrama bu kaybı dengeleyip büyümeye net olarak katkı sağlayacak. Banka başkanı ayrıca hükümetin, ekonominin petrol fiyatı şokuna uyum sağlamasına yardımcı olmak amacıyla hazırladığı ek bütçenin gayri safi yurt içi hasılaya 0,1 ila 0,2 puan arasında ilave katkı yapmasının beklendiğini belirtti.

YARI İLETKEN İHRACATINDA YÜZDE 110 ARTIŞ

Güney Kore ekonomisi son dönemde, yapay zekâ teknolojilerinde kullanılan yüksek uçlu çiplerin güçlü ihracatıyla destekleniyor. Bu çiplerin ihracatı, yılın ilk çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 139 arttı. Bölgedeki genel tabloya bakıldığında, komşu Çin'in mayıs ayı ihracat verileri de benzer bir eğilimi doğruluyor: Çin'in dolar bazlı ihracatı yıllık yüzde 19,6 artarken, yarı iletken ihracatı yüzde 110, cep telefonu ihracatı yüzde 44 ve otomatik veri işleme makineleri ihracatı yüzde 66 yükseldi. Bu rakamlar, yapay zekâ altyapısına yönelik küresel talebin bölge ekonomilerini nasıl yukarı çektiğinin açık bir göstergesi olarak öne çıkıyor.

Tedarik zincirlerinde Orta Doğu kaynaklı olası yeni aksamalara karşı stok biriktirme eğiliminin de ihracat rakamlarını desteklediği değerlendiriliyor. Bölgedeki ihracat ivmesinden yalnızca Güney Kore değil, komşu Tayvan da pay alıyor; Tayvan hükümeti 2026 yılında ekonomisinin yüzde 9,6 büyümesini bekliyor.

PETROL FİYATLARI GELENEKSEL SEKTÖRLERİ ZORLUYOR

Yapay zekâ odaklı ihracat performansı güçlü seyrederken, yüksek petrol fiyatlarının baskısı diğer sanayi kollarında kendini gösteriyor. Gemi inşa, çelik ve petrokimya gibi enerji yoğun sektörler, artan girdi maliyetleriyle zorlanıyor. Bu tablo, Güney Kore ekonomisinin önümüzdeki dönemde iki hızlı bir yapıya evrildiğine işaret ediyor: teknoloji ve yapay zekaya dayalı ihracat kalemleri büyürken, geleneksel enerji yoğun sanayiler petrol şokunun yükünü taşıyor.

Bölgesel ölçekte bakıldığında, Dünya Bankası'nın küresel büyüme projeksiyonları da bu ayrışmayı destekliyor: Orta Doğu, Kuzey Afrika, Afganistan ve Pakistan bölgesi çatışmadan en olumsuz etkilenen bölge olarak öne çıkarken, Güney Asya bölgesi en hızlı büyüyen bölge konumunu koruyor. Enerji fiyatlarının 2027-28 döneminde gerilemesiyle birlikte küresel ekonomide toparlanma bekleniyor; ancak bu toparlanmanın hızı, enerji ithalatçısı ile teknoloji ihracatçısı ekonomiler arasında farklılaşmaya devam edecek görünüyor.

İran, salı günü yaptığı açıklamada, çatışmaların başlamasının ardından bölgeye gelen üst düzey ABD temsilcileriyle görüşmeyeceğini duyurdu. Bu gelişme, iki ülke arasında kalıcı bir barış sağlanması ihtimaline yönelik beklentileri zayıflattı.

İranlı yetkililer ayrıca, tarafların nükleer programa getirilebilecek olası kısıtlamalar gibi daha karmaşık konuları ele almadan önce, iki hafta önce imzaladıkları ateşkesin şartları üzerinde uzlaşması gerektiğini belirtti.

Yaşanan gelişmeler, ilk çerçeve anlaşmasının temel unsurlarında taraflar arasında önemli görüş ayrılıkları bulunduğunu ortaya koydu. Söz konusu çerçeve, İran’ın mali teşvikler karşılığında Hürmüz Boğazı üzerindeki baskısını kaldırmasını ve kalıcı bir barış anlaşmasına ulaşılması amacıyla 60 günlük müzakere sürecinin başlatılmasını öngörüyor.

ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner ile ABD Özel Temsilcisi Steve Witkoff, Beyaz Saray’ın “üst düzey görüşmeler” olarak tanımladığı temaslar kapsamında Doha’ya gitti. Ancak İran ve ev sahibi Katar, ABD heyetinin İranlı yetkililerle doğrudan değil, arabulucularla görüşeceğini açıkladı.

Katar, Başbakan Şeyh Muhammed bin Abdurrahman Al Sani’nin, Witkoff ve Kushner ile görüşecek isimler arasında yer aldığını bildirdi.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise, “Önümüzdeki günlerde Amerikan tarafıyla herhangi bir düzeyde görüşme planlanmamıştır.” açıklamasını yaptı.

Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Macid el-Ensari de, iki ülkenin teknik düzeyde görüşmelere başlamasının planlandığını ifade etti.

ABD Kamu Etiği Ofisi (OGE) tarafından yayımlanan yıllık mali beyan raporu, ABD Başkanı Donald Trump'ın binlerce kalemde finansal varlığa sahip olduğunu ortaya koydu.

OGE, Trump'a ait 927 sayfalık yıllık mali beyan raporunu kamuoyuyla paylaştı.

Raporda, Trump'ın kamu görevi dışındaki pozisyonlarına da yer verilirken, çeşitli şirketlerde üstlendiği yöneticilik ve başkanlık görevleri sıralandı.

Trump'ın eşi Melania Trump'ın mal varlıklarının da yer aldığı raporda, "Melania" adlı kitap ve film projeleri ile NFT satışlarından elde edilen telif gelirleri ve net kazançlara ilişkin ayrıntılar paylaşıldı.

Raporun en kapsamlı bölümünü ise Trump'ın farklı yatırım hesaplarında tuttuğu binlerce kalemdeki finansal varlıklar oluşturdu.

Trump'ın son yıllık mali beyanına göre 2025 yılında kripto para ve memecoin faaliyetlerinden en az 1,2 milyar dolar gelir elde ettiği bildirildi.

Ayrıca kurucuları arasında kendisinin, oğullarının ve yönetimin üst düzey diplomatlarından Steven Witkoff'un da bulunduğu kripto şirketi World Liberty Financial'ın satışlarından 588 milyon doların üzerinde gelir sağladığını açıklandı. Şirketin Üst Yöneticisi (CEO) olarak ise ABD'nin Orta Doğu Özel Temsilcisi Steven Witkoff'un oğlu Zach Witkoff görev yapıyor.

Trump'ın memecoin girişimi CIC Digital LLC'nin ise 636 milyon dolar gelir elde ettiği bildirildi. Bu gelirin büyük bölümünün, Celebration Coins ile yapılan lisans anlaşmasından kaynaklanan telif gelirlerinden oluştuğu belirtildi. Şirketin ayrıca dijital cüzdanlarında en az 60 milyon dolar değerinde çeşitli kripto varlık bulundurduğu kaydedildi.

Öte yandan Trump'ın yatırım portföyünde Apple, Microsoft, Alphabet, Nvidia, Amazon, Tesla ve Meta gibi büyük teknoloji şirketlerinin hisselerinin yanı sıra çok sayıda belediye ve devlet tahvili ile borsa yatırım fonunun bulunduğu görüldü.

Raporda, Trump'ın yatırım pozisyonları ile bu yatırımlardan elde ettiği temettü, sermaye kazancı ve faiz gelirlerinin net tutarlar yerine geniş değer aralıklarıyla gösterildiği belirtildi.

Bloomberg Milyarderler Endeksi'ne göre Trump'ın toplam serveti yaklaşık 7,6 milyar dolar seviyesinde bulunuyor.

Vance'in 250 ila 500 bin arasında değişen bitcoin varlığı bulunuyor

OGE, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'e ait 17 sayfalık yıllık mali beyan raporunu da yayımladı.

Vance'in raporunda, kitabından elde ettiği gelirlerin yanı sıra kurucusu olduğu Narya Capital ve yönetici ortak olarak görev yaptığı Rise of the Rest Seed Fund'dan sağladığı kazançlar ile değeri 250 bin ila 500 bin dolar arasında değişen bitcoin varlıklarına yer verildi.

ABD'de Başkan ve Başkan Yardımcısı dahil mali bildirim yükümlülüğü bulunan kamu görevlileri, mal varlıklarını düzenli olarak OGE'ye rapor ediyor.

Anthropic'in X sosyal medya hesabından konuya ilişkin paylaşım yapıldı.

Paylaşımda, "ABD Ticaret Bakanlığının Claude Fable 5 ve Mythos 5 üzerindeki ihracat kontrollerini kaldırdığı bilgisini aldık. Yarın erişimi yeniden sağlamaya başlayacağız ve kısa süre içinde bir güncelleme paylaşacağız. Gösterdikleri sabır için kullanıcılarımıza ve modellerin yeniden kullanıma sunulması sürecinde bizimle birlikte çalışan herkese teşekkür ederiz." ifadeleri kullanıldı.

ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick de sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, son iki hafta boyunca, ABD hükümeti genelinde uyumu sağlamak ve "Amerika'nın yapay zeka alanındaki liderliğini" güçlendirmek amacıyla Fable 5'i analiz edip onaylamak için Anthropic ile yakın işbirliği içinde çalıştıklarını bildirdi.

Washington, gelişmiş yapay zeka modellerinin oluşturabileceği potansiyel tehditleri tespit etmek amacıyla yeni modellerin piyasaya sürülmesine yönelik denetimleri sıkılaştırmıştı.

Anthropic, ABD hükümetinin ulusal güvenlik gerekçesiyle aldığı ihracat kontrolü kararının ardından 12 Haziran'da Mythos 5 ve Fable 5 modellerini devre dışı bırakmıştı.

Şirket geçen hafta ise hükümetin, Claude Mythos 5 modelinin "güvenilir" kurumlara açılmasına izin verdiğini belirtmişti.

Kalibaf, katıldığı bir televizyon programında gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Ülkesinin petrol satış fiyatını yaptırımlar öncesi dönemle kıyaslayan Kalibaf, “Petrol yaptırımları kaldırıldı ve petrolü yüzde 20 daha pahalı satıyoruz. Denizde ablukayı kaldırdığımız günden bugüne kadar 40 milyon varilin üzerinde petrol ihraç ettik. Bu, 10-12 günden kısa bir sürede gerçekleşti. Oysa yaklaşık elli küsür gün boyunca hiç petrol ihraç etmemiştik.” ifadelerini kullandı.

Kalibaf, İran’ın farklı ülkelerde toplam 24 milyar dolarlık varlığının bulunduğunu ve bunun 12 milyar dolarının, ihtiyaç duyulan malların satın alınması için Merkez Bankası'nın tasarrufuna bırakılacağını söyledi.

Hürmüz Boğazı’nda ABD ile yaşanan gerginliğe ilişkin de açıklamalarda bulunan Kalibaf, şöyle devam etti:

“Bazen İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki yönetimine ve düzenlemelerine riayet etmemek istiyorlar ve doğal olarak İran da buna tepki gösteriyor. Hürmüz Boğazı'nın egemenliği İran ve Umman'a ait. Boğazdaki geçiş tertibatı İran'ın belirlediği düzenlemelere göredir. Fars Körfezi'nin kıyıdaş ülkeleriyle görüş alışverişinde bulunuyoruz. İran, hiçbir şekilde Hürmüz Boğazı'ndaki haklarından geri adım atmaz. Burası bizim karasularımızdır. Hürmüz Boğazı’ndaki güvenliğin gün be gün arttığını dünyaya göstermeliyiz. Hatta gemi sigorta bedelleri düşürülmeli.”

Kalibaf, ABD ile müzakere yürütmediklerini ve mutabakat zaptının 5 maddesinin uygulanmaması halinde de müzakerelere başlamayacaklarını vurguladı.

Hem diyaloğa hem de mutabakat zaptına uyulmaz ise savaşa hazır olduklarının altını çizen Kalibaf, şunları kaydetti:

"Mutabakatın 5 maddesinin uygulanması amacıyla İsviçre’ye gittik. Bu şartlar uygulanmaz ise müzakerelere başlamayacağız. İslamabad Mutabakatı ABD yenilgisinin belgesidir. Mutabakattan sonra Siyonist rejim Lübnan'a ağır bir saldırı başlattı ve anlaşmada sorun yaşanması için bazı yerleri işgal etmeye çalıştı. Bu durum bizim İsviçre’ye gitmemize neden oldu ve orada ateşkesi ele aldık. Bunun ardından Lübnan’a saldırılar öncekilere kıyasla oldukça azaldı. Lübnan-İran-ABD arasında ortak komite kurulacak ve büyükelçimiz o komitede yer alacak."

Kalibaf nükleer meselelerle ilgili de değerlendirmelerde bulundu.

Hali hazırda Nükleer Silahların Yayılmasının Önlemesi Antlaşması’na (NPT) bağlı olduklarını dile getiren Kalibaf, “NPT üyesiyiz. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) ile işbirliğimiz var ancak uranyum zenginleştirme bizim hakkımız. NPT yükümlülüklerimizi yerine getiriyoruz.” dedi.

Kalibaf son olarak, ülkesinin füze gücünün müzakerelere konu olmaması nedeniyle iftihar ettiklerini söyledi.

Yüksek Mahkeme, alt mahkemenin "Trump'ın dava süreci devam ederken Cook'u görevden almasını engelleyen ihtiyati tedbir kararının" durdurulmasına yönelik hükümetin talebini 4'e karşı 5 oyla reddetti.

Başyargıç John Roberts tarafından kaleme alınan kararda, Fed'in 111 yıllık tarihinde bir Yönetim Kurulu üyesinin ilk kez görevden alınmaya çalışıldığı vurgulandı.

Trump'ın Ağustos 2025'te Cook'u "mortgage sözleşmelerinde yanlış beyanlarda bulunduğu" gerekçesiyle "haklı nedene" dayanarak görevden aldığını açıkladığı anımsatılan kararda, iddiaların doğruluğundan bağımsız olarak, Cook'a yasaların usulen gerektirdiği bildirim ve savunma hakkının tanınmadığı ifade edildi.

