BÜYÜME BEKLENTİNİN ALTINDA

Ekonomik Veriler 2021-03-01 10:42:43

Türkiye ekonomisi geçen yıl yüzde 1,8 büyüdü.

Büyüme beklentinin altında

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), geçen yıla ilişkin üretim yöntemiyle hesaplanan gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) sonuçlarını açıkladı.

Buna göre, Türkiye ekonomisi 2020'de yüzde 1,8, geçen yılın son çeyreğinde yüzde 5,9 büyüme kaydetti.

Üretim yöntemine göre cari fiyatlarla GSYH, 2020'de bir önceki yıla göre yüzde 16,8 artarak 5 trilyon 47 milyar 909 milyon lira olarak gerçekleşti.

GSYH'yi oluşturan faaliyetler incelendiğinde, 2020 yılında zincirlenmiş hacim endeksi olarak finans ve sigorta faaliyetleri toplam katma değeri yüzde 21,4, bilgi ve iletişim faaliyetleri yüzde 13,7, tarım sektörü yüzde 4,8, kamu yönetimi, eğitim, insan sağlığı ve sosyal hizmet faaliyetleri yüzde 2,8, gayrimenkul faaliyetleri yüzde 2,6, diğer hizmet faaliyetleri yüzde 2,5 ve sanayi yüzde 2 arttı. Mesleki, idari ve destek hizmet faaliyetleri yüzde 5,2, hizmetler yüzde 4,3, inşaat sektörü ise yüzde 3,5 azaldı.

Kişi başına GSYH değeri, 2020'de cari fiyatlarla 60 bin 537 lira (8 bin 599 dolar) olarak hesaplandı. 

Öte yandan TÜİK, 2020 yılı ikinci ve üçüncü çeyrek büyüme rakamlarında revizyon yaptı.

AA Finans Beklenti Anketi'ne göre ekonomistler, 2020'de Türkiye ekonomisinin yüzde 2,2 büyümesini, 2020 yılı 4. çeyrekte GSYH'nin yüzde 7 artmasını öngörmüştü.

Türkiye ekonomisinin 2010 yılından bu yana büyüme hızı yıllar ve çeyrekler itibarıyla şöyle:

Yıllar  1.Çeyrek 2. Çeyrek 3. Çeyrek 4. Çeyrek Yıllık
20107,08,18,79,78,5       
201111,711,511,69,911,1
20126,85,03,64,24,8
20138,59,88,96,98,5
20148,72,93,75,95,2
20153,67,25,87,56,1
20164,84,9-0,84,23,2
20175,35,3 11,67,37,5
20187,55,82,5-2,73
2019-2,6-1,7 16,4 0,9
20204,5 -10,36,35,91,8

Üretim yöntemiyle gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) tahmini geçen yılın 4'üncü çeyreğinde cari fiyatlarla bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 26,2 yükselerek 1 trilyon 524 milyar 788 milyon liraya ulaştı.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), geçen yılın son çeyreği ile 2020'ye ilişkin gayrisafi yurt içi hasıla verilerini açıkladı.

Buna göre, Türkiye ekonomisi, 2020'nin son çeyreğinde yüzde 5,9, yılın tamamında da yüzde 1,8 büyüdü.

GSYH verilerinde 2020'nin ikinci çeyrek büyüme verisi yüzde eksi 10,3, üçüncü çeyrek büyüme verisi yüzde 6,3'e revize edildi.

Üretim yöntemiyle GSYH tahmini, geçen yılın 4'üncü çeyreğinde cari fiyatlarla yüzde 26,2 artarak 1 trilyon 524 milyar 788 milyon lira olarak gerçekleşti.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış GSYH zincirlenmiş hacim endeksi, söz konusu çeyrekte bir önceki çeyreğe göre yüzde 1,7, takvim etkisinden arındırılmış GSYH zincirlenmiş hacim endeksi, bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 5,8 arttı.

Hane halkı nihai tüketim harcamaları yüzde 3,2 yükseldi

Hane halkı nihai tüketim harcamaları 2020'de bir önceki yıl zincirlemiş hacim endeksine göre yüzde 3,2 arttı ve GSYH içindeki payı yüzde 56,4 oldu. Hane halkı nihai tüketim harcamaları, geçen yılın 4'üncü çeyreğinde 2019'un aynı dönemine göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak yüzde 8,2 yükseldi. Devletin nihai tüketim harcamaları yüzde 6,6, gayrisafi sabit sermaye oluşumu da yüzde 10,3 arttı.

Geçen yıl, 2019'un zincirlenmiş hacim endeksine göre mal ve hizmet ithalatı yüzde 7,4 yükselirken, ihracat yüzde 15,4 düştü. Mal ve hizmet ihracatı, 2020'nin 4'üncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak aynı kalırken, ithalatı yüzde 2,5 artış kaydetti.

İş gücü ödemelerinde artış

İş gücü ödemeleri 2020'de bir önceki yıla göre yüzde 9,6, net işletme artığı/karma gelir yüzde 20,2 yükseldi. İş gücü ödemeleri geçen yılın 4'üncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 12,2, net işletme artığı/karma gelir yüzde 32 artış kaydetti.

İş gücü ödemelerinin cari fiyatlarla gayrisafi katma değer içindeki payı 2019'un aynı çeyreğinde yüzde 34,8 iken bu oran geçen yılın 4'üncü çeyreğinde yüzde 33 oldu. Net işletme artığı/karma gelirin payı ise yüzde 47,5'ten yüzde 49,4'e çıktı.

Tablolar

YılCari fiyatlarla GSYH Cari fiyatlarla GSYH GSYH Zincirlenmiş Hacim Değişim oranı 
(milyon lira)(milyon dolar)Endeksi(2009=100)(yüzde)
2019 1. Çeyrek925.360172.414154,4-2,6
2019 2. Çeyrek1.028.470175.231170,5-1,7
2019 3. Çeyrek1.158.060 204.169187 1
2019 4. Çeyrek1.208.300 208.965192,5 6,4
2019 Yıllık 4.320.191 760.778176,10,9
2020 1. Çeyrek 1.073.528176.579161,34,5
2020 2. Çeyrek1.035.789152.268152,9-10,3
2020 3. Çeyrek1.413.804196.569198,76,3
2020 4. Çeyrek1.524.788191.633203,85,9
2020 Yıllık5.047.909717.049179,21,8

Sektörler


2019 4. çeyrek 2019 yıllık2020 4. Çeyrek2020 Yıllık
Tarım, ormancılık ve balıkçılık 2,53,744,8
Sanayi4,3-110,32
İmalat sanayisi 3,6-2,310,52,1
İnşaat -5,2-8,6-12,5-3,5
Hizmetler8,31,44,6-4,3
Bilgi ve iletişim7,85,315,113,7
Finans ve sigorta faaliyetleri 24,26,99,221,4
Gayrimenkul faaliyetleri  21,92,92,6
Mesleki, idari ve destek hizmet faaliyetleri7,1-0,80-5,2
Kamu yönetimi, eğitim ve sosyal hizmet faaliyetleri5,35,56,22,8
Diğer hizmet faaliyetleri318,87,92,5
Sektörler toplamı   6,2150,9
Vergi-sübvansiyon 8,1-0,113,49,4
Gayrisafi yurtiçi hasıla (Alıcı fiyatlarıyla) 6,40,95,91,8