Kararda, yasalardaki "haklı neden" korumasının, başkanın herhangi bir sebeple veya hiçbir sebep göstermeden istediği kişiyi görevden alabileceği sıradan bir istihdam modeline dönüştürülemeyeceğinin altını çizdi.

Yüksek Mahkemenin kararında, Cook'a asgari düzeyde iddiaların açıklanması, resmi bir yanıt yolu sunulması ve savunma için bir son tarih verilmesi gerektiği kaydedildi.

Kararda ayrıca Fed'in olağan siyasi süreçten uzak, kasıtlı bir bağımsızlık içinde faaliyet gösterdiği belirtilerek, siyasi müdahaleden korunmanın kurumun tasarımı ve işleyişi için kilit bir unsur olduğuna dikkat çekildi.

Yüksek Mahkeme'nin kararıyla söz konusu dava, iddia edilen gerekçelerin doğruluğunun tespit edilmesi ve bunların haklı neden oluşturup oluşturmadığının incelenmesi için alt mahkemeye geri dönmüş oldu.

- Trump, süreci devam ettireceklerini belirtti

ABD Başkanı Trump, sosyal medya hesabından karar ilişkin yaptığı paylaşımda, Cook davasının Yüksek Mahkeme tarafından yalnızca "usule ilişkin gerekçelerle" geri gönderildiğini belirtti.

Trump, "Uygunsuz eylemlerde bulunmuş bir kişinin ABD'nin refahına dair hayati kararlar almasının önüne geçmek için derhal gerekli adımları atacağız." ifadesini kullandı.

- Cook davanın "siyasi" olduğunu öne sürdü

Fed Yönetim Kurulu Üyesi Cook da konuya ilişkin açıklamasında, davanın hiçbir zaman "yıllar önce imzaladığı mortgage belgeleri" ile ilgili olmadığını öne sürerek, "Bu, siyasi baskıya boyun eğmeyi reddettiğim ve faiz oranlarını yalnızca Amerikan halkına en iyi nasıl hizmet edeceğine göre belirlemeye devam ettiğim için uydurulmuş bir gerekçeyle beni görevden alma girişimiydi." değerlendirmesinde bulundu.

Cook, Yüksek Mahkemenin kararının Fed'in bağımsızlığı ilkesini doğruladığını vurguladı.

- Trump'ın Cook'u görevden alma girişimi mahkemeye taşınmıştı

ABD Başkanı Trump, geçen yıl sosyal medya hesabından Cook'a yazdığı mektubu paylaşmış, mektubunda "haklı neden" bulunduğunu belirterek, Cook'u derhal görevden aldığını bildirmişti.

Cook ise Trump'ın kendisini görevden alma girişimini engellemek amacıyla dava açmıştı.

Washington Bölge Yargıcı Jia Cobb, Cook hakkında ortaya atılan "mortgage dolandırıcılığı" iddialarının, görevden alınması için yeterli gerekçe teşkil etmediğine hükmederek, Cook'un kovulmasını geçici olarak engellemişti.

Trump yönetimi ise bu karara itiraz etmiş, alt mahkeme kararını durdurmak için temyiz mahkemesine başvurmuştu.

Temyiz Mahkemesinden de ret alan Trump yönetimi, son olarak davayı Yüksek Mahkeme'ye taşımış ve Fed Yönetim Kurulu Üyesi Cook'un görevden alınmasını engelleyen alt mahkeme kararının durdurulmasını istemişti.

Dava ocak ayında Yüksek Mahkemede görülmüş, yargıçlar tarafların savunmalarını dinlemişti.

Shakhsanam KURBANOVA

Vietnam'ın başkenti Hanoi'nin yaklaşık 50 kilometre güneyindeki Hung Yen eyaletinde, sessiz bir tarım bölgesi köklü bir dönüşümün ortasında. Trump Organizasyonu ile yerel ortak Kinhbac City'nin geliştirdiği 1,5 milyar dolarlık lüks golf ve konut kompleksi için bölge sakinleri yüzyıllardır süregelen ata topraklarından ve mezarlarından koparılıyor. Uluslararası basında geniş yer bulan bu hikâye, Türk medyasında hemen hiç görünmedi.

“3.500'den fazla mezar yerinden edildi.”

The Vietnamese Magazine'in Haziran 2026'da yayımladığı araştırmaya göre, yetkililer 508 hektardan fazla araziyi geri almak için bildirim çıkardı; 3.500'den fazla mezar başka yere taşındı. Projenin toplam alanı yaklaşık 888 hektara (2.195 dönüm) ulaşıyor.

Bölge sakinleri mezar taşlarına beyaz X işaretleri boyayarak yakınlarının kalıntılarının zaten taşındığını gösteriyor. Çau Ninh köyünde bazı mezarlar Vietnam Savaşı dönemine, yani 1960'lara kadar uzanıyor. 72 yaşındaki Hoang Do, oğlunun ve anne-babasının mezarını taşımak için yalnızca 70 milyon Dong (yaklaşık 2.660 dolar) tazminat aldığını, bu rakamın kendisini öfkelendirdiğini aktardı.

50 yaşındaki Hoang Anh Xa ise beş akrabasının bulunduğu mezarlık alanının 1967'den, Vietnam'ın bağımsızlık öncesinden beri orada olduğunu vurgulayarak sordu: "Bu ülkenin kuruluşundan önce oraya konmuşlar. Neden taşımak zorunda olayım?"

“4.000 hane etkileniyor, tazminat sembolik kaldı”

Atlanta Black Star'ın aktardığı verilere göre proje, toplamda yaklaşık 4.000 haneyi etkiliyor. Reuters'ın haberlerine göre çiftçilere başlangıçta metrekare başına yalnızca 12 dolar teklif edildi; bu rakam daha sonra 12-30 dolar aralığına çıkarıldı. Tarla ve tahıl ödemeleri de dahil edildiğinde, pek çok ailenin kazanç kaybını karşılamaktan uzak.

Çiftçi Tran Minh Hai konuyu kültürel ve ruhani bir mesele olarak tanımladı: "Bu ruhani bir şey; insanlar ata mezarlarının rahatsız edilmesini istemiyor." Golf Industry Asia, projenin özellikle ABD-Vietnam ticaret müzakerelerinin kritik bir evresinde, Hanoi'nin Washington ile ilişkilerini güçlendirme çabasının tam ortasında hayata geçirildiğine dikkat çekti.

“Trump ailesi ve projenin siyasi boyutu.”

Proje, ABD Başkanı Donald Trump'ın aile şirketiyle doğrudan ilişkili. Eric Trump geçen yıl Vietnam'a gerçekleştirdiği ziyarette kompleksi "tüm Asya'nın ve dünyanın haset edeceği bir yer" olarak tanımladı. Proje, beş yıldızlı oteller, ultra lüks villalar ve 54 delikli golf sahası içeriyor.

Trump Organizasyonu, çiftçilere yapılan tazminat ödemelerinden doğrudan sorumlu olmadığını açıkladı; yerel ortak Kinhbac City'nin bu süreçten sorumlu olduğunu belirtti. Beyaz Saray ise başkanın aile şirketinin operasyonlarında yer almadığını, bir kör tröst aracılığıyla yönetildiğini savundu.

The Vietnamese Magazine'in analizi ise bu gerekçeyi sert biçimde reddetti: Yatırımın marka değeri ve politik prestij açısından Trump ailesine doğrudan yarar sağladığını, projenin tarifeler üzerinden süren ABD-Vietnam diplomatik müzakerelerinden bağımsız değerlendirilemeyeceğini vurguladı.

TEMEL VERİLER

• Projenin toplam yatırım değeri: 1,5 milyar dolar

• Toplam alan: 888 hektar (yaklaşık 2.195 dönüm)

• Taşınan mezar sayısı: 3.500+ (Mart 2026 itibarıyla)

• Etkilenen hane sayısı: ~4.000

• Başlangıçta teklif edilen arazi tazminatı: m² başına ~12 dolar

• Bir mezar taşıma tazminatı örneği: 2.660 dolar (3 mezar için)

• Proje ortakları: Trump Organizasyonu + Kinhbac City (Vietnam)

AFP ve Amerikan basınının haberlerine göre ABD'li bir yetkili tarafların savaşı sona erdirmek üzere müzakere masasına yeniden dönmeyi planladığını aktardı.

ABD'li yetkili AFP'ye gönderdiği e-postada, "[17 Haziran tarihli] Mutabakat zaptının tüm alanlarında teknik görüşmelerin devam etmesi planlanıyor" dedi ve iki tarafın da geri adım atacağını belirtti.

Yetkili, görüşmelerin nerede ve ne zaman yapılacağına ilişkin ayrıntı vermedi, ancak ABD'li iki yetkili Amerikan medya kuruluşu Axios'a, görüşmelerin salı günü Katar'da yeniden başlayacağını söyledi.

CNN de Trump yönetiminden bir yetkiliye dayandırdığı haberinde benzer bilgiler verdi ve ki tarafın "şimdilik geri adım atacağını" ve salı günü Doha'da görüşmeler için bir araya gelme konusunda anlaştıklarını bildirdi.

ABD'nin saldırılarına karşılık olarak İran Bahreyn ve Kuveyt'i vurdu

ABD'nin İran'a yönelik saldırılarının geçen hafta yeniden başlamasının ardından, Bahreyn ve Kuveyt hafta sonunda İran'ın füze ve insansız hava aracı saldırılarının hedefi olduklarını açıklamıştı.

İran Devrim Muhafızları, "ülke kıyılarındaki beş noktaya" yönelik saldırılara karşılık olarak Kuveyt ve Bahreyn'deki iki ABD askeri üssüne saldırı düzenlediklerini açıkladı. Bahreyn ve Kuveyt saldırıları kınadı.

Saatler öncesinde ABD Başkanı Donald Trump, "ateşkesin ihlâline" yanıt olarak ABD ordusunun İran'a ait füze ve insansız hava aracı depolarını ve kıyı radar noktalarını hedef aldığını açıklamıştı.

Trump gerekirse "başladıkları işi askeri yöntemlerle bitirme" uyarısında bulunarak, "Bu durumda İran İslam Cumhuriyeti diye bir şey kalmaz" dedi.

Bahreyn, 28 Haziran Pazar günü İran'ın füze ve insansız hava araçlarıyla saldırılar düzenlediğini, bunun uluslararası hukukun ihlâli olduğunu söyledi.

Kuveyt ordusu da X platformundan İran'ın füze ve insansız hava aracı saldırılarının hedefi olduğunu açıkladı ve saldırıları kınadı.

İran Dışişleri Bakanlığı yaptığı açıklamada, ABD saldırılarına karşı "İran'ın ulusal egemenliğini savunma konusundaki kararlılığı" vurgulandı.

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), İran'da "birden fazla hedefe yönelik yeni saldırılar" düzenlediğini, bunun "ticari gemilere karşı süregelen İran saldırganlığına doğrudan yanıt" olduğunu açıkladı.

Saldırılar neden yeniden başladı?

Trump İran'ı, Hürmüz Boğazı'nda bir yük gemisine düzenlenen saldırının ardından ateşkesi "akılsızca ihlal etmekle" suçlamıştı.

Ardından ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, 26 Haziran'da füze ve insansız hava aracı depolama tesisleri ile kıyı radar mevzilerini vurduğunu açıklamıştı.

Komutanlık, saldırıların 25 Haziran'da bir yük gemisine düzenlenen insansız hava aracı saldırısına karşılık olduğunu, bu olayın bölgede mahsur kalan binlerce denizcinin planlanan tahliyesini durdurduğunu belirtmişti.

Tahran ise yük gemisinin, hayati öneme sahip Hürmüz Körfez'inden geçerken izinsiz bir rota kullandığı için hedef alındığını söylemişti.

CENTCOM, saldırıları bir gün önceki insansız hava aracı saldırısına "güçlü bir karşılık" olarak nitelendirdi.

Açıklamada, "İran güçlerinin ticari deniz taşımacılığına yönelik haksız saldırganlığı ateşkesi açıkça ihlal etmiştir" denildi ve şunlar eklendi:

"Ayrıca İran'ın tehlikeli davranışı, ticaretin giderek bu hayati uluslararası ticaret koridorundan geçtiği bir dönemde seyrüsefer serbestisini zayıflatmıştır."

CENTCOM, ABD ordusunun "boğazdan geçen ticari gemilere güvenli geçiş koordinasyonu ve destek sağlamaya devam edeceğini" söyledi.

Ancak İran Devrim Muhafızları (IRGC), "anlaşmaları bozan" olarak nitelediği ABD'yi suçladı.

IRGC yaptığı açıklamada ABD'nin "Hürmüz Boğazı'nda bir geminin rotayı ihlâl ettiği yönündeki çeşitli bahanelerle" İran'a saldırdığını söyledi.

IRGC, donanmasının buna karşılık bölgede ABD askeri mevzilerini vurduğunu açıkladı, ancak ayrıntı vermedi. BBC, bununlar ilgili yorum için Pentagon ile temasa geçti.

IRGC ayrıca, "Saldırganlık tekrarlanırsa cevabımız bundan daha kapsamlı olacaktır" dedi.

Tahran, Şubat sonunda ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının başlamasının ardından boğazı fiilen kapatmıştı.

Petrol ve gaz sevkiyatları için kritik öneme sahip bu su yolunun kapanması, küresel petrol fiyatlarında artışa neden olmuş ve gübre gibi diğer önemli emtiaların sevkiyatını kesintiye uğratmıştı.

ABD Merkez Komutanlığı tarafından paylaşılan görüntü, İran'a yönelik saldırıyı gösteriyor

ABD ve İran, 17 Haziran'da 14 maddelik bir mutabakat zaptı kapsamında çatışmalara son verme konusunda anlaşmıştı.

Bu anlaşma ayrıca İran'ın "ticari gemilerin güvenli geçişi için en iyi çabayı göstermesini ve 60 gün boyunca herhangi bir ücret talep etmemesini" öngörüyordu.

ABD'nin misilleme saldırılarının ardından X'te paylaşım yapan Başkan Yardımcısı JD Vance, İran'ın "mutabakatın nasıl uygulandığı konusunda anlaşmazlıkları varsa telefonu kaldırabileceğini" söyledi.

"Ancak şiddete şiddetle karşılık verilecektir" diye ekledi.

İran parlamentosunun ulusal güvenlik komisyonu başkanı İbrahim Azizi ise sosyal medyada ABD'nin "bir kez daha müzakereler sürerken İran'a saldırdığını" söyledi.

Sosyal medya paylaşımında şöyle devam etti: "Ateşkesin bu pervasız ihlali her zamanki gibi onların geri çekilmesine ve pişman olmasına yol açacaktır. Suçu başkasına atmak artık işe yaramıyor."

26 Haziran'da öğleden sonra Beyaz Saray'da gazetecilere konuşan Trump, ABD'nin insansız hava aracı saldırısına nasıl yanıt vereceği ya da ateşkesin hâlâ yürürlükte olup olmadığı konusundaki sorulara yanıt vermekten kaçındı.

"Göreceksiniz" dedi.

"Dün ateş etmiş olmalarını sevmiyorum. Bunu yapmamalılar."

Trump, İran'ın neden böyle bir operasyon gerçekleştirebileceğine dair soruya ise yalnızca "onlar biraz farklı" yanıtını verdi.

Son günlerde Trump ve diğer ABD'li yetkililer, İran ile müzakerelerin iyi ilerlediğini vurgulayarak İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilerden ücret alma fikrinden vazgeçtiğini söylemişti.

Trump 24 Haziran'da Truth Social'da yaptığı paylaşımda, İran'ın ABD'ye "hiçbir geçiş ücreti, sigorta maliyeti ya da başka herhangi bir ücret talep edilmeyeceğini veya alınmayacağını" bildirdiğini yazdı.

"Eğer bu yanlış bir bilgi ise müzakereler derhal sona erer" diye ekledi.

ABD, İran'ın boğazdan geçen tankerlerden ücret aldığı yönündeki haberleri kınadı ve birçok kişi bu tür bir ücretlendirme sisteminin uluslararası deniz hukukunu ihlal ettiğini düşünüyor.

23 Haziran'da İranlı ve Ummanlı yetkililer, Umman'ın başkenti Muskat'ta "gelecekteki seyrüsefer yönetimini" görüşmek üzere bir araya geldi.

Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi, her iki ülkenin de "ücretsiz güvenli geçişe" bağlı olduğunu söyledi.

Ancak İran'ın baş müzakerecisi Muhammed Bakır Kalibaf, devlet bağlantılı haber kuruluşlarına "Hürmüz Boğazı'nın yönetiminin asla savaş öncesindeki hâline dönmeyeceğini herkes bilmelidir" dedi.

25 Haziran Perşembe günü bir cisim tarafından vurulan yük gemisi, Singapur bayraklı Ever Lovely idi.

İngiliz deniz güvenliği ajansı UKMTO'ya göre gemi, Umman'daki Dahit limanının 7,5 deniz mili güneydoğusunda vuruldu.

Geminin sahibi Evergreen, Ever Lovely'nin vurulduğu sırada UKMTO'nun önerdiği rotayı takip ettiğini söyledi.

"Gemi mürettebatının tamamı güvende olduğu gibi geminin kendisi ve tüm yük de güvendedir" diye ekledi.

Bu gelişmenin ardından Birleşmiş Milletler'in Uluslararası Denizcilik Örgütü, savaşın başlamasından bu yana önemli deniz ticaret hattında mahsur kalan 11 binden fazla denizcinin planlanan tahliyesini durdurdu.

Bir istihdam uzmanı, yapay zekanın getirdiği olası çarpıcı değişikliklerle başa çıkmak için "insanların desteklenmesi" ve "robotların vergilendirilmesi" gerektiğini savunuyor.

Yapay zekanın çalışma hayatında şimdiden köklü değişikliklere yol açtığını belirten Reed'in Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO'su James Reed, yasa yapıcıların buna karşılık hem fiziksel robotlardan hem de sohbet botlarından yararlanan şirketlerin üzerlerine düşen vergiyi ödemelerini sağlayacak düzenlemeleri hayata geçirmesi gerektiğini söyledi.

BBC'ye, "Bu (yapay zeka) hizmetlerinin sağlanması devasa miktarda enerji tüketiyor ve iklim değişikliğine katkıda bulunuyor" dedi.

Ve yine de bahçelerde bira bardaklarını toplamak için gençleri işe alan işverenlerden vergi alıyoruz.

Ve insanların hizmetlerini kullanmak için giderek daha fazla para harcadığı robotlardan vergi almıyoruz.

Reed, hükümetlere teknoloji şirketleri ve diğer kuruluşların otomatik sistemlerin ürettiği işler üzerinden vergilendirilme çağrısında bulunan, sayısı giderek artan istihdam uzmanları ve diğer kişilerden biri. Fikrin destekçileri, bu adımın otomasyonun yaygınlaşmasıyla bile vergi sisteminin adil kalmasını ve gelir üretmeye devam etmesini sağlamanın yanı sıra, insan çalışanların işlerinin robotlar tarafından ikame edilmesini önlemeye yardımcı olacağını

Eleştirmenler, robot vergisinin şirketleri yeni teknolojiyi benimsemekten caydırarak, yeni teknolojinin gelişimini sınırlayabileceğini savunuyor. Ancak çalışmalar, bunun pratikte böyle olmayabileceğini ve yine de yapay zekanın çok hızlı veya yıkıcı bir şekilde benimsenmemesini sağlamaya yardımcı olacağını öne sürüyor.

Reed, BBC'nin Big Boss Interview programında, "Yapay zekanın zirveye ulaştığı bir dünyada, hepimizin sonsuza dek yaşayacağı ve yapacak hiçbir şeyimizin olmayacağı bir durumla karşılaşmaktan endişe duyuyorum" dedi.

Yapay zekanın, her işe başvuran kişi sayısını önemli ölçüde artırarak, işe alımlarda zaten ciddi etkiler yarattığını öne sürdü. Yazım hatalı başvuruların artık özellikle "tercih edildiğini" çünkü bunların gerçek bir kişi tarafından yazıldığını gösterdiğini öne sürdü.

Reed, BBC'ye "Benim sloganım insanları destekleyelim, robotları vergilendirelim" diye konuştu.

Hepimiz teknolojiye o kadar bağımlıyız ve bağımlı olacağız ki, zenginliği robotlar üretecek. Ve vergilendirmenin tarihine bakarsanız, vergilendirme zenginliği takip eder.

Devlet televizyonunun haberinde, İran'ın Hürmüz Boğazı yakınlarındaki Keşm Adası'nın Mesen köyünün saldırıda hedef alındığı bildirildi.

Diğer yandan, birkaç dakika önce saldırıya uğrayan Sirik kentinde 2 yeni patlama sesinin duyulduğu ve seslerin kaynağının henüz belirlenemediği aktarıldı.

Trump, ABD'nin Hürmüz Boğazı'nda İran'ın "ticari taşımacılığa yönelik saldırılarını" gerekçe göstererek düzenlediği saldırıların ardından sosyal medya platformundan açıklama yaptı.

ABD uçaklarının, "ateşkesi yeniden ihlal ettiği" gerekçesiyle İran'a ait füze ve insansız hava araçlarını (İHA) depolama ve kıyı radar tesislerini vurduğunu belirten Trump, İran'ın "ders çıkarmayacağını" savundu.

Trump, "Artık makul olamayacağımız bir nokta gelebilir ve başarıyla başlattığımız işi askeri olarak tamamlamak zorunda kalabiliriz. Bu olursa artık İran var olmaz." ifadelerini kullandı.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz Boğazı'nda İran'ın "ticari taşımacılığa yönelik saldırılarını" gerekçe göstererek ülkedeki bazı hedeflere saldırılar düzenlediğini bildirdi.

S&P, ABD ekonomisine ilişkin değerlendirmesini açıkladı.

Kredi derecelendirme kuruluşundan yapılan açıklamada, ABD'nin uzun vadeli kredi notunun "AA+" ve kısa vadeli kredi notunun "A-1+" olarak teyit edildiği bildirildi.

Ülkenin uzun vadeli kredi notu görünümünün "durağan" olarak korunduğu belirtilen açıklamada, bu değerlendirmenin gelecek birkaç yıl boyunca bütçe açıklarının yüksek ancak istikrarlı kalacağı yönündeki projeksiyonları yansıttığı aktarıldı.

İç ve dış politikadaki değişikliklere rağmen ABD ekonomisinin dayanıklılığını ve gücünü koruyacağının düşünüldüğü kaydedilen açıklamada, tarifelerden elde edilen güçlü gelirler de dahil olmak üzere vergi gelirlerindeki sağlam performansın, mali görünümde bozulma riskini sınırlamasının beklendiği ifade edildi.

Açıklamada, yapısal olarak artan faiz giderleri ile nüfusun yaşlanmasına bağlı harcamalar nedeniyle, genel yönetimin net borcunun 2029 yılına kadar Gayrisafi Yurt İçi Hasıla'nın (GSYH) yaklaşık yüzde 100'üne ulaşmasının beklendiği belirtildi.

S&P'nin açıklamasında, gelecek iki yılda harcamaların kontrol altına alınamaması veya vergi mevzuatındaki değişikliklerin gelirler üzerindeki etkilerinin etkin şekilde yönetilememesinden dolayı bütçe açıklarının beklentilerin üzerine çıkması durumunda kredi notunun düşürülebileceği uyarısında bulunuldu.

Buna karşılık gelecek iki ila üç yıl içinde etkin ve proaktif kamu politikalarının mali performansı iyileştirmesi, genel yönetim bütçe açıklarını kayda değer ölçüde azaltması ve kamu borcunu düşüş eğilimine sokması halinde kredi notunun yükseltilebileceği belirtilen açıklamada, güçlü uzun vadeli ekonomik büyümenin, mali tedbirlerle birlikte, son dönemde genel yönetimin net borç yükündeki yüksek yıllık artışları azaltabileceği ve ülkenin kredi itibarını güçlendirebileceği ifade edildi.

ABD ekonomisine ilişkin tahminlere de yer verilen açıklamada, ülke ekonomisinin 2026'da yüzde 2,1 ve 2027'de yüzde 1,9 büyümesinin beklendiği kaydedildi.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığının (CENTCOM) ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yapılan açıklamada, "Hürmüz Boğazı'ndan geçen bir ticari gemiye dün düzenlenen saldırıya güçlü bir yanıt olarak" İran'a hava saldırıları düzenlendiği belirtildi.

Açıklamada, "İran'ın 25 Haziran'da tek yönlü saldırı dronuyla M/V Ever Lovely gemisine saldırmasının ardından, ABD uçakları İran'ın füze ve insansız hava aracı depolama alanları ile kıyı radar üslerini vurdu." ifadesi kullanıldı.

Singapur bayraklı geminin, İran'ın saldırısı sırasında Umman açıklarında, Hürmüz Boğazı'ndan çıkmakta olduğu kaydedilen açıklamada, "İran güçlerinin ticari deniz taşımacılığına yönelik haksız saldırısı, ateşkesi açıkça ihlal etmiştir." değerlendirmesinde bulunuldu.

"İran'ın tehlikeli davranışının seyrüsefer özgürlüğüne zarar verdiği" savunulan açıklamada, ABD güçlerinin, boğazdan geçen ticari gemilere "güvenli geçiş koordinasyonu ve desteği sağlamaya devam ettiği" kaydedildi.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın Hürmüz Boğazı'nda bir petrol tankerine dronla saldırdığını ve buna karşılık verip vermeyeceklerinin yakında görüleceğini kaydederek, "Bunu yapmamalıydılar dün (gemiye) ateş açtıkları gerçeği hoşuma gitmedi." demişti.

Devrim Muhafızları Ordusu, ABD'nin ülkenin güneyindeki Sirik kentine düzenlediği saldırılara ilişkin yazılı açıklama yayımladı.

Saldırıya karşılık verildiği belirtilerek, "İran Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri, ABD ordusunun İran kıyılarına düzenlediği hava saldırısına karşılık, ABD terörist ordusunun bölgedeki konuşlanma noktalarını vurdu." denildi.

Açıklamada, ABD'nin Hürmüz Boğazı'nda yetkisiz bir rota izleyen gemiye İran tarafından müdahale edildiği bahanesiyle İran kıyılarına hava saldırısı düzenlediği ve Lübnan'da İsrail'in yaptığı gibi ateşkesi ihlal ettiği ifade edildi.

ABD ile varılan Mutabakat Zaptı'nın 5. maddesine göre, Hürmüz Boğazı'ndaki trafiği İran'ın kontrol edeceğine dair düzenlemelere yer verildiği ancak ABD'nin "çeşitli tarafları kışkırtarak mutabakattaki bu maddeyi ihlal etmeye çalıştığı" savunuldu.

Açıklamada, "Buna gerekli yanıt verilmiştir ve bu durum devam edecektir. Tekrarlanan bir saldırganlık durumunda cevabımız bundan daha kapsamlı olacaktır." ifadelerine yer verildi.

İran basını, Sirik kentinde patlama seslerinin duyulmasının ardından şehirdeki iskelenin saldırıya uğradığını bildirmişti.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığının (CENTCOM) açıklamasında ise dün Hürmüz Boğazı'nda bir konteyner gemisine yapılan saldırıya karşılık İran kıyısındaki hedeflere saldırı düzenlendiği ifade edilmişti.

Nasdaq'tan yapılan açıklamada, SpaceX'in 7 Temmuz'da piyasa açılışından hemen önce Nasdaq-100 endeksinin bir bileşeni olarak işlem görmeye başlayacağı kaydedildi.

SpaceX hisseleri 12 Haziran'da Nasdaq borsasında "SPCX" koduyla işlem görmeye başlamıştı.

Nasdaq borsasında işlem gören en büyük 100 finans dışı şirketin performansını ölçen Nasdaq-100 endeksi, küresel çapta 800 milyar doların üzerinde yönetilen varlık büyüklüğüne sahip 200'den fazla yatırım ürünü tarafından takip ediliyor.

ABD Başkanı Trump, sosyal medya hesabından konuya ilişkin paylaşımda bulundu.

Trump, çok sayıda Avrupa ülkesinin Amerikan teknoloji devlerine yönelik dijital hizmet vergisini hayata geçirmeyi tartıştığına ve bazı ülkelerin fiilen bu adımı atmaya çok yakın olduğuna dikkati çekti.

Donald Trump, "Bu açıklama, böyle bir vergi uygulayan herhangi bir ülkenin ABD'ye ihraç edeceği tüm mallara derhal yüzde 100 oranında gümrük vergisi uygulanacağının ilanıdır." ifadesini kullandı.

Bu tarifenin ilgili ülkeyle imzalanmış, yürürlüğe girmiş ya da henüz onaylanmamış tüm ticaret anlaşmalarını hükümsüz kılacağına işaret eden Trump, dijital hizmet vergisi yönünde adım atılması halinde yüzde 100'lük tarifenin derhal devreye alınacağını kaydetti.

Bu açıklamanın ardından Macaristan piyasalarında forint değer kazanmaya başlarken yeni lider Macaristan Başbakanı Peter Magyar, ülkesinin Euro Bölgesi'ne katılma hedefi için 2030 yılını işaret etti.

Ülkede Macaristan'ın Maastricht Kriterleri'nin karışlayıp karşılayamacağı tartışılmaya başlandı. Peter Magyar açıklamasında kriterleri karşılama çalışmalarının ekonomik istikrarı güçlendireceğini, önlerindeki engellerin ise bütçe açığı ve kamu borcu olabileceğini söyledi.

Bu stratejik açıklamanın hemen ardından uluslararası piyasalarda Macar forint hızla değer kazanırken, ülkenin devlet tahvili getirilerinde gerileme görüldü. Finans uzmanları piyasalarda yaşanan bu hareketliliği, Macaristan ekonomisine ve yeni hükümetin rasyonel ekonomi politikalarına duyulan güvenin küresel bir yansıması olarak yorumladı.

Maastricht Kriterleri nedir?

Avrupa Birliği, (AB) üyelerinin euro para birimine geçişinde Maastricht Kriterleri olarak bilinen bir prosedür gözetiyor. Euroya geçmek isteyen ülkelerden fiyat istikrarı, sürdürülebilir kamu finansmanı, döviz kuru istikrarı ve düşük uzun vadeli faiz oranları şartlarını sağlaması bekleniyor.

Manager Magazin’in haberine göre, CEO Oliver Blume’un Avrupa’nın en büyük otomobil üreticisini daha rekabetçi hale getirme çabası için yeni adımlar atmaya hazırlanıyor.

Manager Magazin'in kaynaklara dayandırdığı haberinde, CEO'nun bu hafta başlarında yapılan yönetim kurulu toplantısında sunduğu planların, personel azaltımını iki katına çıkararak 100 bine kadar çıkarmayı içerdiğini bildirdi.

Porsche ve Audi'nin sahibi olan şirket, şu anda yaklaşık 657 bin kişiyi istihdam ediyor. Blume'nin yeniden yapılandırma hamlesi, önümüzdeki ay denetim kuruluna sunulacak ve tartışılacak.

Orta vadede dört fabrika kapanacak

Dergiye göre, Blume’un stratejisi ayrıca bu on yılın sonuna kadar genel genel giderleri 11 milyar euro (12,5 milyar dolar) azaltmayı ve orta vadede Almanya’daki dört fabrikayı kapatmayı da içeriyor. Bunlar arasında Neckarsulm’daki bir Audi tesisi ile Hannover, Zwickau ve Emden’deki VW fabrikaları yer alıyor.

Volkswagen “köklü bir değişimden geçmek zorunda” belirten şirket sözcüsü, Manager Magazin’in haberindeki ayrıntılar hakkında yorum yapmaktan kaçındı. Sözcü, yönetim kurulunun, şirketi yeniden yapılandırmak için geleceğe yönelik plan üzerinde yoğun çalıştığını belirtti.

Sendika plana karşı

Sendika liderleri, yeni planlara karşı tepki gösterdi. Şirketin işçi konseyi ile IG Metall sendikasının ortak açıklamasında, bu planların “işgücümüzü ve faaliyet gösterdiğimiz bölgeleri tedirgin ettiği” belirtildi. Açıklamada “Bu tür planlar hayata geçirilmeye çalışılırsa, tüm gücümüzle karşı çıkacağız” denildi.

"İpek Yolu'nun Yeni Fırsatları, Avrasya İşbirliğine Yeni Bir Canlılık" temasıyla düzenlenen 9. Çin-Avrasya Fuarı, Urumçi şehrinde başladı.

Ticaret Bakanlığının milli katılımı organize ettiği fuarda, Ege İhracatçı Birlikleri gibi sektör kuruluşları ile aralarında Ülker, Karafırın, Mehmet Türkel ve Belizza'nın olduğu firmalar, Çin'deki ve Asya pazarlarındaki potansiyel alıcılara ürünlerini tanıttıkları stantlar açtı.

Türkiye'nin Pekin Büyükelçisi Selçuk Ünal, Ticaret Başmüşavirliği yetkilileri ile Türk firmalarının stantlarını ziyaret ederek faaliyetleri hakkında bilgi aldı, firmalara başarı diledi.

Büyükelçi Ünal, fuar kapsamında Urumçi’ye yaptığı ziyarette ayrıca yerel makamlarla da görüşmelerde bulundu.

- 27 ülke ve bölgeden 2 binden fazla iş dünyası temsilcisi katılıyor

Fuarın açılış töreni 25 Haziran'da Sincan Uluslararası Kongre ve Sergi Merkezi'nde düzenlendi. Kazakistan Başbakan Yardımcısı Serik Jumangarin, Kırgızistan Bakanlar Kurulu Başkan Yardımcısı Erlist Akunbekov ve Pakistan Ulusal Meclisi Başkan Yardımcısı Seyd Gulam Mustafa Şah törene katılarak konuşma yaptı.

Çin Başbakan Yardımcısı Ding Şüeşiang, fuarın açılışında yaptığı konuşmada, Çin ve Avrasya ülkelerinin, kalkınma stratejileri arasındaki sinerjiyi derinleştirmeleri, yüksek standartlı dışa açılımı genişletmeleri, daha açık ve karşılıklı faydaya dayalı bir bölgesel ekonomik ve ticari ortamı inşa etmek için birlikte çalışmaları çağrısında bulundu.

Bu yıl 25-29 Haziran'da gerçekleştirilen 9. Çin-Avrasya Fuarı'na 27 ülke ve bölgeden 2 binden fazla iş dünyası temsilcisi katılıyor.

ABD'de Donald Trump yönetimi, Türkiye'nin milli muharip uçağı KAAN'ın seri üretiminde kullanılacak F110 jet motorlarının satışı için Kongre'ye resmi bildirimde bulundu.

Konuya yakın kaynaklara dayandırılan haberlere göre, 700 ila 800 milyon dolar arasında bir mali hacme sahip olduğu belirtilen tedarik paketi; General Electric (GE) tarafından üretilen 80 adet F110 motorunu, test ekipmanlarını ve yedek parçaları kapsıyor. Trump yönetiminin, Kongre'deki olası itirazlar nedeniyle sürecin uzamasını önlemek amacıyla inceleme aşamalarını hızlandıracağı ifade ediliyor.

Kozack, düzenlediği basın toplantısında, küresel ekonomideki gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Orta Doğu'daki savaşın küresel ekonomiye etkilerini değerlendiren Kozack, bölgedeki savaşın küresel ekonominin dayanıklılığını bir kez daha sınadığını yineledi.

Kozack, savaşın küresel ekonomiye etkilerini değerlendirirken 3 temel kanalı göz önünde bulundurmaya devam ettiklerini belirterek, bunların emtia fiyatları, enflasyon ve enflasyon beklentileri ile finansal koşullar olduğunu anlattı.

ABD ve İran arasında varılan mutabakata işaret eden Kozack, "Çatışmaların durması ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına yönelik adımların yanı sıra ateşkes çok memnuniyet verici ve eğer bu durum sürdürülürse elbette küresel ekonomiyi destekleyecektir." dedi.

- "Emtialarda fiyat tarafında bazı hareketler görüyoruz"

Kozack, emtia fiyatlarına ilişkin değerlendirmelerde bulunarak, petrol fiyatlarının savaş sırasında ulaştığı zirvelerden gerilediğini ancak hala savaş öncesi seviyelerin yaklaşık yüzde 10 üzerinde bulunduğunu aktardı.

Jet yakıtı fiyatlarının da düştüğünü ancak savaş öncesi seviyelerin üzerinde kalmaya devam ettiğini belirten Kozack, doğal gaz, baz metaller, üre ve bazı gübre fiyatlarında da gerileme görüldüğünü belirtti.

Kozack, "Emtialarda fiyat tarafında bazı hareketler görüyoruz ancak tam normalleşmenin zaman alacağını da biliyoruz. Çünkü gemilerin boğazdan çıkıp varış noktalarına ulaşması ve ardından limanlara bıraktıkları yüklerin nihai varış noktalarına, yani son tüketicilere ve firmalara taşınması vakit gerektiriyor." dedi.

- Dünya Ekonomik Görünüm raporu güncellemesi 8 Temmuz'da yayımlanacak

Enflasyon ve enflasyon beklentilerine ilişkin Kozack, bazı merkez bankalarının faiz artırımına giderken bazılarının beklemede kaldığını söyledi.

Kozack, genel olarak enflasyon beklentilerinin çıpalanmış durumda olduğunu gördüklerini ancak merkez bankalarının enflasyon beklentilerinde bozulmaya karşı tetikte kalmalarını önermeye devam ettiklerini kaydetti.

Finansal koşullar açısından da görünümü değerlendiren Kozack, gelişmiş ekonomilerin yanı sıra gelişmekte olan ülkelerde de finansman koşullarının destekleyici kaldığını aktardı.

Kozack, IMF'nin küresel ekonomik görünümüne ilişkin kapsamlı değerlendirmelerinin 8 Temmuz'da yayımlanacak Dünya Ekonomik Görünüm (WEO) güncelleme raporunda yer alacağını belirtti.

En çok etkilenen ülkeler açısından enerji ithalatçısı ve mali tamponları sınırlı ekonomilerin asıl endişe duydukları grup olduğunu vurgulayan Kozack, IMF'nin üye ülkelerin bu kesimini nasıl en iyi şekilde destekleyebileceğine odaklanmayı sürdürdüklerini dile getirdi.

- "Fed'in politika faiz oranını sabit tutma kararının yerinde olduğunu düşünüyoruz"

ABD ekonomisine ilişkin soruları da yanıtlayan Kozack, ABD ekonomisindeki büyüme ivmesinin sağlam bir seyir izlediğini belirtti.

Kozack, ülkede bugün açıklanan ilk çeyreğe ilişkin yüzde 2,1'lik büyüme verisinin öncü tahminlerden güçlü geldiğine işaret ederek, 2025 yılının sonunda yaşanan hükümet kapanmasının ardından kamu harcamalarının 2026'nın ilk çeyreğinde toparlandığını, yatırımların da güçlü seyrettiğini aktardı.

Yatırımların sermaye malları ithalatını desteklediğini belirten Kozack, iş gücü verimliliğinin de güçlü seyrini sürdürdüğünü, dünyanın pek çok bölgesinde zayıf verimlilik artışı gözlemlenirken, ABD'nin bu açıdan küresel ölçekte biraz istisnai bir konumda olduğunu kaydetti.

Kozack, ABD Merkez Bankasının (Fed) geçen hafta aldığı faiz kararına da değinerek, enflasyonun hala yüzde 2'lik hedefin üzerinde olduğunu 2027 sonuna kadar hedefe doğru gerilemesini beklediklerini belirtti.

Fed'in yeni başkanı Kevin Warsh'un fiyat istikrarını sağlama konusundaki kararlılığını memnuniyetle karşıladıklarını belirten Kozack, "Fed'in politika faiz oranını sabit tutma kararının yerinde olduğunu düşünüyoruz. Fed'in atacağı bundan sonraki her türlü politika adımı ihtiyatlı şekilde gerçekleştirilmeli ve gelecek verilere göre dikkatle ayarlanmalı." diye konuştu.

- "Venezuela makamlarıyla yakın temas halindeyiz"

Venezuela'yı vuran iki büyük depremin ardından IMF'nin nasıl bir yol izleyeceğine dair sorular üzerine Kozack, depremin Venezuela üzerindeki etkisinden ötürü derin üzüntü duyduklarını söyledi.

Kozack, "Gelişmeleri yakından takip ediyoruz, Venezuela makamlarıyla yakın temas halindeyiz ve Venezuela'nın ekonomik etkileri ve toparlanma ihtiyaçlarını değerlendirme sürecinde onlarla yakın temas içinde kalmaya devam edeceğiz. Elbette bu görüşmelerin bir parçası da bu trajediden toparlanma sürecinde yetkilileri ve Venezuela halkını en iyi nasıl destekleyebileceğimiz konusu olacak." dedi.

Rutte, 7-8 Temmuz'da yapılacak Ankara Zirvesi öncesinde Washington'a düzenlediği ziyaret kapsamında Atlantik Konseyinde yaptığı konuşmada, Ankara Zirvesi'nin İttifak'ın caydırıcılığını, birlikteliğini ve savunma kapasitesini ortaya koyacağına dikkati çekti.

NATO'nun tüm müttefiklerini ve topraklarının her karışını savunmaya hazır olduğunu göstereceğini belirten Rutte, zirveden en büyük beklentisinin savunma yatırımlarında tarihi bir dönüşüm yaşanması olduğunu ifade etti.

Lahey Zirvesi'nde 2035 yılına kadar gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) yüzde 5'inin savunmaya ayrılması yönünde tarihi bir karar alındığını anımsatan Rutte; Estonya, Letonya, Litvanya ve Polonya'nın bu hedefin de üzerine çıktığını, Almanya'nın ise 2029'a kadar savunma harcamalarını iki katına çıkarma yolunda ilerlediğini anlattı.

Rutte, Avrupalı müttefikler ile Kanada'nın 2016-2026 döneminde savunmaya ilave 1,2 trilyon dolar ayırdığını, 2025 yılında ise savunma yatırımlarının yaklaşık yüzde 20 artırıldığını belirterek, "Bu, dönüştürücü bir gelişmedir." dedi.

Savunma harcamalarındaki bu değişimin on yıl önce hayal bile edilemeyeceğini dile getiren Rutte, tehdit ortamının bu dönüşümde etkili olduğuna ancak ABD Başkanı Donald Trump'ın liderliğinin de belirleyici rol oynadığına işaret etti.

Rutte, Avrupalı müttefikler ile Kanada'nın savunma harcamalarında ABD ile aradaki farkı kapatma sürecine girdiğine dikkati çekerek NATO komuta yapısında daha fazla sorumluluk üstlendiklerini, doğu kanadı, Baltık bölgesi ve Arktik'teki caydırıcılık faaliyetlerine daha fazla katkı sunduklarını ve Ukrayna'ya desteğe öncülük ettiklerini söyledi.

Bu süreci "İşte NATO 3.0 budur: Daha güçlü bir Avrupa ve daha güçlü bir NATO; amaç birliği, büyük ölçekli adımlar ve gerçek bir dönüşüm." sözleriyle tanımlayan Rutte, artık artan savunma talebini karşılayacak üretim kapasitesine ihtiyaç duyulduğunu vurguladı.

Rutte, Ankara Zirvesi'nde savunma sanayisi ile yenilikçi teknolojilerin öne çıkacağını aktararak "Ankara'da, güvenilir caydırıcılık ve etkili savunmanın gerektirdiği kabiliyetleri sağlayabilmemiz için sanayi ve inovasyonun sürece dahil olduğunu görmeyi bekliyorum." diye konuştu.

Müttefiklerin savunma bütçelerini artırdığını ancak ihtiyaç duyulan askeri kabiliyetlerin yeterli hız ve ölçekte üretilemediğini kaydeden Rutte, bunun yalnızca stok meselesi olmadığını, aynı zamanda yenilikçi çözümler geliştirilmesini gerektirdiğini anlattı.

Rutte, transatlantik savunma sanayisinde köklü bir dönüşüm hedeflediklerinin altını çizerek, "İhtiyacımız olan ve teşvik etmeye çalıştığımız şey, gerçek bir transatlantik savunma sanayi devrimidir." ifadesini kullandı.

- Güvenlik tehditleri

Konuşmasında güvenlik tehditlerine de değinen Rutte, Rusya'nın uzun vadeli tehdit olmaya devam ettiğini, Çin'in askeri kapasitesini ve nükleer gücünü hızla geliştirdiğini, Kuzey Kore'nin nükleer programını sürdürdüğünü ve Ukrayna savaşından askeri tecrübe kazandığını anlattı.

Rutte, İran'ın da gündemlerindeki önemli başlıklardan biri olduğunu ve müttefiklerin uzun yıllardır İran'ın nükleer silaha sahip olmaması gerektiği konusunda ortak görüş taşıdığını ifade etti.

Rusya'yla ilişkilere de değinen Rutte, "Rusya, bugün de uzun vadede de en büyük tehdidimizdir." şeklinde konuştu.

Rutte, bu ülkelerin giderek daha yakın işbirliği içinde hareket ettiğini belirterek, "İşte karşı karşıya olduğumuz tablo budur." dedi.

İlkbaharda Türkiye'yi ziyaret ettiğini ve ASELSAN'da genç mühendislerle görüştüğünü anlatan Rutte, "Türkiye'nin en büyük savunma elektroniği şirketi ASELSAN, İttifakımızın her üyesine fayda sağlayacak olan Türkiye'nin savunma sanayisi devrimine öncülük ediyor." diye konuştu.

Rutte, Ankara Zirvesi'nde savunma sanayisindeki fırsatların sergileneceğini anımsatarak, on milyarlarca dolarlık yeni sözleşmelerin açıklanacağını, "Arlington'dan Ankara'ya" uzanan savunma sanayi işbirliğinin hem güvenliği artıracağını hem de Atlantik'in iki yakasında yüz binlerce kişiye istihdam sağlayacağını ifade etti.

Mark Rutte, şunları kaydetti:

"(Savunma sanayisini güçlendirme) Bunu gerçekten transatlantik bir şekilde yapmamız ve bu sanayi tabanının California'dan Türkiye'ye kadar uzandığını anlamamız gerekiyor. Türkiye'nin NATO genelinde faaliyet gösteren yaklaşık 3 bin savunma sanayisi şirketi var. Ankara'da düzenlenecek zirvede büyük bir savunma sanayisi günü düzenleyeceğiz."

Müttefiklerin Ukrayna'ya da desteğini sürdüreceklerini yineleyen Rutte, NATO 3.0 sürecinin ABD'ye daha az bağımlı ancak ABD'nin ittifak içindeki güçlü konumunu koruduğu yeni bir yapıyı ifade ettiğini vurguladı.

Rutte, Ankara Zirvesi'nin bu kapsamlı dönüşüme yönelik ortak kararlılığın ortaya konacağı toplantı olacağını sözlerine ekledi.

- "Lahey'den daha önemli olabilir"

Avrupalı müttefikler ile Kanada'nın savunma harcamalarını önemli ölçüde artırdığını kaydeden Rutte, bunun yalnızca mali kaynakların artırılmasıyla sınırlı olmadığını, Avrupa'nın NATO bünyesinde daha fazla sorumluluk üstlenmeye başladığını ifade etti.

Rutte, Avrupalı ülkelerin 12 ila 18 ay içinde NATO'nun hava, kara ve deniz kuvvetlerine ilişkin bazı komuta görevlerini devralacağını anımsatarak, Ukrayna'ya sağlanan askeri desteğin finansmanında da Avrupa ile Kanada'nın daha fazla yük üstlendiğini söyledi.

"NATO 3.0" olarak tanımladığı yeni dönemin Avrupa'nın kolektif savunmada daha fazla sorumluluk üstlenmesi anlamına geldiğini belirten Rutte, ABD'nin Avrupa'daki konvansiyonel askeri varlığını ve nükleer caydırıcılık rolünü sürdürmeye devam edeceğini, buna karşılık Avrupa'nın özellikle konvansiyonel savunma ve Ukrayna'ya destek alanlarında daha büyük rol oynayacağını dile getirdi.

Rutte, Avrupa'nın daha fazla sorumluluk üstlenmesinin, ABD'nin Hint-Pasifik başta olmak üzere diğer bölgelerdeki güvenlik önceliklerine daha fazla kaynak ayırabilmesini sağlayacağını ifade ederek, bu geçiş sürecinin NATO'nun caydırıcılığında boşluk oluşmasına izin verilmeden planlı şekilde yürütüldüğünü söyledi.

Savunma harcamalarındaki artışın tek başına yeterli olmadığını vurgulayan Rutte, üretim kapasitesinin de aynı hızda artırılması gerektiğini belirtti.

Rutte, savunma sanayisinde yalnızca savaş uçakları, tanklar ve diğer büyük platformlara değil, yapay zeka başta olmak üzere yeni teknolojilere de yatırım yapılmasının önemine işaret ederek, müttefiklerin bu alanlarda üretim kapasitesini geliştirmeye odaklandığını kaydetti.

Avrupa Birliği'nin (AB) bu süreçte önemli görev üstlendiğini ifade eden Rutte, savunma sanayisinin üretim kapasitesinin artırılması, gerekli finansmanın sağlanması ve Avrupa ülkeleri arasındaki koordinasyonun güçlendirilmesinde AB'nin önemli katkı sunduğunu söyledi.

Rutte, NATO ile AB arasında net bir görev paylaşımı bulunduğunu belirterek iki kurumun mükerrer çalışmalardan kaçınarak yakın işbirliği içinde hareket ettiğini dile getirdi.

Avrupa ve Kuzey Amerika'daki savunma sanayilerinin daha entegre çalışmasının önemine dikkati çeken Rutte, Avrupalı şirketlerin ABD'de önemli yatırımlar yaptığını, Avrupalı müttefiklerin geçen yıl ABD savunma sanayisinden milyarlarca dolarlık alım gerçekleştirdiğini söyledi.

Rutte, buna karşın hem Avrupa'da hem de ABD'de üretim hızının talebin gerisinde kaldığını belirterek savunma sanayisinin kapasitesinin hızla artırılması gerektiğini ifade etti.

Ankara Zirvesi'nin geçen yıl Lahey'de alınan kararların uygulanmaya başlanacağını gösterecek bir toplantı olacağını belirten Rutte, zirvenin temel hedefinin müttefiklerin savunma harcamaları, savunma sanayisi üretimi ve caydırıcılık alanındaki taahhütlerini hayata geçirdiğini ortaya koymak olduğunu ifade etti.

Rutte, zirvenin en önemli mesajının NATO'nun kendisini savunmaya hazır olduğu yönünde olacağını belirterek, İttifak'ın birlik içinde hareket etmeyi sürdüreceğini ve caydırıcılığını güçlendirmeye devam edeceğini söyledi.

NATO Genel Sekreteri Rutte, "(NATO Ankara Zirvesi) Bence gerçekten çok önemli. Hatta belki Lahey Zirvesi'nden bile daha önemli çünkü verilen taahhütler harika." ifadelerini kullandı.

ABD ile Türkiye arasında F-35 konusunda yürütülen görüşmelere ilişkin bir soruya yanıt vermekten çekindiğini belirten Rutte, "Çünkü bunlar öncelikle iki ülke arasındaki (ABD-Türkiye) meselelerdir. Örneğin ABD'nin Türkiye ile hangi savunma anlaşmalarını yapacağına ABD karar verir. Dün Oval Ofis'te Başkan'ın bu konuda yaptığı açıklamaları da duydunuz. Ben bu tür süreçlere dahil olsam bile bunu her zaman perde arkasında ve gizli şekilde yaparım. Bu nedenle kamuoyu önünde yorum yapamam. Ancak Başkan ve Başkan Yardımcısı'nın dün bu konuda yaptıkları açıklamalar zaten ortadadır." değerlendirmesini yaptı.

ABD Jeolojik Araştırma Merkezi (USGS) verilerine göre, Çiba'nın Yokoşiba bölgesinin 3 kilometre güneydoğusunda meydana gelen 5,8 büyüklüğündeki deprem, 43 kilometre derinlikte kaydedildi.

Depremin ardından can veya mal kaybı bildirilmedi.

ABD Ticaret Bakanlığı, ocak-mart dönemine ilişkin Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) verisinin nihai tahminini açıkladı.

Buna göre, ABD'de GSYH yılın ilk çeyreğinde yıllıklandırılmış bazda yüzde 2,1 arttı.

Veriye ilişkin nisan ayında yayımlanan öncü tahminde ekonominin ilk çeyrekte yüzde 2, mayıs ayında açıklanan ikinci tahminde ise yüzde 1,6 büyüdüğü öngörülmüştü.

Böylece ülke ekonomisinin ilk çeyreğe ilişkin büyüme oranı yukarı yönlü revize edildi.

ABD ekonomisi, 2025'in son çeyreğinde yüzde 0,5 büyürken, geçen yılın genelinde yüzde 2,1'lik büyüme performansı göstermişti.

Yılın ilk çeyreğindeki büyümede yatırımlar, ihracat, kamu harcamaları ve tüketici harcamaları etkili oldu. GSYH hesaplamasında eksi kalem olarak yer alan ithalat ise artış gösterdi.

İlk çeyrek büyüme verisindeki yukarı yönlü revizyonda ise ithalata ilişkin aşağı yönlü güncelleme belirleyici oldu. Bu etki, tüketici harcamalarındaki aşağı yönlü revizyonla kısmen dengelendi.

Öte yandan, kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksinde ilk çeyrekte kaydedilen artış yüzde 4,5'ten yüzde 4,6'ya revize edildi.

Kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi geçen yılın son çeyreğinde yüzde 2,9 artmıştı.

Gıda ve enerji harcamalarının hesaplama dışı tutulduğu çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksindeki artış ise aynı dönemde yüzde 4,4 olarak korundu.

Çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi, bir önceki çeyrekte yüzde 2,7 yükselmişti.

Bloomberg News'te yer alan habere göre Iraklı üst düzey bir yetkili, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü'nün (OPEC) Irak'a daha yüksek petrol üretim kotası tahsis etmemesi halinde gelecekte örgütten ayrılmayı değerlendirebileceğini söyledi.

Yetkili, Bağdat’ın İran savaşı sırasında yaşanan satış kaybının yol açtığı mali sıkıntıyı telafi etmek için üretimi artırma imkanına ihtiyaç duyduğuna inandığını belirtti. Yetkili, Irak’ın şimdilik örgütte kalacağını vurguladı.

Birleşik Arap Emirlikleri, üretim kısıtlamaları konusunda örgüt lideri Suudi Arabistan ile yıllardır süren gerginliğin ardından OPEC'ten ayılmaya karar vermişti.

OPEC ve ortakları, her üyenin teknik olarak ne kadar petrol çıkarabileceğine dair inceleme başlattı. İncelemenin yıl sonuna kadar tamamlanması ve 2027 yılı üretim hedeflerinin belirlenmesinde kullanılması planlanıyor.

Wright, Reuters Küresel Enerji Forum'unda katıldığı bir söyleşide, Hürmüz Boğazı'ndaki son duruma ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

ABD ile İran arasında mutabakat zaptının imzalanmasından bu yana Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemi sayısının sorulması üzerine Wright, "Son 24 saatte yaklaşık 72 gemi ve 20 milyon varil petrol diyebilirim." yanıtını verdi.

Wright, mutabakat zaptı imzalanmadan önce Boğaz'dan geçen petrol miktarının günlük 7 milyon varil seviyesinde olduğunu belirterek, bugün bu rakamın 20 milyon varile ulaştığını dile getirdi.

Boru hatları üzerinden yapılan sevkiyatlara da işaret eden Wright, bugün Basra Körfezi'nden çıkan petrol akışının çatışma öncesine kıyasla daha yüksek seviyede olduğunu ileri sürdü.

Wright, İran'ın gemi geçiş kanalına mayın döşemesinin Hürmüz Boğazı'nda akışı geciktirdiğini savunarak, tamamen normale dönmek için Boğaz'ın mayınlardan temizlenmesi gerektiğini, bunun da birkaç haftalık bir çalışmayı gerektirdiğini ifade etti.

ABD'nin İran ile bir anlaşma olsun ya da olmasın Körfez'den enerji akışını güvence altına alabileceğini belirten Wright, "İran'ın bundan sonra Hürmüz Boğazı'nı kapatma kabiliyeti olmayacak. Bu kritik bir husus, onların en önemli kozuydu ve biz bu kozu ellerinden alıyoruz." dedi.

Fed, Bank of America, Citigroup, Goldman Sachs, JPMorgan Chase, Morgan Stanley ve Wells Fargo'nun da aralarında bulunduğu 32 büyük bankaya uyguladığı yıllık stres testinin sonuçlarını açıkladı.

Bankadan yapılan açıklamada, test sonuçlarının büyük bankaların ciddi bir resesyona dayanabilecek ve hanehalkı ile işletmelere kredi sağlamaya devam edebilecek durumda olduğunu teyit ettiği belirtildi.

Açıklamada, bu yılki varsayımsal senaryoda bankalar için 708 milyar doların üzerinde toplam zarar öngörülmesine rağmen, sermayenin toplamda yalnızca 1,6 puan gerilediği ve asgari sermaye gerekliliklerinin üzerinde kaldığı kaydedildi.

Sonuçların büyük bankaların mevcut sermaye gerekliliklerini doğrudan etkilemeyeceği belirtilen açıklamada, mevcut sermaye gerekliliklerinin 2027'ye kadar yürürlükte kalacağı aktarıldı.

Açıklamada, teste tabi tutulan 32 bankanın tamamının bu yılki varsayımsal senaryoda asgari çekirdek sermaye gerekliliklerinin üzerinde kaldığı bildirildi.

Bu yılki senaryonun şiddet bakımından geçen yılki testle benzer seviyede olduğu aktarılan açıklamada, küresel ölçekte ciddi bir resesyonun yanı sıra ticari gayrimenkul fiyatlarında yüzde 39, konut fiyatlarında ise yüzde 30 düşüş varsayıldığının altı çizildi.

Açıklamada, işsizlik oranının yüzde 10'a kadar yükseldiği ve ekonomik faaliyetin de buna paralel şekilde daraldığı bir senaryonun esas alındığı ifade edildi.

Test sonuçlarını etkileyen üç temel unsura işaret edilen açıklamada, artan kredi hacimleri ve bazı senaryo değişkenlerindeki daha yüksek şiddet nedeniyle kredi zararlarının yükselmesinin öngörülen sermayeyi azalttığı belirtildi.

Senaryo kapsamında faiz oranlarının daha sınırlı düşmesi nedeniyle bankaların menkul kıymet portföylerindeki gerçekleşmemiş kazançların daha düşük öngörülmesinin de sermayeyi aşağı çektiği kaydedilen açıklamada, son dönemdeki güçlü finansal performans ve faiz gelirlerindeki artışın ise sermayeyi desteklediği aktarıldı.

Açıklamada, toplam öngörülen zararların yaklaşık 200 milyar dolarının kredi kartlarından, 160 milyar dolarının ticari ve sınai kredilerden, 75 milyar dolarının ise ticari gayrimenkul kredilerinden kaynaklandığı bildirildi.

Fed'in Denetimden Sorumlu Başkan Yardımcısı Michelle Bowman da sonuçlara ilişkin değerlendirmesinde, "Bugünkü sonuçlar bankacılık sisteminin gücünü ortaya koyuyor." ifadesini kullandı.

ABD Başkanı Trump, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile Oval Ofis'te düzenlediği basın toplantısında gündeme ilişkin soruları yanıtladı.

ABD-İran müzakerelerini ve Ankara'da düzenlenecek NATO Zirvesi'ni değerlendiren Trump, zirveye katılımıyla ilgili dikkat çeken açıklamalarda bulundu.

Türkiye'nin Çin ve Rusya gibi İran savaşına dahil olmadığını ve bundan memnuniyet duyduğunu aktaran Trump, "Erdoğan harika bir lider, çok güçlü bir kişi, ordusu da harika. O, Türkiye'yi seviyor ve harika bir iş çıkarıyor, saygın bir adam, saygın bir lider ve benim dostumdur." şeklinde konuştu.

ABD Başkanı, CNN Türk ABD Temsilcisi Yunus Paksoy'un, "Trump'ın Türkiye'ye jet motoru ve F-35 satışı konusunda Ankara'ya güzel haberlerle gidip gitmeyeceği" yönündeki sorusuna şöyle yanıt verdi:

"Sanırım öyle yapacağım. Türkiye bir NATO üyesi. Bazıları Türkiye'yi öyle görmüyor ama aslında öyle. O, NATO’nun güçlü bir üyesi. Evet, muhtemelen onu (Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı) çok mutlu edecek bir şey yapacağım."

- İnsanlar Türkiye’nin askeri açıdan ne kadar büyük olduğunu bilmiyor

Açıklamalarının devamında Türkiye'nin özellikle savunma sanayisi anlamında çok önemli bir yere sahip olduğunu vurgulayan Trump, "İnsanlar Türkiye’nin askeri açıdan ne kadar büyük olduğunu bilmiyor. Erdoğan sayesinde (Türkiye'nin) çok güçlü bir ordusu var." değerlendirmesini yaptı.

NATO Genel Sekreteri Rutte de "Türkiye’nin devasa bir savunma sanayi tabanı var. ABD de dahil NATO ittifakının her yerinde faaliyet gösteren 3 bin şirketi var." ifadelerini kullandı.

Rutte ayrıca, Türkiye'nin ev sahipliğinde yapılacak NATO Zirvesi'nin ittifak için çok önemli olduğunu ve Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın üye ülke liderlerini ağırlamaktan memnuniyet duyacağını ifade etti.

- JD Vance'ten F-35 sorusuna yanıt

Öte yandan ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Türkiye'ye F-35 satılması konusundaki bir soruya yanıt verirken, Amerikan Kongresinin de dahil olduğu ilgili yasal süreçlere atıf yaptı.

Vance, "(Savunma Bakanı) Pete (Hegseth) ve tüm ekip şu anda bunu inceliyor çünkü Amerikan yasalarına uymak için gerçekleştiğini teyit etmemiz gereken bazı hususlar var. Başkan bizden bunu yapmamızı istedi. Kontrolleri yapıyoruz ve bunların gerçekleştiğini teyit ediyoruz." değerlendirmesini yaptı.

- NATO ülkelerine yine tepki gösterdi

Diğer yandan Trump, bazı NATO ülkelerinin verdikleri sözleri yerine getirmediğini ve özellikle İran konusunda ABD'ye destek olmadıklarını savundu.

Almanya, İngiltere ve İspanya'yı sert ifadelerle eleştiren Trump, "İspanya tam bir felaket, berbat. Hiçbir şey ödemek istemiyorlar. Bedavaya geçineceklerini sanıyorlar. İspanya iyi bir ittifak üyesi değil. İngiltere ise ölüyor; Kuzey Denizi'ni (petrol aramaya) açmalılar." diye konuştu.

"NATO’dan tek istediğim sadakat. Almanya’da 50 bin askerimiz var, küçük bir jest istiyoruz, hemen 'Bunu yapamayız.' diyorlar." ifadelerini kullanan Trump, bu ülkelerden dolayı büyük hayal kırıklığı yaşadığını yineledi.

Trump'ın sözlerine karşılık veren Rutte ise başta Almanya olmak üzere bazı NATO ülkelerinin son yıllarda savunma harcamalarını kayda değer ölçüde artırdığını ve bunda Trump'ın büyük payı olduğunu ifade ederek ABD Başkanı'nın "çabalarından övgüyle" bahsetti.

ABD Başkanı ayrıca, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilerden herhangi bir şekilde geçiş ücreti alma talebinin kendisi için "kabul edilemez" olduğunu vurguladı.

Vought, söz konusu talebi içeren mektubu ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson'a iletti.

Mektupta ABD Başkanı Donald Trump adına Kongre'den 87,6 milyar dolarlık ek fon talep ettiğini belirten Vought, bunun büyük bir kısmının "Destansı Öfke Operasyonu" ile ilgili acil ihtiyaçları karşılayacağını kaydetti.

Vought, ABD'nin "nükleer silahlı bir İran" tehdidini engellemek ve İran'ın bölgede güç gösterme kabiliyetini büyük ölçüde zayıflatmak için başarılı bir operasyon yürüttüğünü ifade ederek, yönetimin talebinin ABD Savunma Bakanlığının söz konusu operasyon sırasında karşılaştığı maliyetleri kapsadığını aktardı.

ABD yönetiminin diğer hayati ihtiyaçları karşılamak için de finansman talep ettiğine değinen Vought, bunlar arasında Orta Afrika'daki Ebola virüsü salgınına müdahale etmek ve salgının ABD kıyılarına ulaşmasını engellemek için 1,4 milyar dolarlık finansmanın da yer aldığını anlattı.

Vought, ek bütçe talebinin Amerikalı çiftçilerin desteklenmesi için de 11,1 milyar dolarlık finansman içerdiğini bildirdi.

Yönetimin ek bütçe talep ettiği diğer kalemlere de değinen Vought, bunlar arasında başkent Washington ve çevresindeki restorasyon ve inşaat projelerini tamamlamaya yönelik devam eden çalışmaları desteklemek için 500 milyon dolar ve New York kentindeki modernize edilmiş Penn İstasyonu'nun nihai tasarımı ve inşasına yardımcı olmak için 1 milyar dolar finansmanın bulunduğunu kaydetti.

Vought, ABD Savunma Bakanlığı için talep edilen 67,1 milyar dolarlık ek kaynağın 17,3 milyar dolarının operasyonel maliyetler ve 21 milyar dolarının mühimmat için ayrılacağını bildirdi.

ABD Ticaret Bakanlığı, ocak-mart dönemine ilişkin cari işlemler dengesi verilerini açıkladı.

Buna göre, ülkenin cari işlemler açığı bu yılın ilk çeyreğinde bir önceki çeyreğe kıyasla yüzde 2,6 artışla 226,8 milyar dolara çıktı.

Piyasa beklentisi, cari açığın bu dönemde 212 milyar dolar olması yönündeydi.

ABD'de geçen yılın son çeyreğine ilişkin cari işlemler açığı verisi ise 190,7 milyar dolardan 221,1 milyar dolara revize edildi.

Cari açığın Gayri Safi Yurt İçi Hasılaya (GSYH) oranı yılın ilk çeyreğinde yüzde 2,9 olarak hesaplandı.

Söz konusu oran, geçen yılın son çeyreğinde yüzde 2,8 seviyesindeydi.

Cari işlemler açığındaki artışta, birincil gelir dengesinin geçen yılın son çeyreğindeki fazla konumundan yılın ilk çeyreğinde açık konumuna geçmesi etkili oldu. Bu durum, mal ticaretindeki açığın azalmasıyla kısmen dengelendi.

Dün 77,90 dolara kadar yükselen Brent petrolün varil fiyatı, günü 76,80 dolardan tamamladı. Brent petrolün vadeli varil fiyatı, bugün saat 15.06 itibarıyla kapanışa göre yaklaşık yüzde 2,7 azalarak 74,72 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 71,07 dolardan alıcı buldu.

Bugün Umman Ulaştırma Bakanlığının ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yapılan açıklamada, tüm gemilerin kullanımına açık geçici bir deniz koridoru oluşturulması seçeneği konusunda Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) ile koordinasyon sağlandığı ifade edildi.

Veri analitik şirketi Kpler ve MarineTraffic verilerine göre, ABD ile İran arasında Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını da içeren 14 maddelik mutabakatın ardından boğazdaki tanker trafiği kademeli olarak toparlanıyor. Boğaz'dan 18-22 Haziran döneminde toplam 172 gemi geçerken günlük ortalama geçiş sayısı 34'e ulaştı. Böylece trafik, savaş öncesi seviyelerin yaklaşık yüzde 25'ine yükseldi.

Fiyatlar üzerindeki aşağı yönlü baskıyı artıran bir diğer unsur da ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'ın nükleer programına yönelik üst düzey denetimleri kabul ettiğini açıklaması oldu.

Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, İran'ın "en üst düzey nükleer denetimlere tam ve eksiksiz şekilde razı olduğunu" belirterek bunun, müzakerelerin ilerlemesine katkı sağlayacağını ifade etti.

Ayrı bir paylaşımında ise Hürmüz Boğazı üzerinden bir günde 19 milyon varil petrol taşındığını ve bunun rekor seviyeye işaret ettiğini savunan Trump, "Petrol fiyatları düşüyor ve dünya daha güvenli bir yer." değerlendirmesinde bulundu.

- Rusya-ABD arasında yeni istişare hazırlığı

Öte yandan Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Sergey Ryabkov, Rusya ile ABD'nin ikili ilişkilerde uzun süredir devam eden sorunların çözümüne yönelik yeni bir istişare turu düzenlemeyi planladığını söyledi.

Ryabkov, iki ülke arasındaki "karşılıklı rahatsızlık yaratan konuların" giderilmesine yönelik diyalog çeşitli zorluklarla karşı karşıya olsa da yeni istişarelerin yaz sonuna kadar gerçekleştirilmesini beklediğini belirtti.

Söz konusu açıklamalar, taraflar arasındaki iletişim kanallarının açık kalacağına yönelik beklentileri güçlendirirken, aynı zamanda jeopolitik risk algısını azaltarak petrol fiyatları üzerinde sınırlı aşağı yönlü baskı oluşturabilecek bir unsur olarak değerlendiriliyor.

Cumhuriyetçilerin çoğunluğu elinde bulundurduğu ABD Senatosu, İran'a yönelik ABD askeri operasyonlarını durdurmayı hedefleyen yasa tasarısını Salı günü kabul etti. Ancak Trump yönetiminin İran ile bir barış anlaşması için müzakereleri sürdürdüğü mevcut süreçte, kararın çatışmalar üzerindeki etkisinin ne olacağı henüz netlik kazanmadı.

Senato, bu ayın başlarında Temsilciler Meclisi'nden geçen ortak kararı 50'ye karşı 48 oyla onayladı. Oylama sonucu, 28 Şubat'ta başlayan ve kamuoyunda geniş destek bulmayan çatışmaya ilişkin endişelerin, Trump'ın Cumhuriyetçi müttefikleri arasında da arttığına işaret etti.

ABD Başkanı Donald Trump, Salı günü yaptığı açıklamada İran’ın “sonsuz süreyle” nükleer denetimleri kabul ettiğini söyledi. Ancak Tahran, müzakerelerde böyle bir taviz verilmediğini belirterek iki ülke arasındaki kırılgan barış anlaşmasının uygulanabilirliğine ilişkin soru işaretlerini artırdı.

Pazartesi günü İsviçre’de sona eren ilk tur görüşmeleri gerçekleştiren iki ülke, geçen hafta savaşı sona erdirmeyi amaçlayan çerçeve anlaşmanın önemli başlıkları konusunda da çelişkili açıklamalar yaptı. İran’a sağlanacak mali teşvikler, Hürmüz Boğazı’nın kontrolü ve İsrail’in Lübnan’daki paralel savaşı, tarafların farklı anlatımlarda bulunduğu başlıca konular arasında yer aldı.

Buna rağmen Trump, İran ile müzakerelerin iyi gittiğini söyledi. Pennsylvania’daki bir mitingde konuşan Trump, “Oldukça iyi anlaşıyoruz” dedi.

ABD ayrıca İran’ın Dünya Kupası futbol takımına yönelik seyahat kısıtlamalarını da gevşetti. Buna göre takımın bir sonraki maçından bir gün önce yerine iki gün önce Meksika’nın Tijuana kentinden Seattle’a gitmesine izin verildi.

Savaşa yönelik iç destek zayıflarken, Trump’ın kamuoyu desteğinde gerileme görüldü. Cumhuriyetçilerin kontrolündeki Senato da başkana karşı gelerek, büyük ölçüde sembolik nitelik taşıyan bir adımla savaşı durdurma yönünde oy kullandı. Bu gelişme, Trump’ın partisindeki görüş ayrılıklarını da gözler önüne serdi.

Senato’daki 50’ye karşı 48 oyla kabul edilen karar, Temsilciler Meclisi’nin ay başında onayladığı tasarıya destek verdi. Oylama, 28 Şubat’ta başlayan ve kamuoyunda destek görmeyen çatışmaya ilişkin, Trump’ın kendi Cumhuriyetçi tabanında bile artan rahatsızlığı yansıttı.

Bu, Kongre’nin her iki kanadının da Savaş Yetkileri Yasası kapsamında bir başkana ABD silahlı kuvvetlerini çatışmalardan çekme çağrısı yaptığı ilk karar oldu. Ancak söz konusu oylamaların çatışmanın gidişatını nasıl etkileyeceği henüz netlik kazanmadı.

California Kuzey Bölge Mahkemesi'nde açılan davada, Pentagon'un kararının fiili ve hukuki hiçbir dayanağı bulunmadığı savunuldu.

Dava dilekçesinde, Alibaba'nın hiçbir askeri bağlantısı bulunmayan bağımsız bir yönetim kurulu tarafından yönetildiği, şirketin ürün ve hizmetlerinin silah, savunma veya istihbarat amaçlı olmadığı, perakende, lojistik ve kurumsal bilgi teknolojisi sektörlerine yönelik geliştirildiği vurgulandı.

Şirket sözleşmelerinin, ürün ve hizmetlerin askeri amaçlı kullanımını yasakladığı belirtilen dilekçede, Alibaba'nın herhangi bir askeri sertifikası veya lisansı bulunmadığı, Çin Devlet Varlıklarını Denetleme ve Yönetme Komisyonu (SASAC) ile de hiçbir ilişkisinin olmadığı aktarıldı.

Şirket, kararın iptal edilerek Alibaba'nın askeri şirketler listesinden çıkarılmasını talep etti.

Pentagon, 8 Haziran'da, Çin ordusuyla bağlantısının bulunduğunu iddia ettiği "askeri şirketler" listesine ülkenin önde gelen teknoloji firması Alibaba ile elektrikli araç üreticisi BYD gibi Çinli şirketleri dahil etmişti.

ABD'li kuruluşları Çinli şirketlerle çalışmanın riskleri konusunda uyarmayı amaçlayan liste, tek başına geniş kapsamlı yaptırımlar getirmiyor.

Liste, havacılık, yarı iletkenler, inşaat, iletişim, bilgisayar donanımı ve yapay zeka gibi farklı sektörlerden 100'den fazla Çinli şirketi içeriyor.

SpaceX, ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonuna (SEC) konuya ilişkin bildirimde bulundu.

Bildirimde, toplam 25 milyar dolarlık kıdemli tahvil ihracının beş farklı vade ve faiz oranından oluştuğu kaydedildi.

Buna göre, ihraç edilecek borçlanma senetlerinin fiyatlandırması, 2031 vadeli 7 milyar dolarlık tahvil (yüzde 5,35 faiz), 2033 vadeli 6 milyar dolarlık tahvil (yüzde 5,65 faiz), 2036 vadeli 6 milyar dolarlık tahvil (yüzde 5,875 faiz), 2046 vadeli 2,5 milyar dolarlık tahvil (yüzde 6,6 faiz), 2056 vadeli 3,5 milyar dolarlık tahvil (yüzde 6,65 faiz) şeklinde belirlendi.

Bildirimde, tahvil satışından elde edilecek gelirin, SpaceX'in mevcut köprü kredi borcunun tamamının geri ödenmesi ile işlem masraflarının karşılanmasında kullanılacağı, kalan tutarın ise genel kurumsal amaçlar doğrultusunda şirket kasasına aktarılacağı ifade edildi.

Teminatsız olarak ihraç edilecek olan bu tahvillerin, şirketin mevcut ve gelecekteki diğer borç yükümlülükleriyle ödeme hakkı açısından eşit statüde olacağı aktarılan bildirimde, söz konusu ihracın, 26 Haziran'da tamamlanmasının öngörüldüğü belirtildi.

Bildirimde, tahvil satış işleminin halka açık bir teklif niteliği taşımadığı, yalnızca "nitelikli kurumsal alıcılara" ve ABD dışındaki uluslararası yatırımcılara yönelik olduğu kaydedildi.

S&P Global, ABD'nin haziran ayına ilişkin imalat, hizmet ve bileşik PMI öncü verilerini açıkladı.

Buna göre, imalat sanayi PMI haziranda geçen aya kıyasla 0,6 puan artarak 55,7 değerine çıktı. Piyasa beklentileri endeksin 54,6 olması yönündeydi.

Bu dönemde 49 ayın en yüksek seviyesine çıkarak imalat sektöründeki genişlemenin hızlandığına işaret eden endeks, mayısta 55,1 değerini almıştı.

- Hizmet sektörü verisi 4 ayın en yüksek seviyesine çıktı

ABD'de hizmet sektörü PMI da haziranda aylık bazda 0,6 puan artışla 51,3'e yükseldi. Piyasa beklentilerinin hafif üzerinde gerçekleşen endeksin 51,1 değerini alması tahmin ediliyordu.

Söz konusu dönemde 4 ayın en yüksek seviyesini gören endeks, mayısta 50,7 olmuştu.

İmalat ve hizmet sektörlerini kapsayan bileşik PMI da 0,7 puan artarak 52,2'ye çıktı. 5 ayın en yüksek seviyesini kaydeden endeks, mayısta 51,5 olmuştu.

S&P Global Market Intelligence Başekonomisti Chris Williamson, verilere ilişkin değerlendirmesinde, Orta Doğu'dan gelen olumlu haberlerin haziranda ABD'li işletmelerin güvenini bir miktar desteklediğini ancak öncü verilerin işaret ettiği ekonomik büyüme hızının, çatışma öncesinde yılın başlarında görülen seviyelere kıyasla görece zayıf kalmayı sürdürdüğünü belirtti.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, İran’ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılmasının ardından belirli ürünlerin satın alımında kullanılacağı yönündeki iddialar hakkında, “Dondurulmuş varlıklarla ilgili bir sınırlama söz konusu değil. Ülkenin faydasına nasıl olursa o yönde kullanılacak” ifadelerini kullandı.

Bekayi, İsviçre’de gerçekleştirilen görüşmelerde Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkanı Rafael Mariano Grossi ile bir araya gelmediklerini ve UAEA’nın, ABD-İsrail saldırılarında zarar gören nükleer santrallerinde denetim başlatması yönünde bir program olmadığını belirtti.

Bekayi'nin açıklaması, daha önce İsviçre'deki müzakerelerde UAEA'nın söz konusu tesisleri denetlemesi konusunda anlaşmaya varıldığını söyleyen ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'ın ifadeleriyle farklılık gösterdi.

Nükleer meseleler ve yaptırımların kaldırılması konusunda müzakerelere başlanması için mutabakat zaptındaki yükümlülüklerin yerine getirilmesi gerektiğinin altını çizen Bekayi, “İran’ın savunma kapasitesi ve füze programı hiçbir şekilde görüşmelerde konuşulmadı ve hiçbir zaman müzakere konusu olmayacak” diye konuştu.

İran - ABD arasında İsviçre’de mutabakat zaptı görüşmeleri

İran ile ABD arasında Katar ve Pakistan arabuluculuğunda İsviçre’de gerçekleştirilen müzakerelerin ilk turu 21 Haziran’da tamamlandı. Müzakerelerde, 14 maddelik mutabakat zaptının uygulanmasına ilişkin teknik detaylar ele alındı.

Arabulucu ülkelerin yayımladığı ortak açıklamada, tarafların, imzalanan mutabakat zaptı doğrultusunda “arabuluculuk çabalarının siyasi yönlerini denetlemek üzere üst düzey bir komite kurulması konusunda anlaştıkları” bildirildi.

Tarafların nihai bir anlaşmaya 60 gün içinde ulaşılmasını hedefleyen bir yol haritası üzerinde uzlaştığı kaydedildi.

Müzakerelerin ilk turunun ardından teknik müzakerelerde, mutabakatın uygulanmasına yönelik mekanizmalar üzerinde uzlaşmanın sağlandığı, "yaptırımların kaldırılması", "nükleer konular", "yeniden yapılanma" ve "ekonomik kalkınma" konularında çalışma grupları kurulması kararına varıldığı belirtildi.

Hürmüz Boğazı ve Basra Körfezi'ndeki gelişmelerin anbean takip edildiğini söyleyen Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, savaşın başlangıcından bu yana Türk sahipli 11 geminin Hürmüz Boğazı'ndan geçtiğini duyurdu. Bakan Uraloğlu, "“Hürmüz Boğazı ve Basra Körfezi’nde bulunan toplam 7 gemide 177 vatandaşımız görev yaparken, söz konusu gemilerden biri Türk bayrağı taşıyor" dedi.

Gelişmeleri anbean takip ediyoruz

Sosyal medya üzerinden bilgilendirme yapan Bakan Uraloğlu şu ifadeleri kullandı:

"Hürmüz Boğazı ve Basra Körfezi’ndeki gelişmeleri anbean takip ediyor, bölgedeki gemiler ve vatandaşlarımızla sürekli temas halinde bulunuyoruz. Son olarak 21 Haziran sabahı 2 gemimizin terkiyle birlikte savaşın başlangıcından bu yana Türk sahipli 11 gemimiz Hürmüz Boğazı’nı güvenli şekilde geçerek körfezden ayrıldı. Hürmüz Boğazı ve Basra Körfezi’nde bulunan toplam 7 gemide 177 vatandaşımız görev yaparken, söz konusu gemilerden biri Türk bayrağı taşıyor. Her koşulda vatandaşlarımızın ve gemilerimizin güvenliği için gerekli tüm tedbirleri almaya devam ediyoruz."

ABD ve İsrail'in şubat ayı sonlarında İran'ı hedef almasıyla başlayan ve İran'ın misillemeleriyle Orta Doğu'da yükselen tansiyonun negatif etkileri dünya genelinde ekonomiler için tehdit unsuru olmaya devam ediyor.

Bölgede 8 Nisan’da ABD ile İran arasında sağlanan ve İsrail’i de kapsayan ateşkesin kalıcılığına ilişkin belirsizlik sürerken, çatışmaların makroekonomik görünüme etkileri enflasyon endişelerini artırarak merkez bankalarının politika kararlarında belirleyici rol oynadı.

Savaşın başlamasıyla dünya genelinde enflasyon endişeleri güçlendi. Merkez bankalarının bu sene atacağı adımlara ilişkin faiz indirim beklentileri tamamen tersine döndü.

ABD Merkez Bankasının (Fed) savaş öncesinde sene sonuna kadar 2 faiz indirimine gideceği tahmin edilirken, bugün itibarıyla sene sonuna kadar 1 faiz artırımına neredeyse kesin gözüyle bakılıyor. Bununla birlikte Fed’in 2027 sonuna kadar politika faizini yüzde 4,00-4,25 aralığına taşıyacağı ihtimalleri arttı.

ABD ile İran heyetlerinin arabulucular eşliğinde İsviçre'de yürüttüğü müzakerelerde henüz net bir sonuç alınmamış olsa da tarafların uzlaşmacı tavrı, savaşın nihai olarak sona erebileceği ihtimallerini canlı tutuyor.

Öte yandan savaşın en belirgin etkisi petrol fiyatları üzerinden enflasyon beklentilerinde görülürken, dünya enerji arzında kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’na ilişkin jeopolitik riskler petrol fiyatlarını yukarı iterek bu gelişmede etkili oldu.

Dünya genelinde enflasyonun hızlanacağına yönelik beklentiler merkez bankalarının politika alanını daraltarak sıkı duruşa yönlendirdi.

- Fed "şahin" mesajlar verdi

ABD Merkez Bankası (Fed), politika faizini beklentiler doğrultusunda yüzde 3,5-3,75 aralığında sabit tuttu. Banka, federal fon oranına ilişkin tahminini bu yıl sonu için yüzde 3,4'ten yüzde 3,8'e yükseltirken, bu tahmin 2026'da faiz artırımı yapılabileceğinin sinyalini verdi.

Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) üyelerinin gelecekteki faiz beklentilerini gösteren nokta grafiği de 18 yetkiliden 9'unun bu yıl en az bir faiz artırımı öngördüğünü ortaya koydu.

Fed'in yeni başkanı olarak ilk kez açıklamalarda bulunan Kevin Warsh, enflasyonun yüzde 2 hedefinin oldukça üzerinde seyrettiğini belirterek, fiyat istikrarını sağlama konusunda kararlı olduklarını ifade etti.

Warsh, para politikasının yürütülmesinde merkezi öneme sahip 5 alanda çalışma grubu oluşturulacağını belirterek, Fed'in iletişim faaliyetleri, bilanço politikası, mevcut veri kaynaklarının kullanımı, dönüşüm çağında verimlilik ve istihdam ile Fed'in enflasyon çerçevelerinin bu alanlar olduğunu aktardı.

- ECB faiz artırdı, BoE sabit kaldı

Avrupa Merkez Bankası (ECB), Orta Doğu’daki savaş kaynaklı enflasyonist baskılar doğrultusunda, piyasa beklentilerine paralel olarak Eylül 2023’ten bu yana ilk kez faiz artırımına gitti.

ECB'den para politikası kararına ilişkin yapılan açıklamada, refinansman faizinin yüzde 2,40’a, mevduat faizinin yüzde 2,25’e ve marjinal fonlama faizinin ise yüzde 2,65’e çıkarıldığı belirtildi. Böylece haziran ayı toplantısıyla birlikte Eylül 2023’ten bu yana ilk kez faiz artırım kararı alınmış oldu.

Banka, Avro Bölgesi'nin 2026 yılı ekonomik büyüme tahminini üç ay önceki yüzde 0,9 seviyesinden yüzde 0,8'e düşürdü. Gelecek yıl için ise yalnızca yüzde 1,2'lik bir büyüme öngören banka, ekonomik büyümeyi zora sokmadan fiyat beklentilerini dengeleme konusunda hassas bir çizgide ilerlemek zorunda olduğunu ortaya koydu.

İngiltere Merkez Bankası (BoE) politika faizini piyasa beklentilerine paralel şekilde yüzde 3,75'te sabit bıraktı. BoE'nin karar metninde Para Politikası Kurulu üyelerinden BoE Başkanı Andrew Bailey dahil 7'sinin politika faizini yüzde 3,75'te sabit tutma ve 2'sinin 25 baz puan artırma yönünde görüş bildirdiği belirtildi.

Açıklamada, enerji krizinin İngiltere ekonomisine etkisinin henüz netleşmediğine işaret edilerek, yüzde 2’lik enflasyon hedefine ulaşılmasını sağlamak için gerekli politika duruşunun, şokun boyutuna, süresine ve ekonomi genelinde nasıl yayıldığına bağlı olacağı aktarıldı.

İngiltere'de yıllık enflasyonun mayısta yüzde 2,8 seviyesine gerilediği ama yüksek enerji fiyatlarının etkilerinin ekonomiye yansıması devam ettikçe, bu yılın ilerleyen dönemlerinde enflasyonun yeniden hızlanmasının beklendiği ifade edilen açıklamada, "Orta Doğu'daki savaş ve bunun enerji fiyatları ile İngiltere ekonomisine etkisi, enflasyon görünümüne ilişkin belirsizliğin başlıca kaynağı olmaya devam ediyor." ifadeleri kullanıldı.

- BoJ, politika faizini 31 yıl sonra yüzde 1'e çıkardı

Japonya Merkez Bankası (BoJ) da enflasyon risklerinden ötürü "şahin" duruş sergileyen bir diğer merkez bankası oldu. BoJ, politika faizini beklentiler doğrultusunda yüzde 1'e yükselterek son 31 yılın en yüksek seviyesine çıkardı.

Yüksek ham petrol fiyatlarının ekonomik faaliyet üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturduğu bildirilen açıklamada, buna karşın ekonominin genel olarak yüksek şirket karları ile istihdam ve gelir koşullarındaki iyileşme gibi unsurlarla desteklendiği bildirildi.

Açıklamada, BoJ'un ekonomik faaliyet, fiyatlar ve finansal koşullardaki gelişmelere bağlı olarak politika faiz oranını yükseltmeye ve parasal destekleme derecesini ayarlamaya devam edeceği vurgulandı.

Öte yandan BoJ, devlet tahvili alımlarına ilişkin yeni düzenlemeler konusunda da bilgi verdi. Açıklamada, para politikasında kademeli normalleşme sürecinin devam ettiği belirtilerek, uzun vadeli tahvil piyasasında oynaklığın artması halinde müdahale esnekliğinin korunacağı ve bazı vadelerde ihale sıklığının azaltılacağı belirtildi.

Buna göre Banka, Japon devlet tahvillerinin doğrudan alımlarında rekabetçi açık artırma yöntemi kapsamında aylık ihale sıklığını belirli vadelerde ayda 3'ten 2'ye indirecek. Düzenleme, özellikle 1 ila 25 yıl vadeli tahvilleri kapsarken, 25 yıl üzeri vadeli tahviller için mevcut ihale sıklığı korunacak.

Çin'de de gösterge faiz olarak işlev gören 1 ve 5 yıllık kredi faiz oranlarında (LPR) değişikliğe gidilmedi. Ulusal Bankalar Arası Fon Merkezi, 1 yıllık kredi faiz oranını yüzde 3'te, 5 yıllık kredi faiz oranını ise yüzde 3,5'te sabit tuttu.

Çin'deki 18 bankanın, Çin Merkez Bankasının (PBoC) borçlanma faizi üzerine eklediği kar payı bildirimlerine göre belirlenen LPR, 2019'dan bu yana gösterge faizi işlevini görüyor. Bir yıl vadeli kredi faiz oranı kurumsal krediler için, 5 yıllık faiz oranı ise emlak kredileri için referans kabul ediliyor.

- TCMB politika faizini değiştirmedi

Öte yandan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu (PPK) da politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını yüzde 37'de sabit tuttu.

Merkez Bankası gecelik vadede borç verme faiz oranının yüzde 40'ta, gecelik vadede borçlanma faiz oranının da yüzde 35,5'te sabit tutulduğu bildirilen duyuruda, "Yılın ilk aylarındaki yükselişinin ardından enerji fiyatlarının da etkisiyle nisan ayında artan enflasyonun ana eğilimi, mayıs ayında bir miktar gerilemiştir. Jeopolitik gelişmeler eşliğindeki belirsizlikler neticesinde enerji fiyatlarında oynaklık ve yüksek seyir sürmektedir. İlk çeyreğe ait veriler iktisadi faaliyetin yavaşlamaya devam ettiğini gösterirken, öncü veriler iç talepteki zayıf seyrin sürdüğüne işaret etmektedir." denildi.

Trump, Beyaz Saray'da Oval Ofis'te düzenlenen bir imza töreninde gazetecilerin sorularını yanıtladı.

İran'ın ABD üzerinde herhangi bir koz sahibi olup olmadığı yönündeki soruya cevap veren Trump, Tahran yönetiminin ciddi kayıplar verdiğini savunarak, "Donanmaları gitti, hava kuvvetleri gitti, liderleri öldü, ekonomileri çöktü." ifadesini kullandı.

İran'ın askeri kapasitesinin büyük ölçüde ortadan kaldırıldığını öne süren Trump, ülkenin füze, insansız hava aracı ve hava savunma sistemlerinin de ağır darbe aldığını iddia etti.

Hürmüz Boğazı'nın açık tutulduğuna işaret dene Trump, "İki önemli sonuç elde ettik. Birincisi Boğaz açık ve açık kalacak. İkincisi ise İran hiçbir zaman nükleer silaha sahip olmayacak." değerlendirmesinde bulundu.

ABD'nin bölgedeki askeri üstünlüğüne vurgu yapan Trump, "Hürmüz Boğazı üzerinde tam kontrole sahibiz. Eğer İran anlaşmanın gereklerini yerine getirmez ya da uygun davranmazsa, yapmam gerekeni yaparım." diye konuştu.

İran'a yönelik deniz ablukasının hava saldırılarından daha etkili olduğunu düşündüğüne vurgu yapan Trump, gerektiğinde benzer bir uygulamanın kısa sürede yeniden hayata geçirilebileceğini söyledi.

"Bize saygı duydukları sürece sorun yaşamayacağız." diyen Trump, İran'ın ABD'ye saygı göstermemesi halinde durumun değişebileceği kaydetti.

- "Ben sorun çözen biriyim, sorunları çok hızlı çözerim"

Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun İsrail ordusunun Lübnan'daki varlığını sürdüreceği yönündeki açıklamasının İran ile sağlanan ateşkes ve bölgesel istikrar çabalarına etkisine ilişkin soruya, "Ben sorun çözen biriyim, sorunları çok hızlı çözerim." yanıtını verdi.

Doğrudan Netanyahu'nun açıklamasını eleştirmeyen Trump, Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun yürüttüğü diplomasiyi överek, yönetiminin bölgedeki sorunları çözebilecek kapasiteye sahip olduğunu aktardı.

- Trump, İsviçre'deki görüşmeleri başarılı olarak tanımladı

ABD Başkanı Trump, Yardımcısı JD Vance'in İsviçre'de yaptığı açıklamaları da överek "Çok zeki bir adam, harika bir iş çıkardı." dedi.

Demokrat Partili bazı siyasetçileri eleştiren Trump, Cumhuriyetçi yönetimin dış politika ve ulusal güvenlik konularında daha güçlü bir kadroya sahip olduğunu savundu.

İrkutsk Valisi Igor Kobzev, sosyal medya hesabından, bölgedeki akaryakıt piyasasına ilişkin açıklamalarda bulundu.

Hafta sonu ve dün bazı akaryakıt istasyonlarını ziyaret ettiğini belirten Kobzev, "Bazı istasyonlarda benzin satışına kısıtlama getirildi, bazıları ise geçici olarak hizmet vermeyi durdurdu." ifadelerini kullandı.

Benzer sorunların ülke genelinde yaşandığını aktaran Kobzev, öncelikli hedefin itfaiye ve ambulans araçları, toplu taşıma, belediye hizmetleri ile tarım makinelerinin yakıt ihtiyacını karşılamak olduğunu belirtti.

Bölge sakinlerinden paniğe kapılmamalarını isteyen Kobzev, uzun mesafeli yolculukların önceden planlanması çağrısında bulundu.

Ukrayna'nın insansız hava araçlarıyla (İHA) Rusya'daki petrol rafinerilerine düzenlediği saldırılar nedeniyle ülkede çok sayıda rafineri bakıma alınırken, Rus hükümeti akaryakıt piyasasında istikrarı sağlamak amacıyla zaman zaman ihracat kısıtlamalarına başvuruyor.

Son dönemde Moskova dahil ülkenin çeşitli bölgelerinde akaryakıt satışlarına kısıtlamalar getirilmişti.

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Rusya'da akaryakıt arzındaki sorunlara karşı hükümetin gerekli tedbirleri aldığını açıklamıştı.

SpaceX hisseleri, şirketin ilk kez yatırım yapılabilir seviyede tahvil satacağını açıklamasının ardından üst üste üçüncü gün düştü ve yüz milyarlarca dolarlık piyasa değerini kaybetti.

Hisse senedi pazartesi günü yüzde 16 düşerek 154,60 dolara indi. Bu, şirketin borsada işlem görmeye başladığı ilk günden bu yana en düşük kapanış seviyesi oldu. Üç günlük düşüş toplamda yüzde 23’e ulaştı ve bu süreçte 600 milyar dolardan fazla piyasa değeri yok oldu.

Şirketin toplam piyasa değeri şu anda 2 trilyon doların biraz üzerinde bulunuyor. JonesTrading baş piyasa stratejisti Michael O’Rourke, “Satıcılar yeniden kontrolü ele aldı. Dünyada bu hisseyi almak isteyen herkes zaten aldı” dedi. SpaceX’in rekor düzeyde 75 milyar dolarlık halka arzının ardından geçen ilk işlem günleri, genellikle düşük halka açık hisse oranına sahip yeni halka arzlarla ilişkilendirilen türden bir dalgalanma ile karşılandı — ilk gün toplam hisselerin yüzde 4,2’si işlem görebiliyordu — ve bireysel yatırımcıların yoğun ilgisiyle karşılaştı.

Yine de, pazartesi günkü kayıplara rağmen SpaceX, hisseleri 135 dolarlık halka arz fiyatının yaklaşık yüzde 15 üzerinde seyreden dünyanın en büyük altıncı şirketi konumunda. SpaceX’in halka arz sonrası bireysel yatırımcı ilgisi son dönem halka arzlar arasında en güçlü seviyelerden biri oldu. Vanda Research verilerine göre bireysel yatırımcılar ilk beş işlem gününde net 405 milyon dolarlık SpaceX hissesi aldı.

SpaceX’in şubat ayında Elon Musk’ın xAI şirketini satın alarak yapay zekayı kucaklaması, gözleri Anthropic PBC ve OpenAI’ın beklenen halka arzlarına çevirdi. Her iki şirket de bu yıl içinde halka açılmayı planlıyor ve değerlemelerinin yaklaşık 1 trilyon dolar olması bekleniyor. Bloomberg’in takip ettiği verilere göre, KeyBanc Capital Markets hisseyi “sektör ağırlığı” tavsiyesiyle takip etmeye başladı.

Bu, ilk “tut” eşdeğeri derecelendirme oldu. Michael Leshock liderliğindeki analistler, SpaceX’in uzay fırlatma ve ilgili sektörlerde liderliğini sürdüreceğini, ancak uzun vadeli değerin büyük bir kısmının halihazırda hisse fiyatına yansıdığını belirtti. Leshock, “SpaceX önemli bir büyüme potansiyeline sahip olsa da, bunun mevcut değerlemeye yansıdığını ve risk/getiri dengesinin dengeli olduğunu düşünüyoruz” diye yazdı.

Bessent, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından konuya ilişkin paylaşım yaptı.

İsviçre'de devam eden görüşmeleri "verimli" olarak tanımlayan Bessent, bu doğrultuda İran'ın Hürmüz Boğazı'nda serbest ve açık geçişi sağlama ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) müfettişlerinin ülkeye girişine izin verme taahhüdünde bulunduğunu aktardı.

Bessent, "Bu çerçevede Hazine, İran petrolünün üretimi, teslimatı ve satışına izin veren 60 günlük geçici bir genel lisans yayımlamıştır." ifadelerini kullandı.

ABD Hazine Bakanlığı Yabancı Varlıkları Kontrol Ofisi (OFAC) tarafından yayımlanan genel lisansa göre, İran menşeli ham petrol, petrokimya ürünleri ve petrol ürünlerinin üretimi, satışı, teslimatı veya gemilerden boşaltılması gibi normalde yasak olan tüm işlemlere geçici muafiyet sağlandı.

Söz konusu izin 21 Ağustos tarihine kadar geçerli olacak ve ödemeler ABD doları cinsinden yapılabilecek.